دا ویل آک بلوچستان نا جتا جتا علاقہ نوشکی، قلات و مچھ ٹی مسر۔

بلوچستان نا علاقہ قلات ٹی اسے کار گاڈی اس روڈ آ کلٹی مس ہرانا سوب آن اسے بندغ اس بیران مس و اِرا بندغ ٹپی مسر۔ دا ویل آن پد مستی علاج کن اوفتے ایمرجنسی ٹی قلات نا ہسپتال آ دننگا۔

مونی خبر نا ردئٹ کہ دا کار گاڑی خضدار آن بننگ مسونے ولے ترندی نا سوب آن کوئٹہ، کراچی روڈ آ ریج نا علاقہ ٹی کلٹی مس ہرانا سوب آن خضدار آن تعلقدار ڈرائیور بخال سوداگر وجے کمار ہمو جاگہ غا بیران مس۔ اونا اِرا سنگت علی نواز و عمران ہرافک تا تعلقداری ہم خضدار آن ءِ، ٹپی مسونو۔ ٹپی تے علاج کن قلات نا ہسپتال آ دننگا ولے بنیماسی دارو درمان آن گڈ ڈاکٹر آک دا ٹپی تے کوئٹہ کن رادہ کریر۔

اندن مچھ نا علاقہ ٹی ام اسے ٹوڈی کار اس شکست کننگونے ہرانا سوب گاڑی ٹی سوار ہڑتوما بندغ آک بیران مسر۔ ولے دافتا بابت مونی معلومداری اف کہ دا دیرو و ہراکان بنگ و ہرانگ ہننگ ٹی مسونو۔

اندن اسے روڈ نا ویل اس نوشکی ٹی مسونے۔ دا شکست ڈگری کالج گیس پلانٹ نا خڑکا ٹوڈی کار سینا ڈُک لگنگ آن مس۔ ٹپی مروکا بندغ 19 سالہ ورنا عبداللہ جان باوہ نا پن حاجی جمعہ خان یلانزئی نا پنٹ چائنگانے ۔

ورنا ءِ بے سمائی نا حالیت اٹ کوئٹہ آ دننگانے ہرا دا وختا ٹراما سینٹر سول ہسپتال کوئٹہ ٹی داخل ءِ۔

پدا وطن ننا جتا مرو
پدا خدا کمک ننا مرو

سرور کل گڑا مرو گڑاس
نہ تو تباہ اُرا اُرا مرو

جتا جتا کسر ننے اُشا
اسہ ٹی اس ارا تما مرو

بر ایت اس اصول نا کرک
کہ ڈے ئنا ننے دعا مرو

علاج اسٹ دا مرض ئنا امیر
دتر وھو گڑا شفا مرو

شہید امیرالملک بلوچ

حب ئٹ بیس و چار ساہت نا نیامٹ ویل آتیٹ اسہ بندغ بیران و مُست ٹپی مسونو۔

بلوچستان نا صںعتی شار حب ئٹ لاکھڑا نا علاقہ ہسنگی ئٹ گروک تما ہرانا سوب آن دوانزدہ سالہ مدرسہ نا خوانندہ نسیم اختر بیران مس۔

اسہ پین حوال ئسے نا ردئٹ حب ئٹ گیس سلنڈر نا تراک نا سوب آن مُسہ مزور کار ٹپی مسونو۔

گیشتری حوال تا ردئٹ شپ بریکنگ یارڈ گڈانی پلاٹ نمبر 91 ئٹ مُستی کاریم اٹ بفروک جاز ئنا کاٹ کننگ وختا گیس سلنڈر ترخا ہراڑان مسہ مزور کار عبدالغفور نا مار صادق، امین اللہ نا مار شاہد و عزت گل ٹپی مسر۔

ٹپی تے آر ایچ سی شیخ ہسپتال ئٹ بنائی دارو درمان آن گڈ کراچی کن رادہ کننگا۔ ٹپی مروک آتا تعلقداری پنجاب و کے پی کے آن ءِ۔

چیخوف نا کیز تنیائی و اونا افسانہ

فاروق سرور | عتیق آسکوہ بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

اسہ یہودی سوداگر و اسہ ورنا وکیل ئسے نا نیامٹ ہرا شڑط ٹہنگک، او ہم گوڑیفوک مریک۔ یہودی سوداگر نا پاننگ مریک کہ مرک ئنا سزا گچین ءِ، ہرا بندغ ءِ تیوہ غا دڑد آتیان دمدستی تون خلاسی ایتک، و عمر کیز ئٹ ہڑدے دڑد آتون مون تروئی مریک و دا دڑد مرک ئنا سزا نا کچ آ مریک، یعنی ہڑدے مرک ئنا سزا و پاہو آ ٹنگن۔ ولے ورنا وکیل نا زور دا ہیت آ مریک کہ عمر کیز گچین مریک و دانا تینا بھازا فائدہ غاک اریر۔ داسہ داڑے سوج دا ودی مریک کہ دنا ہیت سہی ءِ و دنا رد؟

یہودی سوداگر پن کٹوک بندغ اس مریک، اونا بھاز بھلو دلوت ئسے نا ہچو حساب کتاب اس مفک و بھاز گچین ءُ اُست ئسے نا خواجہ ءِ۔ ورنا وکیل بلا بش کروک ءُ دانا اس مریک، قانودی کورگرنچی تے پبی سرپد مریک و یہودی سوداگر نا گچین ءُ کمکار، ہرا اونا سوداگری ئٹ قانودی ویل آتے ایسر کننگ ئٹ اونا بھاز سرسہبی تون کمک کریسہ کیک۔

اسہ نن اس بھاز گچین، خوانندہ و بھاز مالدار آ بندغ آتا مجلس ئٹ شرہ بش مریک کہ بیم بش کروک سزا تیٹ تیوہ غان ہرا سزا مریک، مرک ئنا سزا یا عمر کیز؟ انت دافتیان اسٹ گچین ہم مننگ کیک؟

ورنا وکیل تون اوار دا مجلس اٹ تولوک تیوہ غا مخلوق، ہرا دا شرہ ئٹ اوار مریرہ، مرک ئنا سزا نا برخلاف مریرہ و دادے اسہ بھاز گندہ، بھلن و خُلیفوک سزا اس پارہ، او تیوہ غاک شرہ و دلیل تا کمک ئٹ تینا دا ہیت ءِ منفنگ نا کوشست ہم کیرہ و دا بابت جتا حوالہ غاتے ہم ایترہ۔ ولے یہودی سوداگر تینا ہیت آ سلوک مریک۔

ایسر آ ہراتم یہودی سوداگر و ورنا وکیل نا نیامٹ شرہ بھاز ترند مریک گڑا دافتا نیامٹ اسہ شڑط اس ٹہیفنگ مریک و شڑط ہم گوڑیفوک و بیم بش کروک، ہراڑا او ہڑتوم آک امنائی کیرہ و اوڑا تیوی مجلس ہبکہ مریک۔ داسہ تیوہ غا مجلس دا ہڑتوم آتے دا شڑط ءِ مُستی دننگ آن تورک، یہودی تو منک، انتیکہ اودے ورنا نا زیبا غا ورنائی آ ترس بریک، ولے ورنا وکیل منیپک۔

شڑط دا مریک کہ ورنا وکیل یہودی نا کیز ئٹ عمر کیز نا وخت، ہراکہ پانزدہ سال آ تالان مرو، گدریفو و دُن یہودی اودے دانا بدل ئٹ 20 لکھ روبیل ایتو ءِ۔

دُن ایلو دے یہودی سوداگر نا اُرا نا باغ ئٹ اسہ چنکو کوٹی اس تفنگک، ہراٹی ورنا وکیل ءِ کیز کننگک و اونا درغ ءِ اسہ بھلو کلف اس خلنگک۔

دا تیوہ غا وخت نا نیامٹ ورنا وکیل ءِ ہمو تیوہ غا کتاب آک تننگرہ، ہرافتیکن او کیز خانہ نا چوکیدار ءِ پائک و دا پانزدہ سال نا نیامٹ او ورنا بیرہ تینا خواننگ ئٹ گٹ مریک۔ دا وخت ئٹ او مالو آنبار زیبا سلپک، بلکن اسہ لاغر ڈھانچہ اسیٹی بدل مریک۔ داسہ او پیر مریک و اونا تیوہ غا پژہ غاک پیہن۔ اندن گمان مریکہ کہ دا کیز خانہ ئٹ او مرک نا گواچی مریک۔

اندنکہ پانزدہ سال ایسر مننگ نا گڈیکو ہفتہ بناء مریک۔ یہودی ءِ خلیس پلویڑ کیک، انتیکہ داسہ او مالو آنبار مالدار مفک، اونا تیوہ غا کاروبار بُھس مروک مریک۔ او ٹک خلیک کہ ورنا وکیل تو شڑط ءِ کٹانے۔ داسہ اگہ ای اودے تیوہ غا زَر آتے ایتوا، کنتون ہچس بچپرو و ای پائی اسیکن ہم دُو مریفوٹ۔ کنتون دا بیم بش کروک حالیت آن بچنگ کن اسہ کسر اس ارے کہ ای وکیل ءِ کسفیو۔

داسہ تینا باغ ئٹ ورنا ءِ کسفنگ نا نیت ئٹ ہراتم یہودی سوداگر اونا کیز خانہ ڈول آ کوٹی نا رہی آ سر مریک، گڑا اودے ہموڑے خاچوک خنک۔ او درغ نا مُتکنا کلف ءِ آسراتی تون پرغسہ ہراتم ورنا نا کاٹم آ سر مریک، گڑا اونا نیت مریک کہ اودے گٹو کے، ہراڑا بھاز آسراتی تون او کہک و اونا گُٹ آ اونا دوتا رند آک ہم مفرور۔ انتیکہ او بھاز لاغر و نزور ءِ و دُن کس ءِ گمان ہم مفرو کہ اودے کسفنگانے۔

داسہ سوداگر گوڑینگک، ہراتم او ورنا نا کاٹم نا رہی آ چھٹی اس خنک۔ چھٹی اٹ نوشتہ مریک کہ ای یہودی آن شڑط سمجھ کٹانٹ انتیکہ ای عمر کیز نا سزا ءِ خوشی اٹ گدریفینٹ، ولے دا نیامٹ ای ہرا خزانہ ءِ خناٹ، اونا مون آ یہودی نا بیست لکھ روبیل نا ہچو حاجت و اہمیت اس اف، اندا خاتر ای اودے بشخوہ۔ داسہ ورنا مونی نوشتہ کیک کہ دا نیامٹ وہ برجاء خوانسہ کرے و دُن او سد آتا کچ ئٹ کتاب خوانا۔

ورنا مونی نوشتہ کیک کہ خواننگ نا وخت او تیوہ دنیا نا سیل سوات کرے، او اسہ اسہ ملک، اسہ اسہ شار، اسہ اسہ خلق و اسہ اسہ اُراغا ہنا، ہر وڑ ئنا کڑدار آتیتون اوڑدئی کرے، تیوی جہان نا زیبائی، باغ آتے، شار آتا زیبائی و زیبا غا بندغ آتے خنا و زند ئنا تیوہ غا زیبائی و خوش آ دروشم تے اندا خواننگٹ خناٹ۔ ہرافتے او لس آ زند ئٹ خننگ کتوکہ و خننگ ہم کپرو۔

ایلو دے یہودی ءِ حوال رسینگک کہ کیزی ایسری پنچ منٹ آن مالو تینا کیز خانہ و باغ آن نادرست ءُ ہند ئسے نا پارہ نرانے۔

انتون چیخوف تینا ساڑی آ افسانہ “شڑط” ءِ 14 جنوری 1989 ئٹ نوشتہ کرے۔ پاننگک کہ او تینٹ او روسی ادیب لیوٹالسٹائی آن بھاز متاثر ئس و اونا نوشت آتیٹ ہرا اخلاقی اقدار تیا زور تننگاکہ، او اوفتے بھاز دوست تخاکہ۔ شڑط ئٹ چیخوف مرک ئنا سزا ءِ اسل پد بٹینے۔ اونا پاننگ ءِ کہ دا جہان ئٹ تیوہ غاتیان الّمی بندغ نا زند ءِ و دانا قدر کننگے۔ داڑے دا تخلیق ئٹ علمی ردئٹ ہم بھاز گچین ءُ ہیت اس کننگانے کہ جہان نا تیوہ غاتیان بھلا خزانہ کتاب ءِ، ہرانا نرخ ہر دلوت آن زیات ءِ۔ اندا سوب ورنا بیست لکھ روبیل نا زر ءِ یلہ کرے ہنا۔

گواچن ئٹ خواننگ ہرانا اہمیت نا دا افسانہ اٹ ہیت کننگانے۔ دا سرحال آ اسہ مضمون اس انت بھلو بھلو کتاب نوشتہ کننگ مریک۔ ولے ننتون دنکہ جاگہ نا کمبوتی ءِ، اندا سوب نن منہ نوشتکار آتا ہیت آتے اُرون۔

انگریز اہل قلم و نوشتہ کار جے کے رولنگ نا پاننگ ءِ کہ ہراتم نم کتاب خوانرے، گڑا اوٹی اسہ رنگی ءُ جادوئی جہان اس خنورے۔

اسہ پین ادیب ئسے نا پاننگ ءِ کہ اگہ جہان ءِ سرپد مروئی ءِ و اوڑان چَس ارفنگ خوارے، گڑا خواننگ نا عادت ءِ تینائی کبو و کنا رہی آ اندا ساڑی افسانہ نا ارخ ءِ ہم۔

کوئٹہ تون اوار تیوی بلوچستان ئٹ ہفتمیکو محرم نا جلوس اینو کشنگک، رکھ ئی گامگیج آتے سخت کننگ نا دعویٰ کننگانے۔

کوئٹہ تون اوار تیوی بلوچستان ئٹ ہفتمیکو محرم نا جلوس نا تیاریک پورو کننگانو۔ کوئٹہ ئٹ ہفتمیکو محرم نا ردئٹ ذرالجناح، علم و تعزیر آتا جلوس نیمروچ 2 بجہ غا امام بارگاہ کلاں آن سر ہلو۔ جلوس نا رکھ اکن سخت ءُ بست و بند کننگ نا دعویٰ کننگانے۔

پولیس نا ردئٹ جلوس نا کسر و اوفتیٹ بروک دکان و سوداگری ہند آتے تیوی سیل کننگانے۔ رکھ ئی گامگیج آتیکن پولیس و ایف سی نا مسہ ہزار آن زیات کارندہ غاک ساڑی مرور، شار ئٹ موبائل سروس ہم بند ءِ۔

ہفتمیکو محرم نا جلوس ہروخت نا کسر تیان مریسہ امام بارگاہ ناصر العزاء آ سر مریسہ ایسر مرو۔

بلوچ لمہ وطن چرکاو ٹی بس!

نوشت: ڈاکٹر امبرین مینگل

دی بلوچستان پوسٹ

بلوچ لمہ وطن ”بلوچستان“ نا گلزمین سنگ مرمر، کرومائیٹ، خیسُن، چاندی، ہر وڑنا قدرتی خزانہ غاتا مڈّی تیان پرے …… داگلزمین باسُنا دِیر تا چشمہ ءِ…… اندا خاطر آن امریکہ مرے یا برطانیہ، فرہنگی پرتگیزیک ہر اسٹ دا گلزمین آ کوزہ کننگ خواہک……! ولے ہرا وخت کسس اگہ دا گلزمین آ بدانگا نظر ٹی ھُرانے دا گلزمین نا فرزند اک تینا کاٹم ءِ ندر کرسہ دا دھرتی ءِ دتر ٹی خیسُن کرینو ولے دشمن ءِ چٹیفنو…… اینو اسکان کس داڑا کوزہ کننگ کتہ نے……
داوار کہ دشمن چالاخی ٹی چال چلیفسہ دا دھرتی ٹی کوزہ کننگ نا کوشست ءِ کرے بلوچ آتے اقلیت ٹی بدلیفنگ نا سازش ءِ کرے دا دھرتی نا بہادر آ مار نواب اکبرخان بگٹی دشمن تو بہادری ٹی مِڑ ترسہ دا دھرتی ءِ اسیکہ وا خیسُن کرے تو دا لمہ وطن چرکاؤ کرے
؎ بس کنا فرزند بس
ای پین قربانی تننگ کپرہ
پین چادرتا خیسنی ءِ سگنگ کپرہ

نواب اکبر خان بگٹی نا سرفروشی کنا اُست ءِ اُسون کرے…… نواب اکبر خان بگٹی کنا امو فرزند ئس ہرا کاٹار انگا مَش تیٹی ودی مس…… باز ناز و نخرہ ٹی بلُن مس ہرادے جُوانو شونداری ئس جوانو تعلیم دوئی کننگ کن کراچی آ راہی کننگا۔ ہراڑے او وار ئس کوئز نا پرائیوٹ اسکول ٹی وار ئس مسز روز میر و اسکول ٹی و دوارہ کراچی گرائمر اسکول ٹی تعلیم دوئی کننگ کن اِنا……

کراچی ٹی نواب اکبرخان بگٹی علامہ آئی آئی قاضی بیرسٹر ایٹ لاء نا اُراٹی رہینگکہ۔ قاضی نا زائیفہ اہلیسا جرمن نیاڑی ئس اس ولے او ہمیش اکبر خان ءِ شام آخاچنگ وختا قصہ بنفیکہ۔

اُرانا رہی آ کرکٹ گراؤنڈ اس۔ ہراڑے اکبرخان بگٹی تینا ٹیم ئس جوڑ کرے۔ وارئس فٹ بال وارئس کرکٹ کریکہ۔ ولے زیادہ تر توجہ کرکٹ آ اس۔ ہردے بیگہ نا وخت آ گوازی اونا ٹائم ٹیبل ٹی اوار اس۔ یکشنبہ نا دے بگھی ٹی زنڈوک شارنا کُنڈ کُنڈ آتیا سیل کن اِناکہ۔ ساحل سمندر آ اننگ تون جتاؤ خوشیس بسکہ…… امو اونا زند نا آسراتی نا دیک اسر۔
امودے تیٹ کہ او گوازی و خواننگ ٹی گٹ ہر غم آن آزات اس کہ ناگمان اونا باوہ ناجوڑ مس…… اودے جیکب آباد آ ایسر ولے او اموڑے کذیت کرے۔

گڈیکو دود آتیکن اکبر خان بگٹی ءِ کراچی آن ڈیرہ بگٹی آ ایسُر و گڈیکو دود آتیان پد بلوچی دود ربید نا وڑٹ اکبرخان بگٹی نا دستار بندی بگٹی قبیلہ نا نوابی کن کننگا۔ دا ذمہ داری کن اوباز چُنک ئس۔ تینا جندنا ذمواریک باز اسُر ولے اونا کاٹم آ قوم نا ذمواریک تخنگار۔ اونا دستار بندی ٹی پولیٹیکل ایجنٹ سیوی میجر سمتھ ساڑی اس۔ علاقہ نا انتظام ءِ ایجنٹ ٹودی گورنر جنرل دوئی کرے۔

انتیکہ نواب اکبر باز چنک اس۔ اندا خاطران کل جائیداد کورٹ آف وارڈ ٹی تخنگا و نواب محراب خان نا سیال خان بہادر جمال خان نگران سردار مقرر مس و نواب اکبرخان بگٹی ءِ واپس تعلیم دوئی کننگ کن کراچی آ راہی کننگا۔ منہ وخت آن پد اودے چیف کالج لاہور ٹی داخلہ رسینگا۔ او چیف کالج نا بورڈنگ ہاؤس ٹی رہینگکہ……

بورڈنگ ہاؤس نا ہیت پین ءِ۔ اوڑے تینا ہم عمر باز آ سنگتاک ملرہ۔ اکبر ءِ ہم باز جوانو سنگت مِلا و ایلو دا کالج ٹی گوازی نا ہروڑ نا میدانک اسُر۔ فٹ بال، کرکٹ، ہاکی، ٹینس، نیزہ بازی و ہُلی سواری ہیل تننگکہ کرار کرار انواب اکبر خان ءِ دا ماحول باز دوست بس۔ ولے اونا قبیلہ نا تہٹی بغاوت مس و نواب اکبرخان بگٹی تینا تعلیم ءِ ناپورہ السہ واپس ڈیرہ بگٹی آ بس و اودے پورو سردار تسلیم کننگا۔ نگران سردار نا ذمواری تے ختم کننگا۔

وخت گد رینگسہ کرے۔ نواب اکبر ورنامس و دوارہ قیام پاکستان نا وختا عملی سیاست ئٹی اوار مس و قیام پاکستان نا وخت آ شاہی جرگہ کوئٹہ ٹی برٹش بلوچستان نا پاکستان ٹی اوار کننگ نا حق ئٹی ووٹ تس……!

1950ٹی نواب اکبر خان عبدالغفار نا ایلم نا مقابلہ ٹی گچین کاری کن سلیس ولے اسہ ووٹ ءَ سینا سوب آن بائفے ۔واہم 1958ٹی مروکا ضمنی گچین کاری تیٹ رکن پارلیمنٹ نا باسک گچین مس و ری پبلکن پارٹی ٹی اوار مس۔ فیروز خان تون کابینہ ٹی 20 ستمبر آن 17 اکتوبر 1958 اسکان وزیر مملکت برائے دفاع و داخلہ مس……

مسقط آن گوادر نا اَلنگ ٹی باز بھلو کاریم ئس کرے۔ ولے 1960 ٹی صدر مملکت سکندر مرزا اودے دزگیر کرسہ زندان ٹی بِٹے۔

جیل ئٹی نواب اکبرخان بگٹی بگٹیءِ بلوچ دھرتی نا اسہ پین فرزند لیڈر نواب نوروز خان ءِ خُڑک آن خننگ نا موقع رسینگا۔ او وختا نوروز خان نا عمر تقریباً 80 سال ئس۔ دا وختا نواب نوروزخان نا بھلا ہمت ءِ خنا تو اکبرخان بگٹی اونا دلیری آن باز اثر الک۔

18تُوہ آن پد 50 ہزار روپئی جرمانہ تننگ آن پد جیل آن ہلہ کننگا۔ ولے ملٹری اودے اُلسی (عوامی) عہدہ کن نا اہل قرار تِس۔ ملٹری عدالت آن نااہل کننگ آن پد 1970 نا گچین کاری تیٹی بشخ اَلنگ کتوس۔

نواب کالاباغ ذولفقار علی بھٹو نا ذریعہ ئٹ نواب اکبر خان بگٹی ءِ تڑی تِس کہ نی حکومت ءِ بدنام کرفنگ اُس…… دادے بند کر نہ تو نے الپرون و اندا نیام ئٹی ایوب خان شالکوٹ نا دوڑہ نا پروگرام ءِ جوڑ کرے۔ مالی باغ ئٹ ایوب خان نا جلسہ نا انتظام کننگاسس۔ ولے ایوب خان نا جلسہ آن اسہ دے ئس مُست نواب اکبر خان بگٹی و اونا سنگتاک جلسہ ئس کرسہ تینا موقف ءِ پیش کریر کہ ایوب خان تینا جلسہ ٹی اوفتا ورندی ءِ ایت ءِ…………!!

ایلو دے ایوب خان اوفتا ہیت آتا ورندی ءِ تتو بلکہ دا پارے کہ اسہ گدروکو سیاستدان ئس کرایہ نا منہ مقررین آتے جمع کرینے۔ ہرا کنا و آئین نا خلاف مہم چلیفنگ ئٹی ءُ۔ ای اودے جیل آن یلہ کریٹ۔ ولے اوکنا مہربانی تیان منکر ءِ ای اودے واپس جیل ٹی بند کننگ کیوہ۔

ایلو دے نواب اکبرخان بگٹی وختس کراچی ٹی ککری گراؤنڈ ٹی جلسہ غان تران کننگ کن اِنا جلسہ نا بناء مس حکومت نا بندغ آک ٹینٹ آتے کشار تلّہ (اسٹیج) ءِ پرغار و نواب اکبرخان بگٹی ءِ اسہ وار پین دزگیر کریر۔ کراچی ٹی اِرا دے تخنگ آن پد لائل پور فیصل آباد آ دریر تا باسنی تیٹی سیوی و یخ آتیٹی شالکوٹ جیل آ ایسُرہ تا کہ موسم نا ترندی آن خُلے۔ ولے کنا فرزند تینا حق آتا دوئی کننگ نا خاطر داکُل سختی سوری تا مقابلہ ءِ کرے۔

ایکہ بنگال نا ویل ترند مرسہ کرے 1965 نا جنگ ٹی بے سہبی و تاشقند معاہدہ آن جنرل ایوب خان نا سیاسی ویلاک زیات مرسہ کریر تو ایوب خان نا خیال ٹی بس کہ بلوچستان تون صلح کننگ ءِ ……

ایوب خان نواب کالاباغ نا جاگہ غا شالکوٹ نا گورنر جنرل موسیٰ (ہزارہ) ءِ مقرر کرے۔ نواب اکبرخان بگٹی ساہیوال آن تینا سنگت میر گل خان نصیر (ہرا منگو پیر ٹی سردار عطاء اللہ مینگل نا اُراٹی ہندی ئس) کن خط ئس لکھا۔

پولیس میر گل خان نصیر نا کوٹی آ چھاپہ خَلک۔ اونا جیب آن خط پیشن مس ہراڑان میر گل خان نصیر ءِ دزگیر کننگا۔
داخط نا سوب آن نواب اکبرخان بگٹی و میرگُل خان نا خلاف بغاوت نا مقدمہ جوڑ کننگا۔

کراچی ٹی خصوصی جج نا مونا جیل نا تیٹی مقدمہ چلیفنگا۔ نواب اکبرخان بگٹی ءِ مُسہ سال و میر گل خان نصیر ءِ اِرا سال قید نا سزا بنفنگا…… وکیل آک دا سزا ناخلاف اپیل کریر و ہائی کورٹ اوفتے یلہ کرے۔ 1968 ئٹی نواب اکبرخان بگٹی ءِ اسیکہ وا دزگیر کننگا و داوار میانوالی جیل آ دننگا۔ مُلک ئٹی چِک و تاڑ زیات مرسہ ئس۔ شیخ مجیب الرحمٰن استا بنگال نا ویلا برانز آک زیات مننگ ئسر۔ نواب اکبر خان بگٹی جیل ٹی تولوک اسہ کتابس خواننگ ئس۔

داکتاب ٹی آئی آر اے نا اِراکارکن آتا ذکر ئس ہرا 60 دے بین ہڑتال کریر و کذیت کریر۔ نواب اکبرخان بگٹی جیل ئٹی بین ہڑتال نا بناء کرے۔ نواب اکبرخان بگٹی ءِ جیل ئٹی Cکلاس ئٹی تخاسُر ہرا وخت بین ہڑتال نا بنا ءِ کرے تو جیل کوالخوا پارے ”نی ہڑتال ءِ ختم کر نن حکومت آن نیکن سفارش کینہ نے BیاAکلاس ٹی اَتینہ۔“ دوارہ جیل کارندہ آک اوڑکن کیک ایسُر، پلاؤ ایسُر، حلوہ ایسُر کہ دا گِڑاتے کنے و اُست ءِ چنک کے، اُست تا کُننگ خوائے ولے نواب اکبر خان آ دا جوفہ غاک اثر کتور……!!

جیل نا سپر نٹنڈنٹ جہانگیر خان باز سخت ئس و تینا سخت گیری نا سوب آن پنی ئس۔ کُل قیدیک اوڑان خلُیسرہ۔ او باقاعدگی ٹی حوال آتے بڑزا راہی کرسہ کرے۔ منہ دے آن پد اسہ میڈیکل ڈھل اس بس۔ نواب اکبر خان بگٹی تینے ڈاکٹر آتے نشان تننگ آن نمن مس۔ بیست و نومی دے نواب اکبر خان نا حالت خراب مرسہ کرے۔ واہم لیٹوک تینا ورزش نا عادتاتے کریکہ…… ناگمان شام تون گاڑی تا اسہ قافلہ ئس بس…… ڈی ایس پی نواب اکبر خان بگٹی ءِ ایمبولینس ٹی سوار کرے۔ پولیس تون اوار جاگہ ئس راہی مس۔ پورہ نن سفر ٹی گدرینگا۔ ایلو دے کوٹ لکھپت جیل آ سر مسُر۔ گیٹ آ سپرٹنڈنٹ انتظار ٹی ئس۔ نواب اکبر خان بگٹی ءِ تیٹی سیل ٹی دننگا۔ او باز تکلیف ٹی نلکہ نا شیف آ تُوس غسل کرے۔
اندا نیام ئٹی ڈاکٹر آتا ڈھل بس ہرا اودے میو ہسپتال آدریر۔ نواب اکبر خان نا وزن 75 پاؤنڈ کم مسوسُس …… او نا ترندا نمن مننگ ہم اودے ہسپتال ٹی داخل کننگا۔ ہروڑ نا کُننگ اتنگا ولے اوہڑتال ءِ جاری تخا…… زور ئٹی اونا بامس ٹیN.Gٹُوپ خلسہ خوراک ناغُرآن کُننگ تننگا۔ نواب اکبر خان بگٹی ٹوپ ءِ کشاکہ ڈاکٹراک واپس شاغاراتا……
ہسپتال نا بندغ آک زیتون نا تیل وپال* ایسُر۔ دہ بندغ اودے توریر و گڑاتے ٹوپ ٹی شاغار…… تو ئس آن پد دا اولی خواراک ئس اِرٹمی سُہب اندا وڑ زوراکی ٹی کننگ تننگا۔

اندا نیام ئٹی سیاسی دمز زیات مس۔ شیخ مجیب اگر تلہ سازش کیس ٹی بند ئس۔ بھٹو ہم دزگیر ئس…… حکومت سیاستکارا تا گول میز کانفرنس ءِ خوائفے و سیاسی سروکاتے یلہ کرے۔ نواب اکبر خان بگٹی یلہ مس۔ 15 فروری 1973 ئٹی ہرا وخت ذوالفقار علی بھٹو بلوچستان حکومت ءِ برطرف کرے تو نواب اکبر خان بگٹی ءِ بلوچستان نا گورنر جنرل پن کننگا۔ او دا عہدہ غا 9 تُو اسکان مس۔ 1974 ٹی ذوالفقار علی بھٹو تون اختلاف ودی
مس و او گورنر نا عہدہ غان استعفیٰ تِس۔ منہ وخت چُپ تولنگ آن پد 1988 ٹی لس گچین کاری تے ٹی بلوچستان نیشنل الائنس نا تلہ غان صوبائی اسمبلی نانشست آ سلیس و سرسہب مس۔ بلوچستان اسمبلی ٹی وزیر مس۔

سخت ایڈمنسٹریشن و پالیسی تا سوب آن منہ وخت آن پد اونا وفاقی حکومت تون اختلاف ودی مس۔1990 ٹی ہرا وخت صدر غلام اسحاق خان گودی بے نظیر بھٹو نا حکومت تون اوار ہرچار انگا صوبہ تا اسمبلی تے پرغا۔ تو نواب اکبر خان بگٹی نا سالم میر ہمایوں مری ءِ بلوچستان نا وزیر اعلیٰ پن کننگا۔ نواب اکبر خان بگٹی جمہوری وطن پارٹی ءِ جوڑ کرے ہرا 1990 نا گچین کاری تیٹی 43 نا ایوان ٹی 13 باسک دوئی کرے و اونا جماعت صوبہ نا بھلا پارٹی جوڑ مس۔ او حکومت جوڑ کننگ کتور و حزبِ اختلاف لیڈر نا کڑد ءِ ادا کرے۔ 1993 ٹی میاں نواز شریف حکومت نا ایسر مننگ آ نواب اکبر خان قومی اسمبلی نا گچین کاری تیٹی بشخ ہلک و سرسہب مس۔

1997ٹی نواب اکبر خان تینا زندگی نا گڈی گچین کاری تیا سلیس۔ ہراٹی او تینا پارٹی باسکاتون سرسہب مرسہ اکثریت دوئی کرے و نواب اکبرخان بگٹی، سرداراختر مینگل تو اوار حکومت جوڑکرے۔ 1999 ٹی ہرا وخت مشرف اقتدار آ بس تو او دا حکومت ءِ ختم کرے۔ نواب اکبر خان بگٹی تینا قبیلہ تون زند ءِ گدریفنگ ئس۔ کہ سوئی ٹی پی پی ایل کمپنی نا آفیسرز کالونی ٹی اسہ زالبول ڈاکٹر شازیہ خالد تون اسہ سرکاری کارندہ ئس جنسی زیادتی کرے۔ ہرا وخت نواب اکبر خان ءِ ڈاکٹر شازیہ تینتون مروکا زیادتی نا بابت پارے تو نواب اکبر خان ءِ باز خار بس کہ سرزمین بلوچستان آ اسہ نیاڑی سینا بے حرمتی کننگا نے ہرادے نن سگنگ کپنہ۔ اسہ مہمان نیاڑی نا آبروریزی ننا لمہ وطن نا مونا مس ہرا ننا دا جاگہ نا دود آتا ردئٹ نا قابل معافی ءِ او حکومت ءِ پارے کہ دا واقعہ نا زموار بندغ آتے دمدستی تون دزگیرکننگہ ولے ذموار بندغ آتے سزا تننگ نا جاگہ غا پی پی ایل نا انتظامیہ و حکومت اوفتے بچفنگ نا کنڈ آ بسر۔

نواب اکبر خان بگٹی ہر وار اندا دوبہ ءِ خَلک کہ ڈاکٹر شازیہ خالد تون کپٹن حماد زیادتی کرینے اودے بلوچ لمہ وطن آسزا تننگ ءِ۔ ولے صدر صاحب قوم تون تران کرسہ اودے بے گناہ ثابت کرے و ڈاکٹر شازیہ خالد ءِ اونا اَرغ تون برطانیہ کن رادہ کننگا و داڑے ننا ڈغارآ راکٹ آتا پِر کننگا۔ چندی بندغ آک کسکر وباز اک ٹپی مسُر۔ سوئی پلانٹ آ داخہ راکٹ خسنگا ہرانا مثال مِلپک…… دا جلہو نا سوب آن پلانٹ ءِ عارضی وڑ ئٹ بند کننگا و مُلک نا بھلو علاقہ سے گیس تننگ بند مس۔ حالت آک باز خراب مسر ہرانا سوب آن بگٹی علاقہ میدان جنگ جوڑ مس۔ بلوچستان نا مُر خڑک ٹی بے جاراتی و بدامنی نا ایسر مفروکو لڑ اس بناء مس……

نواب اکبر خان نا نَت ئٹی چندی سال مُست بلڈ کلاٹ جوڑ مننگ اس ہرا نت نا سور جوڑ مس ہرانا علاج کن او پیشن مُلک آ اِناسُس۔ داسا نا سور واپس امو جاگہ غا جوڑ مس۔ ایلو تکلیف آک ہم زیات مسُر ولے نواب اکبر خان بگٹی تینا تکلیف نا پرواہ ءِ کتو و پارے ”موت بوپ آ ہم بریک ولے بوپ آ کہنگ غیرت نا کہنگس اَف:“

ای تینا لمہ وطن کن ننگ ءُُ ناموس کن میدان جنگ ٹی جان ءِ ندر کیو، داکنا خوش قسمتی مرو۔ 80 سال نا عمر ٹی نَت نا تکلیف تون ہُچ نا زی آ بلوچی دود آتا ردئٹ توفک آن فائر کرسہ جنگ نا پڑو ءِ کرے و تینا آسراتی و آرام نا زند ءِ تینا باوہ پیرئی ءَ ڈھیہ ءَ تینا سرمچار آتون و کاٹار انگا مَش تیٹی دشمن تون مِڑ تننگ کن اِنا۔ دشمن تون مِڑ ترسہ ہرا وخت نواب اکبرخان بگٹی کنا گُد ءِ خیسُن کرے تو دا وطن چرکاؤٹی بس ”بس کنا فرزند بس نا ننگ و ناموس نا غیرت نا ناجائز فائدہ ءِ دا چالاخ ارفے۔ دا چالاخ شطرنج نا چال چلیفے۔ نا گیس نا دلوت، مڈّی آ کوزہ کننگ کن اسہ نیاڑی سے کاریم ٹی ایس…… ولے اینو دا بلوچ وطن، دا لمہ تینا نواب اکبر خان بگٹی نا سرفروشی ءِ سگنگ کتو، چرکاؤ کرے ”اگہ کنے خیسنا گُد ءِ بینوئی ءِ، کنے بے جارات مروئی ءِ تو تینا ننگ و ناموس کن تینا وطن تینا ڈغار کن۔ دانا وطن نے یخین ایتک کہ
داڈغار
ہراڑے نا باوہ پیرہ چندی سال آتیان
اسہ آزات ءُ باتی اسینا وڑ دلیری ٹی حکومت کرینو
داسہ ہم آبات مرو ہموشان تون
دا وطن (بلوچستان) آجوئی خنو
داڑ آ بلوچ آتا حکومت مرو……!!!

مستونگ، ہرنائی، کوسٹل ہائی وے ٹی روڈ آتا شکست آن چار بندغ ٹپی ہم مسر۔

احوال آتا ردئٹ مستونگ نا علاقہ کھڈ کوچہ پدرنگ ٹی آلٹو و ٹرک نا تین پتین شکست مس۔ ہرانا سوب آن ماجد، عامر و نور محمد پنی ءُ 3 بندغ بیران مسر، اِرا بندغ ٹپی مسر ہرافک وسیم و عبدالمالک نا پنٹ چائنگار۔

مونی خبر نا ردئٹ کہ آلٹو کار ٹی فٹ بال ٹیم سینا گوازی گر آک ئسر ہرا بنماسی وڑئٹ قلات نا بندغ ءُ ہرا مستونگ آ فٹ بال نا گوازی کن بننگ ٹی مسونو۔

دا ویل آن پد مستونگ لیویز شکست نا جاگہ غا سر مس و ٹپی مروکا بندغ آتے نواب غوث بخش رئیسانی ہسپتال آ علاج کن راہی کننگا۔

اندن کراچی آن گوادر کن ہنوکا ٹو ڈی کار نا ٹائر کوسٹل ہائی وے آ ڈوسی نا علاقہ ٹی ترخا ہراڑان دادشاہ پنی آ ڈرائیور ٹپی مس ہرادے زیروپوائنٹ پسنی ٹراما سینٹر آ دریر۔

اسے شکست اسیٹی ہرنائی نا علاقہ ڈوبیرہ غا سیل و سوات کن بروکا بندغ آتا گاڑی شکست نا آماچ مس۔ سیل و سوات کن بروکا بندغ آتیٹی ٹپی مروکا بندغ جمیل احمد نا پنٹ چاہنگ مس۔ اونا نت نا پننگ نا سوب آن مونی علاج کن کوئٹہ کن راہی کننگا۔

بلوچستان نا ضلع خضدار نا تحصیل زہری ٹی درو نادرست سلاء بند بندغ آک بلوچستان لیویز نا کارندہ ءِ سُم کاری کریسہ کسفیر۔

شابیتی حوال تا رد ئٹ لیویز کارندہ رحیم عمرانی آ سلاء بند بندغ آک ہموتم زہری بازار ٹی جلہو کریر ہراتم او موٹر سائیکل آ سوار بازار آن گدرینگ ئس، جلہو ٹی اودے چار سُم لگار ہراڑان او جاگہ غا کسک۔

جلہو نا ذمہ واری ءِ بلوچ آجوئی خوائوک سلاء بند تنظیم بلوچ لبریشن آرمی ارفینے۔

بی ایل اے نا ترجمان جیئند بلوچ بیان ئٹی پارینے کہ رحیم عمرانی تدوکو بھلو وخت ئسے آن پاکستانی ڈھکوک ایجنسی ایم آئی کن کاریم کننگ ئس۔ دا نیام ئٹ او ورناتے اغواء کننگ و بلوچ راجی تحریک نا برخلاف ڈوہدار ئس۔

اونا مُستی پاننگ ءِ کہ رحیم عمرانی ورناتے نشہ اٹ اختہ کننگ و ایلو چاگردی بدکاری تیٹ ہم اوار ئس، فوج نا مُخ تفی نا سوب اودے پورو موکلی دوئی ئس۔

یاتی مرے زہری تون اوار بلوچستان نا ایلو علاقہ تیٹ داکان مالو ہم لیویز کارندہ تیا بلوچ سلاء بند تنظیمک جلہو کرینو۔ تنظیم تا پاننگ ءِ کہ ایہن نن بلوچ مننگ نا سوب لیویز آ جلہو کپنہ ولے بھازاک پاکستانی فوج و ڈھکوک ایجنسی تا مُخ تفی ئٹ بلوچ تحریک نا برخلاف کاریم کیرہ ہرانا سوب اوفتیا جلہوک مریرہ۔

حوال آتا رد ئٹ درونا دے اسہ پین سلاء بند جلہو اسیٹی پنجگور نا علاقہ سریکوران وش آپ ئٹ موٹر سائیکل آ سوار نادرست بندغ آک سم کاری کریسہ زائد پنی بندغ ئسے کسفیر۔

دا جلہو نا ذمہ واری ءِ اسہ پین بلوچ سلاء بند آجوئی خوائوک تنظیم بلوچ ریپبلکن آرمی ارفے۔ تنظیم نا ترجمان بیبگر بلوچ بیان اس شینک کریسہ پارے کہ زائد تدوکو بھلو وخت ئسے آن تحریک دژمن کاریم تیٹ اوار ئس و ملا شریف پنی کارندہ نا ہمکپوئی ئٹ سلاء ارفیسہ بلوچ ورناتے شہید کننگ و اوفتے اغواء کننگٹ مون پہ مون اوار ئس۔

بیبگر بلوچ نا پاننگے کہ پن کروک بندغ زنڈیں داز، وشاپ و ایب کیب ئٹ دزی و داڑیلی تیٹ ہم اوار ئس، پک آ شاہدی تیان گڈ آئی ایس آئی ایجنٹ ءِ نیست کننگا۔

بلوچستان نا مال و مڈیک براہوئی ادب نا رنگ اٹ

نوشت: محبوب شاہ
گڈیکو بشخ

دی بلوچستان پوسٹ

مزاحمتی ادب ہر زبان نا سلاء پاننگک ولے ننا ادب تون اوار جنوبی افریقہ ٹی ایلو ادب آتایان زیات گام خلنگے ہراڑے کے افریقی مخلوق نسلی و سیاسی تعصبات آتا گواچیء افریقی قوم دا جنگ اٹ تینا شناخت و تینا آجوئی نا جدوجہد ءِ برجا تخانے، ہندن اوتا شاعر آک، اوتا ادیب و دانشور آک اوتیتون نن و دے جک سلوک ءُ، اوتا ادیب و شاعر آک اگہ سلاء ارفنگ کپسہ تو اوک قلم نا تیر کش اٹ مدام جنگ انا سرفیس آ خالی دو سلوک ءُ۔

سیڑا سے نا قولءِ اگہ غلامی نا زنجیرے گڈنگ کپیسہ تو زنجیر اٹ تفوک تینا نت ءِ گڈہ انتیکہ غلامی نا تندرستی آن آجوئی نا معزوری بھاز جوانءِ۔

ایہن ہم دنیا ٹی امر ءُ راج اس مرے، امر ءُ ادب اس مرے اونا ادیب و شاعر ہراتم تینا ورناکے بے روزگار تینا خاہوت ءِ بیگواہ، تینا قوم ءِ دتر چُر خنے، گلی کوچہ غاکے بینگ دتر نا لپ آتے تالان خنے، اگہ کسس نوشت آن نا ولدے یا کس مزاحمتی ادب نا پنء بنتنے ہم وخت حالات اودے شاعر و ادیب جوڑ کیک، و مزاحمتی ادب ہندا ظلم و جبر ئنا توار آن ودی مریک۔ براہوئی ادب اٹ ڈاکٹر سنی ہندا دامان تا گواڑخ اسے ہراکے چککل آتا توار اٹ مزاحمت نا پرک آکے نازیفنے۔ مزاحمتی شاعر نا ملی ٹی شاعری نوشتہ کننگ نا وخت آ وطن نا عشق انا کیفیت اونا روح اٹ اوڑدہ مریک گڑا شاعر نا بے مٹ آ لوز آک بے سما شاعر نا است انا رغ رغ آن پیشتمیسہ قلم نا زنگ آک تینا ورنا تیکے لیلڑی نوشتہ کیرہ؛

نن تو دتر کو ٹھپ آکو
پھلو مجید آ گپ آکو
داڑے دتر کو ٹھپ آکو
بھلا مجید آ گپ آکو
مش کو جبل کو پند آکو
کاکا سگارے رند آکو
مرغن کسر کو لُک آکو
آصف ندیم اے ڈکھ آکو

غلامی انت ئسے، غلامی دادے پارہ کہ ہر اسٹ توار خلپ ہراکے ظلم ئنا خلاف گواہی تننگ کپ، غلامی سوچ و فکر نا مریک۔ رسم و رواج نا وڑ اٹ ہزار آ سال آک گدرینگر و مخلوق اٹ پوسکنو سوچ اس ودی مف۔

ہندن مزاحمتی ادب دنیا نا ہر بولی نا اسہ گچین ءُ بشخ اسے، ادب نا پڑا دانا کاریم راج اٹ ودی مرو کا ناانصافی، ظلم و ستم، استحصال و محرومی تا وجہ غان ودی مریک۔ دا ادب ءِ جوڑ کروکاک دیرو کہ دیر و خاخر آن گدرینگرہ۔ دنیا نا چندی ملک آتیٹی دا ادب ءِ زندہ تخنگ و سانبنگ کن تینا مال مڈی تون اوار تینا جان ندر کروئی تمک۔ بھٹو نا دور اٹ ہراتم سردار عطاءاللہ مینگل نا حکومت ختم کننگا تو سرکار سیاسی آ باسک آکے سیاسی راہشونکے جیل زندان اٹ بند کریر، سیاسی پارٹی تیا رکھ خلنگا ہراڑان مخلوق سرکار نا خلاف مزاحمت ءِ بناء کرے تو بلوچستان اٹ مزاحمت ءِ کھٹیفنگ کن خلق پٹ و بیوان تیٹی بمباری کننگا، ہستین انسان و ساہدارک بمب و سم تا گواچی مسر ہموتم بابو عبدالرحمٰن کرد مزاحمتی ادب نا سرخیل پاننگاکہ ہموتم او تینا مزاحمتی شاعری ٹی بھاز مُر آن اسے خورانٹ ءُ توار اسے اٹ است ہسونو لہجہ سیٹی بے سلاء ٹپی ءُ جان اسیتو کوک کرے؛
پھدا جیل و زندان نا دور بس
پھدا توفک و تیر نا دور بس پھدا گولہ و بمب باری نا زور
پھدا ملکٹی قہر و آفت نا شور

پارہ غلام ءِ غلامی خوش مف تو اِچ ءُ خواجہ اس ودی مفک۔ ہرا وخٹ کے ملک اٹ ون یونٹ ہمو وخت ملک انا ہر چار آ صوبہ غاکے مغربی پاکستان نا پن اٹ اسے صوبہ اس جوڑ کریر ایلو مسہ صوبہ غاتیتون اوار ریاست قلات کہ بلوچستان نا پن اٹ ملک اٹ اسے صوبہ سے نا پن اٹ چاہنگاکہ اونا پنء ہم ختم کریر تو خان میر احمد یار خان بلوچستان نا کیس ءِ ارفے لندن نا عدالت آ سر مس و ریاست نا بحالی نا جدوجہد ءِ بناء کرے۔ منہ وخت آن پد خان صاحب پدی بلوچستان کوئٹہ غا سرمس ورناک خان صاحب نا استقبال ءِ بھاز جم و جوزہ ٹی کریر، ہندن خان صاحب ہم ون یونٹ نا خلاف تحریک اٹ اوار تما۔ مستونگ شاہی باغ اٹ اسے بھلو جلسہ اس ہڈ تننگا، جلستہ ٹی بلوچستان نا پنی نواب سردار آک بشخ ہلکر، براہوئی ادب اٹ مزاحمتی ادب نا سرخیل ایماندار نادر قمبرانی و عبدالرحمٰن کرد کمک اٹ دودینگ ءِ بناء کرے ہموتم مزاحمتی ادب نا پرچار کروکا حالیت ہندن اس دنکہ توپ انا گولہ کاٹم آ چریفس۔ ہندن ایماندار نادر قمبرانی وطن کن بھلو لوڑ و دنز اس تینا خن تیٹی خنا، ہراتم او ورناکے جیل و جولان نا زنجیر تیٹی تفوک و نہار تا چانپول آکے اوتا سو تیٹی سخت خنا تو اونا مزاحمتی شاعری مخلوق کے راہشون نا چراغ ءِ مزاحمتی لوز آتا کمک اٹ لگیفے، مستونگ نا ہندا بھلا جلسہ ٹی سردار و نواب آتون خان قلات میر احمد یار خان نا مونا است ہسون و خیسن آ خن تیتو است گیرا توار اٹ کوک و پاڑو کریسہ و تینا است آن پیشتموکا اسے اسے لوز ءِ خیسن نا تار اٹ دا وڑ خلاکہ جلسہ ٹی او تینا قوم انا جوزہ غاکے ہندن مست کرے ہراڑان چندی بندغ آک اوغارہ، چندی کماش آتا خڑینک آک وہارہ
تکہ تلار جھلتا قسم
میری نا بُٹ خلتا قسم
چلتن نا شم تلتا قسم
بولان نا ول ول تا قسم
تینا بلوچستان کے نن
پٹ و جبل بیوان کے نن
مست مال و مڈی ءِ کرون
ولدا ایتون جان کہ نن
ادب نا دنیا ٹی مزاحمتی ادب اسے ہندنو صنف اسے ہراکے مدم بے سلاء ءِ ولے اونا لوز آک گولہ و بارود نا کاریم ءِ کیرہ، اونا شاعری سرونز و دمبورہ تون اوار خاخر آ تیل شاغک۔ دا ادب نا ہمو صنف ءِ ہراکے زور آور آکے بے تغ کیک اونا ماڑی تا بنداو کے سریفک انتیکہ خواجہ غاک اخس کے مزاحمتی تحریک آتیان خلیرہ ہنداخہ زیات شاعر آتا برانز دسوکا لوز آتیان اوتا تخلیق کروکا لڑی تیان آن خلیرہ انتیکہ شاعر نا لڑی ٹی خلوکا اسے اسے خوار سم آمبار لگک ہندا خاطر آن مزاحمتی ادب نا کتاب آتیا چندی ملک آتیٹی رکھ خلینگک۔ انتیکہ مزاحمتی شاعری خوف کٹیفپک خوف اونا ایسر مننگ عقل انا حصول نا نشانی ءِ، خوف انا بیمار آ بندغ وخت اس ہم لاہخ مننگ کپک۔