کنا گواڑخ دتر خواہک

نوشت: بیرگیر بلوچ 

دی بلوچستان پوسٹ – براہوئی بشخ

وخت آن کہ سیاست اٹ گام ءِ تخان، خڑک ئنا سنگت و ایلم تیان گڑاس ہیل کننگ ئسون ہمو وختا تیٹی اسے شئر اس ہرپارہ غا، ہر سنگت نا دوی آ ئسک ’’کنا گواڑخ دتر خواہک، کنے قربان مروہی‘‘۔ شاعر اس، ادیب اس افٹ نئے کہ دنو فلاسفر ئسے اٹ کہ دا لوز آتے پہہ مریو۔ شاعر ہرا کڑمبی ٹی ہنا نے و دا لوز آتے ہرا وڑ اٹ موغانے۔ اے وخت ہنداخس پہہ مسونا کہ کنے دا لوز آتے آ سلوہی ءِ و تینا لمہ ڈغار کن ندر مروہی ءِ، ۔کنا کاریم ہندادے کہ کنے تینا دژمن نا مون ءِ توروہی ءِ، اودے نیست کروہی ءِ، نا امیت کروہی ءِ، تینا ڈغار آن پیشن کشوہی ءِ۔

ہندا سوچ و فکر تو سفر مون مُستی ہلسا روانہ ئسون، ہندا لوز تے تو گنڈوکا سنگتا آتا ہم کوپہ مسون۔ ہر سنگت تینا حق ءِ ادا کرسا تینا ساہ ء ندر کرسا مزل کے تارمہ ٹی کسر تے روشن کرسا ئسک۔ ہر سنگت تینا وس حد و ہویل آن زیات خواری کرسا جہد ءِ مونا درسا ئسک۔ ہندا لوز آتا زی آ سلوک ئسون کہ کنے قربان مروکا ساہت اسکان سفر کروہی ءِ کسر اٹ، ہراڑت دژمن وار تیس اوڑ کن ڈغار ءِ تین کروہی ءِ، ہراتم وار نا بسک بشخندہ کرسا ندر مروہی ءِ، تینا گواڑخ تیانبار جوڑ تے پالفسا اوفتا ملاسی ءِ ختم کرسا دتر شولوہی ءِ ولے اینو خنک خنیرہ دتر نا روانی تو گواڑخ آک امر با ملیسا ودی مننگ ءُ۔ امر او خُشکاوہ نا سخت انکا ڈغار آن زمین ءِ تَل تریسا کاٹم کشنگ ءُ، امر او روتہ خلسا ڈغار ءِ خمب کننگ ءُ۔ اینو خنیوہ کہ گواڑخ تے ودی کننگ کن دتر شولوہی تمک ہمو وخت ہرا وخت نا جہد نا مخست نے آن خواست کے او وخت سوچ خلنگ سلنگ اوننگ نا ہچو وخت مفک تو نے او وخت مالو آن تیار مروہی ءِ، مالو آن ہمو است بڈی ءِ تینے ٹی ودی کروہی ءِ نے گڑا نی وخت ئنا زی آ تینا فیصلہ ءِ کننگ کیسہ۔ ہندن دا مہرئنا سفر ٹی پھل انگا ریحان ملاس آگواڑخ تے دتر نا روانی اٹ زندہ کرے وخاچوک آجوزہ، دمدر آمسافر، بے سما آورنا، بے امیت آ بزرگ و آڑسندہی لمہ تا خن تے ملا۔ قوم سے نا خن تے بڑز کرسا تینے ندر کرے و تینا عمر نا ہر گواڑخ ءِ زندہ تخیسا دا کسر اٹ ندر مننگ کن تیار کرے۔

فکر تو گنڈوک ہر سنگت نا ہندا سوچ مسونے کے زند نا اخیر کو دم اسکان اسٹ ایلو نا کوپہ مرسا کمک مرسا اسٹ ایلو کے سیخا کرسا تینا مسخت، تینا جہد ءِ مونا دینک و تینا دژمن ءِ نیست و نابود کینک ہندن ریحان تو سفر روان ئسک، سفر نا سختی سوری و آسودہ انگا ہند آتے آ ہرکس مزل نا کنڈا روان ئسک۔ گڑاس جاگہ نن دا سوچ خلنگ ئسون فلان سنگت تو پچار کروہی ءِ، فلان ءِ حوال کروہی ءِ کہ دنّا پارہ غا ہیت کیک، فلانی نا پوسٹ اس بسونے اودے انت جواب تروہی ءِ، فلانی کنے ان م،مطمئن ءِ داسا اودے مخالف نا خلاف چار، لفظ ہیل تروہی ءِ ہمو وخت و ہمو ساہت ٹی اسے لمہ اس تینا چنا ءِ لولی تننگ اس وطن نا خاطر ندر مننگ نا۔ ہمو وخت اسے مہر بانو باوہ اس تینا مار ءِ جہد آ قربان مننگ نا سبخ تننگ ئس، ہمو وخت آ اسے کسرشون اس تینا سپاہی ئسے دژمن آ جلہو کننگ کن کاٹم آ بُک اس ہلسا رادہ کننگ ئسک، ہمو وخت آ لمہ سے نا توار ءِ لمہ اس بِنسا تینا چنا ءِ موکل کرے۔ دا ہر چار کردار آک ریحان نا اما یاسمین و استاد اسلم نا دروشم اٹ لمہ کے فدائین سے نا ٹھیکی مرسا اونا خمب ٹی تا حیات زندہ سلیسا شان اس کھٹار۔

ریحان سوچ ءِ تینا خلکوسُس کہ کنے ندر مروہی ءِ، کنے تینا کاریم ءِ مونا دروہی ءِ۔ مکر ہڑس جوفہ چم بازی بھلو ہیت کننگ آن باز مُر باز بڑز ءُ سوچ اس تخوکا ریحان تینا دژمن نا شکست ءِ سوچنگ مرو، تینے ندر کننگ آن پد آجو مننگ و ڈغار اٹ بال کننگ ءِ تینا محسوس کننگ مرو، تینا ساہ ءِ ندر کرسا ڈغار اٹ میر، معتبر، سردار، سرکار و غریبی نا شیفا کہوک تموکا گواڑخ تے زندہ مننگ آ خنو، تینا قوم تینا وعدہ غا سلوک او جہد نا بروکا سنگت آتا راہشون مرو۔ ریحان خنو ءِ کہ امر او تینا رند اٹ دمدروکا حوصلہ تے پرہ بشخا امر او انتظاری خن تے روشن کرے امر او بے امیت لمہ سے نا امیت آتے زندہ کرے امر او باوہ تے شرف بشخا کے نما چنا نما ورنا تا دتر رنگ اس ہترو ءِ۔
ریحان دا ہم خنوءِ کے امر او خن شیف تے شکی کرے ،امر او بھلو ہیت کروکا تا با تے بند کرے ،امر او ذات زند خواست اٹ اڑینگوکا گام تے پد بٹے ،امر او جہد اٹ سلوک ولے اُراتے ٹی تولوک سنگتاتے نشان تیس کے کاریم دُن مریک جہد دُنو خواست کیک، محنت دا مریک۔

او سوچنگ کیک انتیکہ او یخین کریکہ۔ اودے یخین ئسک، اونا ایمان ئسک کہ کنا خواست کنا مسخت کنا کسر ذات نوکری چنا اُرا آن باز بڑز ءِ۔ او دا گڑا ءِ پہہ مسک کہ کنا ڈغار آ دڑوکا زوراک نا مونءِ توننگ کن ای اسٹ مفروٹ کنے آن پد کنا سنگت کنا ہمراہ کنا کوپہ غاک ہندن تینے ندر کرسا تینا ڈے نا آجوئی کن ہر وڑ ئنا سختی سوری تے سگور ہراڑے ڈغار نا گواڑخ آک پلو تا شیفا سکرات آ مسر گڑا ریحان اس بش مرو تینا زند ء فنا کرسا ہر دے زندہ سلو واتیوہ غاتے زندہ کرو۔

اونا دا سوچ دا کرد ژمن نا شکست اسکان اسے سبخ ئسے ایکن تاکہ اخس زوراکی کیس اخس پاہو ایتیس اخس گم گار کیس اخس ننے دشت جبل پٹ وریک آتیٹ جوْن ایتیس تینا کاٹم نا سودا ءِ ریحان ہر وار خلوءِ، نے نیست کروءِ۔ نی انت خلنگ اٹ چوٹفوس ای تینٹ ندر مننگ کن بسونوٹ دا جنگ دا سفر چلو ءِ نا نیست مننگ اسکان دا جنگ دا جہد برجا مرو ءِ۔ کنا آجو مننگ اسکا ای ہر وڑٹ آجو مروٹ تینا کسر اٹ فنا مروٹ ہمو دے ای آجو مروٹ کنا سنگت آک ہندا کسر اٹ نیکن موت اس مرور، نا مون ءِ تورور، نیتو جنگ ایتور، نے دا پاک انگا ڈغار آن کشور۔ ہمو دے کنا لمہ ڈغار آجو مرو کنا ایمان کنا یقین ءِ کنے آن پد کنا سنگت آک ہمو شم آن ایمون تدور ہرا شم آن اینو آجو اودیم ءِ۔

کنا لوز تے آن باز مونا اُس ہمو اولی دے آن نوشتہ کریسہ ڈیر سا لوز آک بے وس او نا مونا تینا زند اٹ خڑکی آن خنوکا سنگت کنا حئی ئسک ہراڑ تو زندگی ءِ پو مسوٹ ہراڑ تو قوم ئسے نا دڑد ءِ پہہ مسوٹ ہرانا سنگتی ٹی کہنگ ہم گوازی اس لگاکا ہرانا بشخندہ ٹی تینے زندہ خناٹہ ہراڑ تو اوار خن ملاٹ جہان ءِ خناٹ و سفر کرسا جہان ءِ پہہ مسوٹ ولے اینو اسکان ہمو سنگت نا گچینا کچاری نالوز آتے کاغذ آ دڑفنگ کتنٹ انتیکہ لوزآک ہمو احساس ہمو محسوسات آتے بیان کننگ کپسہ ہرافتے اُست سگنگ ءِ، ہرافتے اسٹ ایلو نا جتائی ایتک او دڑد اک اسُل دوی کپسہ دا تو بیرہ جتائی ٹی تولوک چار لوز لکھانٹ دا لوزآک ہمو دیوان ءِ نیتو ہرانا زند ٹی ئسک و داکان مونی ہم ہندن دیوان نمتو مرسا کرو ہمو وخت اسکان مرو کے ہرا وخت اسکان مون پہ مون نمے خنتنٹ۔

دا وخت اسکان بس اسے گڑا سے آ اُست جم اٹ کے کنا کسر کنا سنگت کنا راہشون ہمودے ہرا اینو راہشونی نا ہند ءِ داخس بڑز درے کہ او حد اسکان ہڑس لالچ آن پُر انگا بندغ سوچ ہم خلنگ کپک۔ کنا ہمو سنگت آن ہرا درو راہشونی کرسا پہہ کرسا ہیل تیرسا تینا سفر ءِ مونی درسا شہید مسر ہموفتا سوچ آن ندر کے او سنگت اسلم وڑو مخلص ءُ سنگت استاد، راہشون ئسے نا سیخا ٹی لمہ وطن کے پند ءِ تیر کننگ نا درس ءِ تسر۔ زند و موت جہدنا بشخ ءُ ولے دا خوشی ارے کے مفاد ہڑس بے یخینی انا معتبری ناخواست آن صاف او سنگت ئسے تو سلوک تینا کوپہ تے آ باریم ءِ ہرفیسا ہینسا اُن ۔ کسر اٹ تہاری اخس کے زیات مرے ریحان نا وڑا سنگت اک چراغ تے روشن کرسا کسر اٹ روشنائی بشخورک بس ہندا خواست ءِ کہ نما سیخا ہندن کاٹم آ مرے ہر ہمو سنگت نا ہرا قوم ئسے نا بڈ ءِ ہرفسا مَش تیٹ روانءِ۔

تینا کوشست اٹ

نوشت مولانا وحید الدین – کتاب رازئے حیات

مَٹ: قاسم ناز بلوچ

تب نا پُہو مروکا خواخہ غاک “ماہر نفسیات” آک دا اندازہ ئے خلکُنو بندغ ئس ودشتی وڑئٹ ہرا صلاحیت آتا خواجہ مریک مالک مریکک ایہُن او ہندافتا دہ فیصد استعمال ئے کیکک۔

دا پٹ و پول نا ردئٹ ہارو رڈیوورسٹی نا پروفیسر ئس پاہک کہ ننے انتس مروئی ئے نن او وڑ مننگ خواپنہ نن پین تن گلہ کینہ کہ ننے ننا حقاتے تفسا۔

ولے غٹ ان مست ننے تینے آن گلہ کروئی ئے کہ اللہ تعالی ننے بھازا صلاحیت آتا خواجہ کرے ہندن دا دنیائے ننکن جوڑکرے ننا ترقی او سرسوبی کن اینو نن دا دنیا نا مقابلہ ٹی اسہ چٹ نزورو زند ئس تدفنگ ئے سلیسُنک۔

ہر بندغ کن دا المی ئے کہ او ایلوفتے اُننگان مُست تینے جوان خوڑتی ئٹ اُرے، تینے پُہو مرے پہو مننگ نا کوشست ئے کے انتے کہ بندغ تینا تینٹ دوست ہم مریکک دشمن ہم۔ ہندن پیشن بندغ نا نہ دوست ئس مریک نہ دشمن ئس۔ بندغس تینا کوشست تینا محنت آتے استعمال کے سرسوبی خننگ کیک ہندن او اگہ کوشست او محنت کتو سرسوبی خنپک ہرادے پارہ بے سوبی۔

دا زیات المی ئے کہ بندغ ئس تینا محنت او کوشست آتے راست استعمال کے یعنی او جوانو سوچ ئس تخے ہمو جواننگا سوچ نا زی آ محنت کے سرسوب مریکک ہندن اگھ او رد ءُ نیمہ سے آ محنت کرے کوشست ئے استعمال کرے دُن چا کہ تینا محنت کوشست آتے بے پوک کرے۔

مُست انا بندغ آتا خڑک دولت مند مننگ نا بیرہ اسہ ضروت ئس اسوکا کہ آہن ئسے خیسُن جوڑکننگ۔ اوفک قیمتی گڑا اگھ تکارہ تو بیرہ خیسن ئے تکارہ او وخت ئنا بھلو بندغس ہزارا سالاتن آہن ئے خیسُن جوڑ کننگ نا رندٹ کوشست کریرک مگر اوفتا بشخ ئٹ داڑن بیدس ہچ ئس بتو کہ اوفک تینا وخت پیسہ ئے پوک کریرہ اسہ دئے ئس مفلسی ئٹ کسکُرہ ایسر مسُرہ۔

ولے خدانا نظامٹ داڑن بیدس اسہ پین بھلو امکان ئس موجود اسکہ او آہن ئے مشن ئٹ جوڑ بدل کننگ، ہندن حاضر وخت ئٹ مغربی قومک دا رازئے ہیل کریر تینا محنت کوشست اتے ہندانا رندئٹ خلکُر کریرک اوفک آہن ئے مشن ئٹ بدل کریر دانا جوانی دا مس اوفک آہن خیسن یاقوت چاندی آن زیات دولت پیسہ کٹنگ ہندن سرسوبی نا نیمہ غا بسُر سرسوب مسُر۔

“کنا مار ای نے وطن کہ ندر کریٹ”

 نوشت: نودان بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

ہراسہ عمل اسے کہ انتہائس ضروری ئے۔ انتہاء ہمو عمل نا جنون پاننگک۔ دُنکہ محبت نا انتہاء عشق ئے و عشق محبت نا جنون ئے۔ تینا مقصد کہ بند غ ہراتم انتہاء غا سرمس گڑا چاس کہ او ہمو عمل تون جنون نا حداسکان محبت کیک۔

بلوچ تحریک تون ہرہمو بلوچ سپاہی محبت کیک ہراکہ ملاس بینگُن لنگڑ شپاد بے نپاد و بے اُرا مَش تیٹ بیابان تیٹ تموک دا عمل ٹی تینا ونڈے شاغسہ ہراسہ خوشی نا قربانی ئے تننگ ئے او تینا اُرا، زائیفہ، چنا، لمہ، باوہ، ایڑ، ایلم سیال قریب کل آتے ہندا عمل نا سرسوبی کہ ہلانے۔ تینا زند ئنا ہر خواہش ہر مراد ہر گل و بالی ئے ہندا عمل نا خاتر خیر خلکونے سنگرکرینے تولوکے۔ کلان زیات داکہ داعمل ٹی اوڑکہ زاتی وڑاٹ فاہدہ مندی اف بلکہ او راج اسے نا فاہدہ مندی کہ تینا سائے دلدستا تخانے۔ ہر وخت او مرک آتون ہمرا ئے۔

داکل اونا دا عمل تومہر و مابت نا نشانیکو ولے دا عمل ٹی ہرا انتہائی آ عملی قربانی نا درشانی ئے ’’شہید درویش بلوچ وشہید ریحان بلوچ‘‘ کریر۔ دا فک بلوچ تحریک نا تاریخ نا اسہ باب ئس گوندنگرہ۔

زوتیٹ بہادرا جرأت مندا ریحان بلوچ نا چینی انجینئر تا بس آ ڈالبندن ٹی فدائی حملہ (ہراٹی چندی چینی انجینئر و پاکستانی اہلکار کسکُر چندیک ٹپی مسُر)
دا گڑانا کلہو ئے تینا دشمن ئے تس کہ نن تینا دا تحریک تون عشق کینہ ہراکہ محبت نا انتہائے۔

شہید ریحان بلوچ نا انتہائی درجہ غا بلوچ تحریک ٹی ہرفوکا دا گام نہ بیرہ دشمن ریاست ٹی ہڑز ئس شاغا بلکہ دنیا جہان نا معاشی منڈی تے آ ایسٹ انڈیاکمپنی ناوڑ قوضہ گیرمروکا چین ئے ہم سُرفے، اوفک مجبور مسُر بلوچ گوریلا جنگ نا ذمہ وارآتون ہیت وگپ کننگ ئے شروع کریر کہ ننے آن سی پیک نا مَداٹ انتس خوارے ایتنہ نمے ننا سی پیک نا پروجیکٹ ئے ڈسٹرب کپہ بو۔ بننگ ہندادے کہ بازا خواجہ غاک چین نا دا سودابازی نا جوفہ ٹی تمسہ کلٹی ہم مسنو۔

ریحان بلوچ نا باوہ جان و شیرزال آ لمہ ہم دا عمل ٹی تینا عشق ئنا ہرا درشانی ئے کرینو اونا ہم مثیال تاریخ ٹی ملپک۔ ہراوڑ اسہ لمہ ئس تینا ورنا انگا مارے رخصت کیک پائک کہ ’’اللہ نا جولی ٹی اُس کنا مار ای نے وطن کہ ندر کریٹ‘‘ دا اسہ جملہ ئس اف داٹی باز بھلو معانی ئس تخوکے۔ داعمل اسہ بھلو جغر ئس خوائک کہ لمہ و باوہ تینا مارے تینٹ خودکش کہ راہی کننگو اوفتے خبرے ہم ننا چنا داٹی زندہ بچپک۔

ایلو پارہ غا دا عمل بلوچ تحریک ٹی پوسکنو جوزہ و ولولہ ئس ہم ودی کرے۔ انتئے کہ دا نیامٹ اسُل چپ چپانی ئس تالان ئس، مخلوق ہندا پاریکہ کہ جنگ چُٹّا ولے دا ’’شہید یحان بلوچ‘‘ نا فدائی حملہ اسہ پین تَک سُر اس ودی کرسہ اصل گوریلا جنگ نا وڑ و ڈول، حکمت عملی تے شان تس کہ دافک تینے خرما تا وڑ جوان سَرپّیرہ موقع ئے بریبر کرسہ حملہ ئس کیرہ۔
ولے ایلو پارہ غادا فدائی حملہ وریحان بلوچ نا شہادت آن پد حیربیار مری نا بروکا ردعمل مخلوق نا زہن تیٹ بھلو سوال ئس بَش کرے۔

سوال ہندادے کہ اسہ پارہ غان ورناک تینا سائے دلدستہ تخسہ دا محبت نا انتہائی درجہ غا ہنسہ تینے قربان کننگو۔ ایلو پارہ غا دا ڈھیہ دا جنگ نا میدان آن ہزارا میل مُر جواننگا بخملی آ کرسی تے آتولوک اسہ ہندنو بندغ ئس داعمل ئے خراب پائک ہرا بندغ نا جند تینٹ وخت اسے ٹی دا تنظیم نا مُہکش مسونے۔ دا وڑنا گڑاک تحریک نا حوالہ ٹی خاص کر ہمو اُراتیٹ ہمو بندغاتیٹ اسہ نااُمیدی ئس تالان کیرہ ہرافتا چناک داتحریک ٹی شہید ریحان بلوچ، شہید درویش بلوچ نا وڑ قربانی ترسہ شہید مسنو ہرافتا تعداد داسا ہزارآن گیش ئے۔داوڑنا ردعمل تے تورنگ کہ بائدے تنظیم نا ارٹمی کمان مون مستی برسہ تینا لائحہ عمل ئے جوڑیر۔

کنا راہشون – نوشت: باہوٹ بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ – براہوئی بشخ

’’مُر اُروک، بروکا وخت آن معلومدار، دلیر، جوفہ و ہڑس آن مُر، مُستی مروک‘‘، دا تیوہ غا لوز آک سادہ آ بولی اٹ اسہ راہشون اسینا صفت آتیتون اوار اونا خواست پاننگرہ۔

نپولین پائک کہ ’’اگہ نم جہان اٹ سرسہب مروکا بندغ آتا زند ئنا جاچ ءِ ہلیرے گڑا نم دا بننگ آ گوڑینگورے کہ دافتیان ہر اسٹ اسہ نہ اسہ نزوری ئسے نا گواچی ئس، او سرسہبی آن مالو اسیکہ ہندا بد انگا تینا نزوری تون جنگ تس گڑا سرسہب مس۔ او نزوریک جوفہ، حرص، کست، خود پرستی، خودستائی، جذباتی مننگ، نمود و نمائش، پِن کٹنگ یا خیال آتیٹ ماڑی تفنگ اوار ءُ۔ ڈاکٹر نپولین ہل پائک دافتیان بیدس پین ہم چندی نزوریک اریر ہرافک اگہ اسہ راہشون اسیتون مسر گڑا اودے اونا وژن، مشن و مسخت آن چَپ دیرہ۔ (۱)

بلوچستان و بلوچ راج اٹ ہم تدوکا وخت اٹ دن تو منا راہشون تا پِن ہلنگک، دنکہ نوری نصیر خان، خان محراب خان،حمل جیئند و پین پین ولے اوفتیٹ بھاز نزوریک مسونے ہرافتا سوب اوفک جہان اٹ ساڑی یا تدوکا راہشون تا وڑ اوننگ یا پاننگ مفسہ مفسہ و اندن ساڑی وخت اٹ بلوچ قومی غلامی نا خلاف برجاء جہد اٹ منہ بندغ نا پِن راہشون تا بابت ہلنگک ولے اوفتیٹ ہم بڑزکو نوشتہ کروکا نزوری تیان بھازاک اینو ہم ساڑی ءُ ہرافتا سوب آن اوفک راہشون پاننگ نا خواست آتیا پورہ بفسہ۔

اینو اگہ ای پاؤ کہ بلوچ قوم ءِ راہشون اف گڑا ای رد اُٹ انتئے کہ گدرینگوکا یانزدہ اگست آ بلوچ راج ءِ اسہ راہشون ئسے نا مستائی ءِ دالبندین نا دنز و مُج اسیتون اوار بش مروکو اسہ کوک اسیتون تننگا۔

پٹ و جبل، ریک مَش تیان گدرینگسہ دا کوک اٹ مستائی تون اوار تیوہ غا جہان تون اوار کوزہ گیر، و بے دادی کروک آتے و قومی میرات نا لُٹ و پُل کروک آتے کلہو تننگا کہ لمہ وطن بلوچستان ءِ دلیرو مڷ ارے ہرانا شاہدی ءِ دالبندین آن بش مروکا رژنائی تننگ ءِ.

ریحان راہشون ءِ، ہمو آجوئی نا کسر نا ہراڑکن ہزار آ بندغاک بے گواہ مسر، ہراڑکن سد آ ورنا، پیر، چُنا و زالبولک شہید مسر، ہراڑکن خلق ہر دروشم نا بے دادی تے سگنگ ءِ، ہراڑکن ورناک تینا اُرا، سیال و ہنین آ زند ءِ یلہ کریر، و اسہ جتاؤ زند ئسے تینا کریر۔ ریحان بلوچ قوم ئنا راہشونی ءِ کریسہ کلہو تس کہ تیوہ غا گڑا تینا جاگہ ساڑی اریر ولے خواست آک دافتیان بھاز زیات ءُ۔ دائسکان نن اسٹ ایلوڑتون چِک و تاڑ اٹ اختہ اُن، دائسکان ضد، شخصیت پرستی، ذاتی دوست بننگ و بد بننگ اٹ نن اختہ اُن، دائسکان قبیلہ پرستی و علاقہ پرستی آن پیشن متنون، دائسکان باقاعدہ ادارہ غاتا خواست ءِ، دائسکان نن دژمن تون ترندی ئتون مون تننگ افن، دا تیوہ غا نزوری تیان پیشن مننگ نا کلہو ءِ ریحان تس۔

دژمن تینا ترندی تیتون بلوچ قومی تشخص ءِ ایسر کننگ تون اوار وطن نا ساحل و وسائل تا لٹ و پُل اٹ مشغول ءِ ہرانا توننگ کن، ہرادے ورندی تننگ کن بلوچ جہد کار (نرینہ و زالبول) تے ریحان نا پاروکا کسر آ ہنوئی مریک انتئے کہ ریحان چائسکہ، او دور اندیشن ئس، او راہشون ءِ کہ دا کسر دژمن و دژمن تون ہم کوپہ غاتے توننگ کیک۔ او جوان چائسکہ داوختا چِک و تاڑ آتیان سرگڑدان آ قوم ءِ حوصلہ بشخنگ کن، اوفتے ٹوئنگ کن اندا ترندا توار نا خواست ءِ۔

اسیکہ پارہ غا ریحان راہشونی نا فرض ءِ ایسری تریسہ اولیکو گام ءِ تینٹ ارفے تو ایلو پارہ سنگت استاد اسلم بلوچ، لمہ یاسمین قومی فرض ئنا مونا،مار ئنا راہشونی نا مونا ہڑاند شاغتور کہ انداٹی بقاء ءِ۔

استاد اسلم دود و روایت آتے پرغسہ فدائین تا لڑ آن مار ئنا پِن ءِ گچین کرے و لمہ یاسمین “اِن کنا مار ای نے وطن کن ندر کریٹ” پاریسہ ہنینا مڷ ءِ دروت اس ہلیسہ رادہ کرے.

بلوچ راج و بلوچ قومی تحریک تون اوار خلقت کن دا اسہ رژناؤ کسر ئسے کہ اوفک راہشون نا کلہو، اونا کڑدار و اونا صفت ءِ تینا کیر کہ سرسہبی انداٹی ءِ، قومی تشخص نا بچفنگ، قومی آزاتی تون اوار دا تیوہ غا ویل، ہڑ و جنجال آتا ایسری انداڑتون ءِ۔ داسہ ہم اگہ نن تینے و تینا کسر ءِ پہہ متون گڑا نن ہچبر سرسہب مفرون۔ اگہ نن گواچنی تینا قوم و وطن تون مخلص اُن گڑا ریحان ءِ پہہ مرین و اونا کڑد، اونا نظریہ ءِ تینائی کن کہ او راہشون ءِ.

حوالہ:
۱۔ کسر مونی کائک، صفحہ 196

دھرتی نا پُھل انگا ریحان جان

نوشت: لالا خان بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

اینو نا دے ئس کہ چلتن تینا مخ ءِ تفیسوس، آماچ ہم تینے سنج کریسوس، بولان، کابو، چٹوک، زیارت نا زیبدار آ ندارہ غاک ہم خن پٹاسُر، آواران نا سرزمین ہم شہید آتے نازیفنگ کن تیار ئس، مرگاپ نا مقدس آ جاگہ ہم شہید آتا دتر تا خوشبو ءِ خلکوسُس، توتک داسکان تینا فرزند آتیکے لیلڑی پاننگ ئس، تربت نا ڈغار تینا نڈر آتے خمب اٹ کریسہ لولی تسکہ، مچھ نا زیبا غا شار ہم تینے بیروفیسوس، گوادر نا سمندر ہم خوشی آن بے تربڑ روان ئس، مچا بلوچستان نا خل بوچ، مش جبل، پٹ میدان، سمندر ہر پارہ غان آجوئی نا دے نا خوشی و شادکامی تالان مننگ ئس۔
11 اگست بلوچستان نا آجوئی نا دے ءِ۔ داسکان دے جوان وڑ اٹ جِک ہم متوسُس، آجوئی نا شادکامی تا بنا مننگ تون دالبندین نا ڈغار آن اسے اندنو روشنائی اس گروشک تس کہ مچا بلوچستان ہبکہ مس۔ ہر اسٹ تینا وجود ءِ گیرام کرے، اسے اندونوکڑد اس ودی مس کہ ہرانا بننگ تون مچا بلوچستان نا ہر بندغ اندن بے سُد مس کہ بت اس جوڑ مس۔ دا تو آجوئی نا دے ئس۔ داتو شادکامی نا دے ئس۔
آہ! ریحان جان دا انت کریس، مچا دنیا ٹی اسے پوسکنو تاریخ ئس نوشتہ کریس۔ نی توبیرہ دھرتی کن قربانی نا فلسفہ ءِ تیتوس بلکن تینا باوہ نا حقیقی آ فرمانبردار اس جوڑ مسوس۔ نی تو جہان نا تاریخ اٹ باوہ نا فرمانبرداری نا اسے گروشک تروکو مثال اس جوڑ مسوس۔ صد سلام نا باوہ نا ہمت ءِ ہراکے تینا جغر نا ٹکر ءِ دھرتی کن ندرمننگ کن رائی کیک۔ اندن رائی کیک کہ بدن آتے بارود و بم تفیسہ اودے اندن رخصت کیک دا ساہت ءِ یخیناً لوز آتیٹی درشان کننگ مفک۔ اسے باوہ اس ہرا ہمت تون تینا مار ءِ دھرتی نا آجوئی کن اونا جون ءِ ٹکر ٹکر مننگ کن رخصت کیک۔ آئے استاد نا ہمت ءِ سد سلام، نی اسے اندونو کڑد اس دوئی کریس ہرانا مثال جہان نا تحریک آتیٹی ملپک۔ دا جہان نا اولیکو آجوئی نا تحریک ءِ کہ باوہ اس دژمن تے مردار کننگ کن اولیکو تینا مار ءِ ندر کیک۔
ہرا وخت آ کہ پھل انگا ریحان جان نا ہموعکس کنا نظر اٹ بس کہ (ہراٹی استاد اسلم پھل انگا ریحان جان نا کاٹم آن بُک ہلینگے اودے قربان مننگ کن رخصت کننگ ءِ) کنا نت تیان ڈغار کشکا، ہبکہ مسوٹ کہ دھرتی نا داخہ مجنون جوڑ مننگ کہ تینا وجود ءِ ندر کے۔ استاد اسلم بلوچ تینا ہنینا مار ریحان جان نا کاٹم آن بُک ہلیسہ اودے ہمیش کن رخصت کیک۔ قربان نا بشخندہ انگا چہرہ کن ریحان جان۔ انت لوز لکھو، امر نا بہادری و فرمانبرداری نا قصہ ءِ تالان کیو۔ تینا لغوری نا دُوتیان بیرہ خڑینک شولنگ آن بیدس ہچ اف کننتو کہ نا شان اٹ بیان کیو۔ کنکونا لغور آتیکن مرک ئسے کہ دا دھرتی نا تحریک آن مُر مرسہ خلیس ، بیم و لغوری نا زند ءِ تدیفنگ ان۔ لعنت دننگا ورنائی آ کہ ہراکے بے مسخت تدینگے، انت نن ہم تینا ورنائی آ فخر کرون ہراکہ چنکو آسودگی، شادکامی و شوشہ سیکن تینا ننگ و ناموس نا سودا ءِ کیک۔ مش مرے دننگا ورنائی ہراکہ جہان نا منہ دے نا عیاشی و آسراتی ٹی بے مسخت تدینگے۔
آہ! ریحان جان نی انتے داخہ زو داخو بھلو فیصلہ ئس کریس۔ نی تو داسکان ورنائی نا عمر ٹی ئسوس۔ گواچنی نی تو ورنائی نا زند اٹ گواچن آ زند ءِ دوئی کریسہ زندہ او پن اس ،اسے اندنو پن اس کہ مچا جہان نامار تیکن و اوتا باوہ غاتیکن اسے ہمت و جوزہ تروکو سبخ ئسے۔ نا ورنائی نا زند و کڑدار تاقیامت ورنا تے بے سد آ تغ آن بش کیک۔ انتئے کہ دا ورنائی نیتون ہم ئس، نی ہم تو تینا زند ءِ تینا وئی نا سنگت آتیتون مخنگ و سیر و چکر اٹ تدیفنگ کریسہ، نی ہم تو تینا ورنائی نا ساعت آتیٹی پوسکنو پُچ و چوٹ و پین گڑا نا شونک تخنگ کریسہ، نی ہم عئید آتیا تینا ہم عمر آتیتون شادکامی نا ساعت تیری کننگ کریسہ۔ آخر ہرا جوزہ ئس کہ مچا ورنائی نا است خوائی تے است آن کشیسہ داخہ در بھلو فیصلہ اس کریس۔ واقعی نی تو بادشاہ اس ئسوس، نی تو راہشون ئس جوڑ مسوس۔ نا ورنائی نا بس اسے است خوائی اس ئس ہرادے تینا جوزہ و ہمت اٹ نی پُورا کریس، او است خوائی وطن کن ندر مننگ نا ئس۔ تینا جون ءِ دا دھرتی کن ٹکر ٹکر کننگ آن زند نا اصل فلسفہ ءِ مچا جہان ٹی تالان کریس۔ تینا باوہ نا حکم آ لبیک کریسہ بشخندہ انگا چہرہ تو اونا حکم آ پُورا عمل کریس۔ نی باوہ نا مچا حق آتے ادا کریس و باوہ نا مچا آ حق آتے ادا کرے۔ بلوچستان نا تاریخ اٹ ریحان جان نا و نا باوہ نا کڑد ہمیشہ گروشک ایتک۔
اے پھل اننگا ریحان جان ننے اصل بشخپیس، نن تو لغوری ناگڈیکو درجہ نا زند ءِ تدیفنگ اُن، نن تو تینا ورنائی ءِ بے مسخت آ کڑدار تا گواچی کرینُن، نن تو آسراتی و عیاشی پٹنگن، نن داسنا ورناک نوکری کن دو خلنگ، سرکاری ءُ عہدہ سینا خواجہ جوڑ مننگ ءِ تینا زند نا مسخت سرپند مسونن، نن تو پن و شہرت نا جوفہ کن تعلیم دوئی کننگ اُن، نن تو مچازند بس کمیشن نا امتحان ءِ پاس کننگ بھلو نوکری اس دوئی کننگ ناجوفہ اٹ مچا کتاب آتے رٹہ خلنگ اٹ اختہ اُن۔ نن تو دا ورنائی ٹی شوشہ بازی ٹی اختہ اُن، داخہ لغور مسونن کہ دھرتی نا ہر ڈکھ و ویل آن بے سُد مسونن۔
قسم ہمو رب نا ہراکے دا مچا کائنات نا مالک وخالق ءِ دا دھرتی ریحان کونو ورنا تا قیامت ودی کیک۔ داسہ ہم دا دھرتی نا ورناک قومی آجوئی نا تحریک اٹ ہر میدان اٹ ندر مننگ ءُ۔ دا ننا ایمان جوڑ مسونو ، ورنا ریحان کونا عظیم آ قربانیک دے اس رنگ اتیرہ۔ اسے ریحان ئس ندر مس ہزار ریحان پین تیار ءُ دھرتی نا رکھ اکن۔ بلوچستان نا ورناک تینا استاد اسلم ءِ اصل دا احساس ءِ تفرور کہ ریحان نا جتائی آن اونا اولاد و دھرتی نا فرزند آک مُر مرور۔ استاد نا ہزار ریحان کونا فرزند آک اونا حکم آ لبیک پاننگ کن تیار ءُ۔ سد سلام ہمت ءِ باوہ استاد اسلم بلوچ نا و فرمانبرداری و بہادری ءِ مار، ورنا غا ریحان جان ءِ ۔

است ئنا راز ءِ خدا چائک

(اردو ادب آن)

مٹ: قاسم ناز بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ 

اسہ خلق اسیٹی اسہ مالدارو امیر ءُ بندغ اس بس، پدی ہمو خلق ئٹی تینکن بھاز گچینو کوٹی تفے، بلو میل ئس جوڑ کرئے ہندافتٹی راہنگاکا گڑا ہندا خلق اٹی غریب بھاز اسوکہ دا مالدار خلق ئنا اسہ بے وس غریب و لاچار ئسے نا کمک ئے کتوکہ۔

ہندن دا خلق ئٹی گڑاس دکاندار ہندنو اسورہ تینٹ بلو مالدار الورہ ولے خلق ئنا غریب آتہ خیال ئے کریرہ۔

ہندن خلق ئٹ اسہ قصاب ئس اسوکہ، خلق ئنا کل غریب اتے مفت سو تسکہ۔

ہندن اسہ راشن والا ئس اسوکہ او ہر تو ئے خلق ئنا غریب بے وساتا اراتے راشن دریکا۔

ہندن اسہ پاڷ والا ئس اسوکہ غریباتا چناتیکن پال اوفتا اراتئے رادہ کریکہ۔
تو خلقی انگا بندغاک تینتو سوچارہ کہ دا بے وسا دکاندارک داخس امیر افس واہم غریباتا خیالئے تخیرہ ولے دا بلا میل دا بلا مال مڈی نا خواجہ اسہ ہم غریب ئسے نا خیالے تخپک متلب ہندامالدارئے رد پاریرہ گندہ پاریرہ۔
منہ وخت ہندن انسہ کرئے دا نیامٹ جوان منہ وخت ہنا تو کل خلقیک دا مالدارن تینا ہننگ بننگ سوج متلب داڑن مرک و زند کریر پدی منہ وخت متو دا مالدار دا دنیائے الا کزیت کرئے خلق ئنا اسہ بندغس ہم دانا نواز جنازہ غا انتو اسٹ ہم اودئے ادیرہ غا دننگ نا گام ارفتو۔
ہندن دا مالدار نا کہنگ نا پگھ کن غریباک ہنار سو والا قصاب ئے قصاب سو تتوتا۔ راشن والا راشن ئے بند کرئے پال والا پالے بند کرئے گڑا داغریباک ہندافتے سوج کریر سوب انتے ننا راشن بند مس ننا پال بند مس او سو بند مس۔
تو دا کل دکاندار اتا اسہ ورندی ئس اسوکہ کہ ہمو مالدار درو کسک دا دنیائے الا ہمو نما کل خرچہ ئے تسکا نن نمے کل گڑہ مفت تسونا داسہ ملپک نمے۔
تو نن بندغاک تینے آن سٹی کس کن رد سوچ پن کس کن رد گمان تخپن کسان سٹی نفرت کپن انتئے کہ استاتا مالک استاتا رازئے خدا چاہک۔

نشہ وفحاشی،بلوچ ورنا تا تباہی

نوشت: عابد جان بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

ورنا اسہ قوم اسینا پزور آ طاغت چاہننگک۔ اندا ورنا نا طاغت نا سوب آن قوم شون ہلیک انتئے کہ ورنا نا جون ٹی ورنائی نا دتر وہینگے و اونا گوپہ غاتیٹی ہر سختی ءِ سگنگ نا وس ارے۔ اندن اونا جوزہ غاک ہم بھاز ترند مریرہ۔ ورنا نا جوزہ ءِ ہچو طاغت اس پدی بٹنگ کپک۔ دنیا نا تحریک آتیٹی ورنا تا اسہ ترند اءُ کڑداس مسونے۔ ہمو تحریک آتا زیادہ تر سرسہبی اندا ورنا تا طاغت و جوزہ نا سوب آن مسونے۔

بلوچستان ٹی قومی تحریک ہرا وخت ترند مسونے تو او ٹی بلوچ ورنا تا کڑد و جہدزیات مسونے۔ اگہ اینو نن بلوچ قومی تحریک آ نظر شاغن تو ننے دا نظر بریک کہ دا تحریک 2000آن پد بھاز ترندی اٹ سرسہبی نا پارہ غاہننگ ءِ۔ بلکن اونا بھلا سوب ورنا تیٹی قومی شعور نا ودی مننگ و اندا تحریک نا باسک مننگ نا سوب ءِ۔ دا گڑا ننے دشمن نا کڑد آن ہم نظر بریک کہ ہرا وخت تحریک سرسوبی نا پارہ غا ترندی اٹ گام ارفینے گڑا دژمن نا ظلم نا گواچی زیادہ تر ورناک مسونو۔ اینو ہم کہی ورناک دشمن نا ٹارچر سیل آتیٹی ظلم نا گواچی ءُ، کہی ورنا تا جُون آک ہم دادھرتی آ خسنگانو،ہرا فک ہر ظلم نا گواچی مریسہ شہادت ءِ دوئی کرینو۔ داخہ ظلم و زوراکی تیان بیدس ہم دا تحریک ترندی اٹ برجا ءِ۔ ریاست نا نظر اٹ دانا سوب ورنا تا کمک و جہد ءِ ۔اندا خاطر آن ریاست نا کُل آن بھلا پالیسی دادے کہ وڑ سینا وڑاسیٹی ورناتے دا تحریک آ ن مُر کننگے، ورنا تے خوف و خلیس نا گواچی کننگے، اوتے زندان و ٹارچرسیل آتیٹی بند کننگ ےءِ، اوتے لالچ اٹ دا تحریک آن مُر کننگ ءِ،دنکہ نوکری، پیسہ و آسراتی نا نیمون اٹ اوتا است آن دھرتی کن جوزہ ، مہر ومابتءِ کشنگے، اوتے ہر گندہ انگا کاریم و کڑد آتا سوچ تننگے تاکہ او تینا قوم و ڈغار نا ہم سوچ ءِ خلننگ کپس۔ ورنا تا ہوش ءِ تحریک آن مُر کننگے۔ بلوچ قومی تحریک ءِ نزور کننگ کن دا کُل آن بھلا ریاستی چم آک ءُ۔دا مچا کاریمک و پالیسیک ورنا تا ذی آ مننگ ءُ۔

داریاست تینا تیوہ غا گندہ انگا چم آتیٹی بے سرسہب مس، داسہ ریاست نا کُل آن بھلا پالیسی دادے کہ ورناتے قومی تحریک آن مُر بٹنگے۔ دا پالیسی ٹی ورنا تے نشہ و فحاشی ٹی اختہ کننگ ءِ۔ داریاست نا بھاز خطرناک او پالیسی ئسے ، اگہ واقعی بلوچ ورناک اندا پالیسی نا گواچی مسُر یعنی نشہ و فحاشی ٹی اختہ مسُر گڑا شاید بلوچ قوم نا وجود ءِ ایسر مننگ آن کس بچفنگ کپروئے۔ انتئے کہ ورناک اسہ قوم اسینا بروکا وخت نا مچا کاریم و وجود ءِ زندہ تخرہ۔ ورناک تینا قوم ءِ آجو و تینا دھرتی نا رکھ ءِ کیرہ۔ اگہ اندا ورناک نشہ و فحاشی ٹی اختہ مسر گڑا بروکا وخت اندا نشہ ناگواچی مروکا بے سُد آ ورنا امر تینا ڈغار، بولی و ربیدگ ءِ زندہ تخوئے؟
اندا خاطر آن سیانڑاک پارینو کہ اگہ اسہ نسل ئسے تباہ کیسہ تو اوتے نشہ ٹی اختہ کر۔ داڑان دا معلوم مریک کہ نشہ نسل آتے تباہ کیک۔ دا اسہ بھاز بھلو ویل ئسے مطلب بلوچ قوم نا وجود نا ویلءِ۔ دا بلوچ قوم نا مستقبل نا سوج ءِ، دا بلوچستان نا رکھ نا سوج ءِ، دا بلوچستان کن قربانی تروکا عظیم آ شہید آتا خون نا سوج ءِ۔

اینو اگہ نن تینا بلوچ ورنا تا زند آ نظر ئس شاغن تو نن تینا کہی ورنا تے نشہ و فحاشی ٹی اختہ خنینہ۔ داسہ تونشہ اندا خہ عام مسونے کہ خوانندہ غاک فخراس سر پد مریرہ۔ مطلب نشہ کننگ ءِ بھاز آ ورناک تینا لاشعوری نا دوآن ساعت تیری اس سرپد مریرہ ولے اوتے دا سما ئس کہ بروکا وخت اندا نشہ اوتے ہندن تینے ٹی اختہ کیک کہ او مچا زند اندا نشہ نا غلام جوڑ مریک۔
اینو تیوہ غا بلوچستان اٹ نشہ نااسہ علاقہ آن ایلو غا سر کننگ کس ءِ کس سوج کپک۔ بلوچستان نا ہر کنڈ ئٹی نشہ نا سوداگراک تُولوکو، اگہ اینو نن تیوہ غا بلوچستان نا نشہ کروکا تا جاچ ءِ ہلین گڑا داتیٹی زیات تر ورناک اختہ ءُ۔ مالو تو نا خوانندہ غاک اندا نشہ غاتا گواچی مسرہ ولے اینو پگہ ننا خوانندہ غا ورناک ہم دا نشہ نا اسیر مسونو۔ دا اسہ بھاز بھلو المیہ ئسے، بلوچ قوم نا وجود نا خطرناک اننگا حالیت ءِ۔

اندا ڈول فحاشی ہم بھازتالان مسونے، کہی ورناک فحاشی نا گواچی مریسہ قومی سوچ وجہد آن مُر مسونو۔ اینو باقاعدہ ریاست نا سرکڑدئی ٹی فحاشی والا کاریم آک مننگ ءُ۔ ورناتے دا پارہ غا بھاز آسانی اٹ دننگ ءُ۔ بلوچستان نا کہی علاقہ غاتیٹی اندا کاریم آک مننگ ءُ۔ اینو ورناک دا گندہ انگا کاریم تیٹی اختہءُ۔ نشہ و فحاشی دا وخت آ بھاز ترندی اٹ بلوچستان اٹ تالان ءُ۔ انتئے کہ دا وخت اٹ بلوچ قومی تحریک ترندی اٹ سرسہبی نا پارہ غا گام خلنگ ءِ و دشمن نا چم و پالیسی اندادے کہ بلوچ ورنا تے دا تحریک آن کشنگے۔

دا حالت اٹ بلوچ قوم نا سرمچار، لیڈر، دانشور، استاد و خوانندہ گل آ تنظیم آتا تیوہ غان بھلا ذمہ واری دا جوڑ مریک کہ ریاست نا دا پالیسی ءِ بے سرسوب کیر، نشہ و فحاشی تے ایسر کیر، و بلوچ ورناتے داتیان مُر مننگ نا کلہو ءِ ایتر، اوفتے توریر۔ سرمچار آک ورناتے دڑوکو ایتیر۔ خوانندہ گل نا تیوہ غان بھلا کاریم اندا مریک کہ بلوچ نوجوان آتے نشہ و فحاشی آن مُر مننگ نا پند و نصیحت کیر۔ اوتے دا گڑا تا نسخان آتیان آگاہ کیر۔ اوتیکن شعوری ءُ سرکل و لیکچر ہڈ ایتر۔

کنا سنگت شہید باقی جان 

نوشت: قاسم ناز بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ – براہوئی کالم

ہناس ننے ان بیرہ اخہ
تیوی دنیاغان ہناسک

کنے جوان یات ئے کہ ای تینا اسکول اٹی خوانفنگ اٹی اختہ اسوٹک ہمو وخت یکدم کاکا نا کنا مار رسول بخش بس پارے نمے آن نما پھل آتا لڑ ہان ہنا۔ ای پاریٹ دیر دیر دیر ہنا!

اوغسہ پارے پھل انگا باقی جان نمے آن ہنانے شہید مسونے تو ہمو وختا ای بھاز اوغاٹ است کنا زدہ مرسہ است کنا تیٹی چورہ مسک پدی ای اوغسہ اودئے سوج کریٹ ہراڑے ہمر شہید مسک باقی جان پارئے شہید ماسٹر باقی جان او اونا ہمسفر انگا سنگت شہید ماسٹر حبیب اللہ نوشکے آن موٹر سائیکل ئسے بسونو تینا اسکول نا نیمہ غا مک اکن تو نوشکے بدل کاریز نا روڈ نا ماسے کوچ ئس ناگمان اڑتوماتے تا لاغاشانے، شہید کرینے ۔

تو ہمو وختے باقی جان ہمو جاگہ غا شہید مسوسس۔ حبیب اللہ نا سا اٹی مسوسس تو اودئے سول ہسپتال نوشکے آ دریسر او ہم سا تسوس۔

شہید باقی جان اسے بھاز ماخول او بھلو سگ و سینا ئسے نا خواجہ اتون اوار ئسے بھاز مہروان او بندغ ئس اسوکہ۔ او چنا اتون چنا بلا اتون بلا اسوکہ۔ ہر وخت اونا مون ملوک ئس اسہ بندغ ئس پاتوکہ کہ او کسے آزار بیزار کرینے۔

ہندن او کنا بھاز خڑک کنا ماخول او سنگت ئس اسوکا کنے اونا، اونا کنے تیوی حالیت آک اسٹ ایلوغا پاش اسورہ تو باقی جان ہراوخت تینا جہی انگا ہنکین مل آ ننتون اوار ماسٹر لگا اوبھاز خوش اسوکا کنے یاتے پاریکہ قاسم جان داسہ حال بدحال زند جوانے۔ ای پاریٹہ ہمر پاریکہ اول ای تینا حالیتے خناٹہ ای این جی او تیٹی کاریم کریٹا ہنا ہچ جوان وڑئٹ گزران متوکہ ارانا تیوی ویل غم او گڑتیک بھاز اسورہ داسہ شکرے ماسٹر لگان زند بھاز جوان تدنگ ئے۔

ہندن مسکین نا ملوکا مون مخوکا باہ چڑہ مخنگ ان پر اسوکا، ہر وخت ہرکس اکن مہر کریکہ اسٹے ہم رد پاتوکہ تو اونا است اٹی ہرکس اکن مہر اسوکہ۔

کنا ہچ است آن ہنپک، یک شنبے نا دئے ئس ای نوشکے نا شار آ بسوسٹ تو شہید باقی جان ہم نوشکے آ بسوس کنے آ ٹیلفون کریئے پارئے بر دا ہوٹل ئے ای ہناٹک اوڑئے تو سلام مس چاہ مس جوان مجلس مس ہیت او گپ خلکن اسکول خواننگ خوانفنگ نا تو ای او او مسے گھنٹہ توسن مجلس کرین کنے پارئے داسہ خدا ننے دا اسٹیج آ ایس تو ننے داسہ جوان وڑئٹ تینا قوم تینا راج انا چناتا خیال ئے تخوئی ئے ننے تینا کودک انگا چناتے بھاز وخت تروئی ئے تاکہ بروکا وخت آٹ ننا راج ننا ملک ننا قبیلہ ننا راجی ا ویلاتے دا چناک خوانر جوان پو مریر پدی دا چناک ننا سماج اٹ اسہ رنگ ئس ہتورک۔
ہندن مستی پارئے ننے ہر ہمو چناتے اسکول آ ہتوئی ئے ہرافک اسکول آتے خواننگ کن ئسے ویل ئسے آن بننگ کپسہ پاریکہ آخس وس تا مرگ مستی ننے تینا چناتے تینا قبیلہ تینا راج انا خزمت ئے جوان وڑاٹ تینا فڑض ئے پورہ کروئی ئے۔
پدی اوٹل ہان پیشن مسن خدا حافظ اتون پارئے جان نی جان نما اسکول نا چناک پارئے زندئس مس مستی ملاقات مرو تینے خنون۔
باقی جان تون کنا گڈیکو زندانا ملاقات ہندامس
ہرادئے انا باقی جان انا اونا تیوی خاوت تیوی انگا سنگتاک اوڑکن بھاز اوغار انتے کہ او ورنائی نا جوش اٹی اسوکہ زند انا منہ وخت تیر متوسر ناگمان ان ننے ہان آخبت ہنا۔
ہرادئے او داکوڑی ان رسخت کرئے کنا بدن نا سیک ہندن ہنا کنا نتئے کس پائے مش ئس تخوکے اونا دردننے لمبہ تس۔
دا ارمان است اٹی سلیس ننا کہ ہراوخت او زندہ ئس اسٹ ہم اونا قدرئے کتوکہ ہندن دنیا اٹی جوان انگا بندغ نا دیک پارہ بھاز کم مریرہ دا دنیا اٹی قدر ہمودئے ملک ہرا چم ان پر مرئے ولے شہید باقی جان نا است خوائی اونا فکر وسوچ مہرومابت غریبی انگا مزاجے ای کساتن خنتوٹا ۔
اینو پھلنگا باقی جان نا کودک انگا چناک تینا باوہ ئے تینا کودکی انگا سنہ اٹ گوہار کنے بھاز اوغن الیک اسے بھلو لار او ویل ئس ہرفک کہ اونا کودک اتا دیک ہمر مرئے تیرمریرہ ولے لمہ باوہ نا مہر کل ان جتائے لمہ باوہ ارانا زیب اکو چناتیکن کنا دعائے اللہ تعالی شہید باقی جان ئے جنت الفردوس نا خواجہ کے ایلو اونا غٹ سلوکا کودک اونا خاوت ئے صبر ایتے او اوفتا استاتے خلکن کے او ننا غٹ انا است اتیٹی اللہ تعالی مستی زند اٹی اسٹ ایلو ئے قدرتننگ مہر و مابت نا جوزہ تخے تاکہ زند انا پد انا ارمان ننا است اتیٹی سلیپک ننکن ہچ پشیوانی مف۔