آجو نظم – ڈالجان نا دے ٹِک
نوشتوک: نذیری

اونا رَنداتیان بُک الین !
سُکھ الین !
اودے سرپد مرین ___
نَن گَدے گَد مرین !
اونا ماخولی آ
دروشم آن دروت الین___
شئیر او باگُل خلین
رُہب داری نا ___
راجی او لیکو تَفِن
چلتن ئس بیریفِن
اودے شونکٹ بِنن
اونا آزموندہ غا_!
فکرے خنتا تِخن
عقل ئنا خن ملِن !
ساز او زیمل خلیک
آسراتی تیکن__ تینا باتی تیکن!
راج اے سوگَو تِخک
زندہ منِنگ کے نے
ماریفِک ___ پاریفِک

شئیر اے ڈالجان ئنا
زند ئنا شان ئنا
سوگَوآ پُختہ غا
دین او ایمان ئنا
شئیر ڈالجان ئنا

راج اے پائک __ ببو
دوارہ ، زندہ مبو
داسہ ! اِچ خلپَبو
بیرہ مُستی مبو
دڑدے چَٹ کیدَبو
فکر ئتو مخّبو ___ اونا شئیر آ ببو
او متل پاریسہ
ہَکّ ئنا بابت ئٹ___ اونا مہر آ ببو
مُچ مبو ___ کٹّبو
جنگے دا رنگ اتو
باشعور آ تینا سوبر آ شان ئتو
سلبو ماہ رنگ ئتو

دوارہ کس نت شپاد
سکّھیپک باوہ کِن!
دوارہ نا کودک آک__ زیبل آ خُوڑدہ غاک
راج ئنا نا بلوچ!!___ لُمہ غاتا چُناک
اے مسِن تا پریک
بے وسا بادویک!
ریڑ ، رِیڑ آ گُدیک!
غُلغلو خن ! خنیک!
زیبل آ خزمُلیک!
زند ئنا چس ئکن __ کس ئس ام سکھیپک!
دڑد مُرغن مفک!
سہب زیبا مریک !
نے آ سیخا مریک !
راج ئٹی دود ئسے ! گواچنی او ہمو__
او سفا نا مریک!
بوچ او پن مَش بدن ، آب ئٹی ساہ الیک!
زند زیبا مریک !
مُچ وتن ، دیدہ خن !
اونا ہیتا تیان ! نن مِلی تا تَفِن
ساندہ زندہ سلِن !
ڈیہہ ئنا دوارہ ۔۔۔۔ گودی مریک ، ہر مسِڑ !
زندے آب ئٹ خَنِک !
سُکھ الیک ہر مسِڑ !
او زہیری مفک ! ایلم اے گوہیپک!
لکھ مراد آ تینا !
باوہ غاتیان اسُل ، کس ئس مُر مفک!
کس سڑک آ اسُل دا وڑٹ رولیپک!
لُمہ جان ام اسل__ شتکُلاتا تینا ڈکھ اٹی باریپک!
زندے آب ئٹ تدیفو ! تینا خڷ ئنا ”
گِڑدُلا مڷ ئنا !
ڈپّہ کین زو برین ! بومدارَس مرین
دیہہ ئکن ! راج ئکن ! نن توارس خلین
بھلو شارس مرین !
اونا گپا تیان ، اَڷ نذیری سبخ
لُمہ جان بش مہ نی__تینا خاہوت اتون
ڈالجان آ سر اڷ! زند ئنا آسراتا بکا کِن تینا
ہک ئکن ، راج ئکن بر خدا کِن تینا!
ڈیہہ ئنا بزگ آ ، بر ، بروکا ہمو ہر چُنا کِن
تینا !!

شہید عاقل ہاشمی عرف چراغ جان ننا اُست آتا بادشاہ ءِ

نوشتہ کار: بارگ بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

ہراتم قابض اس اسہ ملک اسے آ قبضہ کیک تو قابض نا خلاف ہر ہمو مظلوم مزاحمت کیک ہرا تینا غلامی ءِ پوہ مریک تینا حق ءِ پوہ مریک۔

گُڑا دا بلوچ نا دا جنگ ئٹی ای تو پاوہ ہر اسہ بندغ حصہ شاغانے چائے او شوان اسے غریب اسے امیر اسے سردار زادہ سے یا کہ تعلیم یافتہ ءُ بندغ ئسے ہر کس تینا غلامی ءِ پوہ مسونے بسونے جنگ کرینے مزاحمت کرینے دا جنگ ئٹی تعلیم یافتہ ءُ سنگت ہُریس اندُن کہ شہید شہداد شہید احسان یا شہید آفتاب جان اندُنو باز سرمچار سپاہی ارے یا نن سردار زادہ ہُرِن تو ننے نظر بریک شہید امتیاز عرف دلوش پین ہم باز شہید ارے ہرا سردار زادہ ءُ لیکن تینا غلامی ءِ پوہ مسونو غلامی نا زندے الّانو بلوچ جنگ ئٹی اوار تینا حصہ ءِ شاغانو گُڑا اندا سنگت آتے ٹی شہید آتے ٹی شہید سنگت عاقل ہاشمی عرف پروفیسر چراغ اوار ءِ۔

ای منہ سنگت پین ریل ئنا جنگ آن پد ہِنان رینج ئسے آ ڈیہہ ئنا حوال ءِ حلِّنگ کہ سنگت آتے حالحوال کنِّنگ کہ تو نن رینج آ سر مسُّن رینج آ موبائل آتے ملان نیٹ ورک ہم خاص کاریم کتّوکہ تو حکل نا پیج آ ای اسہ عکس اس خناٹ تو لِکھوک اس شہید عاقل ہاشمی عرف پروفیسر چراغ ای سوچ ئٹی ہِناٹ واکئی دا ننا سنگت چراغ ءِ یا پین سے عکس ہم ملِنگتوکہ رینج سلو اس تو ای سوچ خلِّنگ اسُّٹ تو سنگت سے پاریٹ چراغ شہید مسونے او پارے تو وا عکس ءِ تہ ای پاو عکس ملِنگ اف رینج سلو ءِ او پارے مُشکِل دا ننا والا چراغ مرے تو سوچ ٹی اسُّن عکس ملینگا تو ای ہُراٹ تو مہروان آ سنگت گچینا سنگت راہشون آ سنگت دلیرا سنگت کنا خنتے ٹی سُرا چراغ جان تو سنگت ءِ پاریٹ یار دا ننا والا چراغ ءِ تو او تینا ذہن ئٹی سوال ئٹی ہِنا ای ہم سوچ ٹی اسُّٹ چراغ جان شہید مس ننے چوری کرے ہِنا ننے تو داسکا چراغ آن باز گِڑا ہیل کروئی اس۔

اینو ای تینا بیوسا کمزور آ قلم اٹ شہید عاقل ہاشمی عرف پروفیسر چراغ کے لِکھنگ نا کوشست کرینُٹ۔ ای چاوہ چراغ جان نا کڑدارے کنا قلم بیان کنِّنگ کپّک لیکن ای واہ ہم نا گِڑاس یاد منہ لوز نا کڑدار آ لِکّھنگ نا کوشست کیوہ۔

نن اولی آپریشن درہ ء بولان نا جنگ آن پد وتاخ آتے بسُّن بازی سنگت آک اسُر۔ گُڑا اندا سنگت آتو اوار شہید چراغ جان ءِ خناٹ تو سلام دعا مس توسُن منہ دے شہید چراغ تو ہموڑے مسُّن تو شہید چراغ جان ءِ خناٹ پوسکُن آ سنگت آتے کہ سخت باز مہر کریکہ ایلو سنگت آتے کہ ہم مہر کریکہ تو شہید چراغ توس مچے مجلس کرین پدا او گشت سے آ ہِنار گُڑا نن شہید دیدگ عرف قمبر آسک پین کُنڈ سے آ ہِنان ہموڑے منہ وخت مسُّن شام ئنا ٹائم اس کے شہید چراغ اِرا پین سنگت بسّو گُڑا سلام دعا مس چاہ ئس کُنگو گُڑا سنگت آک ہریفیر ای آن تہ انت حال حوال گُڑا پاریر میٹنگ آ دا قصہ غاک مسونو حوال تِسو پدا رینج ئنا بارہ پاریر براس 63 حملہ کرینے الیکشن آتا ایلو مچھ والا داستان بسونے شہید چراغ نن تو منہ وخت مس پدا سرکار نا طرف آپریشن بِنا مس۔

اسہ دے نن شہید چراغ جان اوار سفر سے ٹی اسُّن تو، اسہ سنگت اس مزاک اٹ پاریکہ کہ اگہ پاکستان نا فوج بولان ٹی دہ ہزار فوجی ہتے ای دا گرونڈ ءِ اِلِّیوہ کاوہ ناگاہو گرونڈ آ تو اندا ہیت گپ چلِّنگ اس تو شہید چراغ ہم اوار اس تو ای شہید چراغ آن سوال کریٹ پاریٹ نی انت پاسہ دا بارہ اٹ پاکستان اگہ دہ ہزار فوجی ہتے گُڑا امر مرو نی ہِنوس ناگاہو آ یا ہنداڑے سلوس ؟

تو شہید چراغ جان مخیسہ پارے بارگ سادہ اُس داسا نی سئی پوہ افیس ای پاوہ انتے تو پارے کہ اِلّے سرکار ءِ دہ ہزار فوجی ہتے ہخس اونا وس ءِ بیست ہزار ہتے گُڑا نن ہتھیار بِٹِن یا نرِّن کان پین گرونڈ سے آ دُن مفک بیست ہزار فوجی ہتے ہم ای مونا تہ سلیوہ جنگ کیوہ تو تہ آخری سُم ایسکا انتے کے اِلّے تہ پورا بولان گرونڈ نا سنگت آتے شہید کہ لیکن دا شہید مسّو پین ورنا بریک کنے پارے نی امر دا جنگ ئٹی اوار تمّانُس ای پاریٹ شہید آتے خنانُٹ ہموفتا قربانی تا بدولت ای مش آ بسّونُٹ تو کنے پارے اندا وڑے او سد سرمچار شہید کہ مسلہ اف اوفتا جاہگہ غا پین ورنا بریک سلیک شہید نا دتر اسُل زایا مفک اندُن نی شہید اسے نا دتر سے نا وجہ غان بسّونُس اندا وڑ دا سنگت آتے کُلّے اگہ شہید کرے ہزار پین ورنا بریک ای ہِچ نر پرہ ایلو گرونڈ آتا ہنِپرہ انتے کے کنے امید ءِ کنا دتر رنگ ہتیک کنا شہید مننگ آن پد پین ورناس کنا توفک ءِ ہرفک اندُن مالو سنگت آک شہید مسونو نن اوفتا جاگہ غا بسّونُن اندُن ننا جاہگہ غا پین سنگت بریک شہید نا دتر اسُل زایا مفک۔

چراغ پدا پارے کے شہید نا اسُل دتر زایا مفک شہید نا دتر ضرور رنگ ہتیک آجوئی ہتیک ورنا ہتیک او اندا اُمید آ تینا دتر شولِک دھرتی ءِ دتر ایتیک کے ای شہید مسُّٹ کنا جاگہ غا پین ورنا ارے ہرا اندا بلوچ قوم آن ءُ بلوچ ورنا او اسلمی آ سیخا ٹی ردوکو او اندُن تینا دتر تے تِس نا کنا امید آ اینو نن توفک ءِ تہ ہرفینُن اندُن پین ورناس بریک ننا توفک ءِ ہرفِک دشمن تو مون تِروئی ءِ اوڑتو توپ ارے بمب ارے ٹینک ارے ہیلی ارے ڈرون ارے جیٹ ارے بلّو بلّو اصلہ ارے لیکن ننتو حوصلہ ارے امید ارے ایمان ارے فکری او کلاش توفک اس ارے ننے آ قوم سے نا امید آک تفوکو راج ئنا اوغوکا لمہ ایڑ تا خڑینک آتا امید ننتو تفوکے ہمو ورنا امید ننے آ ٹے ہرا زندان ٹی اٹ اٹ سال تمانو اوفتا امید ننے آ ٹے شہید آتا دتر نا امید ننے آ ٹے کے دا جہد ءِ مخلصی اٹ مُستی درور مزل آجوئی آ سر کرور گُڑا نی پار قربان نن امر توفک ءِ شہید آتا بِٹِن امید آتا توفک ءِ بِٹِن دا لمہ ایڑ تو دھوکہ کین ورنا تا امید ءِ پِرغِن
نن گُڈیکو سُم ئنا وعدہ کریسُن گُڑا دا کُلّے اِلِّن نن لغور مرین بے حوصلہ مرین نرِّن دشمن آن ننے ہِچ وڑ نرّوئی اف شہید چراغ جان کنے اندا جواب ءِ تِس گُڑا ای تینتو تینٹ خجل مسُّٹ کے امرو سوال اس کریٹ چراغ جان آن شہید چراغ جان منہ وخت بولان ٹی اس پدا آپریشن حیورف آن پد کوہ سلیمان گرونڈ آ ہنا۔۔۔

شہید چراغ جان فتح اسکوڈ نا اس۹ یونٹ کمانڈرس اس
شہید چراغ جان باز جاگہ غا تے آ دشمن ءِ دھک خلکونے شہید چراغ جان بولان بارکھان کوہ سلیمان چمالنگ نا گرونڈ آتے آ کاریم کریسک شہید چراغ جان انٹرنیشنل اسلامک یونیورسٹی اسلام آباد آن پولیٹیکل سائنس ٹی ایم فل کریسک چراغ جان خوانندہ او ورناس اس چراغ جان مخلص او سرمچارس اس۔

مخلصی اٹ جہد کریکہ چراغ جان نا فکر بولان کاہان مکران کوہ سلیمان ایسکا تالان ءِ شہید چراغ جان ننا تارمئی آ کسر تے اٹ ننکے چراغس اس دا جہد دا تحریک نا چراغ اس روژنائی اس شہید چراغ جان کونا سنگت آتا جتائی بلّو ارمان ئسے چراغ جان نا جتائی تحریک کن اسہ کمّی محسوس مرو چراغ جان ہمو سنگت اس ہرا ہر اسہ سنگت ءِ ہمو نا نفسیات آ چلیفیکہ چراغ جان سیل ئنا کاریم ہم کریکہ سنگت دوئی کریکہ چراغ جان دا جہد دا تحریک کن سخت دور چاری کریکہ چراغ جان دا جنگ دا جہد ئٹی پین پوسکنو رنگ ہتِنگ نا کوشست کریکہ ٹیکنالوجی نا زی آ کاریم کنِّنگ نا کوشست کریکہ ہر سنگت نا ذہن سازی کریکہ چراغ جان نا بدولت اینو کئی سنگت مشتے اٹ تولوکو چراغ جان ہر اسہ سنگت ءِ ہمو سنگت نا وڑ ڈیل کریکہ۔

شہید چراغ جان پاریکہ کہ کس اگہ مش آ بریک تو
تو اودے مش سخت لگیک پند اودا سخت مریک یا کہ
جنگ اودا سخت مریک گُڑا او پائک کہ ای کاوہ گُڑا نن پانہ پوہ کینہ تہ کے واپسی ہِنپہ نقصانے کِنے انتے کہ کاسہ واپسی شار آ نے سرکار ہرفِک بیگواہ کیک نے فائدہ اف اودان جوانے انداڑے مر اگہ مش نے ہخس سخت لگِک نی ہخس کاریم کنِّنگ کیسہ کر سنگت آتے کے چاہ اس کنِّنگ کیسہ چاہ کر سنگت آتے ایت مڈی ہتِنگ کیسہ مڈی ہتہ ہخس نا وسّے ہموخس کاریم کر دا جہد ئٹی ہر کس تینا بارے دا جہد ئٹی الگ طریقہ اٹ شاغنگ کیک
شہید چراغ جان قصہ کریکہ پاریکہ کہ جار استاد مُرید پارینے کے نن شور ئٹی مسّونُن تو اسہ سنگت اس مش آ بسونے منہ وخت مسّونے تہ گُڑا پارینے واپس کاوہ شار آ مش کنے آ سخت ءِ ای ہچ داڑے کاریم کنِّنگ کپرہ تو کماش پارینے تہ کہ نے انت کاریم اس سُبق لگِک ہمو کاریم ءِ کر ای نے جہد کن اسہ کاریم اس پاو کیسہ تہ سُبق او کاریم اسے تو او بندغ ءِ موبائل اس تِسونے پارینے دا رینج آ ہِن دا بندغ آتو حالحوال کر ڈیلی پدا وتاخ آ بر کنے حوال ایت دا سنگت آک نے انت حالحوال تِسونو بس اندا کاریم ءِ کنِّنگ کیسہ اندا کاریم ءِ کر جہد ئٹی نا بلّو حصہ اس مرو،، شہید چراغ جان نا پانِّنگ نا مطلب اندا اس کہ اسُل سرکار نا مونا سرنڈر مفہ ہر وڑ نی جہد ئٹی تینا حصہ ءِ شاغ لیکِن سرکار نا مونا ہتھیار بِٹ پہ انتے کے دا شہید آتا دتر تو اسے نا انصافی اس مریک قوم ئنا امید آتے پرغسہ دا گِڑا نقصان ءِ اودان جوانے انداڑے مش ٹی ہنت کاریم اس کنِّنگ کیسہ کاریم کر دا جہد ئٹی حصہ ءِ تینا شاغ۔

شہید چراغ جان ثابت کرے کہ ننے خوانوئی تو یکہ وطن کِن تینا دھرتی نا بیوسا چناتے کِن ننے دا وجہ غان خوانوئی اف کہ نن پگہ نوکری اس ہلین تینا نوکری تو زات زند ئتو خوش مرین ننے تینا زاتے ہُشوئی ءِ
نن خوانِن تو یکّہ ہموفتے کہ خوانِن ہرا بے خوانوکو ہموفتے کہ خوانِن اوفتے پوہ کین اوفتے کے کسر ملین اوفتے آ علم ئنا روشنائی ءِ شاغن نن خوانِن تو ڈیھ کن خوانِن نن تینا تعلیم زاتی زند پیسہ خوشی لمہ باوہ ایڑ ایلم کُلّے قربان کروئی ءِ اسہ پوسکُنو سوب اس ہتوئی ءِ ہرا سوب ئٹی نہ کے رنگ ئنا فرک مرے نہ زات ئنا نہ مزہب نا نہ غریب امیر نا فرک مرے نہ کے پیسہ لالچ رشوت ناانصافی مرے ہِچ دُنو مف امیر غریب کُل اتو اسہ وڑ انصاف مرے ہر اسہ دا دھرتی نا باتی ءِ اونا حق اودے مِلّے اسہ آجو زند ئس بشخِن دا دھرتی نا باتی تے دا دھرتی ءِ آجو کین دا خزمُلے تے مشتا زیبائی کین دا گواڑخ گلاب آتے دتر ئٹ خوشبوس بشخِن۔

ہرافتے ٹی اسہ پین زیبا او خوشبوس مرے ہرافتے ٹی آجوئی نا گلو بالی مرے چراغ جان نا ہمو تُغ تے انشاءاللہ دا بلوچ قوم ئنا ورناک ہتور پورا کریر نن نُم تینا مخلصی اٹ اوفتا جہدے مُستی دین اینو چراغ جان نا دتر دھرتی ءِ دا جہد دا تحریک دا وطن نا باتی تے پین رنگس بشخا ہرا ٹی آجوئی نا گند بریک۔

شہید چراغ جان ننا تارمئی آ کسر اٹ ننکے چراغس تخا ہِنا دا جہد ءِ پین زیبا مُستی درے بس ای بارگ شہید چراغ نا نت تا رند آتا مِش مریو کنا قول نیتو اندادے چراغ جان آخری دم اِسکا نُما فکرے نن بِٹوفن نُما فکر ننتو زندہ ءِ بلوچ ورنا تا رغ رغ اٹ زندہ ءِ۔

شعر اسے نا منہ بند ؤ چراغ جان کِن

چراغ کن کونا کور آتا تارمئی ٹی خن اس
رند آتے آن تہ سُرمہ تِخن چراغ دیدن اس

بھادری آ تہ دشمن دسکا چٹ حبکہ سُن اس
فکر ئٹی اسلم نا چراغ فکر ئنا ہنکین اس

چراغ جان ہمت حوصلہ سگ سینہ پین اس
دُن کے ننا ضیاء جان اس چراغ چٹ اندُن اس

بولان بارکھان چمالنگ نا سنگری آ محاز اٹ
زندہ اُس چراغ آجوئی نا ہر شعر ہر ساز اٹ

رنگ بشخاس دھرتی ءِ اسلم نا ہمتوار نوروز نا
ہرجاہ زندہ اُس نی انقلابی آ خلوکا نا سرونز نا

ندر صدخہ مریک واجہ نُمے آ نُما دا گنوکا بارگ
نُما فکر ئٹ گنڈوکے نُما زکر ئٹ تینے تفوکا بارگ

”چِھٹی اس“ زندان تا گواچی جیجا تیکن

نوشت کار: جعفر قمبرانی

دی بلوچستان پوسٹ

لمہ جان،
کنے دا دروغ گو  و دُروہ کروک آ دژمن آ اسل امیت اف کہ نم جوان دُراخ مرورے۔ ولے نن ہم جوان افن لمہ، نن بھیم انا گواچی اُن۔ ننکان خاچنگ وخت آ پِشی نا درپّہ غان دریہو کریسا بش مرینہ۔ کسس متؤ پدی بے وسی اٹ لیپ اٹی پیہسا ٹک خلینہ کہ ”سما اف کنا وارو ہراتم بریک!“

کنا جیجا،
اسیکا نمے آن دو تفوک خواست دادے کہ ببو، ببو کہ نم کن نما کڑسی ناروے ٹی خالی نما کسر آ ہروکے۔
نم کِن شال مونجائے۔
نما کمبوتی ءِ ہمو لمہ غاک احساس کننگ ءُ ہرافتا بنگل آ ورناک بے ڈس ءُ۔
لمہ زوت آجو مریس کہ ننا حالیت آ سیال آک مخنگ ءُ و ننا خنک دِیرُڑی دیرڑی ءُ۔

لمہ،
سما اف نم ہرا حالیت اٹی اُرے! سما اف نن مغول اُن یا دژمن اڑی مسنے کہ ننے نما ساعت و حالیت آتا باروٹ ہچبر معلومداری مننگ اف۔ کل آن مالؤ تو نمے آن بشخنداری نا خواست کیوہ و دعا کیوہ کہ خدا جان نا رحمت آک پر آنبار نمے آ شلر۔ نم بولان نا پَٹ جل تیان بار خوش و خرن مریرے۔

جیجا؛
کنے امیت ءِ کنا چھٹی نمے آ الم رسینگو۔ نم دادے الم تینا زیبا غا بشخندہ و چٹ ہلوک آ تیدار تون خوڑتی اٹ خوانورے۔

لمہ جان خف تو،
ای منہ دے مست نیلسن منڈیلا نا زندگانی نا باروٹ اونا جند انا نوشت ءِ خواناٹ خلاس کریٹ۔ باور کیس، تانکہ کتاب خواناٹہ نیلسن نا جاغہ نمے تکاٹہ۔ نیلسن نا خواریک کنے نما خواریک لگارہ و گڈیکو بشخ اٹی نیلسن نا آجوئی و اونا سرسہبی ءِ نما سرسہبی سرپد مسٹ گڑا کنا خن تیان خڑینک آک یلہ مسر۔ ای خوش ہم مسوٹ ولے تینا وہوکا خڑینک آتیا خجالت ہم اریٹ۔

جی او ای خجالت اُٹ کہ نم ہموفک اُرے ہرا دا قوم ءِ اسہ بھلو وخت اسے آن پد تغ آن ٹوہیسا بش کریرے۔ ولے نم کہ دیر گپ کننگ ءِ؟
نما ٹوہنگ آن گُڈ ہر بندغ خن تے موشکسا تینا و تیبہ خلقت نا زیہا مروک آ ظلم و زوراکی تے احساس کننگ بنا کرے۔ ہر بندغ تغ آن سما کریسس ولے پورہ ہوش اٹ بتوسس کہ نمے زندان تا گواچی کننگا۔

ای خجالت اٹ دا سوب آن کہ نمے آن پد نم کن ہیت کروک آک پدی تنگان ہنار۔ ہرکس تینا خن تے موشکسا پدی تینا لیپ ءِ تینا زی آ شاغیسا تل توپ کرینے۔

کنا لمہ،
نما است الم ننے آن شِبرو مرو۔ نم ٹک خلورے کہ نن امرو مخلوق اسیکن توار بڑز کرین کہ ہرافتے ننا ساڑی مفرنگ نا ہچو چڑت اس اف؟

لمہ جان،
باور کیس ننے تو دن ہم سما اف کہ نن انتئے چھپ جوڑ گنڈوک اُن! انت نن بھیم انا گواچی مسونن؟ انت نن فکر و نظریہ غان خالی بیرہ جوزہ غاتا گواچی ئسن کہ اینو ننا جوزہ و پوڑتُک آک کل پودین مسر؟ اسل تپرہ کہ ننے انت مسنے۔ ولے نن چھپ اُن و کنے سما ءِ کہ دا چھپی نمے دوست بفک۔

جیجا،
باور کیس
نی زندان اٹی اُس ہم آجو اُس و نن داڑے ہم قید و بند اُنک۔
ننا باک تفوک، قلم خشک، نت و دوک کس پائے منڈ مسنو۔ نئے نن ہیت کینہ، نئے نوشت و نئے کہ مزاحمت نا بھلو چیدہ اُن۔ غُٹ دعویٰ تے دیر درے۔
داسا مزغ اٹ توس کہ نے آن بیدس نن تو ریک انا دُپ مسونن کہ سیال انا اسہ اُف آن نن تالان مریسا تینا ڈس ءِ ہم گوہان۔

لمہ جان،
بر کہ نے پاؤ انت انت مننگ ءِ
باور کیس دژمن سفا اڑی مسنے۔ گہس ٹولی تے نریفیسا سم کاری کیک، جون تے خسّک و دروغ تڑی اٹ پین ہیت شاغک۔ جہس باگل آ ورنا تے بیگواہ کریسا تہار آ کوٹی تا گواچی کیک۔ جہس بھیم تالان کننگ کن ڈرخت، غلہ،  اُرا و ایلو فصل آتے ہشیسا کننگ ءِ۔
گہس ہرس تو مذہب نا پن اٹ پین کیہی بلا تے بش کریسا خلیس تالان کننگ نا چمبازی تے کننگ ءِ۔
راست چاس تو امبل ءِ سفا اڑی با خلکنے۔ ہمو کچک آنبار کہ ہرا تپک دیر آ وکّؤ، دیر ءِ ڈلِؤ و دیر آن نرّؤ۔

کنا لمہ،
نی آجو اُس۔ نے ہچ اسے نا بھیم اف۔ نے خلیس اف کہ نی سوگؤ ایمان و پختہ غا فکر انا گودی اُس۔
ال ننے آن۔ نن خلق اٹی ہم آجو افن۔ سنگت آک اسہ ایلو نا خف اٹ نما پن تے ہلیرہ۔ غٹ انا خیال ہندادے کہ دن مف شیرزال تا یات گیری آن ننے آ ہم تہار آ دیک برور۔ ننے ہم نسخان ترور!

لمہ،
راست پاؤ تو
ڈے انا شاعر، ادیب، نوشت کار، ورنا، کماش، استاد، زالبول و بھلا بھلا توخر اتون اوار چنا چوچہ پاچہ شار و خلق آک کل تینا جوڑ تے گنڈانو و قلم تے بند کرینو توسنو۔ کسس ہچبر کُچیپک۔
یخینن غُٹ بھیم انا گواچی اُن۔
ایلو دا کہ
نن فریشان اُن۔ نن تینا اُرا تیٹی تینا ضمیر تا قیدی اُن۔ واہم دا تو پک ءِ کہ دا وار ضمیر سودہ گری نا ہمت کننگ کپرو کسس۔

لمہ،
داسا نی پا کہ دا حالیت اٹی مگہ چھپی جوانو عمل اسے؟ مگہ ادیب نا قلم نا سیاہی تا خشک مننگ نمے دوست بریک؟ مگہ ولائت دن ویران مرے نمے جارات بریک؟ مگہ پیشن آن دتر نا گند برے نمے وڑک؟ مگہ اولس نا حالیت آ نمے اوغنگ ہلپک؟ مگہ نے ننے آ خار بفک کہ انتئے چھپ تولوک جوڑ تے گنڈانن؟

جیجا،
نیلسن نوشت کریسس کہ ”زندان نا گواچی اسہ بندغ اسیکن کل آن ود خوشی نا ہیت دادے کہ اونا مخلوق اودے گیرام کپ و اوڑان پد ہم اونا وڑ قوم اکن نت دو خلے۔“

گڑا نی تو اسل خوش مفروس ننا کڑد آن ہُر؟

کنا لمہ،
نے تون لمہ یاسمین نا ایمان، نیلسن نا سگ، بی بی صفیحہ نا جوزہ، بی بی جمیلہ نا حوصلہ و بلوچی آ شیرزالی آ ایمان تد ءِ۔
کنے یخین ءِ نی بشخندہ کریسا کنے ورندی تروس و ننے کل آ چِڑیسا ترند انگا لوز آتیٹ ننے کسر نشان ایتوس۔
نن وداری اُن!

لمہ جان،
نی تو آجو اُس۔ نے آن گڈیکو خواست دادے کہ ننے کسر رغام۔ کنے سما ءِ کہ نی اوڑے ہم آجو اُس و بیدس خلیس آن ننا گچین وڑٹ راہشونی ءِ کروس۔
اسیکا تو نمے آ دو تفوہ کہ نم ننے آ تینا است ءِ کبین کپیرے۔
داسا دا پا نن امر کین؟ انت کین؟ دا حالیت اٹی ننا زندہ مننگ الّم ءِ؟ چھپی الم ءِ؟ یا تران کننگ، گپ کننگ و اسہ ایلو نا ہمت جوڑ مننگ نا گرج ءِ؟؟؟

لمہ جاہیکہ ہرس تو نن قیدی اُن و نی آزات ہس۔
نی ننے صلا اس ایت کہ نن تینا ضمیر تا دا قید آن امر آجو مرین۔۔۔۔۔۔؟؟؟؟

مالوی آن نمے عئید موارک لمہ۔ نن تون لوز اف و جیرت ہم کچ اٹے۔ نم زندان اٹی تولوک نن کن دعا کیرے
خدا غا سپارانُٹ نمے!

نُما بےجیرت و بھیم انا گواچی انگا
جعفر قمبرانی

دی بلوچستان پوسٹ: دا نوشت اٹ ساڑی ہیت و خیال آک نوشتوک نا جند ئنا ءُ، دی بلوچستان پوسٹ میڈیا نیٹ ورک نا دا ہیت آتے مَننگ الّمی اَف و نئے کن دا ادارہ نا پالیسی تا درشانی ءِ کیک

ریاستی تادی و بلوچ زالبول آتا محاذ

ٹی بی پی سرگپ

بلوچستان ئٹ زوراکی نا بیگواہیک اِرا دہائی آن برجا ءُ، واہم تدوکا سال تیٹ بلوچ زالبول آتا زوراکی نا بیگواہی تیٹ ہم پاش ودکی خننگ ئٹ بسنے۔ بیست و نو مئی آ بلوچستان نا بنجائی شار کوئٹہ ٹی سول اسپتال نا نرسنگ ہاسٹل آن ماہ جبین بلوچ ءِ زوراکی ئٹ بیگواہ کننگا، اندن اونا ایلم محمد یونس بلوچ ضلع واشک نا علاقہ بسیمہ ٹی اوفتا اُرا غان بیست و یک مئی آ برمتہ کننگاسس۔ ماہ جبین بلوچ نا خاہوت کیہی سال تیان ریاستی تادی تیتون مون تننگ ءِ۔ بلوچ راجی جہد اتون اواری نا سوب آن اوفتا خاہوت نا کیہی بندغ آک زوراکی ئٹ بیگواہ کننگانو یا بیدس عدالت کسفنگانو۔

اِرا ہزار بیست و پنچ نا اولیکو پنچ تُو ئٹ بلوچستان ئٹی زوراکی نا بیگواہی تیٹ بھلو کچ ئسے اسکان ودکی مسنے۔ واہم، بلوچستان نا متنازعہ حکومت دا بندغی حق آتا بھلا ویل آ پام تننگ نا جاگہ غا، اقتدار ئٹ مننگ کن مقتدر طاغت آتا پالیسی تیا عمل کریسہ بندغی گڑتی ءِ خن تیان چپ کننگ ءِ، حالانکہ بلوچ ویل ءِ ریاستی تادی ئٹ شیف کننگ و سیاسی راہشون تے جیل کننگ آ بندغی حق آتا ادارہ غاک چرجوئی ئٹ خُلیس نا درشانی کننگ ءُ۔

پنچ شرف مند جہانی بندغی حق آتا ادارہ غاک، ایمنسٹی انٹرنیشنل، دیمروی و بندغی حق آتا ایشین فورم، فرنٹ لائن ڈفینڈرز، بندغی حق آتا جہانی فیڈریشن، و ورلڈ آرگنائزیشن اگینسٹ ٹارچر بلوچستان ئٹ زوراکی نا بیگواہی و بیدس قانود ریاستی پالیسی تا برخلاف توار بڑز کرینو۔ دا ادارہ غاک 3MPO نا ردئٹ دزگیر سیاسی راہشون تا آجوئی و ریاستی تادی نا ایسری کن پاکستان نا سر وزیر آ چِھٹی ہم نوشتہ کرینو، ہرا دا ہیت ئنا پاش شاہدی ءِ کہ بلوچستان ئٹ بندغی حق آتا لتاڑ ءِ دروغ پاننگ مفک۔

اِرا دہائی تدینگ آن پد ہم پاکستان نا مقتدر طاغت آک دا گواچنی ءِ منپسہ کہ بلوچ زالبول آتا زوراکی نا بیگواہی و سیاسی راہشون تا دزگیری تیان بلوچ راجی آجوئی نا جہد ایسر کننگ مفک۔ ریاست نا برجا غا پالیسیک و بے سوبر آ گامک نئے بیرہ سیاسی مزاحمت ءِ توننگ ئٹ بے سہب مرور بلکن دا راجی مزاحمت ءِ گیشتر بش کرور۔

کنا ہانی کنا مہبر کنا توفک ارے دلبر
کنے دوستے کنا سنگر کنا توفک ارے دلبر

ہزارا فوج ئنا نیامٹ کنا تو آسرا کنتو
کنا دا ہم سفر رہبر کنا توفک ارے دلبر

جہانے آسراتی تس غلامی نا اسیرا تن
ہرا مس دژمنا دیگر کنا توفک ارے دلبر

مفیس بدزن اسُل سنگت بریسک نی سَلس کنتو
کنا نا جہد ئنا ایسر کنا توفک ارے دلبر

کرک فرضے ادا بِجُل کرینُس پے پاانتس
کنا زغمے کنا اسپر کنا توفک ارے دلبر

بجار بلوچ