بلوچستان عظیم انگا شاعر آتا اسہ جہان ئسے
نوشت: عرفان بلوچ
دی بلوچستان پوسٹ
شاعری فطری اظہار نا پن ءِ کہ شاعری نا وسیلہ ٹی بندغ تینا داخلی وخارجی دڑد، احساس و جوزہ و خوشی تا اظہار ءِ کیک ایلو پارہ غا اُرس تو شاعر مدامی فطرت ءِ نازیفک کہ شاعر فطرت نا پیداوار و شاعری اسہ فطری عمل ئسے۔ ایہُن ہم شاعری کن جمالیات المی ءِ۔ ہندا تو آرٹ ءِ۔ اگہ دا مفک تو شاعری یا ادبی شہ پارہ و عام ہیت ٹی فرق سلپک۔ شاعری مریک ہم تشبیع، استعارہ و اشارہ ٹی ہیت کننگ اٹ ولے شاعر تون اسہ صحتمند ءُ ملی اس مریک او پوہ مریک ہمو دڑدے اوتون خیال آتا خزانہ اس تالان ءِ و چاگڑد نا عکاسی ءِ کیک الُس ءِ غور، فکر و عمل نا کنڈا نظریاتی جوڑ کیک۔
شاعر نا کڑد تینٹ پاش مریک ننا مونا بریک ولے بدبختی دادے کہ نن اونا دا پاشنگا کڑد آن انتئے بے سما ان ؟ مگہ شاعر آتا پین اسہ جہان ئس ارے گڑا نن او جہان آن انتے بے سما ان؟ مگہ ننا دامون ایمون ئٹ شاعر ارے اگہ ارے گڑا نن اوفتیان انتئے بے سما اُن ؟ ایہن شاعر تو تینا تخلیقی لائخی تیان پاش انگا فکر پاننگک، ہمو فکر ہرا ننا مونا اسہ خاص ءُ یا مدامی ءُ اسہ مارشت نا بڈ اس مریک۔
بلوچستان ہمو ڈغار ءِ ہرا بدبختی ئٹ نن پان کہ سال آتیان پد ہم کوزہ گیر آتا گواچی مسنے۔ دانا الُس تینا زند ئنا ہر مُستی ہنوک کاریم تیان دو سلوک مسننے شاعر اندا دیمری کاریم تا مفننگ نا سوب آتیان شاعری تے تخلیق و تجرباتی صلاحیت آتے کاریم ئٹ ہتنگ و اسہ بے وس و مسکین ءُ الس ئسے نا بے آسراتی و جنجال آ زند ءِ درشان کننگ کن الس ئنا مونا آدینک نا وڑ مونا ہتسٹ مسونے۔
انتئے کہ شاعر راج ئنا ہمو ٹولی ءِ ہرا بھاز حساس مریک ہرانا چاہنداری ءِ لس بندغ سرپد مننگ کپک۔ ایلو شاعر ہرا کیفیت آن گدارک ہمو کیفیت ءِ تینا شعر تا سرحال جوڑیسہ تینا دڑد وغم خوشی تا اظہار ءِ کیک۔
آن بلوچستان ہمو سرزمین مسونے ہرا بھلو کچ اسیٹ تینا خمب ئٹ شاعر بلُن کرینے۔ او شاعر آتا شاعری نا دروشم ننا مونا پاش ءِ ہراتا مسخت راجی آجوئی کن مسونے و تینا مچا زند ءِ اندا آجوئی نا پن اکن بشخ کرینو نن تینت تینے اندا شعر آتا جہان ئٹ اورین گڑا اسہ پر فکر ءُ کسر اسیٹ روان مرون شعوری و مستقل مزاجی ئٹ۔
ایہن تو شاعر نا بولی مارشت آتا اسہ مچی ئس مریک انتئے کہ او جمالیات نا زی آن نن پان کہ اندا جمالیات نا حساب ئٹ وطن نا زیبائی درشان مننگ تون اوار اوار اسہ کڑمب ءُ گمان ئسے ودی کیک و ننے سر کیک، اندا کڑمب آ گمان ننے بجائے جوزہ آتیان مثبت عملی پڑ ئسے آ سر کیک۔
اندن کہ بلوچستان ئٹ بلوچ راج ئنا چندی بولیک دا وخت ساڑی اریر بلوچی و براہوئی زبان ئنا شاعر آک دا مسونو مرحوم بابا مبارک قاضی، کفایت کرار، عطا شاد و صباء دشتیاری، غمخوار حیات آن بارنگا شاعر آک ننا بلوچ راجی آجوئی کن تینا زند و زند ئنا مسخت ءِ راج ئنا بزگی، لاچاری و بے وسی آ زند اکن بشخ کریسُر۔ دننگا شاعر آتا شاعری تیٹی چندی ندارہ غاک اسہ جاگہ ساڑی ءُ اوتا شاعری تیٹی دڑد ارے تو خوشی ہم ارے، پنت ارے تو گلہ وغاؤ ہم ارے، مہر ارے بے مہری نا شکوہ ہم ارے، راج راجداری راج نا باتیک ڈیہہ و ڈغار وطن نا مَش جل ڈاک و پَٹ شیکان و شاشان چلتن و بولان تیوہ بلوچستان نا ندارہ مریک۔
دافتا شاعری آن دا گمان مریکک کہ دا شاعر آک راجداری مخلوق نا رویہ غا مروکا شاعریک دا کلہو ایترہ کہ بیرہ زلف و رخسار نا شاعر افس بلکہ تینا مخلوق تینا چاگڑد ءِ ہم ہوشان دتنو۔ دا ہیت ہم حقیقت ءِ کہ شاعر تینے آن بیدس کل ئنا دڑدے تینا اُست آ سہک۔ ہر گڑا ءِ محسوس کیک۔ او کس آ ظلم ءِ برداشت کپک۔ او کُل ئنا غم ءِ تینا غم سمجھک۔ شاعر تو دُنیا جہان نا غمک گون مریرہ۔ او ہر چنکا گپ ءِ محسوس کیک۔ فریشان مریک ہرکس نا غم تو شریک دار مریک اندا سوب آن مدام شاعر غم آن خلاص مفک۔
اگہ نن بلوچستان نا دا شاعر آتا شعر تا جاچ ءِ ہلین ننے ہر موضوع آ دا شعر آتیٹ زیبلا وطن نا دا بیوسی تون تینا بیوسی ءِ ہمگرنچ کرسہ کرینو و داڑے تینا دیار و ڈیھ ٹی داسا حالیت ءِ خنسہ تینے و تینا وطن ءِ غیر نا باہوٹ ٹی سمجھانو ءُ۔ ہندا سوب آن نن پان کہ بلوچستان شاعر آتا اسہ جہان ئس پاننگ گیک۔
دی بلوچستان پوسٹ: دا نوشت اٹ ساڑی ہیت و خیال آک نوشتوک نا جند ئنا ءُ، دی بلوچستان پوسٹ میڈیا نیٹ ورک نا دا ہیت آتے مَننگ الّمی اَف و نئے کن دا ادارہ نا پالیسی تا درشانی ءِ کیک۔