”ارّے دانگ تووا۔ امر جوان ءُ پچ ایسنو چنا کن۔ دا وڑ ءُ پچ، دا وڑ انا گڑا ننا خاہوت اٹی کس ہم خنتنے۔ شش جوڑہ پچ، چنا نا تفوک آ گڑاک، فیڈر، اُرا بیرفنگ نا گڑاک، چنا تا بسترہ، ای پاوہ نے دافتے تخوس ہراڑے۔“ نازلی تینا ایڑھ انا مسڑ نا ٹیکی تے ہُرسا پارے۔

”آن گڑا نے کن کم گڑا اتتو، کہ کنا چنا نا گڑا تیا خن ہشسہ۔ سینڈل آک نا ہم داڑے بھلا بھلا مال تیٹی ہم رسینگپسہ۔ و میک اپ نا گڑاک او ہم پیشن ملک انا، نا تو عیش مس۔“

”مرے گڑا، ای ہم تینا ایلم تا کل آن چنکا ایڑھ اُٹ۔ کن کن اتپک پین دیر کن اتیک۔“ نازلی تینا ایڑھ ءِ زو اس ورندی تس۔

اینو نازلی نا ایلم و اونا اُرائی تینا اِرا چنا تون اوار چار سال آن پد پدی تینا ملک آ بسوسر۔ چنکا ایلم، بھلا ایلم، نیام تائیکو ایڑھ، اوفتا چنا تے کن دنیا نا گڑا تے بڈ کریسر ایسوسر۔ ہنداخس کہ ہفت بیگ اکن زیات کرا تسوسر۔ انت اس کہ دنیا ٹی جوڑ مسکہ، ہمو وڑ نا گڑا تے ایسر۔ زینب اسہ پارہ غا زنڈوک دا کل ءِ ہُننگ ئس۔ لمہ تا ہکل کرے ”ہلہ دا جنوزان کن انت اس ایسنرے؟“

ایلم اُرا بیگ اس پٹا پارے ”دا جوڑی اس چپلی سلیسنے، ہُرے تا اگہ کچ تے مریرہ۔“

زینب ہرفے تا، خڑینکی آ خن تتون کوٹھی آن پیش تما۔ اونا پیش تمنگ تون کوٹھی آن ٹاکو تا توار مس۔ دا توار اونا خف تے کر کرے۔

نوشین بلوچ و عبدالخالق فرہاد نا توار ئٹ بلوچ خوانندہ گل بی ایس او نا مسکوئی راہشون کریمہ بلوچ نا پن آ ندر باگل “نی بانک، نی گودی” شینک مس۔ کریمہ بلوچ نا پن آ ندر شئر ءِ خواجہ حبیبو نوشتہ کرینے۔ اندن زیمل ءِ آئن جوزف ڈائریکٹ کرینے۔

شئر ءِ بیست و چار ساہت مننگا آن مالو ہزار آ بندغ آک بنگنو۔

کریمہ بلوچ نا’ گمانی خون ئنا برخلاف بلوچستان و پیشن ملک آتیٹ برانز و مُچیک ہڈ تننگ مریسہ ءُ۔ اندن اودے ازمکار آک تینا دُروت آتے ندر کننگ ءُ۔

یاتی مرے داکان مالو ہم عبدالخالق فرہاد جتا شاعری تیٹ راجی بیداری کن باگل پارینے ہرافتیٹ خواننگ آ پام کننگ، قبائلی جیڑہ تا ایسری و ایلوفتا کلہوک اوار ءُ۔

بلوچ خوانندہ راہشون کریمہ بلوچ نا’ گمانی خون آن گڈ بلوچستان نا جتا علاقہ تیٹی بلوچ یکجہتی کمیٹی نا پارہ غان برانز و مظاہرہ تا لڑ برجا ءِ۔ بلوچ راہشون نا گمانی خون نا برخلاف بنگلادیش ئٹ ہم برانز کننگا۔

اینو اورماڑہ، گڈانی و واشک ٹی کریمہ بلوچ نا خون انا برخلاف مخلوق ریلی کشار، ہرافتیٹی بھلو کچ اسیٹی زالبول و چناک ساڑی مسر۔

داکان گڈ کوئٹہ، کراچی، لاہور تون اوار بلوچستان نا جتا شار تیٹی برانز کننگانے و ریلی کشنگانے۔

بلوچستان نا علاقہ واشک اٹی علاقائی ورنا تا پارہ غان کریمہ بلوچ نا خون نا بر خلاف اسپتال چوک آن بازار چوک اسکان برانز کننگا۔

بلوچ یکجہتی کمیٹی ڈیرہ بگٹی نا پارہ غان کریمہ بلوچ نا یات ئٹ موم بتی روشن کننگا۔ بلوچ یکجہتی کمیٹی نا راہشون آتا پاننگ ئس کہ نن بانک تون اوار بلوچستان نا کل شہید آتے آ دروت ندر کینہ۔

آواران ئٹی بلوچ یکجہتی کمیٹی نا راہشون آتا پاننگ ءِ کہ اکٹیوسٹس آتے تڑی تننگ، پریس کلب ئٹ فورسز نا کارندہ سلیفنگ، تڑی تروک کال آ تیئٹ اینو نا برانز ءِ پد بٹنگا۔ تمپ ئٹ ہم فورسز نا کنڈ آن برانزی تے توننگا۔ واہم زالبول و ایلوفک برانز کریر۔

بلوچستان ئٹی کریمہ بلوچ نا گمانی خون آن گڈ برانز و مظاہرہ آک اڈ تننگانو۔ بلوچ یکجہتی کمیٹی نا پارہ غان بلوچستان نا کیئی چنکا بھلا شار تیٹی برانزی ریلی کشنگا و گڑاس شار تیٹی موم بتی روشنا غا واک کریسہ بانک کریمہ بلوچ آ دروت ندر کننگا۔

بنگلادیش نا دارلحکومت ڈھاکہ ٹی ہم کریمہ بلوچ نا خون انا بر خلاف بنگالی ایکٹیویسٹس آتا کنڈ آن برانز کننگا ۔ برانزیک بانک نا خون ءِ بلوچ نا نسل کشی پاریسہ کینیڈین کوالخوا تیان جوان خوڑتی ئٹ دا ویل ئنا پٹ و پول کننگ نا خواست کریر۔

بانُک کریمہ اسے فکر ئس

نوشت: حفیظ شہزاد

دی بلوچستان پوسٹ

جُہد ئنا ہمو ہیرو ہرادے تینا خاک، تینا وطن، تینا ہنکین تو بے کچ مابت ئس، ہرا تینے اسے سوگوْ ءُ توار اس جوڑاسُس تینا راج تینا وطن نہ بزگ انگا باتی تیکن، ہرادے سما ئس کہ دا کسر ہرادے ای ارفینٹ داٹی کنا وجود ایسر مریک انتیکہ ننا وطن نا مابت ہمو مابت ءِ ہرانس ایسری بے گوا مننگ اوکہ پد لاش ءِ خسنگ اسکان ءِ۔

وطن تو مہر تخوک بلوچ قوم ئنا نیاڑی و نرینہ غاک ساندہ مسونو۔ گڑاس دا مہر ءِ مابت ءِ اُست ئٹی تخیسہ پاش وڑئٹ چُپ مسُنو اونا سوب دا مسونے کہ او تینا بروکا دے تیکن خلیسُنو، بے گوا مننگ آن خلیسُنو، کسفنگ آن خلیسُنو، چُپ تولوک تماشائی وڑئٹ بیرہ حالیت آتے سیل کرینو۔

گڑاس بندغ دا جوزہ و مابت ءِ است آن دوی اسکا ایسُنو تینا ہمو تہہ ئنا توار ءِ مخلوق اسکان سر کرینو ہرا اوفتہ ہمو توارے قوم  تینا جوزہ جوڑ کرسہ بش مسُنے و توار ارفینے۔

کریمہ بلوچ ہمو شیر زال انگا نیاڑی تیان اس ہرادے تینا وطن تینا خاک تینا ہنکین تو بے کچ مابت ئس، ہرا تینا مابت ءِ تینا جوزہ ءِ مخلوق نا توار و مخلوق نا طاغت جوڑ کریسُس، ہرا تینا اینو ءِ بیرہ ننا پگہ کے وقف کریسُس۔ مُر بے وطن پین تا دیس ئٹ اونا سوچ اونا فکر ننا بے وس لاچار و بزگ آ قوم کے اس انتیکہ او ہمو بیدادی و ظلم آتے سگسہ داخس سوگوْ مسُوسس کہ تینا وطن ہرادے اُو تینا لُمہ پاریکہ تینا لُمہ ہرادے او تینا قبلہ پاریکہ اوفتے ہم ندر کرے ولے حق نا توار ظالم ءِ ہراڑے برداشت مسکہ او ہمو توارے ایسر کرے۔

گودی کریمہ نما جہد نما فلسفہ نما قربانی کنا وطن نا پنہ غاتیٹی ساندہ سر فہرست مرو، نما کسر ءِ اختیار کرسہ وطن پین ساجد حسین و کریمہ بلوچ ودی کرو، نما جُہد انشاءاللہ پین رنگ الو وطن نا تارمئی تے روشنی پارہ غا درو۔ بانُک اللہ پاک نُمے بہشت ئٹ بشخندہ و گلان تخے ہرا وڑ نُم تینا زند ٹی تینا مخلوق ءِ خننگ خوائسرے۔

نیاڑی نا زند

نوشت: آجو سنگت

دی بلوچستان پوسٹ

نیاڑی نا زند بسٹ خواری اٹ تدینگسہ کائیک، چنکی آن ہلیس پیری اسکان او تینا دمدری ءِ دوی آن پیشن کپک، اسلام اٹ تو نیاڑی نا حق اکن بھلو دعویٰ کیرہ ولے نیاڑی ءِ ہمو حق آتے تفسہ ہرافتا او حقدار ءُ۔ داڑے نیاڑی اُراغان پیشن مفک او یکا اُراٹی تینا باوہ لمہ ایلم ارغ خاہوت کہ یکہ خذمت کیک اگہ اسے اُراٹی نیاڑی بھلن مرے نرینہ چنک مرے تو چنکا نرینہ نا کاریم تے ام بھلا نیاڑی کیک، باز جاگہ او مہر انا دو آن ہیت کپک جاہ اس خُلیس آن ہیت کپک، جاگہ اس مخلوق نا شغان آن چپ کیک تولک ولے اٹ مٹ ہرا وخت اسکان۔ امے کہ انسان ودی مسونے اینو پدے اسکان نیاڑی اسے مظلوم او طبقہ اس حساب کنگانے او نزور ءِ اود نرینہ نا کچ وس اف ولے ہرا وخت نیاڑی خوانان ءِ شعور کرین تو او تاریخ اٹ نرینہ غان زیات پن کٹانے، سمیرم کرد اسے کمانڈر اس اس او خوانا پوہ مس شعور کرے تو اینو تاریخ اود گچین انگا لوز آتیٹی سفت کیک اود ہزار نرینہ غاتیان زیات بہادر پیشتمانے ولے دا چاگرد اٹ نیاڑی ءِ خواننگ نا ہچ ءُ حق اس تفسہ او نیاڑی دانا زی آ برانز کے تو اود مخلوق نا ہیت، خاہوت نا شرف و چپلہ اٹ چھپ کریفرہ۔

اینو جہان ٹی ایلو جاگہ غا تیا نیاڑی نرینہ غا تو اوار جہان نا سرسہبی کہ کاریم کننگ و جہان نا او امرو ادارہ یا تنظیم اس اف ہرا ٹی نیاڑی تا اواری مف او ہر جاگہ تینے خواننگ آن پیشن کشانے پو مسونے باز جاگہ غا تیا ہسپتال نا بلا ڈاکٹر ام نیاڑیکو، اسکول تا پرنسپل آک ام نیاڑی کو ۔او امر پیشتمار دا جاگہ سرمسر دا سوچنگ نا ہیت اسے ظاہر ءِ خواننگ آن دادے ءِ تینکن جوڑ کریر تینا بروکا دے ءِ تینکن آسودئی اس جوڑ کریر۔

جہان ٹی نیاڑی تا حق آتیکے تنظیم آکم جوڑ مسونو او نیاڑی تا خواری تے مخلوق آ سر ام کنگ ءُ۔

نیاڑی تا خوانفنگ کہ اسکول جوڑ کننگ ءُ ولے ننا مخلوق نیاڑی تیکن ہچ کننگ افس اوفتے خلیسے اگہ نیاڑی خوانا تو اونا غلامی ءِ دے کرو اے اونا خذمت جی حضوری دے کروئے او دیر آچڑو اے دیر اے لٹ ترو کاریم نا غصہ دیر آ کشو اے دا کل اکن آخر اسٹ اے مروئی اے انتیکے نن ایل کرینون تاکہ کس آچڑ تہ نون غصہ کتہ نون ننا دے شام مفک

بولان ٹی دژمن نا چیک پوسٹ آ کوزہ کریسہ 11 کارندہ کسفین ۔ بی ایل اے

بلوچستان نا علاقہ بولان ئٹ نا درست سلاء بند بندغ آتا بھلو کچ اس درو پاکستانی فورسز نا پوسٹ آ جلہو کرے، ترند آ جلہو آن گڈ جلہو کروک آ پوسٹ آ کوزہ کریر۔ و پوسٹ آن سلاء تے تینتون دریر۔

حوالکار آتا ردئٹ جلہو ئٹ نائب صوبیدار اسیتون اوار ہشت فورسز کارندہ خلنگانو و شش ٹپی مسونو۔ جلہو نا ذمہ واری ءِ آجوئی خواہوک سلاء بند تنظیم بلوچ لبریشن آرمی ارفے۔

بلوچ لبریشن آرمی نا ترجمان جیئند بلوچ بیان شینک کریسہ پارے کہ بی ایل اے نا سرمچار آک بولان نا علاقہ شہرگ ٹی جھالاوان تنک نا ہند آ دژمن پاکستانی فوج نا اسہ چیک پوسٹ آ جہلو کریسہ تیوہ کوزہ کریر، جہلو ٹی دژمن نا 11 فوجی کارندہ کسفنگار، دا جہلو نا ذمہ واری ءِ بی ایل اے قبول کیک۔

او مُستی پارے کہ بی ایل اے نا سرمچار آک درو بیگہ تون بولان ٹی اسہ سوگو ءُ منصوبہ ئسے نا ردئٹ دژمن فوج نا اسہ چیک پوسٹ ئسے آ جہلو کریسہ سرسہبی تون اوار تیوہ آ کیمپ آ کوزہ کریر، سرمچار آتا جہلو و کوزہ ٹی 11 فوجی کارندہ ہند آ مرگ نا گواچی کننگار اندن لغور دژمن نا بھاز کارندہ غاک نرار تینا ٹپی کارندہ و سلاء تے ہلار، بلوچ سرمچار آک اِرا گھنٹہ اسکان دژمن نا چیک پوسٹ آ کوزہ ءِ توریر و بھلو کچ اسیٹی افتا ساڑی مڈی و ایلو گڑاتے کوزہ ٹی ہلکر تین تون دریر۔

جیئند بلوچ پارے کوزہ گیر غیر مہذب دژمن اینو اسہ کنڈان بلوچ سرمچار آتا دو آن بے سہب مننگے، و لغوری نا نرنگ و بے سہب مننگ آ بیوس مسونے، ایلو کنڈان لغور آ دژمن دو خالی آ شاری تیا، سیاسی باسک خاص وڑ ئٹ نیاڑی و چنا تیا خاخر دسیسہ بے دادی نا بازار اس باسن تخانے، دژمن نا دو خالی آ شاری باسک آتیان بے دادی و کسفنگ نا لڑ داسا بیرہ بلوچستان اسکان اف بلکن پیشن نا ملک آتیٹی باہوٹ ہلوک بلوچ سیاسی باسک و صحافی تے شہید کننگ برجاء کننگانے۔

بی ایل اے ترجمان پارے کہ بلوچ لبریشن آرمی، بلوچ راج ئنا بیرہ آجوئی آخہ بلکن رکھنگ ءِ ہم تینا اولیکو ذمہ واری سرپد مریک، دو خالی آ شاری، نیاڑی و چُنا تا شہادت آ چھپ تولیسہ دژمن ءِ ہلنگ کپنہ، اینو نا جلہو کوزہ گیر دژمن کن دا چنکو نمونہ ئسے اگہ ننا دو خالی شاری، نیاڑیک و چانک دژمن نا دو آن بلوچستان یا پیشن ملک ئٹی رکھوک متوس گڑا، دژمن نا ہم شاریک و نیاڑیک بچوک مروفس، دژمن ہرا وڑ ئنا جنگ ءِ بلوچ نا زی آ کننگ ءِ، نن ہمو جنگ ءِ دژمن نا سرزمین پنجاب ٹی دننگ کینہ۔

یاتی مرے 2018 ئٹ ہم شاہرگ نا علاقہ میژداری ئٹ اندنو جلہو اس فورسز آ مس ہراٹی جلہو کروک آک پوسٹ آ کوزہ آن گڈ او خاخر تسر و فورسز کارندہ تا سلاء تے ارفیر۔

میژداری جلہو نا ذمہ واری ءِ ہم بلوچ لبریشن آرمی ارفیسس۔ تنظیم نا ترجمان جیئند بلوچ نا ردئٹ جلہو ئٹ فورس نا چار کارندہ خلنگار و بھازاک ٹپی مسر۔

بلوچستان نا شار سبی و ایب کیب ئٹ زمین جمبنگانے۔

زلزلہ پیما مرکز نا رد ئٹ دا زمین جم 25 دسمبر نا سوب 5:37 آ مس ہرانا ترندی 3.9 ریکارڈ کننگا۔

دا زمین جم نا کڑمبی 10 کلومیٹر اس ہرانا مرکز سبی آن 88 کلومیٹر مُر دے ٹک ئٹ اس. داسکان ہچو نسخان اسینا حوال آک افس. خلیس آن مخلوق دا زمین جم نا سوب آن اُرا تیان پیشن مس۔

یات مرے کہ زمین نا مسہ لیئر مریرہ کہ دا پلیٹ آک اسٹ ایلو اٹ لگنک یا سرنگ آن زمین آ ترند انگا لرزہ ودی مریک، اندا زمین جم یا زلزلہ پاننگک۔

موتشن

نوشت: نود بندگ بلوچ | مٹ: عتیق آسکوہ بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

خنک تر، ولے تیوی گڑاک خننگرہ۔ تارمئی، اندنو تارمئی اس ہرانا سیاہی ہفت رنگی، ہر بشخ نا سیاہی ایلوڑان کڑمب۔ اسہ مرغن تارمہ ءُ ٹنڈیل اس، دا تنڈیل نا تہٹی اونا تنڈیلک۔ اسہ نیمہ بے گیرام ءُ تغ اس، دا تغ ئٹ ہزار آ نیم ولد دروشمک، دیچہ دیر ءُ؟ اسہ پیری کروکو پہیہ اس، مَش آن ریڑ کروک ءُ ژل اس، پیری کروک ءُ گِڑد لوڑ اس کہ نہ بناء نہ ایسری۔ ہزار آ عکس آتا بے پورہ غا پُڑیک، ملی ٹی بروکا اسہ باگل ئسے نا یات بفروک آ دُہن، بھازا پیری کروک آ پِنک، اسہ پِن ئسے آ ہم دروشم اس اف، دنا ءُ؟ دُنکہ تغ ٹی بروک آ ہمو درغ ہرا ملنگپک، ہمو چیہانٹ ہرا پیشن مننگ اف، ہمو خڑینک ہرا وہنگ اف۔ اسہ اندنو غار اس ہرا نا کڑمبی آ ہچبر دے نا روشنائی سر مفک، ہمو ملاس آ ڈغار ہراڑے پِر نا اسہ تِرمپ نا نہاد موتی تیان زیات ءِ۔ زندہ ولے ساہ ہلنگ ءِ گیرام کروک؛ پاننگ آ مریر، ہیت کننگ ءِ گیرام کیر، انتکن؟ کانبو! ایسری کنارہ غا، ہراڑے جہان ایسر مریک۔ ہراتم ایسری آ سر مریرہ گڑا سہیل نا درخت آتیا ٹنگوک ایسری خرّن آ پَن نے یات تریفک، نی داڑے انتکن بسونس۔

” موتشن، چِینے یشتے تٗو؟ کُم تے نیم یشتی؟ نُو وا آپروپیاژتی مینے کُوم وا کنوژک نو میلے؟ چے لِیمبا واربِسک؟ دے چی است فاملیار؟” (“موتشن، دیر اس نی؟ نا پن دیر ءِ؟ سلہ! کنا خڑک آ بفہ، ای نا پن ءِ وختی آن امر چاوہ؟ ای دا ہرا بولی ءِ کننگٹ؟ نا دروشم انتکن درستی خننگک؟

“چُپ! نے ہچس چاہنگ نا خواست اف، ننے مُستی پین بولی نا خواست اف، ہچس پاننگ نا خواست اف، ازل چُپی نا بولی ءِ کیک، اونا بولی ءِ سرپد مہ و پا، چپ مہ و پا۔”

ای چپ مسوٹ و پاریٹ “ای خناٹ ہمو سیم ءِ، ہرا زند و مرک ءِ بشخک، او بیرہ دروغ ئسے۔ ای لَڑ ءِ خناٹ، روانی ءِ خناٹ، ہچو ہڑسینگوک ءُ لیک اس اف۔ موتشن! ای اسلم ءِ واپس دننگ کن بسونٹ، کنے اونا رہی آ دہ۔”

“انت خواس بیدس نہاد رسینگک، بس نوعیت مٹ مریک۔ ساہ ءِ تور!” ای ساہ ءِ توریٹ۔ داسہ ساہ ءِ ہَل “ای ساہ ہلکٹ۔ ہسپتال نا کمرہ اس، دتر نا پٹیک، دُدینگوک ڈاکٹر آک، اسپرٹ نا ترندا گند، اسہ بیڈ اس، اوڑا لیٹوک ٹپ آتیان ژند اسہ بندغ اس، دتر اٹ اسٹ و نیم بیہوش، ای خڑک ہناٹ۔

“نئے، نئے موتشن نئے، دا نزاع نا حالیت ءِ۔ نی کنے داڑے انتکن ایسس؟ انت نے داخہ سما اف مرگ ئتون تفوک آ دڑد نا ہرادے کہوک آتون تفنگانے، او گواچن ئٹ زندہ غاتیکن ءِ، واہم نی دڑد تننگ کن داڑے ایسس۔”
“انداکان واپس کہ، اِن! تور اسلم ءِ، امر کہ ای پاوہ، ہمون کہ، بچّک، انداڑے سلیک۔”
“نئے موتشن نئے، ای وخت ءِ مٹ کننگ کن بتنوٹ۔ ای برجاء، دانا جاگہ غا ایلو وخت اکن بسونٹ۔ نئے تو مفرنگ نا بدن آن ودی مروکا وخت، بیرہ اسہ شبیہہ اس مرو۔”
“بلکن! ہر دروشم اٹ، نوعیت مٹ مرو، ولے فرخ کننگ کپروس۔”
“کنے اسلم نا ساڑی مننگ آ دہ، ولے اسہ ساعت اس سَل، دیخہ کنے اوننگ کن ہِل، کنے گمان مس کہ ایسری ساہت آ اسلم نا دروشم آ تکلیف مرو، ولے دروشم آ تکلیف اف، دڑد؟ دڑد ہم اف۔ او انتکن سوختہ مننگ اف؟ خُلیس؟ او ہم دروشم آ اف، ولے اونا دروشم آ بیرہ ودار انتکن خننگک، موتشن؟ داڑا انت مطلب؟”
“مطلب ءِ ہمو چاہے ہرا زند و مرگ نا سیم ءِ بیدس پشیوانی آ ایمون کرے، ای ورندی نہ، ذریعہ اٹ۔”

داسہ دروشم آن ودار ہم ایسر مس، داسہ داڑے اسلم اف، دروشم آ پیہن آ پُچ ءِ شاغنگا۔ “موتشن دا توار ئسے امرو؟ خدا نا پن آ بند کہ دا توار ءِ، کنے اوغنگ ہلنگ ءِ، کنا روح ءِ دا توار چِیرّنگ ءِ، کنا بدن نا ہر اُزبہ گار و پریاد کننگے، کنا بدن نا ہر پُٹ خڑینکی ءِ، خدا کن بند کہ دا توار ءِ۔”
“دا ای افٹ، نی اُس۔ دا توار آخہ باگل ئسے، ہر ہمو خسکّہ نا باگل ہرا گُٹ اٹ ہلوک سلیس، ہر ہمو چیہانٹ نا ہرا سینہ ٹی ڈم ہلک، ہر ہمو خڑینک نا ہرا خن تیا تمتو۔ دا باگلِ رنج ءِ ہرا بے سُہب آ است آن بریک، کنا سنگت! نا اُست بے سہب مس۔”
باگلِ رنج لگیسہ کرے، ای گاریسہ اوغسہ کریٹ، لمہ نا پڈ ئٹ اولیکو وار بارن آ خڑینک آن ہلیس اسلم نا قبر نا ایسری مُٹ مِش اسکان تیوہ غا خڑینک آک وہار دریر، اوتم چُپی تالان مس۔

“گم مننگ نا دڑد آن ودی مروک آ اواری داخس سوگوْ مریک کہ پول اس مریسہ اِرٹ آ جہان تے ہم اوار کننگ کیک، موتشن! داسہ در کنے اسلم نا رہی آ۔”
“پند مرغن ءِ، ساہ ہلپیس ولے زندہ مریس، خنتے ملپیس ولے تیوی گڑاتے اُرس، ہیت ہچ کپیس ولے تیوی گڑاتے پاس، بنپیس ہچس ولے چاس، چرینگپیس ولے کاس، دو خلپیس ولے گمان کیس۔”

دوارہ ای دئے سال اسکان بیدس ساہ ہلنگ آن ہنیسہ کریٹ، ہنیسہ ہنیسہ ای تیوہ غاتے خناٹ، ای دئے ہزار درخت ءِ اسہ تفر ءِ سجدہ کریسہ خناٹ، ای اسہ شش سالہ لوچ ءُ چنا ئسے تینا لمہ نا لغ ءِ خلیسہ خناٹ، ای خیسن آ کفن ئٹ اسہ لاش ئسے زندہ غاتا اُراٹی تولوک خڑکسہ خناٹ، ای اسہ مسخرہ ئسے تیوہ غاتے اوغفسہ خناٹ، ای اسہ خونی ئسے سولی آ جلاد ءِ لگفسہ خناٹ، ای بوہیمیا نا اسہ جاہل ئسے عالم آتے خوانفسہ خناٹ، ای اسہ گوگو ئسے مرک ءِ تینا کوپہ غا خاچفسہ خناٹ، ای شیطان ءِ شراب آن جہنم نا خاخر ءِ کسفسہ خناٹ، ای اسہ امام ئسے جنت ئٹ تریشونک آتے بش کریسہ خناٹ، دوارہ ای خدا ءِ مخلوق نا مونا خڑکسہ خناٹ۔

“موتشن، انت دا جہنم ءِ؟”
“نئے نی جہنم و جنت ءِ بھاز پدی، ہموڑے ہلاس بسوس، بس داسہ نن سر مسون۔”
“ہراڑے”
“ہراڑے وخت ساہ ہلپک”

دا ہراڑے ایسوس کنے، دا ندارہ غاک انتئے ناولد خننگپسہ؟ تئو ہراکان کنا ڈیہہ ئنا گواڑخ تا است خوش آ گند ءِ ہتنگ ءِ؟ دا مَشک کنے انتکن چائنگ ءُ؟ دا جُو انتکن کنے خنیسہ بشخندہ کننگے؟ دا درخت آتا سیخا نا پدینی انتکن درستی لگک؟ دا ژل آک نت تیٹ انتکن لگنگ افس؟ دا کنا ڈیہہ آنبار انتکن ءِ؟
“دا ہند ہندی مریک نا وڑ بیرفک تینے، بلکن انداڑے اسلم نا تصورِ جنت ءِ۔”

باگلِ رنج نا توار اسیکہ وا خف تیٹ لگک، اونا ہر راگ کنا اُست ئنا رخ تے چکنگ آ بس، اونا ہر لَے کنا روح آ ہتھوڑی خلیسہ کرے و ہر تال کنا جوزہ تا کڑمبی تا خڑینک آتے پرنچسہ کنا خن تیان وہیفسہ درے۔ دانا اسہ مطلب ئسے، ای پد آ چَک ءِ ہڑساٹ اونا بشخندہ غا دروشم کنا مون آ بس۔
نے سما ءِ، پِر تیٹ ہراتم بند آک پنرہ گڑا دامن اٹ آبات اُراتا انت مریک؟ نے سما ءِ؟ ہراتم تارمئی تالان مرے و لمہ واپس بف گڑا کدام ئٹ تموک چُک آتا چوری تا انت مریک؟ نے اندازہ ارے، ہمو راج نا انت مریک ہرانا اکیلیس نا کُڑی آن تیر ایمون مرے؟ نے سما ءِ طوفان نا پلویڑ ئٹ مروک کشتی تا انت مریک، ہرافتا ناخدا مف؟ انت نی چاسہ، ہمو چنا تیتون انت مریک ہرافتا باوہ اوفتا بالغ مننگ آن مالو گدرینگک؟ نے سما ءِ، ہمو کتاب نا انت مریک ہرادے مورخ نیمہ غا یلہ کیک؟ نے سما ءِ، ہمو ڈغار نا انت مریک، ہرانا اتلس آسمان ءِ تورپ؟ آھو! نے تیوہ غاتا سما ءِ، ولے واہم یلہ کریسہ ہناس۔ آخر انتکن؟ نیتون کہنگ نا اختیار اف، نی گدرینگاس۔ او استاد! او سنگت! او ابا! نی تیوہ غاتا کوپہ غاتیا چلتن، است آ شاشان ءِ تخیسہ داڑے بسوس۔ ای نے واپس دننگ کن بسونٹ۔ کان! کنتون اوار کان۔

نی امر گمان کریس کہ ای افٹ سنگت؟ نی امر بدن ءِ وجود سرپد مسوس؟ نی مادی محسوسیت ءِ مننگ امر سرپد مسوس؟ پاش تو مننگ نا بیرہ اسہ ماخوز ندارہ ئسے، بیرہ گواچن نا ریفنگ نا نیمون و نی اندادے کُل سرپد مریسہ مفرنگ ہم گوْنداس؟ کنا مننگ نیکن موضوعی ءِ، اگہ کنا بدن نا وجود دائسکان مسکہ، ولے ای نا موضوع آن کشوک مسوٹہ، وختس نما زند ئنا بشخ اس مسوٹہ دوارہ؟ بلکن ای اسہ بس ئسے نا ڈریور یا دکاندار اس مسوٹہ دوارہ کنا مننگ نمکن مننگ اس مسکہ؟ دا کنا بدن نا وجود نمتون اف، ولے کنا زیم آک، کنا مثل، سوچ، سوچ آن بش مروک آ تعامل* نما نیام ئٹی ءِ، ہرا ہموخس زیمی کروک ءِ، اخس کہ اسہ زندہ بدن اسیٹی بندغ مریک، بلکن سوچ آن پیشن مروک عمل نا برجاء تعامل* نا ترندی کڑمب مرے تو او سد زندہ بندغ آتا مننگ آن زیات سوگوْ مریک و اندا ساڑی مننگ ءِ، گڑا امر پاننگ کیسہ کہ ای افٹ؟ داڑان زیات کس ئنا مننگ نا است خواہی تخنگ، بیرہ اسہ مادی محسوسیت ئسے نا است خواہی ءِ، اسہ اندنو بند ئسے نا است خواہی ہرا نا بڈ ءِ نیکن ارفنگ کے، ہمو سوچ تون تفوک عمل نا بڈ ءِ ارفنگ کے، گڑا دا احساسِ زیاں مابت متئو نا؟ بلکن داتو خلیس و جان بڈی نا دلیل ءِ تننگے۔ ہراتم اسکان نمے آن اسٹ ہم ہمو کسر تیا ہنیسہ کرے، ہرافتیا ای ہناٹ، گڑا ای اریٹ سنگت و ہراتم او کسرک گیاوان مریر و کرکٹی مریر، گڑا ای ہم فطرت نا عظیم آ دروشم ئٹ جتا مننگ ئتون مشروط مریسہ اوار مریسہ ایسر مریوہ۔”

“او کنا استاد! دا سوچ ءِ پین سوگو مروئی ءِ، کہ دانا سوگوی و برجاء تعامل ننے مِزل اسکان سر کے، داڑکن نا خواست ءِ، زیست و مرگ اٹ فرخ اف گڑا نن نا سیخہ آن انتکن بے نصیب مرین؟ نا فیصلہ تا لڑ نے ننے اسکان سر کریسس، نی دا لڑ ءِ ایسری آ سرمننگ آن مست تورس؟”

او موتشن نا پارہ غا اُرا، اسٹ ایلو تون گڑاس پاننگ ئسر ولے کنا سرپدی نا سیم آتیان پیشن، دوارہ کنا پارہ غا اُرا “سنگت! نی وخت نا کیزی اُس، نی فرار الّمی مسونس ولے آجو آخہ، نی سرپد مننگ کپیسہ۔ نی اسہ متبادل گواچن ئسے نا ایسر مفروک لڑ نا شعور تخنگ کپیسہ۔ ہرکس ہراڑے ارے، انتس ارے، و ہچس اف بس تینا فیصلہ ءِ، ولے اسہ ہم فیصلہ اس جتا مسکہ گڑا ایسری و ساڑی ہم جتا، ہر دہرائے نا ہر فیصلہ نا بدل اٹ اسہ زمان و متوازی زمان و مکاں ودی مریرہ، متوازی کائنات آتا اسہ ایسر مفروک ءُ لڑ اس ولے نی اسہ وخت آ بیرہ اسہ زمان و مکاں نا شعور تخنگ کیسہ، و وخت نا کیز آن آجو تیوہ غا نتائج آتا شعور تخرہ، اندا خاطر کس واپس مفک، انتیکہ او ہچو جاگس ہنپکک، اگہ نا اسہ فیصلہ دیخہ جتا مسکہ گڑا نتیجہ و ایسری انت مسرہ، نے سما اف۔ نیکن تیوہ غاتیان الّمی آ ہیت معروض و موضوع ءِ، اندا خاطر داسہ دانا ہر سرسہبی و بے سہبی و ہر بڈ و دوئی مننگ نا ذمہ وار نی تینٹ اُس، داڑان پیشن بندغ آخہ، داسہ نی واپس ان و تینا گواچن ءِ سنبھال، و کوشست کہ دروشم آ پشیوانی آخہ ودار تون اوکان پیشن مہ۔”
“استاد! نا دروشم آ او ودار انت ئسے نا ئس؟”
“پوروی نا سنگت، ہرا بیدس پشیوانی آن درغ آ گام تخنگ آن خننگک، دوارہ اوکان بیدس ہچس الّمی سلپک۔”

یکدم تون کنا تیوی بدن ئٹ لڑزہ اس تما، کنا بدن آن خید اس یلہ مننگ بناء کرے، کنا اُست گور اٹ ہتھوڑی خلنگ آ بس۔ “سنگت! نے داسہ واپس ہنوئی مریک، زیات سلپہ، نئے تو نوعیت مٹ مریک۔ نی وخت نا کیزی اُس، زیات اُرے اسکان فرار مننگ کپیسہ۔ موتشن دادے واپس دہ۔
ولے استاد! ای واپس ہنیسہ کل ءِ انت پاروٹ، سنگت آتے انت پاروٹ، نا چُناتے انت پاروٹ، امیت تخوک آتے انت پاروٹ کہ ای بے سہب بسوٹ، ای نے واپس ہتنگ کتوٹ؟
“نی اوفتے بیرہ داخس پاس کہ بیدس پشیوانی آن درغ آ گام تخرے، کنے و ہرکس ءِ کہ نم اُست اٹ زندہ تخورے داڑے تیوہ غاک نُم کن کسر اُروک مرور۔”

کنا کاٹم داسہ پیری کننگ ئس، مُستی پین ہچس سرپد مننگ الوٹ، استاد موتشن نا رہی آ ہنا، گڑاس پاننگ ئس، دوارہ کنا پارہ اُریسہ پارے “داسہ ان سنگت، اسل داسہ اِن، بشہ، خنتے مل۔”

ای خنتے ملاٹ، کنا مونا اسہ بلی اس خنتے تر کروک تولوک ئس، ہرانا مون نا کوْس آتیان گمان مسکہ کہ او جہان نا ہر کُنڈ و زمانہ ءِ خنوک ءِ۔ کنا ہڑتوم آ دوک اونا دوتا مُٹ آتیٹ کیز ئسر۔ او تینتون شئر اس پاننگ آ ئس۔ اونا زان تیا کاٹم تخوک شل اسہ چُنا اس خن تے خلوک کنے اوننگ ئس۔ ہرا سُرنگ کتوکہ، گمان مریک کہ مُخ آن شل ءِ، اونا باہ آ گج تمنگ ئس، بلکن او تینا باہ ءِ ہم تینٹ ساف کننگ کپک ولے او کنے خوڑتی اٹ اوننگ ءِ بس کننگ الو۔ دسمبر نا تُو ئس ولے کنا بدن خید اٹ اسٹ ئس، کنا است اند ترند آ درپنگ ئس کہ کنا درپہ غاتا توار آن بلی تینا خن تے ملا و بشخندہ کریسہ پارے “بسوس، کنے اسہ ساہت اسیکن اندن گمان مس کہ ای نے ہموڑے گم کریٹ۔”

دوارہ کنے کل یات بننگ آ بس، ای آرگس نا کپی تیٹ پیری کننگ ئسوٹ، گڑا اسہ چوک ئسے آ تولو دا بلی کنے توار خلک، او بلکن اوڑے پنڈہ خوائنگ ئس، یا ایلو چمباز آتیانبار نصیب ءِ پاروک آتیان ئس، اونا زان تیا کاٹم تخوک اسہ شل ءُ چُنا اس کنے خوڑتی اٹ اوننگ ئس “اگہ نی کنے تینا چَلو ءِ ایتس، ای نے اوڑتون اوڑدوئی کرفوٹ، ہرافتون اوڑدئی مننگ نا جہان نا وس آن پیشن ءِ۔؟
“انت مطلب نا، یعنی ہرافک کسکنو؟ دا مننگ کپک۔”
“اگہ ای اوڑدئی کرفنگ کتوٹ، گڑا نی چَلو ءِ تخ، سودا ءِ منسہ؟”

کنے او گنوک اس لگا، ولے ای گٹ الوٹ و است اٹ سوج ئسر، گڑا موقع تننگ آ ہچو ویل اس الو و چَلو ہم ایہنو اس ئس؛ “ولے ای نے پاو کہ دا چَلو نہ خیسن نا ئسے نہ چاندی نا، دا تو بیرہ اسہ پنڈوخ اس اندن کنا دوٹی شاغاسس۔”
“ای چَلو آخہ، دانا خل ءِ خواوہ، دا درنجف ئسے، ہرا شہید آتا قبر آ تموک پر نا پڑی تیان جوڑ مریک۔”

ای اونا مون آ توسٹ، “تینا ہڑتوم آ دو تے مونا مریفیٹ و خن تے تر کہ۔” دوارہ او کنا ہڑتوم آ دوتے ہلک گڑا باگل تینتون پاننگ بناء کرے۔
“یات تخس نے اوڑے بیرہ اِرا منٹ سلوئی ءِ۔”

تیوہ غاک است آ بننگ آن ای زوتس گھڑی آ اُراٹ، گڑا اوڑے کنے بیرہ اسہ منٹ و چِل سیکنڈ مسوسس، خلیس و بیم آن کنا تیوی بدن لڑزنگ ئس، ای زوتس چَلو ءِ کشیسہ اونا پارہ غا خسیسہ پاریٹ “نی دروغ تڑ ئسے اس، نی ساحرہ، نی جادوگرنی ئسے اُس۔” او بشخندہ کریسہ ئس۔ شل آ چنا گڑاس پاننگ نا کوشست کننگ ئس، اونا باہ آ پین گج تمنگ بناء مس، ای سرپد مننگ الوٹ کہ او انت پاننگ ءِ ولے او کنا پارہ غا اریسہ پاننگ ئس۔
“نن جپسی* ان چنا، دا ننا بولی رمانی جپسی پاننگ ءِ، و او پاننگ ءِ کہ “بدل مس”
“کنے دا چائنگ گوڑیفے” دا چنا دیر ئسے، دانا پن دیر ءِ و انتس بدل مس؟
بلی بشخندہ کریسہ پارے “دا کنا نواسہ ءِ، چنکی آن بدن و مِلی آن شل ءِ، کس دادے ہچو پن اس تتو، لمہ باوہ ہم خساسر گڑا ای ارفیٹ تا، ولے ہراتم آن دا کنا زند اٹ بسونے، او وخت آن خدا کنا پڑزونک آ بریک۔ دانا ہچو پن اس اف، ای بس دادے مار پاریسہ توار کیوہ، مار ءِ ننا بولی ٹی موتشن پارہ، گڑا دا کنا موتشن ءِ۔”
“انت؟ دا موتشن ءِ، خدا نا پن آ داڑان سوج کہ انتس بدل مس؟”

او شَل آ چنا کنا پارہ غا برجا اوننگ ئس، دوارہ بھلو کوشست ئسے آن گڈ پنوک آ لوز آتیٹ بلی تون گڑاس پارے، بلی کنا پارہ غا اریسہ پارے “پاننگے کہ او کنے ہنیسہ ہنیسہ پاریسس کہ نوعیت بدل مس۔”
“دن مننگ کپک، دنا نوعیت بدل مس؟ کنا یا اسلم نا؟ یا تیوہ غاتا؟ خدا نا پن آ داڑان سوج کہ۔”

“دا دم درینے، داسہ خاچان ءِ، ہراتم دا خاچک سما اف دوارہ اخہ دے آن پد بش مریک، داسہ تینا ورندی ءِ تینٹ پٹ۔” بلی گلان چَلو ءِ جیب ئٹ شاغسہ تینا گڑاتے تفنگ آ لگا۔
“خدا نا پن آ کنے پا، ای دوارہ نیتون ہراتم و ہراڑے اوڑدئی کننگ کیوہ؟”
“ننا ہچو ڈس و تڈّا اس مفک مار، وارس داڑے، وارس دیچہ ہراڑے، ولے ننا رند ئٹ وخت برباد کپہ، دا تیوہ غاک اسہ ذریعہ اس ئسر، ورندی آخہ، ورندی ءِ تینٹ پٹ۔”