وطن نا دلیرا سمائی آ ورنا
مریو نیکے گوری فدائی آ ورنا

دا پہیُن خنی تا ارے تیر وس آن
کے ننگ آتا رکھ ءِ مَڑائی آ ورنا

اتیک روشنو دے دتر تیٹی ذگرا
خلیک ننتے کسفیک صبائی آ ورنا

ڈغار ہفت حیران انگُشت بدندان
نما صدخئی و رضائی آ ورنا

مرید عشقنا خیسن انگا اے عرش آ
زراب عقل ءِ تس جمجلائی آ ورنا

مرید بلوچ

راھشون کچاری

دی بلوچستان پوسٹ   

پاینو سراوان پبلک ڈیجیٹل لائبریری مستونگ ٹی راھشون کچاری اڈ تننگا۔ ھرا نا مہمان خاص اکادمی ادبیات کوئٹہ نا ریجنل ڈائریکٹر براھوئی زبان و ادب نا گچین آ ادیب و شاعر افضل مراد، اوڑتون اوار براھوئی ادبی سوسائٹی نا سینیئر آ راھشون براھوئی زبان نا افسانہ نگار وحیدزھیر، براھوئی زبان نا پنی آ شاعر ادیب نورخان نواب محمدحسنی، ھفت روزہ تلار نا مدیر و افسانہ نگار عبدالرازق ابابکی ئسک ھم اسور۔ دا کچاری نا کماش ءِ راھشون نا بنجائی چیئرمین حسن ناصر ئس۔ نظامت نا دود آتے راھشون نا بنجائی جنرل سیکٹریری حمید عزیز آبادی دوئی کرے۔ کچاری ٹی راھشون نا شبیراحمد و خواجہ احمد ئسک ھم ساڑی اسور۔

کچاری ٹی براھوئی ادبی رویہ و تنقید نا بابت اٹ ساڑی سنگت آک تینا تینا خیال آتا درشانی ءِ کریر۔ او پاریر کہ براھوئی ادب اٹ داسکان نقاد و دی متہ نے یا نقاد تینا فرض آتے پورو کننگ اٹ اف۔ براھوئی ادیب نا دا نفسیات مسونے یا ارے کہ او مدام ذاتی پسند و نا پسندی ءِ مونا تخسا غیر ادبی رویہ غاتے سیبو تننگ ءِ ھرا نا سوب آن براھوئی ادب ٹی اسہ صحت مند ءُ ادب اس تشکیل اٹ بھاز بھلو اڑنگ ئسے۔ ننا دا زمواری مریک کہ دننگا سوچ و رویہ غاتے شیف خلسا خاص وڑ اٹ اینو نا ورنا تا است بڈی ءِ کین۔

کچاری ٹی دا ھیت نا ھم درشانی مس کہ نن ایلو ادیب آتے مچہ بھاز خواننہ ولے براھوئی ادب ءِ ہچو وختس سرجم خواتنن ولے ہراتم آ براھوئی ادب نا بابت اٹ ھیت کینہ تو دا پانہ کہ براھوئی ادب اٹ ھچ اف۔ سوج دا ودی مریک کہ نن براھوئی ادب ءِ اسیکہ خوانن ولدا پان کہ براھوئی ادب اٹ ھچ اس اف، ھرا کہ ننا نالائخی نا درشانی ء کیک۔ دا کل ء ادبی رویہ غاتا خلاف جنگ کننگ کن مطالعہ نا رجحان آتے مون مستی ھتوئی ء، دا ڑکن ادارہ تلار نا کڑد قابل ستائش ءِ۔

اوفک پاریر کہ راھشون ادبی دیوان دا رداٹ تینا فرض آتے پورو کننگ کن راھشون کچاری تا سلسلہ ءِ برجا تخانے، ھرا کہ اسہ تاریخی ءُ گام ئسے۔

شیرین نا فرہاد ئس گوہان
اینو تو اُستاد ئس گوہان

بھاز خرینو زار ئس کُنگُن
بھاز ہنینو شادئس گوہان

بھاز ہُشارُن, ہُچ ءَ سُوارُن
دُزی ئٹ نن سادئس گوہان

جِن آ تا دا جنگل تیٹی ;
تینا آدم زاد ئس گوہان

اینو ولدا قبرئس خَنتَئون
ولدا تینا لاد ئس گوہان

اِستو اِستارتانن دھنز ئٹ
آسمانءَ فر یادئس گوہان

ڈاکٹر باری آجو

اُستان ام بھلو دڑد ارے
دڑداک ام چارہ مڑد ارے

تارمہ خُلیک تو چائک کہ
دَئِسکا پین ام شب گَڑد ارے

پُھل آتیٹی ام پِت بھازے
رنگ آتیٹی ام زَڑد ارے

کَڑد آتے دیرہ گُم کیرہ
داڑے دَونو ہم کَڑد ارے

“اُستاد” آتے ہم ” نَہ” کیرہ
قوم آتیٹی نا مڑد ارے

شب گَڑد = چَغَل چُک
زَڑد = پُوشکُن

ڈاکٹر باری آجو

کِشکا اُست بولان نا
پِنّا شاخ بولان نا
کرے بُرز حوصلہ تہ مکران نا
شال و مستونگ کُلّا سراوان نا
ہکل تروک مارواڑ و کوہستان نا
لرزفوک دشمن تہ سرمئء بولان نا
دردء سہوک او درویش و ریحان نا
رازق و رئیس، ازل خان نا
کشکا اُست بولان نا
پِنّا شاخ بولان نا

مزار بلوچ 

دی بلوچستان پوسٹ : دا نوشت اٹ ساڑی ہیت و خیال آک نوشتوک نا جند ئنا ءُ، دی بلوچستان میڈیا نیٹ ورک نا دا ہیت آتے مننگ الّمی اَف و نئے کن دا ادارہ نا پالیسی تا درشانی ءِ کیک.

بلوچ جہد ٹی نیاڑی تابشخ و لیڈر آتا فرض منصبی
سمیر جیئند بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

تاریخ دا ہیت نا گواہ ءِ کہ ہر سرسہب آ نرینہ نا خیرئٹی سرسہب انگا نیاڑی نا دُو ءُ اواری ءِ، ہندا ہیت ءِ نن دُن ہم پان کہ ہر تحریک نا سرسہبی ٹی ہم سرسہب انگا نیاڑی نا دُو سخت مرے گڑا اوتحریک ہم آسمان ءِ سر مریک تورد مفروءِ۔نن خننگ کینہ کہ چاہے ادب نا پڑ مریے، پر امن جمہوری سیاست یا گوریلا جنگ بیدس نیاڑی نااواری آن بیرہ نرینہ سرسہب ءُ گام ارفنگ کپک۔ داہیت نا پاشی و راستی ءِ اینو نن بلوچ نا تحریک آجوئی نا جنگ مرے، پر امن سیاست تینا مسخت ءِ مونا دننگ ٹی نیاڑی تا کڑدار بے مٹ خننگٹ بریک۔ اگہ اینو بلوچ نرینہ اس شون ہلوکا بیست سال نا جنگ نا سرسہبی نا ہیت ءِ کریسہ بروتاتہ تاب ایتک و پنجاپی ءِ خن نشان ایتک تو اوڑتون اونا نیاڑی نا ہم کوپہ مننگ آ اسہ اہم ءُ کڑدارس خننگک۔ بلوچ نیاڑی تا بے مٹ آ خذمت اینو بلوچ چاگڑد نا ہر بشخ تون اوار سیاست نا پڑا ہم تالان و سرسہب خننگک، یخیناً بلوچ راج نا لس نیاڑیک دا ہیت ءِ اینو پاش کریر کہ اوفک ہم کُرد و ایلو مظلوم آملک آتا نیاڑی تیانبار قوضہ گیر و استحصالی آ قوم آتے بے وس کریرکہ اوفک تینا قوضہ و استحصال ءِ برجا تخنگ نا تغ ءِ خنپس۔ بلوچ نیاڑی تا دا جوزہ و وطن دوستی ننا سیاسی جہدکار تنظیم و پارٹی رہنماتیان خواست کننگ نا حق ءِ تخک کہ اوفتیتون اوار لس بلوچ مخلوق ءِ سیاسی شعور رسیفنگ ٹی نزوری و سستی کپس۔بقول فینن نا ’’ ہر گڑانا خواست عوام نا تعلیم نا زیہاٹے۔ اوفتا ذہنی فکر ءِ بڑز کننگ کہ بیرہ داپاننگ کہ نن اوتے فوری ،سیاسی تعلیم نا پن ایتن بس ننا ذمہ واری ایسر مریک ۔ گواچنی نن مجرمانہ سطحیت آن کاریم ہلیسہ دا سرپند مرینہ کہ لس مخلوق ءِ سیاسی وڑاٹ تعلیم یافتہ کننگ نا مطلب محض دادے کہ اوفتے وخت نہ وخت اسہ مرغنو و جذباتی ءُ تقریراس بنفن یا نن دا سرپند مرین کہ ننا لیڈر یا اونا نائب ئس اسہ زیباؤ تقریراس ہنینا زبان ئٹ کریسہ اسہ واقعہ اس درشان کے تو سیاسی تعلیم تننگ نا عظیم انگا فرض آن اونا جان خلاص مریک۔

سیاسی تعلیم نا مطلب عوام نا ذہن ءِ ملنگ اوفتے سماء تننگ، اوفتیٹی شعور ودی کننگ ناءِ۔داڑان بیدس دنکہ سیزر درشان کرینے کہ ’’کاریم روح آتے ایجاد کننگ نا برابرءِ‘‘۔ عوام نا سیاسی تعلیم نا مطلب نہ تو سیاسی تقریر ءِ نہ او مننگ کیک۔ دانا گواچنی مطلب دادے کہ بھلا است و جاغونٹ لس مخلوق ءِ دا ہیل تننگے کہ ہر ہیت نا مسخت نما جند ئنا زی آٹے، اگہ نن زندہ اُن تو نما دوآن نن مونا سرسہبی ئٹ گام خلینہ تو ہم نما سوب آن۔۔۔۔۔۔ تقدیر نا ہچو وجود ئس افک و جہان ٹی دنو کس بھلو بندغ اس افک کہ ہرگڑانا بڈ ءِ تینا کاٹم آہلنگ کے۔تقدیر لس مخلوق نا جند ءِ، اگہ جاگہ ا س موجزہ اس مریک تو او ہم لس مخلوق نا جند نا دو آن ءِ۔ نن ہر وخت دا پانہ کہ دا غٹ ہیتاتے پورو ءُ ایسر کننگ کن مخلوق ءِ صحیح معنی اٹ زندہ و انسان جوڑ کننگ کن انتہا غان زیات عدم مرکزیت نا خواست ءِ۔ زی آن شیف و شیف آن زی ئنا پلو آ حرکت کننگ نا اسہ مقرر ءُ اصول اس لازمی ءِ۔ محض دارسمی مف بلکہ صحیح معنی اٹ دا جوڑ کروکا اصول نا عزت، احترام ہی نجات نا ضامن مننگ کیک۔ ہراوخت کہ طاقت شیف آن بڑز کائک تو چوٹی ءِ ہمو حرکت طاقت رسینگک ہرانا دوآن جدلیاتی وڑٹ ممکن مریک کہ اوفک مونی سِٹ کیر۔ اوفک دشان کیرہ کہ دا عوام ءِ ہر محاذ آجنگ کیک۔ عوام جوان وڑٹ چائک کہ اوفتا ہڑدے نا جدوجہد آن بیدس ہراکہ سخت ءِ او دلیر ہم اریر کہ چوٹی نا رہنما شکست کنیک۔ ہندن اوفک داہم چارہ کہ سربراہ و کماش آن بیدس لس مخلوق غیر منظم و نا اتفاق مریسہ، چٹ ہلیک چوٹی نا رہنما کماش تینا عزت، قدرو طاقت ءِ بیرہ جنگی آمخلوق نا وجہ غان دوئی کیک۔ حقیقی معنی اٹ دا لس مخلوق عوام ءِ کہ ہرا آزاتی ئٹ تینا سربراہ سرپنچ ءِ تخلیق کیک دہن مفک کہ سربراہ عوام نا بڈ ءِ برداشت کننگ کیک۔ عوام ءِ معلوم مریک کہ حکومت و جماعت اوفتا خذمت کن ءِ۔ حقدار آعوام ایلو لوز آتیٹ ہنینا عوام ہراکہ تینا عزت وقار ءِ چائے۔ ہمو مریک ہرادا حقیقت ءِ اصل گیرام کپک استعمار نا قوضہ نا وختا لس مخلوق ءِ دا پاننگک کہ اوفتے تینا جان ءِ دا خاطرآن ندر کروئی مریک کہ اوفتا وقار عزت رہینگنگ کے۔‘‘

دا ہیت آتیان دا ثابت مریک کہ ہر دانشور سیاسی رہنما یا ورکر نا ذمہ واری ءِ کہ او تینا مخلوق تون خڑکی کریسہ اوفتے بندغی (انسانیت) نا سبخ ایتر۔

گمان آن مُستی، بیان آن پیشن

باہوٹ بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

دن ہم مریک وختس قلم بریک اندنو ہند ئسے آ سلیک گُنگ مریک کہ اوڑتون پاننگ کن ہچس سلپک، حالیت تا اندن مریک دنکہ اسہ ڈکان آن ترخسی ءُ پٹ ئسے آ بندغس سلوک مرے و چارمہ کنڈ آ تالان آ پَٹ آ دا یکہ سلوک آ بندغ سرگڑدان اُروک مرے کہ ہرا پارہ غا گام تے ارفیو تینا سفر نا بناء ءِ کیو۔ اینو کنا خیال و پام اندنو سرگڑدانی سے نا گواچی ءُ کہ ہراکان بناء کیو۔
دُن تو بھاز آ سنگت آتا جتائی نا دڑد رسینگا ولے وختس سنگت آتا جتائی ءِ مِزل ءِ دوئی کننگ نا خواست اس پاریسہ مِلی ءِ نواریفنگہ تو وختس جہد ئنا پند اٹ گٹ مننگ اٹ پام چپ مس ولے اینو مِلی ہر ساعت دا سنگت آتا جتائی نا پارہ غا چَک ءِ ہڑسک و سوچ خڑمبی تیٹ دڑنگسہ کائک ولے ہمو ورندی رسینگپک۔
مابت، جوزہ، دلیری، عشق نا پِن ءِ سینہ بہ سینہ بروکا داستان تیٹ یا کتاب آتیٹ بنیسہ خناٹ، تینا قوم نا عشق اٹ فناء مننگ نا بھازا کسہ غاتے پیرانگاتیان بنگت ولے اوفتے ہم گواچن آن مُر خناٹ ہرافتے ملی قبول کتئو ولے اینو اندنو کڑدار ساڑی آ وخت اٹ مونا بسر کہ ہرافتیان ہچبر نمّن مننگ مفک انتئے کہ اوفک ساڑی آ وخت اٹ ننا مونا مروکو گواچنی ءُ کڑدار مسونو۔
شہید ریحان نا ارفوکا گام آ ملی دائسکان سرگڑدان ئس کہ دادے انت پِن ایتو، جوزہ، مابت، عشق نا انتہاء یا پین ہم اندنو صفت اس ہم مرو کے دنو فیصلہ ارفوک اسیکن پاننگ مرے!
ریحان نا جتائی آن گڈ ہمو کیفیت پلویڑ کریسس دنکہ شہید علی نا جتائی آن گڈ نن نیمہ غا انتظامی کاریم ئسے نا بابت ٹَک خلیسہ سوچ تنکو گلی سیٹی بند مسکہ گڑا اندا خیال بسکہ کہ علی تون صلہ کیو او الّمی کسر اس کشو ولے روح ءِ کس اس ناگمان آن چنڈیسہ پاریکہ اوتو داسہ نیتون ہمراہ اف۔
ہمو کیفیت نا دائسکان پلویڑ ئٹی ئسون و ۱۱ اگست ءِ بھاز چنکو ساعت اس گدرینگاسس کہ ۲۳ نومبر نا دے اسیکہ وا کس روح ءِ چنڈیسہ پارے؛ “باہوٹ، بش مر سنگت آک جلہو اس کرینو۔۔۔‘‘
ای جک تو مسوٹ ولے پہہ متوٹ انتس مسونے، مِلی دیخہ جاگہ غا بس تو سنگت شاعر بڑزا بالاد تون مونا سلوک ئس، اسیکہ وا پارے؛ “بش مر، بلال و وسیم ئسک چینی تیا جلہو کرینو۔۔۔‘‘
۲۳ نومبر نا دے چینی قونصلیٹ آ بی ایل اے نا مسہ فدائین سنگت رزاق بلوچ، رئیس بلوچ و ڈاڈا بلوچ جلہو کریسر ہرافک تینا مسخت ءِ دوئی کریسہ کوزہ پاکستان تون اوار تیوہ غا جہان ءِ کلہو تسر کہ قومی آزاتی کن نن ہر حد اسکان ہنون، لمہ وطن نا رک اکن نن ہر طاقت تون جنگ ایتون۔
دا سنگت آتا فیصلہ ارفنگ دا ہیت نا شاہدی ایتک کہ ریحان جان تینا راہشونی تون سرسہب مس کہ اونا رند اٹ لمہ وطن نا فرزنداک اونا رمائشت کروکا کسر آ سرہلکر۔
داٹی ہچو شک اس اف کہ اندا ورنا تا ارفوکا فیصلہ مُستی بلوچ قوم نا راہشونی کرو، تارمہ غا نن تیٹ مِزل آ سر مننگ کن کسر نا چراگ مرور و دُنو شعوری و گام ارفنگان جہان نا ہچو طاقت اس بلوچ قوم و بلوچ ڈغار ءِ غلام تخنگ کپرو داخس پاننگ آن زیات قلم تون پین ہچ اَف، مِلی دنو فیصلہ ارفنگ نا بابت مستی پاننگ کپک۔
دی بلوچستان پوسٹ : دا نوشت اٹ ساڑی ہیت و خیال آک نوشتوک نا جند ئنا ءُ، دی بلوچستان میڈیا نیٹ ورک نا دا ہیت آتے مننگ الّمی اَف و نئے کن دا ادارہ نا پالیسی تا درشانی ءِ کیک.

بَش مبو کہنگ کن ہنوئی ءِ – برزکوہی – باہوٹ بلوچ

نوشت: برزکوہی

مَٹ: باہوٹ بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

مالو بندغ سرپند مسکہ منا واقعہ افسانوی کسہ، دروغ، مبالغہ آرائی و مفروضہ ہم مننگ کیرہ ولے داسہ آخہ، ہر گوڑیفوکا واقعہ گواچنی ہم مننگ کیک یعنی جہان اٹ ہچس نا ممکن اَف بلکن مشکل ارے ولے نا مروک ہچبر مفک۔
کراچی چینی قونصلیت آ فدائین جلہو نا دے سہب وختی تغ تا کڑمبی تا چَس ءِ ہلوکا وسیم و ازل ءِ ہراتم رازق مخیسہ بش مننگ کن توار کیک: ’’پاد بیت یار وسیم و ڈاڈا مرگا رواگی انت نوں۔‘‘ (بش مبو یاروسیم و ڈاڈا کہنگ کن ہنوئی ءِ داسہ)۔‘‘
اندا جنون، شعور، عشق و جوزہ نا گڈیکو ہد اَف؟ انت دا دلیری نا گڈیکو سیم اَف؟
او امرو کیفیت اس مروہراتم ہم فکر، ہم خیال، دلیر آ سنگتاک و مُسہ یار جلہو کن تیار مریسہ گاڑی ٹی سوار مخیسہ و ٹاکو خلیسہ دا پار کنے تیوہ غاتیان مسُت، بقول شہید رازق کہ شہید امیر ملک تون اوڑدئی کروئی ءِ انتئے کہ او کنا گنڈ سنگت تون اوار کنا نظریاتی استاد ہم ئس۔ وسیم جان مخیسہ پائے یار ای تیوہ غاتیان مُست ریحان نا نَت تا مونا سجدہ ٹی تموٹ، ہرا کنے دا کسر ءِ نشان تس، ازل جان تینا خوْش آ مزاج و طب تون اوار بشخندہ کریسہ پائے، یار وسیم نن اخہ در بخت والا اُن کہ شہید آتا ارمان تیتون شہید آتیتون اوڑدئی کرون۔
مسخرہ ٹی تینا مَٹ تینٹ آ رازق ترند آن مخیسہ: ’’یار ای پین زیات ہچ پاپرہ، بس داخہ چاوہ علاقئی و جہانی میڈیا ئٹی و خاص سوشل میڈیا ٹی بھلو ہڑدُڑ اس تمک، اسیکہ تیوہ غاک گوڑینگور کہ بلال دا فیصلہ ءِ امر کرے؟ کنے یخین ءِ اسیکہ کس ءِ باور بفرو۔‘‘
دا تیوہ غا ہیتاک گوڑیفوک زَبر ولے نوشت نا زیبائی کن افسانوی و مفروضہ افس بلکن گواچنی ءُ۔ لمہ وطن بلوچستان دُنو فرزند ہم ودی کریسہ ہمو وخت اسکان تینا بغل ٹی اوفتا ودشت ءِ کریسہ ورنا کرینے و دوارہ تینا رَک اکن ندر ہم کرینے۔
بیدس شَک آن لمہ وطن بلوچستان دائسکان سَنٹ اَف، دائسکان دترنا ساتؤ آن خرّن و آبات مریسہ رنگی آ پُھل آتیٹ کمبوتی نشان تننگ اَف۔ اینو آن بیست سال مُست کس قومی آزاتی کن جنگ اکن ٹَک ہم خلتوکہ، ہراتم جنگ بناء مس و شابیت مس، گڑا فدائین جلہو سخت بلکن نہ مروکو کاریم اس تکنگاکہ ولے شہید درویش فدائین جلہو نا قومی آزاتی نا قومی جنگ اٹ ہرا بنیاتءِ تخا، اینو اندا چِر ءِ شہید ریحان، ازل جان، وسیم جان و رازق نا دروشم اَٹ مُستی دننگ اٹ دا ہد اسکان تیار ءُ۔ داسہ قومی آزاتی نا جنگ اٹ دا سوگؤ آ گوریلا وَڑ و ڈَول سلپرو بلکن ترندی و شابیتی خنو، مونی بے کچ بلوچ سرباز وطن نا رَک، عظمت و قومی آزاتی کن تینا کاٹم ءِ دل دست آ تخیسہ اندن ندر مرور۔ بی ایل اے مجید بریگیڈ خڑک بروکا وخت اٹ وطن نا فدائین نا اسہ جہانی پِڑ نا بُڑز و معیار نا منظم، سوگؤ و بے کچ متاثر کروکو گَل اسینا دروشم اٹ مونا برو۔
انتئے کہ اینو بلوچ قوم خاص وڑ اٹ بلوچ ورناتے پورہ دَرک و احساس مسونے کہ ہراتم اسکان بلوچ قومی آزاتی نا قومی جنگ اسہ قومی طاقت اسینا دروشم اٹ جہان نا طاقت آتا مونا پام دوئی کپک، ہمو وخت اسکان بلوچ قومی بقاء و بلوچ ڈغار بے کچ خطرہ و سختی تا گواچی مرو، جہان نا مونا یا جہان نا پنہ غاتیٹ بحیثیت اسہ قوم و اسہ قومی طاقت تینے منفنگ و ثابت کننگ اسہ سوگؤ و شابیت ءُ قومی جنگ ئسے آن بیدس بلوچ قوم تون پین ہچس اَف، الّمی قومی آزاتی نا کم و چُنکا کاریم تیان و مزاحمت آن دشمن ویل آتا گواچی مرو ولے جہانی جلہو و کوزہ گیرہ ریاست نا بنیات آتے سریفنگ و بلوچ قوم ءِ جہانی طاقت آتا چِر اٹ سلیفنگ کن اسہ مُدّئی سینا دروشم اٹ ثابت کننگ و منفنگ اسہ سوگؤ ءُ جنگ و شعوری تنظٰم ئسے آن بید مننگ کپرو۔
اندا احساس، خواست و شعور ریحان، ازل، رئیس و رازق ءِ دا فیصلہ نا پارہ غا ایس کہ بلوچ قوم ءِ قومی فناء نا پارہ غا ہننگ آن بچفوئی مرو، تینے تینٹ شعوری وڑ اٹ ندر کریسہ تینا وطن و قوم ءِ فنا آن بچفنگ بلوچ فدائین تا علمی و شعوری فیصلہ نا بنیات ءِ۔
اینو انسانی تاریخ نا خواننگ وپہہمننگ آن دا گواچن سرپند مننگ مریک کہ ہمو قوم آک اینو تاریخ نا پَنہ غاتیان ہمیش کن ہنانو ، فنا مسونو ہرافتیٹ دا علم و شعور، قومی احساس و دا دَرک اَف کہ قوم آک امر جہان نا نشخہ آتیان فنا ء مریسہ ایسر مسونو۔
اینو اسل بلوچ قوم اندا کِرن آن گدرینگ ءِ، بلوچ قوم تون بچنگ و قومی بقاء نا رَک نا ایلو تیوی آ کسک بند مسونو، بیرہ گڈیکو کسر نا وَر اٹ بلوچ قوم گڈیکو ہند آ سلوکے۔
بلوچ قوم نا بے کچ آ ندر مننگ، خاص شہداء بلوچستان نا ندر مننگ و فیصلہ غاتا قدر و قیمت و میار ءِ جوانی اٹ مِلی ٹی ہندی کریسہ اندا فکر و احساس تون بھاز سوبری، مُر اوننگ، شعور و ادراک تون اوار لائخی و شابیت ءُ حکمت عملی سیتون قومی جہد ءِ غیر روایتی وَڑ ئٹ مون آ دننگ نا خواست ءِ، انداٹی بلوچ قوم نارَکنگ و قومی آزاتی ءِ دوئی کننگ مریک، گڑا بلوچ قوم نا بے کچ قربانیک وشہید آتا دتر بے مسخت نہ بلکن قومی خواست آتا حق ئٹی مرور۔
دی بلوچستان پوسٹ : دا نوشت اٹ ساڑی ہیت و خیال آک نوشتوک نا جند ئنا ءُ، دی بلوچستان میڈیا نیٹ ورک نا دا ہیت آتے مننگ الّمی اَف و نئے کن دا ادارہ نا پالیسی تا درشانی ءِ کیک.

سینزدہ نومبر، شہید آتا دے

عابد جان بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ 

بی ایس او آزاد نا قومی سطح غا منوکا فیصلہ ءِ کہ لمہ وطن بلوچستان کن جان ءِ ندر کروکا تیکن ہر سال سینزدہ نومبر ءِ اڈ ایتننگک۔ اندا دے آ بلوچستان نا آجوئی نا جہد اٹ ساہ ءِ صدخہ کروکا تا قربانی تے یاد کرسہ اوتا ہمو جہد ءِ برجا تننگ نا عہد و پیمان کننگک۔
سینزدہ نومبر نا دے ہمو تاریخ نا بابت ٹی ءِ ہرا وخت آ انگریز فرنگی تینا جنگی سازو سامان تیتون بلوچستان آ کوزہ کننگ کن جلہو کرے تو بلوچ قوم نا راہشون میر محراب خان تینا لشکر تون انگریز تون جنگ ترسہ تینا وطن کن ندر مسُر۔ 13نومبر 1839ء ٹی میر محراب خان و اونا سپائیک زند نا آخریکو دم اسکان جنگ ترسہ شہید مسُور۔ اوکان گڈ بلوچ قوم نا فرزند آک کوزہ گیر انگریز تون جنگ ءِ برجا کریر۔ دنیا نا ہرا کوزہ گیر بلوچستان آ کوزہ کننگ کن جلہو کرینے بلوچستان نا وارث آک میر محراب خان نا کسر ءِ ہلیسہ دشمن تون جنگ تسونو۔ دا جنگ اینو اسکان برجا ءِ ہراٹی ہزار آ نیاڑی، نرینہ، چنا بھلا، پیر ورناک تینا ساہ و جان نا قربانی تسونو۔ کُل شہید آتے یاد کننگ نا بابت سینزدہ نومبر اڈ تننگا۔
بی ایس او آزاد لمہ وطن بلوچستان نا تحریک اٹ تینا کئی باسک آتے ندر کرینے۔ بی ایس او نا باشعور آ ورناک دھرتی نا آجوئی کن دشمن نا ٹارچر سیل آتیٹی ڈکھ و تکلیف سگیسہ شہادت ءِ قبول کریر ولے تینا دھرتی نا آجوئی نا تحریک آن پَد متوس۔
بی ایس او آزاد نا باشعور آ ورناک بلوچستان نا ہر گلی، کوچہ، شار و علاقہ غاتیٹی بلوچستان نا رکھ اکن ورناتے بیدار کریر و قوم پرستی سوچ ءِ مچا بلوچستان اٹ تالان کریر۔ اندا جہد اٹ بی ایس او نا ہزار آ ورناک دشمن نا زندان تیٹی قید مسُور۔ دشمن تینا ٹارچر سیل آتیٹی دا ورنا تا جون تے کرنٹ ترسہ ٹپی کریر و اندا ورناک موت ءِ خم خلکور ولے تینا مسخت آجوئی نا کسر آن ٹغلنگتوس۔ بی ایس او آزاد نا تاریخ اٹ شہید آتا اسے بھلو لڑئسے ہرافک ریاست نا ٹارچر سیل آتیٹی زندہ پہیسہ و پیش تمنگ نا وخت آ شہادت نا ایوارڈ ءِ دوئی کریسُور۔ یقیناًدنیا نا کل آن قیمتی و بھلا ایوارڈ تینا وطن کن ندر مننگ نا ءِ۔
اندا ورنا تا تاریخ ءِ مچے ملن خوانن تو ننے دا معلومداری مریک کہ موت دا ورنا تا کسر ءِ توننگ کتانے۔ بلوچستان نا ہرا کونہ ٹی مسونو تینا دھرتی نا آجوئی نا توار ءِ بڑزا کرینو۔
شہید رضا جہانگیر دھرتی نا رکھ اکن ورنا تیٹی شعور تالان کرسہ تربت نا ڈغار آ دشمن نا گولی تے تینا سینہ غا سہیسہ شہادت نا جام ءِ گلوم کرے۔ مچا دنیا خنا دشمن تینا بے سہب آ کڑد اٹ آجوئی نا توار ءِ بند کننگ نا کوشست کرے ولے توار تو مچا بلوچستان نا ورنا تا خف تیا سر مسوسُس ہراکے اینو ہم بی ایس او نا ورنا تا نیام اٹ زندہ ءِ۔
شہید شفیع بلوچ نا زانت و ہمت، جوزہ تروکا توار اینو ہم سبی نا ڈغار و ورنا تا خف تیٹی سوگوْ ءِ۔ شہید کامریڈ قیوم بلوچ نا جوزہ اینو ہم گوادر نا تالان آ سمندر نا لہر آتیٹی خننگک۔ قومی سوچ نا شعور ءِ ورنا تا شعور اٹ سوگوکرے۔ شہید قمبر چاکر تینا ترند آ توار اٹ دشمن ءِ ہکّل تریسہ تینا سخت انگا جوزہ اٹ بی ایس او نا ورنا تے توار و لوز آتیٹ دشمن نا مقابلہ ءِ کننگ کن تیار کرے۔ شہید شکور بلوچ آماچ نا پدینا سیخا آن لمہ وطن نا رکھ اکن پیشن مرسہ دشمن نا گولی تے تینا سینہ غا برداشت کرے۔ ریاست ءِ دا باور کریفے کہ دا دھرتی نا ورناک تینا جان و ساہ ءِ ندر کیرہ ولے غلامی ءِ سگپسہ۔ شہید فرید بلوچ پنجگور آن بی ایس او آزاد نا سرکل آتیان دھرتی کن جہد کننگ ناجوزہ ءِ دوئی کرسہ اندا سوچ اٹ مخے تینا تفے و مزل کن گام خلیسہ تینا مزل آ سرمس و تاریخ اٹ اسے زندہ ءُ پن ئس کٹا۔ شہید طارق کریم بلوچ تینا نازک آ جون آ دشمن نا ہر وڑ نا ظلم ءِ برداشت کرے ولے تینا مسخت آن پدی متو۔ تینا ٹپی آ جون اتون سرسوب مرسہ وطن نا شہید آتا کچاری ٹی اوار مس۔
شہید حنیف بلوچ پسنی نا ڈغار آن بش مرسہ بی ایس او نا سرکل آتیا سر مس و تینا زند نا حقیقی آ مسخت ءِ دوئی کننگ کن پند خلک۔ اندا مسخت کن پند خلیسہ شہادت نا رتبہءِ دوئی کرے۔ شہید شیر زمان کرد ہم بی ایس او نا باشعور آ ورنا ئس ہراکے بولان نا زیبا غا ندارہ غاتا نیام اٹ مچھ نا شار آن تینا لمہ وطن نا جہد کن بش مرسہ قومی جوزہ اٹ اسے تاریخ ئس نوشہ کرے۔
بسیمہ نا ڈغار آن شہید عاصم کریم بلوچ ورنا تیٹی قومی سوچ و فکر ءِ تالان کننگ کن گام خلک۔ گام خلیسہ شہید آتا ٹولی ٹی اوار مس ہرانا پن اینو ہم زندہ ءِ۔ شہید جاوید اختر بلیدہ ٹی بی ایس او نا باسک آتے قومپرستی نا سوچ ءِ ودی کرسہ ورنا تے بلوچستان نا رکھ اکن جہد کننگ نا جوزہ ءِ بشخا۔ شہید بلیدہ ٹی اندا شعور ءِ مچی سیٹی تالان کرسہ ئس کہ دشمن نا سم تا گواچی مرسہ تینا خیسنا دتر تیٹ وطن نا آجوئی نا جہد ءِ زندہ تخا۔ شہید حاصل بلوچ مشکے نا گلی کوچہ غاتیٹی آجوئی نا توار ءِ بڑزا کرسہ ورناتے بی ایس او نا تلہ غا مچ کرے۔ شہید کمال بلوچ تینا سخت انگا جوزہ و نظریہ تون گریشہ نا ڈغار آ بی ایس او نا کلہو ءِ ورنا تیا سر کرے۔ یقیناًبی ایس او نا کلہو دھرتی نا رکھ نا کلہو ءِ۔ توتک نا ورنا غا شہید نعیم جان کوزہ گیر و اونا چمچہ غاتے دا کلہو تس کہ بی ایس او نا ورناک تینا قومی جوزہ اٹ موت ءِ قبول کیرہ ولے غلامی نا زند ءِ آخا۔ ریاست تینا خونی آپریشن اٹ دا ورنا ءِ بی ایس او نا باسک آتیان جسمانی وڑ اٹ جتا کرے ولے اونا سوچ و فکر داسکان بی ایس او نا ورناک سوگو کرینو۔
شہید رسول جان بلوچ ہم تربت نا گلی تیٹی آجوئی نا کوکار کرسہ ورنا تے غفلت نا تغ آن بش کرے۔ اندن تینا جہد ءِ برجا تخیسہ دشمن نا ٹارچر سیل آتیٹ دزگیر کننگا و بزدل دشمن نا اذیت آتے سہیسہ شہادت نا موت ءِ دوئی کرے۔ شہید خمار بلوچ آواران نا سرزمین آ تینا سیاسی کڑد اٹ دھرتی نا رکھ ءِ کرسہ شہید مس۔ جاؤ اٹ ورنا تے بی ایس او نا سرکل آتیٹ زند نا حقیقی مسخت آن سرپد کرے۔ شہید فرہاد رحمت بلوچ تینا ورنائی نا وہی اٹ ورناتے غلامی نا زند آن پیش تمنگ کن جہد کن نا شعور ترسہ تینٹ دا وطن آ ندر مس۔
یقیناًدا چنکا نوشت اٹ شہید آتا دا بھلا ٹولی نا اسٹ اسٹ آ ذکر کننگ نہ بیرہ مشکل اف بلکہ ناممکن ءِ۔ اینو بلوچستان نا دونو کنڈ ئس اف کہ بی ایس او نا ورناک قومی جوزہ ءِ سر کتانو۔ بلوچستان نا ہر علاقہ شار اندا ورنا تا قربانی تا گواہی ایتک۔ ہزاراک تینا اندا مسخت کن گام خلیسہ شہادت نا موت ءِ دوئی کریر۔ کیچ آن ننا ورنا شہید اکرام بلوچ، تمپ آن شہید صالح بلوچ، حب چوکی آن شہید فراز الفت نسیم بلوچ، توتک آن شہید یحیٰ بلوچ ، بسیمہ غان شہید طارق کریم بلوچ، شال آن شہید گزین بلوچ، مشکے آن شہید ماجد بلوچ، بولان نا زیبا غا ندارہ غاتا نیام نا شار مچھ آن شہید ممتاز کرد، خضدار نا شار کٹھان آن شہید سمی بلوچ، شہید شاہ نواز بلوچ پنجگور آن بش مرسہ دا ڈغار نا حق ءِ پُورا کرے۔ دا ورناک بلوچستان نا جتا جتا شار آتیان بش مرسہ تینا لمہ وطن نا ہمو حق ءِ پُورا کریر ہراکے ہر فرزند نا زی آ فرض ءِ کہ تینا دھرتی نارکھ کن بش مرسہ جہد کے۔
شہید سکندر بلوچ خضدار آن، شہید جنید بلوچ ہم اندا ڈغار آن بش مس، شہید الیاس نذر بلوچ کیچ آن، زیبا غا ننا ورنا شہید وحید بالاچ بلوچ خضدار آن، شہید کلیم بلوچ مستونگ آن، شہید مقصود قلندرانی، توتک آن ، شہید زکریا بلوچ سوراب نا سرزمین آن، پروم پنجگور آن شہید عابد رسول، تمپ آن شہید یوسف رضا بلوچ بی ایس او نا پلیٹ فارم آن دھرتی نا رکھ نا سوچ و فکر ءِ دوئی کرسہ ہمو کسر نا مسافر جوڑ مسُور کہ ہمیشہ کن تاریخ اٹ زندہ سلیسُور۔
بی ایس او آزاد نا پلیٹ فارم آن مچا بلوچستان نا کونہ کونہ ٹی آجوئی نا کوکار ءِ سرکروکا شہید آک اینو ہم زندہ او۔ دا شہید آتا منہ ورنا نا پن ءِ تینا دا چنکا نوشت اٹ یاد کریٹ کہ دھرتی نا دا ورناتا قربانی و نظریہ مزل کن ہمیشہ بلوچ قوم نا ورنا و بروکا چین نا راہشونی ءِ کیرہ۔ پین ہزار ا شہداء کو ہراکے اینو ہم تاریخ اٹ زندہ سلوکو۔ بلوچ قوم ہمشہ تینا شہید آتا قربانی تے یاد کرسہ اوتا ہمو جہد ءِ برجا تخیک۔ اینو بلوچستان نا کونہ کونہ آجوئی نا کوکار اندا شہید آتا وسیلہ اٹ سرمسونے۔
دی بلوچستان پوسٹ : دا نوشت اٹ ساڑی ہیت و خیال آک نوشتوک نا جند ئنا ءُ، دی بلوچستان میڈیا نیٹ ورک نا دا ہیت آتے مننگ الّمی اَف و نئے کن دا ادارہ نا پالیسی تا درشانی ءِ کیک.