ٹی بی پی ناگپ تران لیاقت سنی تون

الّمی خوانبو

رخصت اف – مرید بلوچ

مزاحمت زند ءِ ’’ای، ہمو ہراکہ جہانی امن ئنا ٹیکی ءِ دوئی کرینٹ، مونجائی تون انداسرپد مریوہ کہ بیدس تشدد...

بلوچ سلہہ بند تنظیم تا کروکا گڑاس فیصلہ تا جاچ __میرین بلوچ

جنگ اٹ ہچبر رحم مفک بلکہ جنگ ءِ نفسیاتی پڑا کٹوئی مریک جسمانی طاغت آن زیات نفسیاتی طاغت جنگ...

تاریخ نا پنہ غاک (چارمیکو بشخ) | خان خدائیداد خان – محبوب شاہ

تاریخ نا پنہ غاک (چارمیکو بشخ) خان خدائیداد خان نوشت: محبوب شاہ دی بلوچستان پوسٹ - براہوئی کالم 1896ء اٹی(No.7) و 1870ء...

بلوچستان نا ضلع مستونگ نا کلی اشکنہ آن بنماسی تعلقداری تخوک و داسہ کوئٹہ ٹی جہی ڈاکٹر لیاقت سنی تینا گچین آ شاعری آن بیدس براہوئی بولی و ادب آ تینا کاریم تا سوب آن تیوی بلوچستان و پیشن آ پنی ءِ۔ او دا وخت بلوچستان یونیوسٹی ٹی ایسوسی ایٹ پروفیسر ءِ، و بلوچستان یونیورسٹی ٹی براہوئی ڈیپارٹمنٹ نا چیئرمین نا دروشم اٹ ہم کاریم تے مُستی دننگے۔

لیاقت سنی دا وخت آ نُو ئنا کچ کتاب نوشتہ کرینے ہرافک زیات براہوئی ادب و بولی آ پٹ و پول کروک آ بشخ آتیا تالان ءُ۔ داڑان بیدس او براہوئی اٹ پی ایچ ڈی نا سند ءِ ہم دوئی کرینے۔ و اندن ایوارڈ آتے ہم تینا پن آ کرینے۔

براہوئی ادب و بولی نا بابت ڈاکٹر لیاقت سنی تون ’’دی بلوچستان پوسٹ‘‘ تینا خوانوک آتیکن گپ تران کرے۔ دا گپ تران ئٹ براہوئی ادب، بولی، چاگرد و ادیب نا سیالی و ایلو ویل آتا ورندی تے دوئی کننگ نا کوشست کننگانے۔

دی بلوچستان پوسٹ: نی براہوئی ادب اٹ ادیب و شاعر نا چاہنداری تخسہ، درشانی کن ادب نا کسرے نی انتکن تینائی کریس؟ و نوشت نا بنا ہراتم آن کریس؟

لیاقت سنی: ہر بروکا دے اے ای بنائی دے سرپند مریوہ۔ انتیکن ادب مہم جوئی اس اف۔ پہی، چاہنداری،او ہیل کننگ نا مسخت ہر ٹک تروکا دے کنا ادب اٹ ہرفوکا اولیکو گام اے۔ اگہ دا سیالی اے دا چرجوئی اے گنڈنگ خواو تو1996  ٹی ہراتم ای ہشت یا نوہ کڑدانک (جماعت) ٹی خواناٹہ تو اسکول ٹی ہر پنچ شمبے آ بزم ادب مسکہ، تو اوٹی خاکہ، مشاعرہ مسکہ ہراٹی بشخ ہلسا، پین تا شیئر آتا بوگی ورند (پیروڈی) اے جوڑ کریٹہ ہرانا مسخت بیرہ سات تیری او سنگت آتے مخفنگ نا اس۔ ہموکان مدان مدانا سال کپ ٹی کتاب اسے نا منہ پنہ اے خواننگ نا بنا مسک۔ ہندن دا بزم ادب اسکول آن کالج اسکان سر مس، ولدا علاقہ ٹی، گڑاس فلاحی ادارہ غاک تھیٹر اے دود تننگ کن وخت وخت ڈرامہ، خاکہ کریرہ اوفتیٹی کاریم نا تاڑ (موقع) رسنیگسہ کرے، ہراتم یونیورسٹی اسکان سر مسون تو ہمو تم پی ٹی وی کوئٹہ سینٹر اسکان کسر ملنگا، ہراڑے مشاعرہ غاتا خاتر شاعری نا چکار ودا۔

شار ٹی استاد میر احمد بلوچ نا کلب نا سوب آن اسہ جتا او دنیا اس دروت ترسہ بخیرٹ کرے، ہراکان دا سرپند مسوٹ کہ جوزہ غاتا درشانی گچین وڑ اٹ مننگے۔ دا تیوئی گیر نا بنا او نیام ٹی خوشی او شادکامی رسینگاکہ ہراتم نوشت اس بنوکو خف اسے آ، رسندی (ترسیل) مسکہ۔ منہ وخت نا اے، است ایکیمی (مایوسی) مننگے۔

دی بلوچستان پوسٹ: ادب نا بھاز آ بشخ آک مریرہ  ولے بلوچستان اٹ زیات شاعری خننگ ٹی بریک نما خڑک آ دانا سوب آک انت او؟

لیاقت سنی: حال احوال، بجازی، چاچا، متل او وساہت ہڑدے نا ہیت او گپ آتیٹی درشان مریرہ، بننگ کیرہ، مننگ کیرہ یا دافتا غرز مننگ کیک۔ ولے کسہ شاغنگ، کسہ بننگ کن شام یا نن نا انتظار مریک۔ مسخت داکہ نثری سجندی کن اسہ جتا او چاگرد اسے مننگ اولیکو ہیت اے۔ اگہ کسہ بنوکو مف تو کسہ شاغنگ مننگ کپک۔ شاغنگ، پاننگ، بننگ نا خواست مف تو دا چاگرد جوڑ مفک۔ کڑدار آتا سیالی (چناڑ تون مہر، بھلا نا ادب، نیاڑی نا لج، میار، شارداری، سنگتی، دشمنی، دز، لچ، ساد) نا خیالداری اسہ خواری اسے۔ آسرات خواہی دا اڑوجنجال او خواری ٹی تینے بٹپک۔

 ایلو کنڈا شاعری کن داخہ خواری کروئی تمپک، ادب نا ایلو بشخ آن شاعری نا خواری اڑزان اے۔ اسہ بحر اے پہہ مننگ، پنچ آن دہ اسکان قافیہ نا پٹنگ، وطن، ڈغار، پھل، چمن، زیبا، خن او گڑاس اردولوز کھوڑ ( ووکیبلری)  مس تو شاعری نا اولاخ سر ہلیک۔

ننا راج ٹی، اسہ ایلو آ خار اے کشنگ، کست اوکاڑ نا درشانی، دشمنی کن شاعری اڑزان لگک۔ او آسان ہم ارے، ننا راج ٹی شاعری کن، کبلئی تنقیدی پک آزموندئی (نظریہ)  تیان بلد مننگ نا گرج متنے او مفک۔ شاعری کن، یورپی، فرانسیسی، روسی، یا ایلو زبان تا ادب اے خواننگ نا گرج مسونے نہ مریک۔ شاعری اے سبک او اڑزان کننگ ٹی راجی ڈہدرشی (سوشل میڈیا) نا کڑدار گیرام مفرو، ہراٹی شاعر او شاعری فیشن آنبار تالان مننگے۔

دی بلوچستان پوسٹ: براہوئی لکھوڑ نا بابت بھاز وختان ہیت مننگ اے ولے دائسکان براہوئی لکھوڑ نا بابت باقاعدہ گڑاس پاش خننگپک۔ دانا سوب آک انت او؟ براہوئی لکھوڑ کن نما جند گڑاس ٹہفنگ ارے؟

لیاقت سنی: براہوئی لکھوڑ نا ہیت داسہ سوج او سوال اس سلتنے بلکہ براہوئی زبان چاہوک آتیکن اسہ میار اسے۔ اولیکو دے آن ہلیس اینو اسکان، براہوئی  وام ہلوکو لکھوڑ آتیٹی نوشتہ مننگے۔ دا وام براہوئی آداسکان سلوکے، وام اے تننگ نا خیال وخت وخت ودی مسونے، مریک ولے، نوشت کار آتا تب پہی (نفسیات) یا ننا رویہ غاک اڑانگ مسونو۔ لکھوڑ نا بابت اٹ اڑانگ نا کل آن بھلا سوب تجویز آن دلیل اے برنگ نا اے۔ لکھوڑ نا ٹہفنگ کن شاعر او لس نوشتوک آتا تجویز آک  دا وئیل اے پین چیڑگن کرینو۔ دنکہ اسہ توار اس امر نوشتہ مرے داڑکن تجویز تننگ اک ۔ توار آتے نوشت نا دروشم تننگ او اسہ ایلوتون اوڑدہ کننگ، لسانی دلیل نا خواستگار مریک۔ ولے براہوئی ٹی تجویز تننگانے۔ ہراکان دا وئیل خلاس مننگ افک۔

براہوئی زبان الم توار (واول) آتا لس غرز آن جوڑ مریک۔ ولے ساڑی آ لکھوڑ سرجم توار (کانسوننٹ) آتا غرز آن درشان مریک۔ ساڑی آ لکھوڑ ٹی براہوئی نا الم توار آتا درشانی مفک۔ ہندا سوب اے کہ توار آتا دروشم، املا او لکھوڑ براہوئی زبان اے کمک کننگ اف۔ ہرانا گرج ہر وخت مسونے۔

براہوئی لکھوڑ کن دا وخت آ، ارا وڑ نا اڑانگ او، اسٹ راجی تب پہی، یا نفسیاتی اے ارٹمیکو علمی او لسانی اے۔ ہراڑسکان راج نا تب، رویہ او نفسیات نا ہیت اے داڑے پوسکنو کاریم یا خیال اس درشان کننگ ہندنے دنکہ اینو آزات بلوچستان ریاست نا پڑو کننگ نا اے ہرا ناممکن تو اف ولے بیخی مشکل اے۔ انتیکہ ننا نوشتکار، شاعر یا ادیب مدام راج نا ہمدردی (شاباشی) ہلنگ نا رند اٹ مسونے۔ او راج نا ہمدردی ہلنگ کن قلم ہرفنگ اک، بادوی کننگ اک۔ ہراڑان دا سما تمک کہ نن اسہ ہاسکاری (مصنوعی) دنیا اس ٹہفنگ نا متاہ خلنگ ان۔

               نن آبٹی  ہیت (نوشت) کننگ نا رِک اے داسکان ٹہفتنن۔ ننا ہر پار، ہر ہند یا ہر وخت نا ہیت آک اسہ ایلوڑان جتا او۔ وخت اس تینا نوشت او ہیت آتے کبین کننگ کن عالمی ادب او ادیب آتا مثال ایتنہ ولے خلکت نا جوزہ غاتون گوازی کننگ یا سبک او ہمدردی اسے کن عالمی وبا (کرونا وئرس) اے روڈ ایکسیڈنٹ آن چنک خیال کینہ۔ دارویہ او سوچ آتا نیام ٹی پوسکنو گام اس ہرفنگ، تلف آن پٹ خرفنگ آنبارے۔ نن تون نہ کدرت (فطرت) اے ہننگ نا آبٹی (میار) مسونے نہ ادب اے جاچنگ نا نگاہ۔

ہراڑسکان ارٹمیکو اڑانگ اے، براہوئی کن پوسکنو یا ساڑی آ لکھوڑ اے ٹہفنگ کن منہ گڑا نا خیلداری تخوئی مریک، کہ

               ا۔ براہوئی نا ہر توار کن اسہ جتا او دروشم اس مرے۔ ہمو دروشم  نلا اسہ توار کن مرے۔

               ب۔ براہوئی نا ہر الم توار (واول) آتا درشانی کن جتا جتا دروشم مرے۔

               ج۔ براہوئی نا ہمو توار آتے لکھوڑ نا بشخ جوڑ کننگ اے ہرا چٹ المی مریر۔ اینو اسکان دا مسونے کہ ایلو زبان تا لوز آتیکن ہمو زبان تا توار (حرف) آتے ہم براہوئی ٹی اوڑدہ کننگانے ہراڑان براہوئی نا توار تا کچ بیخی زیات کننگانے۔ دا زمانہ ڈیجٹ (کمپیوٹر) نا اے او اخس کہ کمپیوٹر آن خڑک مننگے او توار آتے کم کننگ اے ہموخس براہوئی نا کمک مرو۔

               دا وخت اسکان براہوئی لکھوڑ یا ساڑی آ لکھوڑ ٹی درست املا کن، براہوئی ادبی مسکوئی زند ٹی ارا بھلو گام ہرفنگانے، اولیکو 1988 ٹی براہوئی لکھوڑ کمیٹی ارٹمیکو 2008 ٹی بی ایل بی نا پنٹ، اولیکو کمیٹی نا مسخت ساڑی لکھوڑ ٹی املا نا ردی تے مرکننگ اس تو ارٹمیکو بورڈ نا مسخت، براہوئی کن املا نا ردی آن پاک (اسپیلنگ ائیرر فری) لکھوڑ نا ٹہنداری اس۔ ہرا برولکھوا پنی او لکھوڑ اسے تون ایسر مریک۔

               کنا جند ہم مدت اسے آن لکھوڑ نا وئیل نا ایسری کن کاریم کننگ اٹ، داکاریم پوسکن تواف بلکن مست نا ہڑتوما کمیٹی او بورڈ نا کاریم تے اسٹ کرسہ ساڑی لکھوڑ ٹی املا نا ردی تیان بچنگ کن، ہشت(8) پوسکنو توار ہراتیٹی شش(6) الم، ارٹ(2) سرجم او توار او۔ دافتا دروشم تے پک کننگ آن پد، کمپیوٹر کیبورڈ نا بشخ اے سر مسونن۔ ہراٹی کپمپیوٹر نا استاد او سافٹ ویئر انجینئر آتا کمک ہلنگ انگے۔ دا کاریم کن ننے پین، تینا مرضی  اٹ کاریم کروکو (رضاکار) سافٹ ویئر انجینئر آتا درکارے۔ کس اس کمک کننگ خوائک تو نن بخیرٹ پارون تہ۔ ہرافتا اولیکو کاریم کیبورڈ ٹہفنگ آن گڈ، براہوئی ڈیجیٹائیزیشن نا مرو کہ گوگل ٹرانسلیشن، ای ڈکشنری او ای براہوئی لرننگ نا مرو۔

دی بلوچستان پوسٹ: بلوچستان نا حالیت آک برجا، مزاحمتی تحریک ہراڑے زند نا ہر فکرنا تپہ اے زیمی کرینے، ہموڑے ادب وادیب ہم داڑان زیمی مننگ آن بچنگ کپسہ، ہندا سوب آن نن شاعر، شیئر پاروک و نوشتکار تیوہ غا تیٹ دا مزاحمت نا اثرات آتا تاثیرے خننہ، نی ادب نا چمشانک تون دا اثرے امر درشان کیسہ؟

لیاقت سنی: دا گپ تینا ہندا پک اے کہ مزاحمتی تحریک  ہرگڑا اے گواچی کرینے۔ ساڑی تحریک اے اگہ 2006 آن پد ہرن تو پدیکو چل او پنچ سال نا شاعری نا روایت، تب، رجحان، پام تری 2006 آن پد چٹ بدل مریک۔ بیرہ آشوبی شاعری دو بریک۔ ہرا مزاحمتی تحریک اے تالان کننگ ٹی ہندا دور نا شاعری نا اسہ چنکو بشخ اس ہم ارے۔ ولے خواری نا ہیت دا کہ دا دور ٹی براہوئی شاعری آن تخلیق زرس مر ہنا۔ ہرانا نسخان مننگ کیک داسہ سرپند مننگپ۔  دا نسخان نا ایوز کم مننگ کریکہ اگہ دا، دور ٹی آشوبی شاعری آن زیات مزاحمتی شاعری مروسس۔ انتیکہ آشوب او مزاحمتی شاعری ٹی ہمو پرخ اے ہرا جذباتیت او دلیل ٹی اے۔ برحال براہوئی شاعری دا دور نا منظوم سجندی اے امر پورو کیک۔ دا تیوہ شاعر آتیکن امتحان اسے۔

               ایلو دا لڑ ٹی کل آن بھلا کڑدار شیئر پاروک آتا اے، ہرافک زند نا خلیس تون اوار ہر وڑ نا نسخان ہرفیر۔ ہرافک آشوبی تب (رجحان) اے خلکت ٹی  تالان کننگ کن تینا ہنین آ توار اٹ خلکت اے ٹوہنگ، مزاحمتی تحریک تون تفوک کردار آتے سیبو تننگ ٹی تینا زمواری اے جوان وڑ اٹ پورو کریر۔

دی بلوچستان پوسٹ: نی تینا دا وخت اسکان گچین آ تخلیق ہرا نوشت اے سرپند مریسہ؟

لیاقت سنی: فرق و تقسیم ٹی گم نشانے ننا

               سختی سوری آن پر داستانے ننا

دی بلوچستان پوسٹ: نے براہوئی بولی اٹ میعار نا رد اٹ اسہ ادیب اس گچین کروئی مرے، گڑا نی تیوہ غاتیان، بھلا تخلیق کار دیرے پاسہ، ہرانا کاریم نے زیمی کرینے؟

لیاقت سنی: دا وخت اسکان براہوئی ٹی میعار (آبٹی) نا زی آ ادب اے جانچنگ کن آبٹی (میعار) ٹہفنگتنے۔ ہرانا زی آ کنکن شرہ کننگ سبک مسکہ۔ ادب مقابلہ نا امتحان اس اف، نہ دا گو ٹی کس با ایتک یا کس کھٹک۔ بلکہ اسہ بررات (مخصوص) او وخت اسے ٹی ہر کس تینا پہی او پج  آ نا کچ آ بشخ ہلکنے۔ سال ارا سال مست سما اف کہ دا مخو اسے یا جائی مسوسس کہ منگچر او خضدار ٹی مشاعرہ اسے ٹی مقابلہ مسوسس، ہرافتیٹی مسہ شاعر، اولیکو، ارٹمیکو او مسٹمیکو نمبر آ گچین کننگاسر، دا ہیت ٹی اخس سچائی ارے کنے پک سما اف۔ مننگ کیک دا بارسٹ کس تون پک او احوال اس مرو۔

               براہوئی ٹی نوشتکار اسے کل آن بھلن پاننگ دا وخت سبک او کاریم اس اف انتیکن دا وخت اسکان براہوئی ٹی، آبٹی ٹہنگتنے، اگہ آبٹی (میعار) اس ٹہفنگے گڑا او میعار لس مرے او تیوہ نوشتوک آتے سما مرے۔ براہوئی ٹی دا وخت اسکان تیوئی ادب آ ہیت متنے۔

               ولدا ہم ہراڑسکان نما سوج اے، تو ای نوشت، سجندی اسے ٹی شیفکو پنچ آبٹی (میعار) تیان کم ازکم مسٹ نا ساڑی مننگ اے کس نا نوشت ٹی کل آن بھلن خیال کیوہ۔

اولیکو۔ تخیل او تخلیق
ارٹمیکو۔ علم او چاہنداری
مسٹمیکو۔ معلومداری او سماچاری
چارمیکو۔ مزاح او چس
پنچمیکو۔ راج درشانی

بڑزکو آبٹی (میعار) تا زی آ اگہ ادب اے شنو تو شیفکو منہ پن بریرہ ہرافتا نوشت آتیٹی ارا ارا یا اسہ اسہ آبٹی درشان مریرہ۔
دنکہ ہیبت خان نا مسافر پنی آ سجروغی (افسانہ) ٹی ارا آبٹی، تخیل وتخلیق او راج درشانی خننگ اک۔
ہندن خلیفہ گل محمد نوشکوی نا  نوشت (شاعری) ٹی ارا آبٹی علم و چاہنداری تون اوار معلومداری او سماچاری خننگ اک۔
جبار یار نا شاعری  مزاح و چس، بیرہ اسہ آبٹی آ پورو بریک۔
ہندن بابو عبدالرحمان کرد، نادر قمبرانی، اسحاق سوز او فتح شاد نا شاعری، راج درشانی نا آبٹی آ پورو بریک۔ واہم کل آن بھلا تخلیق کار کن کم ازکم مسہ آبٹی اے سر مننگ المی اے۔ ہرا کنا نزد اٹ داسکان کس پورو کننگ  اف۔

دی بلوچستان پوسٹ: اینو پگہ بھاز آن ورنا نوشتکارک براہوئی ادب نا پارہ غا پام کننگو و خاص وڑ اٹ افسانہ نگاری و شاعری اٹ قلم اے چریفنگ نا کوشست کننگو، انت نی اوفتا کاریم و کاریم نا معیار آن است جم اس؟

لیاقت سنی: ورنا نوشت کار مرے یا کماش ہر اسٹ نا تینا سوچنگ نا جتا او، رِک اسے، بھاز وخت ورناک باز گچین او کماش یا سینیئر آتیان جوانو سجندی سجفنگ او۔ براہوئی ٹی ادبی تحریک، نظریہ نا مننگ تینا ہندا ادبی رجحان اسے نا ودی کننگ  ٹی داسکان سبرو سرسہبی اس دو بتنے۔ داڑکن مننگ کیک پین وخت لگے۔ انتیکہ ادب است خواہی اٹ سجفنگپک۔

ہندا سوب اے کہ سجند کن آبٹی ٹہفنگ ٹی وخت درکار مرے۔ داسہ براہوئی ادب ٹی شاعری آن بیدس، نثر ٹی کاریم کننگ نا سوچ ودی کننگ کن گڑاس ورنا ک، گڑاس ادبی ادارہ غاک کاریم کننگ او۔ ہرانا مثال سال کپ اس مست مشاعرہ غانبار افسانہ بننگ او بنفنگ نا رجحان آن گڑاس ورنا افسانہ نگار آک مونا بننگ او، ہرافک، کبلئی یا افسانہ نا آفاقی بابت اٹ ہر تیکنیک آ لکھنگ نا کوشست کننگانے۔ ہر سرھال آ کسہ نوشتہ نا اسہ گچین او درک اس تمانے۔ دا پاننگ مریک کہ براہوئی نا افسانہ نا آخبت مستی خوندی مرو۔ داکان بیدس ناول او ڈرامہ نا پڑے ہم ہندا رد اٹ ہننگ نا گرج اے۔

ہندا رد اٹ شاعری نا پڑے ہم ورناک زیبدار کرینو۔ ولے شاعری ٹی گیشتری تخلیق نا کمبوتی  بے نمک کننگ نا سوب مننگے۔ ایلو براہوئی شاعری اے اردو نا قافیہ غاتا ہروبرو، غرزی بے روح کننگے۔ ورناتے دا کنڈا چکار کننگ نا گرج نا خواست اے۔

دی بلوچستان پوسٹ: براہوئی بولی و ادب دا خطہ اٹ بھاز نازرک او دروشم اسینا گواچی او، نا خڑک دا وخت براہوئی ادب اے جہانی ادب نا کچ آ ہتنگ کن تیوہ غا تیان بھلا ہڑاند انت اے؟

لیاقت سنی: براہوئی ادب اے ہمسائیہ ادب یا جہانی ادب نا کچ آ دننگ نا مسخت ہندنے دنکہ دانا ہمسری کننگ نا اے۔ ہمسری نا رجحان یا تب مدام، ادبی دزی، چربہ سازی نا کنڈا دیک یا دز انگا کسر آ شاغک۔ دا سوج نا مفہوم اے بدل کننگ نا گرج اے۔ کہ براہوئی راجی ادب نا کدکاٹ امر جوڑ مننگ کیک؟  یا، براہوئی ادب امر تیوہ خلکت نا کوالخوا ادب مننگ کیک؟

براہوئی ادب اے کوالخو یا راجی ادب اس پاننگ کن باز آ ہڑاند اکو ہرافتیٹی کل آن بھلا دا کہ براہوئی ٹی گچین آ جہانی ادب نا مٹ بدل متنے۔ انتیکہ اگہ جندنا تخلیق ٹی کمبوتی یا نزوری اس ارے تو دا نزوری تے پہہ مننگ ٹی جہانی ادب آن گچین آن گچین نوشت آتا مٹ بدل نا مننگ چٹ خواست تخک۔ ہراٹی علمی یا سائنسی مٹ بدل نا گرج ہم مرے۔

ارٹمیکو ہڑاند داہم مننگ کیک کہ براہوئی ادب بیرہ اسہ تپہ اسے کن نوشتہ مننگے، داٹی نیاڑی نا بشخ باز کم اے ہندن چنا تیکن تو ہچ مننگ اف۔ اگہ دا ہڑاند نا ایسری بکارے تو براہوئی زبان اٹ اسکول آن یونیورسٹی اسکان نوشت او خوان کن گام ہرفنگے۔ انتیکہ دا وخت اسکان براہوئی ادب بیرہ ادب تخلیق کروکاتیکن تخلیق مننگ اے تیوہ راج کن مننگ اف۔ اگہ دانا تناسب کشنگے تو براہوئی ادب بیرہ سد ٹی 5 نا کچ بندغ آتیکن تخلیق مننگ اے، پد سلوکا 95 کن ہچو خواری اس مننگ اف۔ نہ دافتے سلا ٹی ہتنگ اک۔

گڈیکو ہڑاند، براہوئی نا کمپیوٹر آن مری او نا بلدی ٹی اے۔ ہمو زبان زیات زندہ سلامت مرو ہرا کمپیوٹر تون گنڈوک مرو۔ کمپیوٹر آن خڑکی نے جہانی ادب نا سیخا اے سر مننگ کن کمک ایتک۔ ہرانا کنڈا چکار تننگتنے۔

دی بلوچستان پوسٹ: نا تیوہ غا دوست بروک کتاب؟

لیاقت سنی: ہر ہمو کتاب ہرا کنا ہیل کننگ، نا وس اے وگائفینے کنے دوست اے،  ہندن قران مجید اے براہوئی یا اردو مٹ بدل تون خواننگ آن لوز او معنہ نا سیالی اس درشان مریک۔ ہندن کسہ او کسہ نا بشخ آتے سرپند مننگ ٹی ہم ہیل کننگ کیک۔

دی بلوچستان پوسٹ: براہوئی بولی و ادب نا ورنا نوشتکار تا پن آ نی کلہو اس تننگ خواسہ؟

لیاقت سنی: ورنا نوشتکارک براہوئی ادب نا آخبت او بروکا دیک او۔ دافتیان گیشتر ہج تخنگ اک۔ دافتے ای اسل دا پاپرہ کہ کتاب خوانبو، انتیکہ دا ہندنے کہ کس تینا سنگت یا ہمسائیہ اسے دا پائے کہ سہب نا فلاں کتغ اے کن او شام نا فلاں کتغ تون ارغ کن ہندا وڑ کتاب زندہ غا بندغ نا خوراک اے۔ ہر کس تینا بینگنی او ملاسی نا خلاسی اے تینٹ چائک۔

               ورنا نوشتکار مرے یا راج نا لس بندغ، تینا زمواری تیان بلدی زندہ مننگ نا اولیکو پئوڑی اے ہندن تینا زمواری تے یلہ کننگ تینے ملخموت نا دوٹی تننگ نا اے۔ ورنا نوشت کار آتے ہر گڑا نا دم جٹ اٹ کھٹیا (نتیجہ) دوئی کننگ نا خیالے کشنگ نا گرج اے۔

 گڈ سر ٹی ورنا نوشتکار آتیان دا خواست اے کہ ادب نا پڑ آ نرگسیت اسہ ناسور اسے دا نا سور آن بچوئی اے ننے۔

پُوسکنا حوالک

بلوچستان: روڈ شکست آتیٹی زالبول بیران، چُنا تون اوار مُسٹ ٹپی

بلوچستان نا علاقہ قلات و مستونگ ئٹ روڈ شکست آتیٹی زالبول ئس بیران مسونے اندن چُنا تون اوار مُسٹ...

عِلم وُ زانت ئے درے، آگہی ئے درے

عِلم وُ زانت ئے درے آگہی ئے درے جی ھَو دشمن کنا نا سَنی ئے درے چاکر زہری زانت ءُ تعلیم بےگوا مس راج ئنا صوب ءُ پیشیم...

پروفیسر لیاقت سنی تون اوار زانت، قلم و کتاب ہم برمتہ مسونو – راہشون ادبی دیوان

راہشون ادبی دیوان نا وائس چیئرمین اسرار شوہاز تینا بیان ئٹ پارینے کہ پروفیسر ڈاکٹر لیاقت سنی تون اوار بلوچستان آن زانت، شعور، ادب،...

مستونگ: بلوچستان یونیورسٹی نا پروفیسر لیاقت سنی بیگواہ

بلوچستان یونیورسٹی نا پروفیسر لیاقت سنی بیگواہ کننگا۔ رسینگوک حوال تا رد ئٹ بلوچستان یونیورسٹی نا مُسہ پروفیسر ڈاکٹر لیاقت سنی، شبیر شاہوانی و پروفیسر...

فرانس: پاکستانی امام آ تیوی زندپابندی و بندی نا حکم

فرانس ٹی ویلرلابیل نا علاقہ ئٹ پاکستانی ملاء ءِ مسیت لقمان ایچ ءِ فرانسیسی عدالت 18 توہ بندی نا سزا تسونے و فرانس ئٹ...