بلوچ لبریشن آرمی نا ترجمان جیئند بلوچ  بیان اس شنک کریسہ خضدار، کوئٹہ و قلات ئٹ مروک بم جلہو تا ذمہ واری ارفینے۔ جیئند بلوچ پارے کہ بی ایل اے نا سرمچار آک اینو خضدار نا علاقہ کٹھان ٹی سی پیک روٹ آ کاریم کروکا کمپنی نا کارندہ آتے ٹک کریر، کارندہ آتیا آئی ای ڈی جہلو ہمو وخت کننگا ہرا وخت اوفک کوزہ گیر پاکستانی فوج نا قافلہ تون اوار ہننگ ئسر، جہلو ٹی لُٹ و پُل کروک آ کمپنی نا چار کارندہ تون اوار کوزہ گیر پاکستانی فوح نا اِرا کارندہ ہم ٹپی مسر، جہلو نا ذمہ واری ءِ بی ایل اے ارفک۔

او پارے پن کروک کمپنی نا کارندہ آک خضدار نا کیب ئٹ ونگو نا ہند آ سی پیک پروجیکٹ نا لنک روڈ آ کاریم کننگ ئسر، بلوچ لبریشن آرمی تیوہ آ کمپنی تے پاننگ خوائک کہ او کوزہ گیر نا دننگا لُٹ و پُل کروک پراجیکٹس آتیان مُر مریر ہراتا کمک ئٹ کوزہ گیر پاکستان و اونا ہمکوپئی کروک آک بلوچ راجی مڈی تے لُٹنگ ءُ۔

جیئند بلوچ پارے کہ بلوچ لبریشن آرمی کوئٹہ و قلات ٹی مروکا چغلی بمب جہلو تا ہم ذمہ واری ءِ ارفک، 23 فروری آ بی ایل اے نا سرمچار آک کوئٹہ ٹی گولی مار چوک آ اسہ نائی نا دکان ئسے چغلی بمب جہلو ٹی ٹک کریر۔

اونا مُستی پاننگ ئس کہ دا دکان ءِ پاکستانی ڈھکوک ادارہ آک چلیفنگ ئسر، ہراکان مخبری تون اوار ایلو کارندہ آتے ہند تننگ کن کاریم کننگ ئسر۔ جہلو ٹی اسہ ریاستی کارندہ اسیتون اوار لس شاری اس ہم ٹپی مس نن لس مخلوق ءِ اسہ وار پین دا پانہ کہ او تینے ءِ کوزہ گیر فوج و اونا ہندی کارندہ آتیان مُر کیر۔

  بی ایل اے نا ترجمان پارے 20 فروری آ بی ایل اے نا سرمچار آک قلات ٹی ٹولونٹی گیاوان نا خڑک اسہ چغلی بمب جہلو اسیٹی پاکستانی فوج نا ڈھکوک ادارہ ملٹری انٹیلجنس (ایم آئی) نا کارندہ نصیب اللہ زہری ءِ ٹک کریر ہراڑان او بھاز ٹپی مس۔ دا کارندہ صحافی نا دروشم ئٹ راجی حوالکاری نا ویب سائٹ آتیا پاکستانی فوج و ڈھکوک ادارہ تا پاننگ آ اوفتا حق ئٹ پروپیگنڈہ کننگ، بلوچ برخلاف مُچی تا ہڈ تننگ و ڈھکوک ادارہ آتیکن مخبر جوڑ کننگ و بلوچ لس مخلوق نا مخبری کننگ نا ڈوہدار مسونے۔

سمی نا بنگڑیک
نوشت: برزکوہی | مَٹ: عتیق آسکوہ بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

ڈاکٹر دین محمد ہرا ڈیہہ آ خن ملا، ہراڑا چرینگ ہیل کرے و ہرانا مِش و دنز’ و مخلوق تون جنون نا کچ اسکان مابت تخا، او دا وطن نا تاریخ، نفسیات و بد آ حالیت ءِ جُوان چائسکہ۔ و چائسکہ کہ امر ہراتم اسہ دودا گورگیج اس پیشیم تون خن تے دیخہ تر کے گڑا امر سردار بیبگر پژ دا ڈیہہ ئنا سمی نا مال ءِ لُٹک مڑیسہ دیک۔ او چائسکہ کہ واہم دا ہمو ڈیہہ ءِ ہراڑے اسہ سمی ئسے نا کمک نا توار آ دودا ہفتاد سنگت ئتون تینا ساہ ءِ ندر کیک۔ ولے ڈاکٹر دین جان وخت ئنا ترندی تون ہننگ نا ہمراداری کروک بندغ اس ئس، او چائسکہ کہ داسہ وخت مٹ مسونے، داسہ نن تا تہاری تیٹ بیبگر پژ بیرہ خراس مڑیسہ بے ڈس کپرو بلکن داسہ زندہ غا بندغ تے ہزار آتا کچ ئٹ بے ڈس کننگک۔ انتیکہ داسہ نیمروچ آ بیرہ اسہ دودا خاچوک اف بلکن تیوہ غا دوداک ملوک آ خنتیتون تُنگان تموک ءُ۔ اوفتے بش کننگ کن وخت ئنا سمی نا کُوک نا خواست ءِ۔ اندا خاطر ہراتم ڈاکٹر دین جان نا اُراٹی مسڑ اس ودی مس گڑا او پن ءِ تا سمی تخا۔

ڈاکٹر دین جان نا ڈیہہ آ ہراتم اسہ میر دودا نا باہوٹ سمی نا لُٹنگ نا حوال دودا نا لمہ ءِ رسینگک، گڑا او بے جاراتی تو رمبیسہ خاچوک دودا نا درغ نا مونا سلوک دا تاریخی آ ہیت ءِ کیک: “دودا! ہرافک بلوچیت نا ذمہ واری ءِ تینا کوپہ تیا ارفرہ، او نیمروچ آ اُرا ٹی بے پام پوسکن برامی آ زائیفہ تون سائی کپسہ۔”

اینو نا سمی منہ ساعت آتیان آخہ، 12 سال آ بیرہ مال تیکن آخہ بلکن اسہ مہروان ءُ باوہ و ہزار آ پین بیگواہ ایلم تیکن کُوک کننگ ءِ، و وخت نا دودا تا لمہ غاک درغ تا مونا سلوک بلوچی غیرت نا شغان تریسہ ءُ۔ اینو نا سمی تینا لُٹنگوک مال و مڈی کن روڈ و پریس کلب آتا مونا دیوانہ برجاء مزاج تون تینا پٹ و پول ءِ برجاء تخوک ءِ۔ ولے اینو اخس وخت ئنا دوداک سما کریر و اخس نیمروچ آ پوسکن آ برامی تیتون خاچوک تموک ءُ؟

اینو ہرا بیرہ لفاظی اسکان بلوچ دود و ربیدگ نا ہیت کیرہ، ہرا اسہ چُنڈس ڈغار کن جرگہ ہڈ ایتسہ آسمان ءِ کاٹم آ ارفیسہ دودا مننگ نا دعویٰ کیرہ، ولے اوفک خنپسہ کہ تیوی وطن کوزہ ءِ۔ اینو ہزار آ سمی باہوٹ ءُ ولے ہرادے ہمو بلوچی غیرت و شرف و بلوچی خوداری؟ ہرادے ہمو بلوچی ضد و بلوچی بیرگیری؟ دا بندغ آک ہرا بلوچیت نا تلہ آتیا لگیسہ سرداری، میری، خان و نوابی نا دعویٰ کیرہ، او تینے آن ہلیس تینا مخلوق ءِ ہم پنجابی تا چُنڈ آتیا ولیفرہ۔ اوفتا بلوچیت اسہ سمی نا توار آ ہراکان سما کرو، اینو ہزار آ سمی، ماہ رنگ، حسیبہ، صبیحہ، سارین، سیما، ذاکر و راشد نا لمہ غاتا دروشم ئٹ کُوک کننگو ولے او بے ضمیری نا دا کچ اسکان ہنانو کہ روڈ آتیا خوار بلوچ لمہ و ہیڑ تے بلوچ سرپد مفسہ۔ اینو دا خنیسہ دودا، بالاچ، اکبر، اسلم، نوروز و محراب خان نا روح الّمی لڑزو کہ دا نمونہ غاک و پنجابی نا استرہ غان تراشنگوک بت آک امر بلوچیت، غیرت و دود و ربیدگ نا ہیت ءِ کیرہ؟

بلوچیت گواچنی ارے انتس؟ بلوچیت تو اسہ فلسفہ زند ئسے، زند ئنا وڑ ڈول ئسے ہرا ظلم و تہارمئی تا برخلاف مزاحمت تون تفوک ءِ۔ ہرا نزور آ حالیت اٹ ہم کاٹم شیف کننگ نا جاگہ غا باطل تون ڈک تریسہ فنا مننگ نا درس ءِ۔ اینو ہرا بلوچیت آ فخر کننگک، او ہمو ایسر مفروک مثیال آتا سوب ءِ ہرا تاریخ ءِ ننا پیر و ورناک تینا مزاحمت آن نوشتہ کرینو۔ تاریخ نا پنہ غاتے ایمون کریسہ اُرن اخس گوزہ گیر آک دا ہیت ءِ پاریسہ ہنانو کہ نزور آ بلوچ تینا ڈیہہ آ اسہ دے جارات اٹ تولنگ کن ہلپسہ گڑا انتکن خواری کریسہ ساہ ءِ خلیس اٹ بٹیسہ داڑے کوزہ گیری نا انت فائدہ۔ بلوچ ہمودے، ہرا مزاحمت نا دا مقدس آ بلوچ سفت ءِ تینا کیک و اینو سمی و ایلو لمہ ہیڑک اندا مزاحمت نا زندہ غا چیدہ مسونو۔

ننا چاگرد ئٹ ہراتم کس ءِ لغوری نا شغان تننگک گڑا پاننگک کہ بنگڑی بین، داڑے نزوری نا نشان بنگڑی مفک، بلکن بنگڑی بینوک زالبول مریک۔ نی لغور و نزور اُس یعنی نی زالبول ئسے اُس۔ ولے اینو معنہ غاک مٹ مننگو، اینو ہرافک بلوچیت نا بھلا بھلا دستار تے کاٹم آ بیرفوک ءُ، او کوزہ گیر نا بوٹ آتے چٹنگ کن داخس ڈول ءُ کہ اوفتا نہ بیرہ بامس بلکن دستار اسکان دشمن نا بوٹ آتیتون گر تننگے، ولے دا دژمن ہراتم اسہ بلوچ خلق ئسے آ لشکر کشی کیک گڑا تیوہ غاتیان مُست بنگڑی تا توار بریک و اسہ لمہ اس بھلو لشکر ئسے نا مونا سلیسہ ہکّل تریسہ پائک کہ خبڑدار کنا گدان نا پارہ غا ہناس، ہراتم نن نا تارمئی ئٹ لغور آ دژمن چھاپہ خلیسہ اسہ ایلم ئسے برمتہ کننگ آ مریک گڑا اسیکہ وا اندا بنگڑی تا توار بریک و اسہ ہیڑ اس توفک نا نل نا مونا تینا ایلم ءِ خمب اٹ ہلوک پائک کہ خبڑدار کنا ایلم ءِ دو خلکس، او مون ایتسہ کائک، بنگڑیک پنسہ اونا دوتیٹ پیہرہ ولے اونا مزاحمت برجاء مریک۔ ہراتم دژمن اسہ جوْن ئسے آن بیم کریسہ تیوہ غا کسر تے بند کیک گڑا دا گھںٹہ آتے اسکان پند کریسہ بنگڑیک توار کریسہ تینا مِزل اسکان سر مریرہ، ہراتم ہراڑے برانز و مُچی اس مریک اوڑے بنگڑی تا توار ہم مریک، دا بنگڑی تا توار ہر پریس کلب اٹ پننگ ءِ، اینو ہم کوئٹہ آن کراچی و کراچی آن اسلام آباد اسکان فرزانہ و سمی نا بنگڑی تا توار ارے و داسہ دا بنگڑیک پاکستان نا بنجائی ایوان نا مون آ مرک ئنا گڈیکو گھنٹی آنبار توار کننگو، ہرا پائک نا گڈیکو وخت داسہ بسونے۔

اگہ گواچنی بلوچ مزاحمت نا مثیال مونا ایسنے گڑا او بلوچ لمہ و ہیڑ ءُ و اگہ کس گواچنی بلوچ پاننگ نا حقدار ءِ گڑا اندا لمہ و ہیڑک ءُ۔ اینو نن دا ہم پاننگ کپنہ کہ ہرافک کوزہ گیر تون ہڷ و تس کریسہ یا خلیسہ چھپ توسر، اوفک بنگڑی بینانو۔ نئے! انتیکہ اینو دا بنگڑیک لغوری و نزوری نا آخہ بلکن دلیری نا چیدہ جوڑ مسونو۔ اینو دا بنگڑیک عزم و استقامت نا مثیال جوڑ مسونو، دا بنگڑی مستقل مزاجی نا باگل ءِ خلیسہ بلوچی مزاحمت نا پڑو جوڑ مسونو۔

ہمو ہرافک زند ءِ مزاحمت آ گچین سرپد مسر، ہمو ہرا دستار نا وَل آتیٹ بلوچیت ءِ پٹرہ، ہمو ہراتا تخت فوجی بوٹ آتیا تخنگرہ، ہمو ہرا مزاحمت ایلم نا گُٹ آ کتار ءِ شاغسہ، تحمل دژمن آن سِٹ کریسہ ڈھکنگ و میڑ مرکہ، کوزہ گیر ءِ جاگہ تننگ ءِ پن کرینو اوفتے سما مرے، بلوچیت دا بنگڑیک ءُ، بلوچیت اسلام آباد ئٹ تولوک لمہ ہیڑک ءُ، مزاحمت ڈاکٹر دین جان ئس و مزاحمت سمی ءِ۔
اندا بلوچ مزاحمت نا رنگ آتے ملا رگام واشی دا لوز آتیٹ شاغک:

“وھدے کپودر ءُ شاھین یکجاہ بہ بنت
ھونواریں گُرگ پسانی دیمپان بہ بیت
اگاں پشی روگنانی پاسبان بہ بیت
اگاں آس ءُ پژم ھمزبان بہ بنت
اگاں آھو گوں شیر ءَ ھمسفر بہ بیت
انار چو ارزن ءِ دان ءَ کسان بہ بیت
زِر ھُشک بہ بیت ءُ راہ بہ بیت
ماھیگ پٹ ءُ میدان ءَ تچگ ءَ بہ بنت
اگاں بیست ءُ نُھ ءِ شپ ماھیکان بہ بیت
ھما وھد ءَ بہ گندے منی کینگ کمتر بہ بیت
بہ گندئے ھما وھد ءَ منی ءُ تئی تران بہ بیت”

اگہ ای پرّک آتا دم مروسُٹ
کٙلک آ پُل ئنا شونم مروسٹ

منہ خوشی ای نے آن الکُٹہ وام
زرس دا غم تیان بے غم مروسٹ

شٙلاٹہ رنگ پُل جلوہ ای نے آ
اگہ نا خلق ئنا موسم مروسٹ

تہوک ہم الکورہ گٙٹ جوڑے تینا
ہمو ای ساز ئنا سرگم مروسٹ

بِنیفیٹہ نے چُپی تا توارے
اگہ نا سینہ ٹی ماتم مروسٹ

ڈغارے کٹفیٹہ صبر ئسے آ
کروسُٹ چُپ دیخہ جم مروسٹ

ای نے آنبار ہراڑے مسوٹہ یار
کہ نے آنبار اگہ ای ہم مروسٹ

امیرعباس بلوچ

مستونگ ڈسٹرک و سیشن کورٹ مستونگ نا خڑکا اِرا ٹولی نا نیام ئٹ چک و تاڑ آن گڈ سم کاری آن شبیر احمد پنی ءُ بندغ اس ٹپی مس و جہلو کروک آ موٹر سائیکل آن تما ٹپی مس۔ ٹپی مروکا دوبہ دار ءِ پولیس دزگیر کرے۔

ہڑتوما ٹپی مروک آتے نواب غوث بخش رئیسانی ہسپتال آ سر کننگا۔

پولیس نا ردئٹ ہڑتوما ٹولی تا نیام ئٹ منہ وخت آن قبائلی ءُ جیڑہ اس ئس۔ اینو سیشن کورٹ ئٹ پیشی آن گڈ عدالت آن پیشتمنگ نا وخت آ ہڑتوما ٹولیک مون پہ مون مسر۔ پولیس دا ردئٹ پین مُستی کاروائی کرو۔

شون ادبی دیوان خضدار شاخ ئنا کُنڈان لُمئی بولی تا جہانی دے ئنا ردہ ئٹ شون ادبی دیوان خضدار شاخ ئنا صدر محمد انور بلسُم نا کماشی ٹی اسے مشاعرہ دیوان اس اڈ تننگا۔

دیوان نا خاص انگا مہمان آک ڈاکٹر باری آجو و پروفیسر عامر فیاض ئسر۔ اوکان بیدس دا مشاعرہ دیوان ئٹی ساڑی مروک پروفیسر محمد علی دشتی و پروفیسر جہانگر ام ساڑی ئسر۔ دیوان نا بناء تلاوت قرآن پاک آن مس ہرانا شرف ءِ سنگت قدیر شیخ دوئی کرے۔ اسٹیج نا ذمہ واری تے شوکت بلوچ و شیخ سراج دوئی کریر۔

مشاعرہ ءِ بندات کننگ آن مست لُمئی بولی نا ارزشت نا بارہ ٹی ہیت و گپ مس۔ لُمئی بولی بلوچی و براہوئی نا تاریخ و اونا مون مُستی زبان کن خدمت نا حوال ئٹ سمیع بلوچ و حبیب قاضی بلوچ گپ و تران کریر۔

ارٹمیکو بشخ مشاعرہ نا ئس، ہراٹی شاعراک تینا شاعری بنفیر۔ مشاعرہ ٹی ڈاکٹر باری آجو، شیخ سراج، سمیع بلوچ، بلال بلوچ، حکیم بلوچ، شوکت شکست بلوچ، شوکت بلوچ، نعمان بلوچ، محمد انور بلسُم، عاقب فصیح، ارسلان ارسل بلوچ و ایلو سنگت آک بشخ ہلکُر۔

مشاعرہ دیوان نا گُڈ سر ئٹی پروفیسر عامر فیاض تینا خیال آتا درشانی کرسٹ پارے کہ تینا لُمئی بولی کن ننے بھاز کاریم کننگ نا گرج ءِ و دا المی ءِ کہ نن بروکا زنک اسکان تینا لمئی بولی نا خذمت آتے سر کین اینو نا دا دور ئنا ورنا تے خننگ و بِننگ آن پد ای ہندا چاوہ کہ ننا لُمئی بولی کن مون مُستی کاریم کروکو بندغ گنج ءِ و نن بیرہ بیست و یک فروری نا دے آخہ بلکن ہر ہفت دے نا نیام ئٹی اسہ دیوان اس دا بابت ئٹ اڈ ترسا کین تاکہ ننا بروکا زنک ئٹی دا شعور اوڑدہ مرے و لُمئی بولی نا ارزشت آن واخب مرین۔

دیوان نا گڈ سر ٹی شون ادبی دیوان خضدار شاخ نا شیخ سراج بروکا غٹ مہمان و شاعر آتا منت واری ءِ ارفے۔

اسمبلی تا باسک ک لمئی بولی تیٹی تعلیم ءِ پک کننگ کن آئین نا آرٹیکل 251 نا ٹک مسٹ نا رداٹ کانود جوڑ کیر۔

شمالی وزیرستان نا علاقہ میر علی ٹی نادرست بندغ آک سم کاری کریسہ 4 زالبولءِ کسفیر۔

پولیس نا رد ئٹ کسفوک آ چار نیاڑی ہندی این جی او صبا ون کن کاریم کریرا، ہرا علاقہ نا نیاڑی تون اوڑدئی کن ہننگ ئسر۔ حوال تا رد ئٹ ویل ٹنڈی نا علاقہ ٹی مس ہراڑے نادرست بندغ آک گاڑی آ سم کاری کریر اوکان گڈ گاڑی ٹی سوار ایلو ہشت بندغ ءِ برمتہ کریر۔

خن خنوک شاہد آتا ردئٹ جہلو کروک آک نیاڑی تے کسفنگ آن گڈ اوفتا شناختی کارڈ و ایلو کاغذ آتے ہم تینتون اوار دریر، جہلو ٹی گاڑی نا ڈرائیور ہم بھاز ٹپی مس، ہرا دمدستی وڑ ئٹ دوا درمان کننگ کن و جوْن آک المی کارروائی کن ڈی ایچ کیو اسپتال میر علی آ سر کننگانو۔

پولیس نا پاننگ ءِ جہلو نا حوال رسینگ تون ایف سی، سیکیورٹی فورسز علاقہ نا ایب کیب ءِ ہلیسہ جہلو کروک آتا پٹ و پول ءِ بناء کریر۔

مرگ نا گوچی مروکا آ نیاڑیک و ٹپی ڈرائیور نا  تعلقداری خیبر پختونخوا نا علاقہ بنوں آن ءِ۔

عکس: کمانچر بلوچ

بیست او یک فروری لمئی بولی تا جہانی

نوشت: عبدالستار ابو حزیفہ | مٹ: ماجد ماجدی

دی بلوچستان پوسٹ

نیلسن منڈیلا نا قول ءِ اگہ نی اسٹ اسیتون ہمو بولی ئٹ ہیت کیسہ ہرا بولی ءِ او پوہ مریکک تو ہمو بندغ نا ہیت ءِ سرپند مریکک ولے ہندا وڑئٹ نی اگہ ہمو بندغ تون ہمونا جندنا لمئی بولی ئٹ ہیت کیسہ تو او ہیت ءِ نا جوان سرپند مریک ہندن ہندا ہیت اونا است ئٹی تولک جاگہ کیک۔

لمئی بولی ہمو بولی ءِ ہرادے چنا تینا لمہ نا بغل آن ہیل کیک یا چنا اس تینا چنکی آن تینا ہمو چنک سنی نا چاگڑد آن ہیل کرسہ کیک، لمئی بولی تا اہمیت آن ہچ وختس نمن مننگ کپک دا سوب آن کہ بندغ اس ہندا لمئی بولی آتیان تینا دود ربیدہ تینا تینا راج تینا راج ئنا باروئٹ گڑاتے ہیل کیکک  ہندن دا کچ اسکان کہ اگہ وختس بندغ اس  تغ  اس خنک  تینا لمئی بولی ئٹ خنکک۔

بیست و یک فروری جہانی لمئی بولی تا دے پاننگک، لمئی بولی تا جہانی دے نا ردئٹ دا ہیت  مونا  دن خننگک کہ ہر اسٹ اس مرے تینا لمئی بولی تون مابت کے، مہر کے، عشق تخہ، ہندن نن ہم لمئی بولی ءِ تینا لمہ نا درجہ ءِ ترسہ اوڑتن مہر تخن و پدی فخرئٹ تینا بولی ئٹ ہیت کین، نوشتہ کین، خوانن۔ لمئی بولی ئٹ کاریم کین ہرا لمئی بولی نا حق مریکک ہمو حق ءِ پورو کین۔ عملی پڑا بولی ءِ سوگوْ تخن۔

اٹلس آف ورلڈ لینگویج ان ڈینجر 2009 نا ردئٹ پاکستان ٹی ہیت مروکا  بولی تے 35 درسد فیصد گم کار مننگ نا خلیس ارے، ہرانا کل آن بھلا سوب دادے دا بولی تیا کاریم متو ہراسہ بولی اس اوفتون مرے گم و گار مرسہ تینا ایسری نا کنڈا کاہکک، ہندن تیوی جہان ٹی بولی تا بابت پاکستان جہان نا ہمو بیست و ہشتمیکو نمبر ٹی ءِ ہرا اٹلس ورلڈ لینگویج ان ڈینجر 2009 نا ردئٹ پاکستان نا گڑاس بولیک ختم مننگ نا خلیس لڑ ئٹی ءُ۔ ننا لمئی بولیک براہوئی و بلوچی ہم اوار ءُ۔

بلوچی بولی بلوچستان ئٹ اسہ اہم ترین ءُ بولی ئسے ہرانا مسہ پنی ءُ لہجہ ءُ؛ رخشانی لہجہ، مکرانی لہجہ، سلیمانی لہجہ۔ بلوچستان نا جتا جتا علاقہ غاتیٹی جتا جتا لہجہ تٹی بلوچی ہیت کیرہ  ہندن ہر لہجہ اسہ ایلو آن فرخ تخکک، بلوچستان آن پیشن پنجاب و خیبرپختونخوا ٹی بلوچی پاروک آک آبات ءُ، اوفک  بلوچی ہیت ہم کیرہ،  ہمسایہ ملک آک ایران، اوغانستان آن بیدس عرب ملک آتیٹی نیمئی ایشیا نا ملک آتیٹی بلوچی پاروک آک آبات ءُ، نوزدہ میکو صدی آن مست بلوچی بولی بیدس نوشت ئٹ مروکو بولی اس ئس ولے اینو پگہ دا بولی نوشت والا بولی تٹی حساب مننگ ئٹی ءِ، اینو  پاکستان ٹی کل مسہ فیصد بلوچی پاروک آک آبات ءُ۔

بلوچی آن بیدس براہوئی ہم بلوچستان نا متکنا بولی تیان اسٹ ئسے، ریاست قلات و اونا چاگڑد اٹ آباٹ مروک آتا بولی ہم براہوئی ءِ۔ ماہر لسانیات آتا پاننگ نا ردئٹ براہوئی بولی پاروک آک بنماسی وڑئٹ متکنا ہندوستانی راج دراوڑتیان تعلقداری تخرہ، ہندن قلات، خضدار، نوشکے و مستونگ ئٹ رہنگوکا زیات  مخلوق کل براہوئی ٹی ہیت کیرہ۔

بلوچستان نا دارالحکومت کوئٹہ آن بیدس بلوچستان نا ایلو کم از کم بیست و پنچ آن زیات ضلع غاتیٹی براہوئی بولی ئٹ مخلوق ہیت کیک، سندھ، ایران و اوغانستان ئٹ ہم براہوئی پاروک آک آبات ءُ، پاکستان نا کل اسہ فیصد اس براہوئی بولی ئٹ ہیت کیرہ براہوئی سرپد مریرہ۔

دا حالیت آتیٹی بلوچی و براہوئی بولی تے ہرا بے ڈس مننگ نا خلیس مون تمنگ ءِ اوفتیکن ننے ہر حال ئٹی جہد کروئی ءِ، خواری کروئی ءِ تاکہ ننا لمئی بولی براہوئی و بلوچی بے ڈس مفس زندہ سلر، نن تینا بولی تے ہمووخت رکھوک مرون ہراتم نن تینا لمئی بولیک براہوئی و بلوچی ٹی کاریم کین نوشتہ کین، خوانن ہندن تینا بولی تیٹی ہیت کرسہ فخر محسوس کین۔ ایلو ہندا حسابٹ نن تینا چناتے تینا لمئی بولی تے خوانفن ہیل ایتن تاکہ ننا بروکا چین تینا دود ربیدگ، تینا تینا راج ءِ ہچبر گیرام دپس۔

سرکار و سرکار نا وزیر تیان اندا خواست و امیت ءِ کینہ کہ اوفک بنائی پرائمری نا تعلیم ءِ چنا ءِ اونا لمئی بولی ئٹ ترفے ہراڑن چنا تینا دودربیدہ تینا راج ءِ پہو مرے، ہندن پرائمری نا تعلیم آن بیدس کالج یونیورسٹی لیول آ نصاب آتیٹی بلوچی و براہوئی بولی تے نصاب اٹ اوار کے ہراڑن چناتیکن آسراتی مریکک ہندن اسہ راج اس شون ہلیکک۔ ہراتم لمئی بولی تیٹی تعلیم تننگا ہروڑئٹ آسراتی ودی مرو، اسٹ بولی گوہنگپرو بولی نا گم مروکا لوز آک  مونا برور ہندن اسہ ادبی مڈی اس مونا برو ہراننکن ننا بولی تیکن بختاوری اس مرو۔

داکان بیدس سرکا نا ذمہ دار آ وزیرتیان دا خواست ءِ کہ اوفک لسانیات ئٹ فورم آک مریر ہرا شاعر ادیب فنکار گلوکار آتا حوصلہ افزائی کننگے، ہندن براہوئی و بلوچی بولی تا شاعر نوشتکار ادیب آتا سرپرستی کننگے اوفتے کمک کننگے اوفتا کتاب آتے حکومتی سطح آ چھاپ کننگے۔ ہنداوڑ بلوچی و براہوئی بولی تا کتاب آتے ایلو بولی تیٹی مٹ کننگے ہراڑان بولیک  دیمروی نا کنڈا کارہ، پدا دنننگا بولی تا دود ربیدگ راج ہچ وخت گم و گار مفرو ساندہ آبات و وسم مرو۔

آخرئٹ اسہ شعر اس یات بریک کہ:

زمانہ ٹی ہندا نشانے ننا
براہوئی بلوچی زبانے ننا

پاکستان نا دارالحکومت اسلام آباد نا ڈی چوک آ تدوکا پنچ دے آن برجاء بلوچ بیگوا بندغ آتا خاہوت والا تا برانز پاکستان نا بندغی حق آتا وزیر شیرین مزاری نا باور تننگ آن گڈ ایسر مس۔

ہفتہ نا دے پاکستان تحریک انصاف نا بندغی حق حکومتی وزیر شیرین مزاری ڈی چوک آ برجاء برانز نا ہند آ سر مس و خاہوت والاتے پارے کہ وزیر اعظم عمران خان نا پاننگ آ بسونٹ، او زوت آن زوت نم تون اوڑدئی کرو۔

او پارے کہ 15 مارچ اسکان اوڑدئی مرو، و دا اوڑدئی ٹی 13 خاہوت آتا بیگوا بندغ آتا رد ئٹ حوال تننگ نا کوشست کننگو۔

اوکان گڈ وائس فار بلوچ مسنگ پرسنز نا چیئرمین نصراللہ بلوچ و اوڑدئی کروک آک اوار پریس کانفرنس کریسہ برانز ءِ ایسر کننگ نا پڑو کریر۔ اوفک پاریر کہ نن دا امیت تون اوار ہننگ اُن کہ حکومت تینا سوغند ءِ پورو کرو۔

او پاریر کہ زورٹ بیگوائی تیا قانود ٹہفنگہ و بلوچستان نا بیگوا بندغ آتا یلہ کننگ تون اوار ہرا بندغ آک بیدادی تا سوب آن ساہ تسونو، اوفتا رد ئٹ سوگوْ ءُ شاہدی تننگے۔

او پاریر کہ ننا دا ہیت مننگ کپنہ کہ ننا تروک آ پن تیان حکومت پائے کہ دا افغانستان یا اسہ فرار کیمپ اسیٹ ءُ۔

او پاریر کہ نن حکومت ءِ ہرا پن تے تسونن اونا ردئٹ نن سوگوْ ءُ شاہدی تا خواست کینا او ہراڑے و ہرا حال ئٹی ءُ۔

برانز کروک آ خاہوت آک اسلام آباد سول سوسائٹی و بندغی دوست تنظیم آتا منتواری ءِ ارفیسہ پاریر کہ اوفک ننتون اوار ہر وڑ ئنا کمک کریر و نن امیت کینا کہ مونی ہم نن مچ اوار بندغی حق آتا رکھنگ کن اسہ جاہ مریسہ کاریم کرون۔

یاتی مرے کہ بلوچستان آن بیگوا کروک بندغ آتا خاہوت آک تدوکا 10 دے ئنا ئسے اسلام آباد ٹی برانز آ تولوک ئسر، پنچ دے اسلام آباد پریس کلب نا مونا برانزی کمیپ آن گڈ خاہوت آک مچی گام دروشم ئٹ ڈی چوک آ سر مننگ تون برانز آ توسر۔

دا نیام ئٹی بند و بست کوالخوا و حکومت اوفتیان بھاز وار تولوک برانز ءِ ایسر کننگ کن خواست کریر ولے خاہوت آک وزیر اعظم پاکستان نا بننگ اسکان تولوک برانز ءِ ایسر کننگ کن منیتور، درو بنجائی وزیر بندغی حق شیرین مزاری نا باور تننگ آن گڈ تولوک برانز ایسر کننگا۔

مچھ باسن دیر آن خڑک مزدا ٹرک نا کلٹی مننگ آن زالبول و چنا تون اوار شش بندغ ٹپی، بنائی دوا درمان آن گڈ پین دوا درمان کن کوئٹہ غا مون تننگار۔

تدوکا دے مچھ آن پانزدہ کیلومیٹر دے کہی ٹی بولان بھلا کسر، باسن دیر نا ہند آ ترند ہننگ نا سوب آن مزدا ٹرک کلٹی مس ہرانا سوب آن اسہ خاہوت نا اِرا زالبول، اِرا چنا بی بی ہمیرہ و بی بی آمنہ و اِرا نرینہ علی اکبر و محمد رمضان ٹپی مسر۔

ٹپی آک مچھ ہسپتال ٹی بنائی دوا درمان آن گڈ پین دوا درمان کن کوئٹہ غا مون تننگار۔