بلوچستان ئٹ دیگ دان تیا رکھ

دی بلوچستان پوسٹ تیدری

شہداد شمبے زئی

زامران ضلع کیچ مکران بلوچستان نا اسہ سب تحصیل ئسے، ہرا ضلع کیچ نا جہندمی دے کہی بلوچستان (سیستان و بلوچستان) نا سیم سری ضلع شھر ستان سروانا نا قطب ئٹ ءِ۔

زامران دے کہی (ایرانی) بلوچستان نا علاقہ بم پشت نا قطب و ھُنگ نا دے ٹک، اندن ضلع کیچ نا تحصیل مند و تمپ نا جہندمی و بلیدہ نا جہندمی دے کہی ٹی ءِ۔ گزی کور ہرا گیشکور تون اوار مریک، زامران اونا دے کہی و ضلع پنجگور نا علاقہ پروم نا قطبی دے کہی ئٹی ءِ۔ دا قطب دے کہی مشی لٹ ءِ زامران پاننگک۔

زامران بست و بندی ردئٹ مُسہ بشخ کروک ءِ:
1۔ سب تحصیل زامران: ہرا چار یونین کونسل بادئی، ناگ، سیاہ گیسی و دربلی آ تالان ءِ۔
2۔ برُز زامران: ہراٹی زراگین، بُگان، ارچنان کاپار، گیشتر دان چُر، ھیجی تون اوار پین بھازا خلق آک اوار ءُ ہرا بست و بندی ردئٹ تحصیل تمپ نا بشخ ءُ۔
3۔ بگان زامران: ہرانا اسہ چنکو بشخ اس بست و بندی ردئٹ دے کہی بلوچستان نا بشخ ئسے۔

زامران بلوچستان نا اسہ تاریخی و ایب کیب نا ردئٹ گچین علاقہ ئسے۔ دا بڑز مش، تاریخی قلعہ، زیبا غا وادی، چشمہ، شک و تلار تا ڈیہہ ئسے، ہرا ہتم ئٹ اُوننگ کرزوک ءُ ندارہ کشک۔ دا جاگہ نا مُد باسنی تیٹ درجہ حرارت 45° آن گدرینگک و چلہ ئٹ درجہ حرارت یخ تفنگ نا ٹک آن °5- سر مریک۔ اندا سوب ءِ کہ داڑے مچ و سوف اسہ باغ اٹ خننگک مریرہ۔ زامران ئٹ مچ و سوف آن بیدس انار، انگور، امرود، امب، مالٹا و بھاز آ وڑ نا میوہ تیان بیدس غلہ، برنج نا ہم کشت کشار کننگک اندن مش ئنا انجیر قدرتی خننگک و مالداری ہم دا جاگہ نا گچین آ روزگار ءِ۔

پِر نا کمبوتی نا سوب تدوک سال آتیان زامران ئٹ اسہ پارہ غا کشت و کشار نا پِڑ بد حالیت اٹ زیمی مسونے، ایلو پارہ غا قدرتی خرسی نا کمبوتی ربیدگی مالداری ءِ بھاز زیمی کرینے۔ حکومت نا پارہ غان ہم داڑے روزگار نا آسراتیک بھاز کم ودی کننگانو، اندا سوب گزران کن زامران و ایب کیب نا مخلوق ایران آن تیل ہتیسہ بلوچستان ئٹ بہا کننگ نا کاروبار تون تفوک ءُ۔ زیات مروک بے روزگاری نا سوب آن دُنو علاقہ ہم ساڑی ارے ہراڑے تیوی خلق دا کاروبار تون تفوک ءِ۔ اگہ سوب ئسے آن کاروبار ئٹ ہڑاند اس تمہ گڑا بین ئنا گواچی مریرہ۔

تدوکا سال دسمبر ئٹ بلوچستان حکومت بنجائی حکومت نا پرمان آ اسہ نوٹیفکیشن اس شینک کریسس کہ ایرانی تیل نا کاروبار آ رکھ خلنگانے، دا نوٹیفکیشن آن گڈ امیر بلوچستان نا غریب آ خلقت تینا اُرا تیٹ نیسی نا ندارہ ءِ خنیسہ نوٹیفکیشن ءِ بلوچستان نا زرگزرانی خوْن پارے۔

نن دا ہیت ئنا پٹ و پول کن پیشن مسون کہ ایرانی تیل نا کاروبار تون تفوک مخلوق دا نوٹیفکیشن نا بابت انت پائک؟ نن بھاز آ بندغ تے خنان ولے خلیس نا سوب کس تینا چاہنداری ءِ پاش کریسہ ہیت کننگ آ امنائی کننگ اَلو۔

“اوفک تینکن کرتار پور ٹہیفرہ و ننکن آہنی واڑ خلیرہ، دوارہ پارہ بلوچ ایلمک گنوک ءُ، ہیت ءِ بنپسہ، ہراتم نی ننے آن ننا باخو ءِ پلیسہ، ہر چار گام ننا بے شرفی ءِ کیسہ گڑا بلوچ ایلم الّمی گنوک مرو۔” دا زامران آن تعلقدار دلمراد ( فرضی پِن) ہرا تیل نا کاروبار تون تفوک ءِ، او اصل چاہنداری ءِ پاش کپرنگ نا شڑط آ ننتون ہیت کننگ آ امنا مس۔

دا کسہ بیرہ دلمراد زامرانی نا اف بلکن بلیدہ زامران نا ہر ہمو بندغ نا ءِ، ہرانا کُن خوْر ایرانی تیل نا ہتنگ نا کاروبار تون ءِ۔

دلمراد زامرانی زوت نا نوٹیفکیشن آن زیات ایران سیم آن تربت شار اسکان بریسہ فورسز نا چیک پوسٹ آتیا مخلوق نا بے شرفی آ ہیت کریسہ تینا اُست آ تخوک بڈ ءِ سبک کننگ ءِ گچین سرپد مریسہ پائک۔

دے کہی بلوچستان تون دے ٹکی بلوچستان نا سیم سری علاقہ جالگی، سرکیزی و ابدوئی تیوی بلوچستان آن لکھ آ بندغ تا کُن خور نا بنجا ءِ۔ ہزار آتا کچ ئٹ مخلوق داڑے بینگن، ملاس و نن تا تغ ءِ ندر کریسہ ایران آن منہ گیلن ڈیزل و پیٹرول نا امیت تون تولوک مریرہ کہ ایکان ایرانی گجر نا سُم تیان بچیسہ کس سیم آ سر مرے، دوارہ دلمراد کونا ہزار آ بندغک ہرا داڑے جالگی و ایلو سیم سر ہند آتیا تیل بہا ٹی ہلیسہ بلوچستان نا شار اسیٹی بہا کریسہ تینا اُرا نا دیگ دان ءِ لگفرہ۔

دلمراد پائک کہ “چار نن نا بے تغی، بینگنی، ملاسی، یخ آن گڈ ہراتم ننے تیل رسینگک و نن پدریس نا دروشم ئٹ سفر کن مُخ ءِ تفینہ گڑا جالگی ئٹ ننے ایف سی ( فرنٹیئر کور ہرا پاکستانی لشکر نا ادارہ ئسے) چیک پوسٹ آ اسہ نن وختس زیات توننگ آن گڈ پنچ ہزار رشوت ہلیسہ رادہ کنگک، جالگی آن منہ کلومیٹر مُر پیرپراھگ آ اسیکہ وا ہمو وردی ئٹ سلاء بند آک مون آ بریرہ، پنچ گھنٹہ اسکان توریسہ چاہنداری نا سوج آن گڈ اِرا ہزار روپئی رشوت اٹ ہیت ٹہینگک۔”

دلمراد تینا ربیدگی بلوچی رومال ئٹ پیشانی آن مِش تے ساف کریسہ تینا ہیت ءِ برجاء تخیسہ پائک کہ “دوارہ ناگ نا علاقہ ئٹ ایف سی چیک پوسٹ آ ننے بد حالیت آ بے شرفی تون مون تروئی تمک۔ داڑے ارشد پن کروک ھُدّک پنی صوبیدار نا ڈیوٹی ءِ، ہرانا تعلقداری پنجاب آن ءِ، او نہ بیرہ ننے بلکن مسافر گاڑی تے ہم گھنٹہ آتے اسکان توریسہ زالبول تا ہم بے شرفی ءِ کیک و مُر خڑک نا خلقی مخلوق ہرا خوشی و غم نا دے تیٹ داکان ایڑے سفر کننگ آ مریرہ، اوفتے ہم ہننگ بننگ آ دا بے بندغی آ رویہ تون مون تروئی تمک۔ وارس ہننگ کن ہلنگک گڑا وارس چیک پوسٹ آن واپس کریسہ اسٹ ایلو نا خوشی و غم ئٹ اوار مننگ کن ہلنگپک۔”

دلمراد زامرانی تینا دروشم آ سوختئی و بے وسی ءِ ڈھکنگ نا کوشست ئٹ خن تے ڈغار آ خلیسہ تینا ہیت ءِ برجاء تخیسہ پائک “داڑے منہ گھنٹہ کرینگ کُننگ آن گڈ ارشد صوبیدار ءِ چائے پاڑی (رشوت) تریسہ نن دوارہ تربت کن پیشن مرینہ۔ اوکان گڈ درَاچکی ناگ آ اسیکہ وا ایف سی والاک مون آ پیری خلنگ آ مریرہ، وا ہمو کرینگ نا لڑ بناء کیک و چائے پاڑی (رشوت) تننگ آن گڈ جان چُٹک۔ دئے منٹ گدرینگپک کہ باہوٹ بازار گلِّی ئٹ اسہ پین چیک پوسٹ اسیتون مون ترائی تمک، دا جاگہ نا خُلکن است آ صوبیدار ننے آن پیسہ ہلپک و نہ کرینگ ایتک بلکن بلوچ ایلم پاریسہ ننے آن اسٹ اسٹ آ سوج کیک کہ دہشت گرد ( بلوچ مزاحمت کار) آتے خنانرے؟ اوفتا بابت معلومداری ایتبو، اوفتا مخبری کبو، و دُنو بھاز سوج کننگک و داکان نن درغ نا خوش ءُ دروشم اسیتون پیشن مرینہ۔ بیست منٹ آن گڈ الندور کراس آ جنگی یونیفارم ئٹ سلوک کارندہ آتون مون تمک۔ گھنٹہ آتا ودار، وا ہمو سوج آک، ہمو ورندیک، اسیکہ وا چائے پاڑی نا زر و ہمو سخت آ پند برجاء مریک۔”

دلمراد آن ہراتم نن سوج کرین کہ داخس بے شرفی آن گڈ ہم او انتکن دا کاروبار تون ءِ گرا ونا پاننگ ئس کہ “نن زامران آن پیشن مرینہ، تیل ہلیسہ واپس تربت ئٹ پیہنہ، دا نیامٹ بھازا دیک لگرہ، تیوہ غا خواریک و سختیک تینا جاگہ غا، نن تیوہ غا کسر اسہ پارہ غان کرینگ و بے شرفی نا گواچی مریسہ کینہ و ایلو پارہ غان نیمہ غان زیات کٹیا غان زیات رشوت ئٹ فوج ءِ ایتنہ۔ دا تیوہ غاتے نن دا سوب سگنہ کہ اُراٹی ننا چُناک بین آن کسپس، نن بیوس اُن، دا کاروبار آن بیدس ننتون پین روزگار اف۔ ولے دا تیوہ غاک کم ئسر کہ داسہ دا روزگار نا اسٹ آ سیبو ءِ ہم ننے آن پُلنگیسہ ءِ۔ داڑان جوان ئس کہ ننے بس اسہ وار ئتون کسفنگہ۔”

دلمراد پائک کہ دا کاروبار نا ایسری نا سوب بلوچستان نا مخلوق زرگزرانی بھُس کاری نا گواچی مرو، او اختر مینگل و داکٹر مالک آن خواست کیک کہ نم ننا جان ءِ ایف سی نا کرینگ آتیان خلاس کرفنگ کتورے ولے خدا نا پن آ دا کاروبار ءِ بند کننگ کن ہلپبو۔

دلمراد ایسر آ چِڑیسہ پارے کہ “بلیدہ زامران نا ہفتاد ہشتاد ہزار آباتی کن چار آن پنچ بھلو ایف سی کیمپ و 28 آن زیات چیک پوسٹ ساڑی ءُ، دافتیٹ مخلوق نا بے شرفی و صاحب آتا (فوجی افسر) آتا کٹیا آن بیدس پین ہچ مفک۔ بلوچستان اوفتیکن خیسن نا بیدہ تروک آ چُک ءِ و نن دانا وارث آک بین آن کہنگ اُن۔”

حکومت نا پارہ غان نہ بیرہ تیل نا کاروبار آ رکھ خلنگانے بلکن دے کہی و دے ٹکی بلوچستان نا ہمو متنازعہ غاک سیم ءِ واڑ کننگ نا کاریم ہم بناء کننگانے، و دا تیوہ غا کسر نا خواری و سختی تیان گڈ سیم سر آ واڑ خلنگ ئٹ فورسز دلمراد کوْن آ بیوپار آتے توریسہ اوفتیان زوراکی ئٹ مزورکاری ہلنگ ءِ۔ واڑ نا پلر ءِ ٹہیفنگ کن دہاڑی نا مزور نہ بلکن تیل دروک بلوچ مزورکار تے توریسہ مزورکاری کرفنگک و اوفتا گاڑی تا تیل تے دڑفسہ بجری و مِش ہم اوفتا گاڑی تیٹ لوڈ کریسہ اوفتیان کاریم ہلنگک۔

یاتی مرے بلوچ قوم پرست، بلوچستان ءِ پاکستان و ایران ئٹ ونڈ کروک دا متنازعہ سیم ہرادے گولڈ سمتھ لائن ہم پارہ، ءِ منپسہ۔

ہراتم دلمراد آن نن سوج کرین کہ دا سیم سری واڑ ءِ خلنگ آن گڈ تیل نا کاروبار آن بیدس زند آ انت زیم تمو؟ گڑا او پارے “دے کہی و دے ٹکی بلوچستان ئٹ، گچین وڑئٹ زامران و پروم تون اوار آ علاقہ غاک، دے کہی و دے ٹکی بلوچستان نا علاقہ شمسر، باسد، تھدیم، دربلی، کٹگاں، گربن، میتہ، سنگ، ڈمبانی، تحتانی گتان، کسوئی، سیاہ گیسی، ملوئی، تلان سر، گربن، سرکیزے، ہتک،  ناگ، خان کلگ بادئی، پوگنزان، سادیم ، اسپیتین گر ئٹ اسٹ ایلو نا سیالک ءُ۔ کَرن آتیان بیدس سر و سوج آن اسٹ ایلو نا رہی آ ہننگ بننگ ءِ، نن اسٹ ایلو نا خوشی و غم ئٹ اوار مرینہ۔ داسہ زامران ءِ ہم واڑ ئٹ جتا کننگسہ ءِ۔ داڑان اسہ پارہ غا ننا تینا سیال آتیان مُری مرو و نن اسٹ ایلو نا خوشی و غم تا مچی تیٹ اوار مننگ کپرون، ایلو پارہ غان ننا زرگزرانی بدحالی نا دور بناء مرو۔ نن پدماندہ تو ارین، داسہ بلکن اسہ ترندو بین ئسے نا حالیت کن ننے داسی آن تیار کروئی تمو و نن داڑکن ہچس کننگ کپنہ واہم خواست کننگ کینہ کس دا بندغی المیہ ءِ تونگ کن کڑد ایسری ایتے۔”

بلوچستان مالو آن بھاز آ ویل آتا پلویڑ ئٹی ءِ، داسہ امر کہ رکھنگ نا پن آ بلوچستان نا جتا علاقہ آتیٹ واڑ خلنگ نا کاریم بناء کننگانے، دا عمل آن پک بے جاراتی و بے یخینی حالیت اسیٹی ودکی مرو، و دا دعویٰ تے شابیتی رسینگو کہ بلوچستان ءِ اسہ کالونی ئسے نا حیثیت ئٹ اوننگک۔

کنا کوپہ شہید حاکُم جان

ڈاکٹر اللہ نذر | نوشت: فیروز بلوچ

یاتی: داڑے آزادی پسند راہشون ڈاکٹر اللہ نذر بلوچ نا ہیت آتے فیروز بلوچ قلمبند کرینے۔

دی بلوچستان پوسٹ

نن کل انسانک اسے نا اسے جاہ ئسے آ نزور مرینہ، اسے نا اسے جاہ ئسے آ پنینہ،  دا گڑا ہر انسان ٹی مریک ولے نن جیڑینا کہ منہ بندغ ارے اوفتا دوست انگا بندغ آک کار اوفتے توریپک، ولے دُن افک، دا گڑا کُل ئتو مریک بھلا بندغ آتو مریک، چناتو مریک، زالبول آتو مریک، ورنا و بزرگ آتو مریک، سپاہی او راہشون آتیٹی ہم مریک، اندنو کسہ اس کنتو ہم ارے۔

نن ہرجاہ شہید رحمت جان نا بارہ ئٹ بنگونن، اونا چائنگ نا سون اندادے کہ سخت ہمتی ءُ بندغ اس مسونے، اونا جواننگا کاریمک مسونو، اونا مہروانی مسونے کہ ہرکس کن مہر کرینے، ایلو اونا اُرا گودی لمہ عابدہ نا ہمت نا سوب ءِ کہ چناتے ندر کرینے، چُناتے جوانو پنت تسونے،  او تینا جاغہ، مخلوق آُلم کلے ندر کرینے ، پدا ہم ہمت ئٹے کس اس پائے کہ اودے ہچ ہم متنے، لمہ عابدہ نا ہمت ءُ حوصلہ بلوچ قوم اکن امیت ئسے۔

شہید رحمت جان ءِ کل چانہ ولے اونا زند نا بارہ ئڑ جوانو ننے چاہنداری افک، منٹ پارہ کہ رحمت اسے سیاسی سنگت اس مسونے، منٹ پارہ او گوریلا کمانڈر اس مسونے، منٹ پارہ کہ او کُمک کار اس مسونے۔ دا کُل گڑاتے کرینے ولے امر ہرا وخت آ کرینے اوتے ڈاکٹر اللہ نذر نا زبان ئٹ دا گڑاتے کُل ءِ بِنگٹ، ای خواوہ کہ بلوچ راج اکن اندا گڑاتے نوشتہ کیو کہ او چار کہ رحمت دیرے۔

ہیت آتے مستی دریسہ ڈاکٹر اللہ نذر پارے کہ “تینا و رحمت عرف حاکُم جان نا سنگتی نا زیی آ اگہ کتاب اس ہم لکھیو کمے، اونا کڑد ئنا زی آ کتاب اس لکھیو ہم کمے ولے اینو اونا شہادت نا دے آ نُمتو منہ گڑا پاؤ، ای شہید حاکم اسے عمر ئنا اُن، اسے ہفتہ سینا فرخ ءِ، ای و شہید اسے جاہ آ رُدانن، خوانانن جیبری نا  اسکول اٹی اسے جاہ آ ولے دہمی کلاس آن پد ای مشکے گجر نا اسکول آ خواننگ کن ہناٹ او ہموڑے جیبری نا اسکول ئٹی خواننگ ٹی ئسک۔”

ڈاکٹر اللہ نذر پارے “ای و شہید رحمت جان زندمان ئٹی ہندن مسونن کہ ایلم مسونن، ننا سنگتی و خڑکی ہندن مسونے کہ ننے کس اس ہم تتنے کہ دا ایلم ءُ یاکہ ہلہ نا مار ءُ یا کہ سنگت ءُ۔ او سخت باز مہروانو بندغ اس مسونے، وخت اس کہ ای بیمار مسونٹ او کنا علاج کن تینٹ بسونے کنے شار آ درینے، او ہر وخت تینا تںخواہ آن کنکن پُچ گڑا ہلکونے، کنکن سخت مہر کرینے۔

شہید انتہائی وطن دوست و قوم پرست اس ئسک، شاعر طب ئنا بندغ اس ئسک، نن اسے جاہ آ خوانانا ولے وخت اس کہ ای اود خواننگ کن جتا مسون، ہرا وخت کہ واپس ملانو گڑا دے تا دے دیوان کرینن، او باز خوش دل ءُ انسان اس ئسک، ننا کُل ئنا زی آ سخت بھاز مزاک کریکا ولے اونا مزاک آک سخت معنی خیز ئسر اسے ہم سنگت اس اُستا کتوکہ، اونا گپ آک مسخرہ علاج ئسر، پریشانی و Depression نا۔

او تینا جہدے 2002 آ پد بناء کرے اول ٹی Surface نا سیاست ءِ کرے۔ شہید غلام محمد تو اوار منہ سال آن پد بس او مزاحمتی جہدے بناء کرے، او بی این ایم آن پد بی ایل ایف آ بسک مورچہ ئٹی توس ولے اونا فکر بناء آن آجوئی نا ئسک وطن دوستی نا ئسک۔ او سیاست ہم زبردست کریکا۔”

ڈاکٹر پائک کہ “اوٹی اسے جتاؤ عادت بھاز مسونے، بلوچستان نا ہر کنڈا کہ اسٹ اس شہید مسونے گڑا او الّمی فوج تو است جنگ اس کرینے، او شہید آتو ہر وخت قول کرینے کہ ای تینے تینا چناتے ینا خاندان ءِ ندر کیوا، گواچنی او تینا کل قول آتا زی آ پورہ بس کل ءِ پورہ کرے، تینا جندے ندر کرے تینا چناتے ندر تینا خاندانے ندر کرے، ہر چیزے ندر کرے۔”

ڈاکٹر مُستی پائک کہ “اونا پین اسے گڑاس دا مسونے کہ کاریم سخت بھاز کرینے ولے ظاہر ہچ کتنے ایلو لشکر آن بار او اسے باتن نا سپاہی اس مسونے، او پورہو گوریلا سپاہی اس مسونے کہ او تینا کروکا کاریم تے ہچ ظاہر کتنے۔

اونا مخلصی، ایماندری، بہادری و مزاج نا سادگی نا سوب آن زوت او مشکے نا اسے کمانڈر اس جوڑ مس اونا نیٹورک ٹی سخت بھاز سنگت ئدر ہراف شست آن زیات سنگت مسرہ، پدا او ترتیب تس او تینا نیٹورک اکن سیکنڈ کمان جوڑ کرے ولے کلے سمھبالا ، کلے تورے۔

ڈاکٹر پائک کہ “او ہر جنگی محاز ئٹی دشمن نا مونا اسے دیوال اس مسونے، چاہے دشمن آرمی نا شکل ئٹی مسونے یا کہ ڈیتھ اسکواڈ نا شکل ئٹی مسونے یا کہ پین شکل اسیٹی مسونے او جنگ تسونے، او ننکن کل اکن کوپہ اس مسونے، بھلا گڑا اونا دا مسونے کہ سنگت آتا چلائفنگ نا ہنر اودے بسونے ولے او ہر وخت تینکے ہچ فکر کتنے سنگت آتے کن فکر کرینے، چاہے او سُم تا مونا ہننگ مرے یا کہ پین جاہ اس او تینا فکرے کتنے، او تینے آن زیات سنگت آتے کہ گڑا ہلکنے، توفک، سُم و سواری اونا ہندا فکر مسونے کہ کنے مف ولے  سنگت آتے مرے۔

او مُستی پائک کہ “شاید ننے ٹی کم بندغ پائے کہ کنا ورنا غا چُناتے دبو کاریم ہلبو ولے شہید حاکم اولیکو بندغ ءِ بلوچ جہد ئٹی کہ ننے پارینے کہ کنا چناتے دبو کاریم ہلبو حالانکہ اونا چُناک اودے ساہ آن زیات دوست مسونو ولے مادرے وطن کن او تینا چناتے ندر کرنگ کن تیار مسونے، ننا سنگت آتیٹی اولیکو بندغ شہید حاکم جان ءِ کہ پارینے کنا چُناتے دبو کاریم ہلبو، اونا بہادری ہندادے کہ او دن ندر  مننگ کن تیار مسونے۔

شہید حاکم نا شہادت آن پد اونا ورناغا مار فرہاد اونا نیٹورک کمان مسک، اونا ایلو چُنکا 15 سال آ چُنا معراج ہم بہادری ئٹ جنگ تریسہ تینے نازرک آک جانا سُم تے جلا و دشمن نا 3 فوجی خلک و شہید مس، معراج نا شہادت ءِ 40 دے متو کہ فرہاد ہم شہید مسک اونا لاش ءِ اینو اسکان دشمن نشان تتو دیچا اودے، جنگ ئٹی ٹپی کرے ہلک یا کہ اونا لاش ءِ گیاوان اسیٹی بِٹے اینو اسکان ہم اونا لاش خننگتو۔

اونا کل چناک ہمونا فکر و فلسفہ نا زی آٹی ءُ، اونا 2 چنا شہید مس و اونا ایلو چنا میعی نا جنگ ئٹی ٹپی مس ولے اینو دے اسکان نکن اونا چناک  پشومان ءُ نکن اونا سنگت پشومان ءُ، کہ او داخرو ندری اس  تس، او تینا اُراٹی اسے آجوئی نا ماحول اس جوڑ کریسس، او تینا فلسفہ ءِ تینا چناتے سر کرے۔

اوڑان پد لمہ عابدہ (شہید حاکم جان نا زائیفہ) کہ اونا 2 چنا فرہاد و معراج جنگ ئٹی شہید مسر، اونا ارغ حاکم جنگ ئٹی شہید مس۔ اونا ایلو چُنکو چناس میرجان کہ حالیت آتا خرابی نا سوب آن اسے جوانو شار ئسے آ علاج کن دننگ کتو او جہان آن رخصت مس، لمہ عابدہ جہد ئتو اندن سلوکے کہ اونا 2 چنا بچانے ہندافتے ہم پائک کہ وطن کن ندر کیوا۔”

ڈاکٹر ہیت ءِ مستی دریسہ پارے کہ “اینو ننا علاقہ ٹی سخت بھاز سنگت حاکم و اونا چناتا سوب آن جہد ئٹی اوار مسونو، او تد ءُ، اونا و اونا چناتا تعلیم و تربیت نا سوب آن سخت باز بندغ اوار مسونے۔ حاکم نا فکر آن متاثر مروکو سخت بھاز ارے او پوسکنا زنک ئٹی کہ فرہاد و معراج نا فکر و ندری تا متاثر مروکو و اوار تموکو سخت بھاز ورنا شہید مسونو او بھاز اینو اسکان فوج ئتو جنگ کننگ ٹی ءُ۔

ڈاکٹر پائے کہ “حاکم ننتو خُڑک اس او ننا کوپہ ئسک، نن ہندن ئسون کس پائے کہ جی دا باوہ مارو ولے ہرا وخت آ فکری آ ویل آک مسورا گڑا تنقید زبردست کریکا، او پاریکہ کہ نن ذاتی حوالہ آ تینتو ایلم اُن، سیال اُن ولے تنظیم نا معاملہ ٹی ہچ ہم خاطر داری کپرہ ای ہراڑے خنیو کہ پارٹی یا جہدے نسخان مریک ای ہچ برداشت کپرہ، او زبردست ءُ تنقید کروک ءُ سنگت اس ئسک کہ ہر وخت مُثبت ءُ تنقید کریکا۔

شہید رحمت (حاکم) جان 21 جنوری 2015 ڈیتھ اسکواڈ، آرمی تو جنگ تریسہ شہید مس۔ شہید حاکم ءِ خبر تمانے کہ سنگت آک گیرہ ٹی ءُ گُڑا تینا اسے سنگت ئسے ہرفینے، او کسر آن شیہک جانے ہم ہرفینے گڑا ہنانے جنگ آ، فوج ئنا 20 آن زیات بندغ خلکنو سنگت آک، 7 موٹر سائیکل ہم پُلانو، آخر ٹی ڈیتھ اسکواڈ والاس فائر کرینے شہید مُستی ہنانے گڑا شہید سُم کنگنے۔ شہیک جان ءِ مخنگ اٹ پارینے کہ ای سُم کُنگونٹ، شہیک پارینے دنو مزاک کپہ اڑے اللہ کپ، شیہک چست کرینے تینا زانہ کاٹم ءِ تا تخانے ہموڑے شہید مسونے۔”

ایسر ٹی ڈاکٹر تینا عظیم آ سنگت، تینا ایلم و کوپہ ءِ یات کریسہ پارے کہ “بلوچ قوم اسے عظیم ءُ گوریلا و اسے عظیم ءُ جہدکار اسے آن محروم مسونے کہ اونا جاگہ ءِ کس اس ہلنگ کپک ولے اونا فکر زندہ ءِ اونا چناتے ٹی زند ءِ او بروکا نسل ئٹی زند ءِ، او ای محسوس کیوہ کہ دا جنگ ءِ داسہ کس ہم تورنگ کپک، او شہید نا مقصد پورہ مریک وطن آجو مریک۔”