شیئر تران
شیئر : قاضی نا ترندی اٹ ای گل خان نا فکر اٹ
شاعر: خالد زیب خالدی
توار : خالد زیب خالدی
کردگاپ : گُرگل ادبی دیوان نا پارہ غان مشاعرہ مجلس
حوال: نجیب سائر
بیست و چار اکتوبر آ گرگل ادبی دیوان نا پارہ غان کردگاپ ٹی محفل مشاعرہ اڈ تننگا۔ دا مشاعرہ براہوئی بولی ٹی اس۔ مجلس چار بجہ غا کمیونٹی ہال ٹی بندات مس۔ مجلس نا کماشی ءِ گرگل ادبی دیوان نا صدر علی گل سرپرہ کرے۔ خاص انگا مہمان عزیز احمد سرپرہ اس و اعزازی مہمان شاہ محمد شان و ہوتک ادبی دیوان نا کماش میر غلام مصطفی غالب ئسر۔
مجلس ءِ مونی دننگ نا ذمہ واری ءِ حسرت بلوچ دوئی کرے۔ او تینا شاعری آن مجلس ٹی مشاعرہ نا بندات کرے۔ چندی شاعر آک دا مشاعرہ ٹی بشخ الیسہ تینا شاعری تے بنفیر۔ ہرا شاعر آک شعر بنفیر اوفتا پنک دا وڑ ٹی ءُ: تنویر دانش، صابر صدیقی، جبار زیب، نور براہوئی، بابو جمعہ خان، شاہ محمد شان، میر غلام مصطفی غالب۔
غلام فاروق سرپرہ مجلس ٹی ہیت و گپ کریسہ پارے کہ قلم نا ہچو سیم اس مفک او ادیب و شاعر نا کلہو ءِ وڑ نہ وڑ سیٹی الس آ سر کیک۔
اندن نجیب سائر، آفتاب سرپرہ، عزیز احمد سرپرہ و علی گل سرپرہ مجلس ٹی ہیت و گپ کریسہ پاریر دا زمین ادب نا پڑا بھاز زرخیز ءِ ڈیہہ ئسے۔ او مونی شاعر آتے اوفتا شاعری آ داد تریسہ پاریر کہ اندا امیت تخنہ کہ اندن مونی ام گرگل ادبی دیوان نا پارہ غان اندنو مشاعرہ اڈ تننگ مریک۔
بلوچستان: روڈ شکست آ تیٹی اِرا بندغ بیران، 1 ٹپی
بلوچستان نا علاقہ کردگاپ و تربت ٹی روڈ شکست آتیٹی اِرا بندغ بیران مسونو و اسٹ ٹپی مسونے۔
کوئٹہ تفتان بھلا روڈ کردگاپ نا علاقہ کوتل چیک پوسٹ نا خڑک ککڑ آن لوڈ پک اپ گاڑی ہرا کوئٹہ آن نوشکی نا پارہ غا ہننگ ئس، نوشکی آن کوئٹہ آ بروکا دس ویلر ٹرک ٹی ڈک لگا ہراڑان اسہ بندغ اس ٹپی مس و اسٹ ئس بیران مس۔
رسینگوک حوال تا رد ئٹ لیویز ہند آ سرمس و ٹپی تے کوئٹہ رادہ کننگ اس کہ پک اپ ڈرائيو ٹپی آتیان جاگہ غا ساہ تس۔
بیران مروک نا چاہنداری نوشکی نا علاقہ قادر آباد آن تعلقدار شیر علی بڑیچ نا مار سیف اللہ نا پن ئٹ مسونے، ہرا بیست ئنا سن ئٹی ئس و ٹپی نا چاہنداری حاجی بشیر احمد نا مار عرفان نا پن ئٹ مسونے ہرادے شیخ زید ہسپتال آ دننگا۔
اندن پین حوال ئسے نا ردئٹ گاڑی کلٹی مننگ آن اسہ بندغ ئس بیران مسونے۔
گیشتر حوال تا رد ئٹ تربت نا علاقہ کلاتک نا خڑک پک اپ گاڑی کلٹی مننگ نا سوب آن کے گاڑی نا ڈرائیور میر آباد تمپ آن تعلقدار عبد المالک نا مار سعید احمد بیران مس ہرانا جون خاہوت کلاتک آن تمپ رادہ کرینے ہراڑے ءُ قبر کننگو۔
نوشکے اٹ ڈھکوک ادارہ تا کارندہ تے جلہو اٹ خلکن – بی ایل اے
بلوچ لبریشن آرمی نا ترجمان جیئند بلوچ درو نوشکے ئٹ مروک جلہو نا ذمہ واری ءِ ارفیسہ پارینے کہ پنچ شمبے نا دے پاکستانی ڈھکوک ادارہ تا اِرا کارندہ ءِ بی ایل اے نا سرمچار آک سم کاری کریسہ خلکر۔
او پارے بلوچ سرمچار آک پاکستانی ڈھکوک ادارہ غاتا کارندہ غاتیا نوشکے بازار ئٹ انام بوستان روڈ آ جلہو کریر، جلہو ئٹ خلنگوک کارندہ غاک اصغر و شاہد جاگہ غا کسکر۔
جیئند بلوچ پارے بلوچ لبریشن آرمی نوشکے ئٹ دژمن نا پاننگ آ بلوچ راج و بلوچ راجی تحریک نا برخلاف کاریم کروک منہ بندغ ءِ دا تڑی ایتک کہ بی ایل اے دُننگا بندغ آتا سیاہ کاریم تیان واخف ءِ ہرا دژمن نا پنت آ نوشکے و ایب کیب ئٹ بلوچ آتے اسٹ ایلو نا زنچک تیٹ ہلفسہ نزور کننگ نا چمبازی کننگو۔ دا بندغ آک پن کروک علاقہ تیٹ بلوچ خلقت ءِ بے وار کننگ، بھتہ ہلنگ، ڈغار تیا کوزہ کننگ و مون پہ مون تحریک آجوئی نا برخلاف کاریم کننگ ئٹ اوار ءُ۔ اگہ دا راج دژمن آک تینا بد آ کاریم تے ہلتویس گڑا دژمن نا دا تیوہ غا ہندی کارندہ غاتے بھاز زوت عبرت نا نشان کرون۔
او پارے بلوچ لبریشن آرمی دا جوزہ نا درشانی کیک کہ کوزہ گیر ملک پاکستان نا فوج و اونا ہندی کارندہ غاتیا جلہوک بلوچستان نا تیوی آجوئی اسکان برجاء مرو۔
دی روٹس پنی آ ناول نا بنچخ نا پنٹ براہوئی مٹ
دی روٹس پنی آ ناول ءِ “بنچخ“ نا پنٹ براہوئی بولی ٹی مٹ و بدل کننگانے۔ دا مٹ و بدل ءِ براہوئی بولی نا پنی آ ادیب رازق ابابکی کرینے۔ و بلوچی اکیڈمی نا پارہ غان چھاپ و شینک مسونے۔
یاتی “دی روٹس” ناول پنی آ زانتکار ایلکس ہیلی نا نوشتوک ئسے۔ دا ناول افریقن سیاہ فام نیشنلزم نا زیہا نوشتہ کننگانے۔
دا ناول ءِ براہوئی ٹی مٹ و بدل کروکا رازق ابابکی ہڑدے ئی و ہفتئی تلار نا ایڈیٹر ءِ۔ رازق ابابکی داڑان مُست ام کہی جہانی ناول، افسانہ و سفر نامہ تے براہوئی ئٹ مٹ کرینے۔ رازق ابابکی نا مٹ و بدل کروکا کتاباک دا وڑ ٹی ء: “ جارج آر ویل نا اینیمل فارم “، ابو طالب لندنی نا سفر نامہ “پند ورند“، جہانی افسانہ غاتے اسے جاہ کریسہ “بے بندغی ہند” نا پنٹ چھاپ کننگانے۔
بلیدہ: پرائیویٹ اسکول ءِ نادرست بندغ آک خاخر خلکر
بلوچستان نا ضلع کیچ نا تحصیل بلیدہ نا علاقہ گلی کوچگ ٹی پرائیویٹ اسکول “ساچ” پبلک اسکول ءِ نا دروست بندغ آک خاخر تسر۔
ہندی رسینگوک حوال تا رد ئٹ کوٹی تیٹ آسراتی مفرنگ نا سوب جُھب آتیٹ خواننگ برجاء ئس۔ ولے تدوک نن نادروست بندغ آک پاٹ تیان جوڑ کروک اسکول ءِ خاخر تسر۔
یاتی مرے کہ بلیدہ و زامران بلوچستان نا پدماندہ علاقہ آتیٹ حساب مریرا ہراڑے حکومتی پڑ آ تعلیمی ادارہ آتے ہچ ءُ کمک تننگتنے۔
بلیدہ زامران ٹی ہندی زر کروک مخلوق تینا کمک تینٹ نا ردئٹ تعلیمی کاریم تے مستی دننگ کن گام ارفینو۔
یاتی مرے داکان مالو کیچ و پنجگور ٹی پرائیوٹ سکول آتا خاخر خلینگ نا ویل مسونے و او ویل آتا زمہ واری ءِ گمانی مذہبی شدت پسند تنظیم آتیا خلیسہ کرینو۔
کوئٹہ: ماجد و فیروز بلوچ نا بیگواہی نا برخلاف برانزی مچی
ماجد بلوچ و فیروز بلوچ نا خاہوت نا پارہ غان بلوچستان نا دارالحکومت کوئٹہ ئٹ پریس کلب نا مونا اسے برانزی مچی اس اڈ تننگا۔ دا مچی ٹی ماجد بلوچ و فیروز بلوچ تون اوار غٹ بلوچ بیگواہ تا یلہ کننگ نا بابت نعرہ خلنگا۔
برانزی مچی ٹی فیروز بلوچ، ماجد بلوچ، راشد حسین، ڈاکٹر دین محمد بلوچ، غلام فاروق نا خاہوت و وائس فار بلوچ مسنگ پرسنز نا چیئرمین نصراللہ و ایلوفک گپ و تران کریر۔
تران کریسہ پاریر کہ بلوچستان ٹی بیگواہی داخس زیات مسونے کہ اینو اسے ام دنو اُرا اس اف کہ اونا باتیس بیگواہ متنے۔ ہر خاہوت اینو بیگواہی نا ظلم و بیدادی آن گدرینگسہ ءِ۔
مونی پاریر کہ ریاست پاکستان ٹی اندن ایلو راج نا باتی تے عدالت ٹی ہتنگک یا بندی خانہ ٹی بندی کیرہ اوفتا خاہوت آتے موکل ارے کہ او تینا بیگواہ غا بندغ آتون اوڑدہی کیر ولے بلوچ راج نا باتی تے دا گڑانا موکل اف کہ او تینا بیگواہ غا بندغ آتون اوڑدہی کیر۔ اینو زوراکی نا بیگواہی نا سوب آن ریاست نا جند ئنا ام بدنامی مننگے نن دا ریاست آن خواست کینہ او بیگواہ غا بلوچ آتے یلہ کے تاکہ او دا بدنامی آن بچے۔
یاتی مرے فیروز بلوچ آئی ٹی یونیورسٹی آن انجیئرنگ کریسس، بلوچستان یونیورسٹی آن بلوچی ٹی ایم اے کننگ ئس۔ فیروز بلوچ ءِ 29 مئی 2019 آ سفر نا وختا اونا الہ مار جمیل بلوچ تون اوار قلات نا علاقہ غان بیگواہ کننگا اندن شش توہ آن پد اونا الہ مار جمیل بلوچ یلہ کننگا ولے فیروز بلوچ دائسکان بیگواہ ءِ۔
ماجد بلوچ بلوچستان یونیورسٹی ٹی کمپیوٹر سائنس نا خوانندہ اس ءِ۔ ماجد بلوچ ءِ 31 مئی 2019 آ اونا جند ئنا علاقہ قلات ٹی اونا اراغان بیگواہ کننگا ہرا دائسکان بیگواہ ءِ۔
نوشکے: سم کاری آن اِرا فورسز کارندہ کسکر
بلوچستان نا ضلع نوشکے ٹی انام بوستان روڈ آ نا درست بندغ آتا سم کاری نا سوب آن پاکستانی فورسز نا اِرا کارندہ کسکر، اسٹ اس ٹپی مسونے۔
ٹی بی پی حوالکار نا ردئٹ سم کاری آن بیران مروکا بندغ آک پاکستانی فورسز نا کارندہ ءُ ہرافتا چاہنداری اصغر و شاہد نا پنٹ مسونو۔ ٹپی مروکا بندغ کسری ئسے ہرانا پن مراد شاہ نا پنٹ چاہنگانے۔
ضلعی کوالخوا تا پاننگے کہ کہوک آتا جون و ٹپی مروکا بندغ ءِ سول ہسپتال نوشکے آ دننگانے۔
یاتی مرے بلوچستان ٹی ہر وخت سیکیورٹی کارندہ غاتے جہلو مدامی بلوچ سلاہ بند تنظیم آک کرینو و اوفتا ذمہ واری ام ارفینو ولے نوشکے ٹی مروکا دا تدینی نا ذمہ واری ءِ دائسکان ہچو تنظیم اس ارفتنے۔
بلوچی اکیڈمی نا گچین کاریک، سنگت رفیق کماش گچین
سنگت رفیق بنجائی کماش، ڈاکٹر بزن سبا بنجائی سیکرٹری جنرل گچین مسر۔
بلوچی اکیڈمی نا گچین کاری ٹی بنجائی کماش تون اوار ایلو غٹ ذمہ وار آک بیدس مون تس آن گچین مسر۔
یاتی مرے اکیڈمی نا گدرینگوک آ گچین کاری تے اِرا سال نا وخت پورو مننگ آن پد پوسکنا گچین کاری تیکن ملک ظہور شاہوانی نا کماشی ٹی گچین کاری کمیشن اڈ تننگا۔
گدرینگوک آ دے الیکشن کمیشن پڑو کرے کہ غٹ عہدہ غاتیکن غٹ بندغ آک بیدس مون تس گچین کننگانو۔
گچین مروکا ذمہ وار آک دا وڑ ٹی ءُ: سنگت رفیق چیئرمین، ہیبتان عمر وائس چیئرمین، ڈاکٹر بزن سبا جنرل سیکرٹری، زاکر قادر پبلی کیشنز سیکرٹری و ظاہر خان جمالدینی فنانس سیکرٹری۔
اندن ایگزیگٹو باڈی نا باسک کن ممتاز یوسف، محمد پناہ بلوچ، ایڈوکیٹ چنگیز عیسیٰ و شکیل احمد بلوچ گچین کننگانو۔
یاتی مرے بلوچی اکیڈمی کوئٹہ نا بنماس 1957 ٹی تخننگا ۔ ارانا مسخت بلوچ ادب و بولی تا خذمت کننگ اندا ردئٹ ہر سال کئی کتاب چھاپ و شینک کیک ۔
سرکار نا برخلاف گل تا طاغت درشانی و بیگواہ مخلوق
سرکار نا برخلاف گل تا طاغت درشانی و بیگواہ مخلوق
ٹی بی پی سرگپ
یک شمبے نا دے پاکستان نا سرکار آن برخلاف گل آک کوئٹہ ئٹ بجائی حکومت نا برخلاف تینا طاغت نا درشانی کریر۔ دا سرکار نا برخلاف یانزدہ گل آتا سیوت پاکستان ڈیموکریٹک موومنٹ نا مسٹمیکو مُچی ئس۔ تدوکان اِرا مُچی تیانبار کوئٹہ مُچی ئٹ ہم دا جماعت آتا باسک و مخ تفی کروک آتا بھلو کچ اس اوار ئس۔
واہم طاغت نا دا درشانی ئٹ بلوچستان ئٹ اہمیت جتا ءِ، ہراڑے سیاست ڈغار آن بسٹ بے ڈس مسونے۔ کوئٹہ ئٹ مروک مچی نا گچین آ ہیت بلوچ بیگواہ مخلوق نا ویل ئس، ہرانا کُوک تیوی سیاسی راہشون تا تران آتیان خف تیا تما۔
بی این پی مینگل نا راہشون اختر مینگل ہرا مالو ہم زوراکی نا بیگواہی تا ویل آ آ بھاز نت دو خلوک خننگانے، تینا تران ئٹ پارے کہ بیگواہ مخلوق نا خاہوت آک دہ یک سال آن زیات تینا بندغ تا یلہ مننگ کن اُروک ءُ۔ پاکستانی فوج و اسٹبلشمنٹ آ نغد کاری کریسہ او پارے کہ “ننا چنا تے کسفنگسہ ءِ، ننا اُراک ہورک ءُ، انت اندا وڑ تیکن دا ملک ٹہیفنگاسس؟
پاکستان پیپلز پارٹی نا چیئرمین بلاول بھٹو زرداری ہم بیگواہ مخلوق نا ویل آ ہیت کریسہ پارے کہ پاکستان ءِ ہمو وخت اسکان پوسکنا جمہوریت پاننگ مفک ہراتم اسکان بیگواہ مخلوق نا ویل ایسر کننگپک۔
ولے مُچی اٹ تیوہ غاتیان چس کروک گڑا تیوہ غاتیان بھلا سیاسی گل مسلم لیگ ن نا سرکماش نواز شریف نا نغد کاری ئس۔ او پارے “ای بلوچ آتا ویل آتیان چاہندار اٹ، بیگواہ مخلوق نا ویل دائسکان ساڑی ءِ، ای ہراتم ظلم ئنا گواچی مروک ئسے خنیوہ گڑا اونا دڑد ءِ گمان کیوہ۔
اونا مسڑ و پی ایم ایل ن نا نائب صدر مریم نواز اسہ گام اس مونی مریسہ بیگواہ مخلوق نا خاہوت ءِ تلہ غا خمب کرے و جوزہ نا درشانی تون بیگواہ بلوچ آتا ویل ءِ ارفے۔ او حکومت آن خواست کرے کہ تیوہ غا بیگواہ مخلوق ءِ رکھوک یلہ کننگے۔ مُچی اٹ ساڑی مخلوق آن تران کریسہ او پارے کہ “کنا باوہ نا دزگیری، و لمہ نا کذیت کنا خن تیٹ خڑینک اتویر ولے حسیبہ قمبرانی نا ایلم نا بیگواہی نا کسہ کنا خن تیٹ خڑینک ایس۔
دا مُچی آن منہ بیگواہ مخلوق نا خاہوت خوش خننگار کہ اوفتا بے پام آ ویل آ دیخس پام مس اندن منٹ، سیاسی گل آتا ارفوک سوغند آتیا باور کننگا لپڑزوک خننگار۔
بلوچستان ئٹ مننگ کروک ورئٹ پاکستانی فورسز آتا دو آن برجاء زوراکی نا بیگواہیک ہچو پوسکنو ہیتس افس۔ زوراکی نا بیگواہی تا اولیکو کیس 2001 ئٹ مونا بس۔ اوکان گڈ ہر تدینگوک سال آن گڈ بیگواہ مخلوق نا کچ ئٹ ترندی ئٹ ودکی مریسہ کرے۔ وائس فار بلوچ مسنگ پرسنز نا ردئٹ دا وخت اسکان چِل ہزار آن زیات بلوچ بیگواہ کننگانو، ہرافتا بارہ ئٹ ہچو حوال اس اف۔
تدینگوک اِرا دہ یک سال نا نیامٹ پاکستان ئٹ مسلم لیگ ن و پیپلز پارٹی ہڑتوماک حکومت ٹہیفینو۔ ہڑتوما جماعت آک تینا دور حکومت ئٹ بیگواہ مخلوق نا ویل ءِ ایسر کننگ ئٹ بسٹ بے سہب خننگانو۔ داڑ اسکان کہ بد پن آ “خلبو و خسبو” نا پالیسی نا بناء پاکستان پیپلز پارٹی نا دور حکومت ئٹ کننگاسس۔ مسلم لیگ ن نا دور حکومت نا وختا ہم ہزار آ بلوچ آتے زوراکی نا بیگواہی نا گواچی کننگا۔
کوئٹہ مُچی ئٹ ارفنگوک سوغند و دعواک بلکن ایلو وخت اکن اسلام آباد ئت حکومت دوئی کننگ کن دا جماعت آتا ٹِک آتیکن کاریم اٹ بریر، ولے بلوچستان ئٹ کس اس دا سوغند و دعویٰ تیا زیات بھروسہ کننگ اف۔ بلوچستان عملی وڑئٹ فوج و ڈھکوک ادارہ غاتا کنٹرول ئٹ ءِ و اسلام آباد ئٹ ہرکس کہ حکومت ٹہیفہ، او دا طاغت آتیتون مون تس آن بیم نا گواچی مریک۔
محسن داوڑ ءِ بلوچستان آن ڈیپورٹ کننگ دا گڑا نا پاش درشانی ءِ کہ بلوچستان ئٹ دا ڈھکوک طاغت آتا دوک اخس سخت ءُ۔ قومی اسمبلی نا باسک و پشتون تحفظ مومنٹ نا راہشون محسن داوڑ ءِ ہم پی ڈی ایم نا دا مُچی آن تران کروئی ئس، ولے کوئٹہ سرمننگ آ اودے ایئر پورٹ آ توننگا۔ اودے کوالخواک دزگیر کریسہ بلوچستان آن ڈیپورٹ کریر و اسیکہ وا بلوچستان بننگ آ رکھ خلکر۔
ہراتم بلوچستان ئٹ اسہ ساڑی قومی اسمبلی نا باست اسیتون تیوی میڈیا نا مونا دا وڑ کننگ مریک گڑا دا ہیت نا جوان گمان کننگ مریک کہ لس وڑئٹ بلوچستان ئٹ انت مریک ہراڑے دا طاغت آتے پاش موکل رسینگوک ءِ۔
