ننے خلکر کسر تا حادثہ تا اس بہانی اس چا کہ دھرتی آ دتر جسم آن وباہسس کس ننے ہتُو
ہرادے جوڑ مرونی خیرخوا اسک ننا شہزاد کسر تا او ننا ہم پت تخاسس کس ننے ہتُو
شہزاد سلطان بلوچ
دی بلوچستان پوسٹ : دا نوشت اٹ ساڑی ہیت و خیال آک نوشتوک نا جند ئنا ءُ، دی بلوچستان پوسٹ میڈیا نیٹ ورک نا دا ہیت آتے مَننگ الّمی اَف و نئے کن دا ادارہ نا پالیسی تا درشانی ءِ کیک۔
سندھ نا بنجائی شار کراچی نا علاقہ شیریں جناح کالونی ئٹ بس ئسے نا رہی آ تراک آن شش بندغ ٹپی مسونو۔
ڈی آئی جی ساؤتھ بمب تراک ءِ پک کرے۔ او پارے کہ بمب ٹرمینل نا گیٹ آ تخنگاسس و ہراتم بس گدرینگا گڑا تراک مس، تراک آن شش بندغ ٹپی مسونو۔ تراک ئٹ بال بئیرنگ کاریم اٹ ہتنگا و تراک ریمورٹ کنٹرول ڈیوائس نا کمک تون کننگانے۔
پولیس کوالخواک پاریر کہ ٹپی تے تینا کمک تینٹ نا ردئٹ رکشہ غاتیٹ ہسپتال آ سر کننگا۔ بنائی وڑئٹ پولیس گمان نا درشانی کرینے کہ دا سلنڈر نا تراک ئسے واہم دوارہ پولیس ءِ بال بیئرنگ ہم دو بسر۔
پولیس و رینجرز علاقہ ءِ گیڑ کرینے و ٹرمینل نا پٹ و پول نا کاریم برجا ءِ۔ خلقت ءِ مُر توننگانے کہ شاہدیک زوال مفس۔
پاکستان پیپلز پارٹی نا حکومت سنہ 2009 ئٹ بھلو بیرفنگ اسیتون بلوچستان نا “احساس محرومی” تے مُر کننگ کن “آغاز حقوق بلوچستان” پیکج نا پڑو کریسس۔ دا پیکج ئٹ جنگ زدہ ڈیہہ بلوچستان کن سیاسی، معاشی، بست بندی و تعلیمی منصوبہ غاک اوار ئسر۔ نغدکار آک دا پیکج ءِ ریاست نا اسہ پین “کاونٹر انسرجنسی” چم اس پاریسہ دا پیش گوئی کریر کہ دا ہم اندا ڈول نا ایلو پالیسی تیانبار بے سہب مرو۔ دا پیکج اٹ بھاز سوغند آتیتون اوار دا سوغند ہم ارفنگا کہ بلوچستان نا خوانندہ تے ہائیر ایجوکیشن کمیشن آن اسکالرشپس ئٹ اسہ گچین ءُ کوٹہ اس تننگو، ہرانا ردئٹ او علاقئی و پیشن ملک بڑز تعلیمی ادارہ غاتیٹی تعلیم دوئی کننگ کرور۔
دا سوغند ءِ عملی وڑئٹ ٹہیفنگ ئٹ پین مُسہ سال لگا و سنہ 2012 ئٹ دود آتا ردئٹ اسکالر شپس نا پڑو کننگا، و پنجاب نا یونیورسٹی تے پاننگا کہ او بلوچ خواننگہ تیکن گچین ہند تخر۔ بنائی وڑئٹ دا سیٹ آتا کچ 600 ئس، ولے 2013 ئٹ مسکوئی سر وزیر بلوچستان ڈاکٹر عبدالمالک و مسکوئی وزیر اعلیٰ پنجاب شہباز شریف نا نیامٹ اوڑدئی ئٹ اوفتے زیات کننگا۔ شڑط آک آسرات ءُ ئسر کہ کس بلوچ خوانندہ اس پنجاب نا یونیورسٹی اسیٹی اوپن میرٹ آ سیٹ دوئی کیک گڑا اوڑان ہچو فیس ہلنگپرو، اوڑتون اوار ہاسٹل نا خڑچ ہلنگپرو۔
دا منصوبہ بلوچستان نا خوانندہ تیٹ بھاز پن کرے، ہرافتیتون بلوچستان ئٹ گچین تعلیم دوئی کننگ نا گچین کننگ مفرنگ نا کچ ءِ۔ ہزار آ خوانندہ غاک نن و دے خواری آن گڈ پنجاب نا جتا یونیورسٹی تیٹ داخلہ دوئی کریر، ولے ایلو منصوبہ تیانبار دا منصوبہ نا زند ہم چنک مونا بس۔
تدوک اِرا سال ئنا نیامٹ جتا وڑتیٹ دا خوانندہ تے دوئی آسراتی و وظیفہ تیٹ کمبوتی ہتنگسہ ءِ۔ بنائی وڑئٹ ہاسٹل ئٹ مفت ہندی مننگ نا آسراتی ایسر کریسہ، اوفتے حکم تننگا کہ تیوہ غا خوانندہ غاک ہاسٹل نا فیس ایتر۔ واہم بہاوالدین ذکریا یونیورسٹی نا خوالخواک اسہ گام اس مونی ہنیسہ دا پڑو ءِ کرینو کہ 2020 نا داخلہ سال آن بلوچ خوانندہ تیکن تیوی اسکالر شپس آک ایسر کننگور۔ یونیورسٹی کوالخواک دانا سوب حکومت پنجاب و بلوچستان نا پارہ غان فنڈز نا بند مننگ ءِ پارہ، ایلو پارہ غان پن کروک ہڑتوم آ حکومت آک اسٹ ایلو غا دوبہ خلکنو۔
دا یونیورسٹی تا بلوچ و پشتون خوانندہ غاک تدوکا اِرا تُوہ آن برجاء برانز کننگو۔ برانز نا اولیکو بشخ ئٹ دا خوانندہ غاک بہاوالدین یونیورسٹی نا بنجائی درغ نا مونا اسہ برانزی کیمپ اس خلکر، ہرا اسہ تُوہ ئسے آن زیات لگوک مس۔ برانز آن بیدس ہم خواست آتا پورو مفرنگ نا سوب دا خوانندہ غاک 800 کلومیٹر مرغن لانگ مارچ ءِ بناء کرینو، ہرا ملتان آن لاہور نا پارہ غا گام خلنگ ءِ، ہرانا مِزل پاکستان نا دارالحکومت اسلام آباد ءِ۔
برانز کروک بلوچ خوانندہ غاک دوبہ خلنگو کہ اسکالرشپس آتا ایسری نسلی ہڈ ئنا فرخ کننگ نا لڑ ءِ ہراڑتون اوفتے پنجاب اٹ مون تروئی تمنگ ءِ۔ دا دوبہ غاک ہند ہم تخرہ انتیکہ پنجاب یونیورسٹی، قائد اعظم یونیورسٹی اسلام آباد، بہاوالدین ذکریا یونیورسٹی ملتان و ایلو تیٹ خوانوک بلوچ خوانندہ غاک جتا وخت آتیٹ پاکستان نا بنجائی جماعت آتا خوانندہ گل آتا دو آن بیدادی تا گواچی مریسہ کرینو۔
دا اسکالرشپس آتے اسیکہ وا تننگ نا دمدرستی تون خواست ارے کہ جہان نا پدتموک ڈیہہ آتیان اسٹ بلوچستان نا خوانندہ غاک گچین تعلیم دوئی کننگ کیر و تینا ڈیہہ نا دیمروی و خوشحالی ئٹ کڑد اس ایسری تننگ کیر۔ دا بھاز بھلو خواست اس اف اگہ دا گڑا غا خوڑتی اٹ اوننگے کہ پنجاب نا فیکٹریک بلوچستان نا مڈی تیان چلینگرہ و او جاگہ نا دیمروی بلوچستان نا ڈغار نا مڈی تا منتواری ءِ۔ برانز آ بیوس خوانندہ غاک خواننگ آ حق خوارہ، اوفک نسلی شیف بڑزی سلوک نا گواچی کننگپس۔
بلوچ سیاست، صحافت، ادب ئٹ گچین ءُ ہند اس دوئی کروک ملک الشعراء میر گل خان نصیر نا زند آ تالان کتاب زوت “دی بلوچستان پوسٹ” آ شینک مرو۔
کتاب “میر گل خان نصیر” ڈاکٹر شاہ محمد مری نا “عشاق کے قافلے” لڑ ئنا براہوئی ئٹ مٹ ءِ ہرادے عتیق آسکوہ بلوچ کرینے۔ عتیق آسکوہ داکان مالو ڈاکٹر عنبرین مینگل نا افسانہ غاتیا تالان کتاب ءِ اردو آن براہوئی ئٹ “مشی آ بانز” نا پن اٹ مٹ کرینے و اندن جہانی افسانہ و نوشت آتیا تالان اونا ارٹمیکو مٹ کروک کتاب “ندارہ” ہم شینک مسونے۔
دا کتاب دی بلوچستان پوسٹ پبلکیشنز نا کتاب شینکاری لڑ ئنا بشخ ئسے۔ داکان مالو دی بلوچستان پوسٹ پبلکیشنز نا پارہ غان پنی آ شاعر مرید بلوچ نا شاعری نا کتاب “رخصت اَف” و نثار صباء نا شاعری و اونا زند ئنا بابت نوشت آتیا تالان کتاب “سباہ ءِ گْرنچ” شینک مسونو۔
مجلس نیشنل ڈیموکریٹک پارٹی و بلوچ وومن فورم نا اواری ٹی ہڈ تننگا مس۔
نیشنل ڈیموکریٹک پارٹی و بلوچ وومن فورم نا آواری ٹی کوئٹہ پریس کلب آ اسے مجلس اس بریسٹ کینسر نا بابت اڈ تننگا۔ مجلس ٹی نیشنل ڈیموکریٹک پارٹی نا ثناء بلوچ، بلوچ وومن فورم نا زین گل بلوچ، وومن ڈیموکریٹک فرنٹ نا ایڈوکیٹ خالدہ بلوچ، بلوچ اسٹوڈنٹس ایکشن کمیٹی نا ڈاکٹر صبیحہ بلوچ، بریسٹ کینسر آن نا جوڑ آسیہ علی رضا و ایلوک ہیت گپ کریر۔
مجلس ٹی ہیت کروک آک پاریر کہ ہر سال غٹ جہاں ٹی اکتوبر نا تیوی توہ بریسٹ کینسر نا بابت ٹی معلومداری تننگک ولے اوکان ابید ام تیوی جہاں ٹی ہڑ دے چندی زالبول آک اندا بریسٹ کینسر نا سوب آن کذیت کننگ ءُ۔
اندن مونی پاریر کہ بے بختی آن بلوچستان ٹی دا کینسر ایلو جاگہ آتیان زیات ءِ، اونا اسے سوب اس چاغی ٹی ایٹمی تراک و ایلو جاگہ غاتیٹی کیمیائی بھس کاری آ سلاہ تا سوب آن ہر جاگہ کینسر نا ناجوڑ آک اریر و دا ناجوڑی دے پہ دے آن زیات مننگے ولے تیوی بلوچستان ٹی اسے ہسپتال اس کوئٹہ ٹی ءِ، او ٹی ام بنماسی ہچو آسراتی اس اف ہرانا سوب آن بلوچستان نا ناجوڑ آک کراچی و ایلو شار آتیٹی علاج کن کارہ ولے غریبی نا سوب آن خرچہ ءِ سگ پرنگ نا سوب وڑ وڑ نا سختی تا مون پام مریرہ۔
ولے غٹ آن بھلا تدینی دادے کہ کوئٹہ نا کینسر ہسپتال ٹی کینسر نا بابت ٹی ناجوڑ آتا ہچو پٹ و پول اس مننگ اف اگہ کس اس ام پٹ و پول کننگ خوائک یا دا ناجوڑی نا سوب آتے پٹننگ خوائے تو حکومت نا پارہ غان و ہسپتال کوالخوا تا پارہ غان اندا پٹ و پول کروکاتے ہچو ام معلوداری اس تننگ مفک۔
یاتی مرے تیوی جہاں ٹی ہر سال اکتوبر نا توہ ٹی بریسٹ کینسر نا بابت ٹی معلومداری تننگ نا خاطر کن ہر جاگہ شار آتیٹی وڑ وڑ نا مجلس اڈ تننگ مریک۔
بلوچستان نا ڈغار آ بلوچ راج تینا وجود ئے زندہ تخنگ کن ہر وخت ادب، سیاست، تاریخ و تہذیب نا پڑ آ نت و دو خلیسہ کاریم و کڑدار دوئی کننگ ءِ ہرانا سوب آن جہان ٹی بلوچ اسے جتءُ راج اسینا حیثیت اٹ چاہندار مریک و اندن شون النگ ءِ. جہان ٹی راج ئسے تینا جتا انگا راجی حیثیت ئے دوئی کننگ کن المی ئے کہ تینا راجی راہشون و ہیرو تا کڑدار ئے ساندہ زندہ تخیسہ ءُفتا فکر و سوچ نا کسر آ جہد کریسہ تینا راج و ڈغار، تہذیب و سیاست ئے شون ایتے. راج اس تینا گدرینگوکا تاریخ ئے زنک آن زنک اسکان دننگ نا مسخت اندادے کہ تینا راجی وجود ئے زندہ تخیسہ تینا تاریخ، تہذیب، سیاست، راہشون و ہیرو تیان چاہندار مرے. انتئے کہ وخت نا بدلی تون بھاز آ گڑا بدل مریرہ و بھاز آک گم مریرہ. راج اسینا راجی حیثیت ہمو وخت گم مریک ہرا وخت ہمو راج تینا راجی راہشون و رہبر، تہذیب و ثقافت، سیاست و تاریخ ئے گیرام کے۔
بلوچ راج نا بد نصیبی دا مسونے کہ بناء دور اٹ نوشت و خوان نا نابلد مسونے ہرانا سوب آن اینو اسے سرجم ءُ تاریخ اس دوئی کننگ کتنے. بلوچ راج نا اینو نا دور اٹ ہرا متکنا تاریخ و ادب نوشت نا دروشم اٹ بسونے تو ءُنا بھلا وسیلہ بنوکا ہیت آکو و پیشن نا نوشتوک آک مسونو. کسہ، متل، وساہت قول آک سینہ بہ سینہ بسونو. اندا سوب آن بلوچ راج نا ادب، سیاست و تاریخ جہان نا ایلو شوندار آ راج تیان پد مسونے جوان وڑ اٹ شون ہلتنے ولے ساڑی وخت اٹ بلوچستان نا ڈغار آ جوان وڑ اٹ ادب، سیاست مونی گام خلنگ ءِ۔ تینا بولی، ثقافت، سیاست نا پوسکنا گرج آتے دوئی کرسہ شون تننگ ءُ۔ ادبی و سیاسی ادارہ غاک راج و زبان و تاریخ ءِ شون تننگ نا تینا وس نا کچ گام خلنگ ءُ۔ بلوچستان نا ہر علاقہ ٹی ادبی تنظیماک تینا بولی، ربیدگ و تہذیب ءِ زندہ تخنگ کن کڑدار دوئی کننگ ءُ۔ اندا ادارہ غاک سال ٹی کہی کتاب آتے شینک کیرہ، سیاسی و ادبی پڑ آ سیمینار آک اڈ ہلیرہ۔
مست توکلی انسٹیٹوٹ اسے پوسکنو جوزہ و ہمت اسیٹی بلوچستان نا ڈغار آ علم، ادب، سیاست، ربیدگ، تاریخ و پٹ پول نا پڑ آ ساڑی وخت نا ترندی و ٹیکنالوجی نا کمک اٹ کاریم کریسہ تینا راج، تاریخ و سیاسی و ادبی راہشون آتا کڑدار ءِ زندہ تخیسہ ایلو شوندار آ راج تیتو برابر شون ہلوئی ءِ. دا انسٹیٹوٹ تینا راج و بولی ءِ شون تننگ کن ساڑی وخت نا گرج آتے پورو کننگ، راج نا پنی آ راہشون، دانشور، ادیب و ہیرو تا باروٹ پٹ و پول کننگ، اوتا کڑدار نا زی آ مکالمہ، ریسرچ پیپر نوشتہ کننگ و شینک کننگ، ڈاکومنٹری جوڑ کننگ، بلوچ راج نا ہمو علاقہ و بندغاک ہراکے حالیت نا شیفی بڑزی تا سوب آن مُر مسونو اوفتیتو اوار ہمگام مریسہ علمی، سیاسی، ادبی، ربیدگی و پٹ پولی کاریم کننگ نا ءِ۔ بلوچستان نا تیوی علاقہ غا تا مخلوق اٹ خڑکی ودی کریسہ تیوی علاقہ غا تا ادبی و سیاسی بندغ آتیتو اوار تینا راج ءِ شون ایتن۔ بلوچستان نا اینو گڑاس علاقہ ایلو علاقہ نا بندغ آتینا کشکوک خننگیرہ دنکہ ڈیرہ غازی خان و نصیر آباد و ایلو دافتیان خڑک و مُر بلوچ علاقہ غاک اسے ایلون نا ادبی و سیاسی کاریم آتیان نابلد ءُ۔ اندا مُری نا سوب آن بولی و ربیدگ اٹ بدلی بننگ ءِ۔
مست توکلی انسٹیٹوٹ نا سنگت آک دا خیال و سوچ تون گام ارفیر کہ بلوچ راج سیوت اٹ تینا ادبی، سیاسی ادارہ غاتیتو اوار علمی، ادبی، سیاسی و پٹ پولی ءُ ایب کیب اس ودی کننگے ہرانا سوب آن ننا راج و بولی شون ہلنگ کے۔ دا ادارہ دا بنداوی مسخت آتیکن جوڑ کننگا کہ بلوچ راج نا ہمو سیاستدان، راہشون، شاعر و ہیرو تا باروٹ پٹ و پول کننگ ہراتے بلوچ راج اینو نا دور اٹ گیرام کرینے یا بھاز کم بندغ اوفتا باروٹ چاہنداری تخیرہ۔ اوفتا سیاسی کڑد، ادبی خذمت آتے وخت نا ترندی گم کرینے۔ اینو نا دور نا باشعور و خوانندہ غاک بھاز کم تینا راجی ہیرو و راہشون تا باروٹ معلومداری تخیرہ ہراکے مفرنگ نا برابر ءُ۔ تینا سیاسی و ادبی آ راہشون آتا باروٹ ریسرچ پیپر نوشتہ کننگ و اوفتے شینک کریسہ راج اٹ تالان کریسہ سوگو کین۔
مست توکلی انسٹیٹوٹ دا امیت اٹ پوسکنو گام اس ترند آ جوزہ و ہمت اٹ ارفینے کہ بلوچستان نا ادبی و سیاسی تنظیم و ادارہ غاتا کمک ءِ دوئی کریسہ سیوت اٹ علمی و ادبی ءُ ماحول اس ودی کین۔ ساڑی وخت نا سیاسی لیڈر، دانشور، ادیب، شاعر و ہر سرپد و باشعور آ بندغاک دا انسٹیٹوٹ نا سنگت آتیتو ہمگام مریسہ بلوچستان نا ڈغار آ بلوچ راج نا ادب، سیاست، ربیدگ و تاریخ ءِ زندہ تخیسہ مون مُستی شون ایتن۔
دی بلوچستان پوسٹ : دا نوشت اٹ ساڑی ہیت و خیال آک نوشتوک نا جند ئنا ءُ، دی بلوچستان پوسٹ میڈیا نیٹ ورک نا دا ہیت آتے مَننگ الّمی اَف و نئے کن دا ادارہ نا پالیسی تا درشانی ءِ کیک۔
بلوچستان نا ضلع کیچ نا علاقہ تربت تمپ ملک آباد ٹی سم کاری آن اسے زالبول اس بیران و اونا ایلم اس ٹپی مس۔
لیویز نا پاننگ نا ردئٹ دا سم کاری نا واقعہ تین پتینی نا زمینی جیڑہ سے آ مسونے۔ ولے دائسکان دا بابے مونی ہچو احوال اس بتنے۔
یاتی مرے گدرینگوک آ منہ تون آن کیچ ٹی دا چارمیکو تدینی ءِ کہ ہرانا سوب آن زالبول بیران مسونو۔ داڑان مست ملک ناز، کلثوم، شاہینہ شاہین ام سم کاری آن بیران مسونو ولے دائسکان کس نا ام خونیک بندی کننگ متنو۔
بندغی حق آتیکن توار ارفوک طیبہ بلوچ تربت ئٹ تینا باوہ نا خون ئنا ردئٹ پریس کانفرنس اس کرے۔ دا وخت آ طیبہ بلوچ نا ہیڑک و بندغی حق آتیکن توار ارفوک راہشون غنی پرواز ہم اوار ئسر۔
طیبہ بلوچ دا وخت آ پارے کہ باوہ نا خون آن گڈ ہم ریاستی بندغ تا پارہ غان تڑی رسینگسہ ءِ، اگہ کنے یا کنا خاہوت نا اسہ بندغ ئسے جانی یا مالی نسخان مس گڑا اونا ذمہ وار ریاست پاکستان مرو۔ بلوچستان نا سیاسی توار ءِ ایسر کننگانے و جدوجہد تون تفوک خاہوت آتے جمعی سزا تننگ مریسہ ءِ۔ کنا توار ارفنگا کنے ہم اندا دروشم نا سزا تننگا ہرادے استان دننگ و سگنگ ہڑتوماک بھاز سخت ءُ۔ بندغی حق آتا ادارہ غاک پاکستان آ بندغی حق آتا رکھنگ و درشانی نا آجوئی تننگ کن ترندی کننگے۔
طیبہ بلوچ پارے پارے کہ ریاست کنا باوہ نا خون آن گڈ ہم کنا خاہوت ءِ بشختو، باوہ نا خون آن گڈ کاکا نا اُراغا سم کاری کرفنگا، دا سم کاری ءِ ریاست تینا ڈیتھ اسکواڈز آتا کمک اٹ کرے، دا ہمو بندغ آکو ہرا ہڑدے فوج نا تڑی ءِ کنا باوہ ءِ تسورہ۔
او پارے کنا باوہ نا خون آن گڈ ریاست نا تڑی و بیدادی تیٹ کمبوتی بتنے۔ کنا اینو نا پریس کانفرنس نا مسخت نمے، بندغی حق آتیکن توار ارفوک تنظیم، جہانی ادارہ غاتیان خواست کننگے کہ نم ریاست ءِ جہانی قانود نا پابند کرفبو کہ پاکستان پرامن سیاسی و بندغی آتیکن توار ارفوک آتے بنے، اوفتے تینا خیال آتا درشانی کن موکل ایتے، بیگواہ بلوچ آتے یلہ کے۔
طیبہ بلوچ پارے کنے یا کنا خاہوت ءِ گڑاس مس اونا ذمہ وار ریاست پاکستان مرو۔
یاتی مرے طیبہ بلوچ نا باوہ حنیف چمروک ءِ تدوکا پنچ شمبے نا نن دئے بجہ نا وختا ہموتم سرکاری کریسہ کسفنگا ہراتم او تینا شئر باگل نا کلب نا مونا تولوک ئس۔
طیبہ بلوچ اسہ پڑو اسیٹی پارینے کہ باوہ نا خون ئنا برخلاف اینو ہژدہ تاریخ آ کراچی اٹ اسہ برانزی مچی اس مرو اندن راجی حوالکاری میڈیا ٹوئٹر آ کمپئین اس کننگو۔
