بیگواہ بلوچ یا بیگواہ بلوچستان | برزکوہی – مہرناز

الّمی خوانبو

رخصت اف – مرید بلوچ

مزاحمت زند ءِ ’’ای، ہمو ہراکہ جہانی امن ئنا ٹیکی ءِ دوئی کرینٹ، مونجائی تون انداسرپد مریوہ کہ بیدس تشدد...

بلوچ سلہہ بند تنظیم تا کروکا گڑاس فیصلہ تا جاچ __میرین بلوچ

جنگ اٹ ہچبر رحم مفک بلکہ جنگ ءِ نفسیاتی پڑا کٹوئی مریک جسمانی طاغت آن زیات نفسیاتی طاغت جنگ...

تاریخ نا پنہ غاک (چارمیکو بشخ) | خان خدائیداد خان – محبوب شاہ

تاریخ نا پنہ غاک (چارمیکو بشخ) خان خدائیداد خان نوشت: محبوب شاہ دی بلوچستان پوسٹ - براہوئی کالم 1896ء اٹی(No.7) و 1870ء...

بیگواہ بلوچ یا بیگواہ بلوچستان

نوشت: برزکوہی| مٹ: مہرناز بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

غلامی، قبائلی و نیم قبائلی منڈ و سیاسی و نیمہ سیاسی چاگڑد ہراڑے بلوچ راج تینا راجی آجوئی نا جنگ ءِ اسہ چمباز، ہُشار، غیرمہذب ریاست و سخت غیر مہذب ءُ راج اسے نا برخلاف کننگ ءِ ۔

جی ہاو راجی آجوئی نا جنگ ۔۔۔۔ یعنی راجی آجوئی، ولے بھاز وخت بلوچ راج آن زیات آخہ بلکن چپ اٹ یا سیدھا وڑ اٹ بلوچ جہد تون تفوک بلوچ آتا نیمہ غان عجیب و غریب، ہبکہ و فریشان و مخوئی ءُ ہیت مونا بریک۔ پدا دا ہیت آ اسہ وار بندغ تینا زنچک آ چمشانک اس شاغک و سوچ خلیک کہ اڑے آمخ! دیخہ تو جاچ ہڷ و خوڑتی اٹ اُر کہ جاہی آجوئی نا جنگ مننگ ءِ؟

اگہ جاہی آجوئی نا جنگ ءِ گڑا ہیت آتیان انتئے دن گمان مریک کہ، آخہ خواجہ راجی آجوئی نا جنگ نہ، جمہوریت نا بحالی، کرپشن نا برخلاف، گٹر، جو و سڑک تا جوڑ کننگ، بجلی کمبہ، بندغ نا آسراتی دیمروئی پوریاگری و نیستی نا ایسری و ہندا وڑ نا خواست آتیکن جہد مننگ ءِ ۔ جہد نا بدل اٹ اگہ ریاست آک گڑاس نہ گڑاس بدلہ ٹی کیرہ، گڑا جہد یا برانز تون تفوک بندغاک ہندا وڑ نا عجیب و غریب ءُ خیال ایترہ، ولے راجی آجوئی نا راجی جنگ آتیٹ جنز آتا تاریخ نا خواننگ آن کم و ود کنا مون آن دا وڑ نا ہیت جہدکار تا کنڈان اینو اسکان اسل گدرینگتنے، اسہ ہم مثیل اس اف ای یا پین اسٹ اس مونا ہترے دا وخت اسکان۔

مثیل اس، جی اگہ دشمن نا برخلاف دُن مس، اگہ دا کاریم مس اے کاریم مس دشمن ننے خلو بیگواہ کرو، ترند ءُ کاروائی کرو، نیاڑی و چنا تے ارفو، سنگت آتے شہید کرو، خاہوت، ہنکین تیوہ غا شار آک درپدر مرور، ورناک شہید کننگور، ننا خوانندہ غا ورناک ہنور دا اے۔ اسہ پارہ غان راجی آجوئی نا است خواہی، نظریہ و فکر و دشمن نا برخلاف راجی جنگ و ایلو پارہ غان دا وڑ نا عجیب و غریب ءُ خیال مگنہ تینٹ اسہ بھلو و درشان ءُ فرخ و منافقی اس اف ؟ مگنہ جہان اٹ ایلو جنز آک یا جنگ انا وخت بندغ آتیٹ یا خاص وڑ اٹ جہدکار آتیٹ دا وڑ نا عجیب و غریب و اڑینگوک ءُ خیال خننگانے؟ کسس اسہ مثیل اس مونا اتنگ کیک؟ ہراڑ اسکان کنا علم و چائنداری نا طاغت ءِ گڑا ورندی آخہ ءِ۔ اگہ ورندی جاہی نفی ٹی ءِ گڑا دا خیال آک تنیا بلوچ راج و بلوچ جہدکار آتیٹ انتئے؟

ہیت پدا بریک ہموڑے سلیک، قبائلی، نیمہ قبائلی و سیاسی و نیمہ سیاسی منڈ و گندہ انگا غلام آ ملی تیٹ دائسکان ہم علم و شعور نا روشنائی سخت مدان و پیر انگا دروشم اٹ الم ساڑی ءِ، ولے تیوہ روشنائی آخہ اگہ نزور و لڑزوک آ فکر تون اوار راجی آجوئی نا صاف، علم و شعور و چائنداری مروف گڑا ہمو وخت اسکان دا وڑ نا روایتی خیال و ہیت آک ہر کنڈا ساڑی مرور۔

شش و پنچ نا گواچی راج یا جہدکار آک، پن انا راج و جہدکار مننگ کیرہ، ولے بدلی و انقلاب نا سوب اسل مننگ کپسہ۔ انتئے کہ انقلاب بدلی و راجی آجوئی بیدے اسہ تالان ءُ علم، عمل و شعور آن نہ مالو رسینگانو و نئے کہ رسینگور البتہ بیدس علم، عمل و شعور نا جہان ٹی اسٹ آخہ بلکن کہی دُنو نیمہ و کچ نا جہد و جنز ہنوکا وخت اٹ ہم خننگانے و اینو ہم اریر ولے سرسہب مننگ کتور و نئے کہ سرسہب مرور، اسہ نہ اسہ کچ اسیکان قربانی ہم تسنو؟ ولے ہرا کچ اسکان قربانی تسنو؟ او قربانی نا معیار انت ءِ؟ راجی آجوئی و راجی آجوئی نا ہلنگ کن قربانی؟ دا تینٹ بھلو سوج اسے یعنی اول راجی آجوئی نا ہلنگ و اوڑکن قربانی نا معیار؟ دیر دا اہم سوج و معیار نا گچینی اٹ چائنداری تخک و چائندار ءِ؟ کنا کل آن اہم انگا سوج ہندادے و علم و عمل شعور و سوگو فکر ئنا مطلب ہم ہندادے۔ گڑا دا بابت بلوچ جہدکار نا وڑ اٹ راجی آجوئی نا جنگ اٹی بیرہ اسہ دشمن اسیتون آختہ اف بلکن کہی دشمن آتون تینا راجی آجوئی نا جنگ ءِ کننگ ءِ، گڑا دا سوچ نا رد اٹ بلوچ راج و بلوچ جہدکار آک ہراڑے سلوک ءُ؟ گڑاتے امر پوہ مریرہ و اُریرہ و انت محسوس کیرہ؟ لس بندغ تا وڑ روایتی وڑ اٹ یا تیوہ انقلابی و جنگی و سیاسی نظر و ڈول اٹ؟

ہراتم تینٹ راہشون آتیان ہلیس جہدکار آتا پوہ مننگ، محسوس کننگ نا وڑ و ڈول آک لس بندغ تا وڑ مریر، بیشک او لس بندغ تیان جتا جہد و جنگ تون دے و نن تفوک مریر گڑا کنا خیال تا رد اٹ دننگا جہد بے کچ قربانی تیان پد ہم مُستی ہنوف و نئے کہ دیمروئی کرو و نئے کہ سرسہب مرو۔

کل آن اہم ہیت زاویہ نظر و نقطہ نظر ءِ، زاویہ و نقطہ نظر آن ہی رویہ غاک ودی مریرہ، دا گواچن آن نہ علم نفسیات نمن کیک و نئے کہ فلسفہ نمن مننگ کیک۔ ہراتم نقطہ نظر و زاویہ نظر روایتی مریر و لس بندغ تا مریر گڑا انقلابی سیاسی و علمی رویہ نا اومیت کننگ تینٹ آمخی آخہ تو انت اس مرو؟ و انقلاب و راجی آجوئی کن تیوہ انقلابی و راجی آجوئی نا وریہ تا گرج مریک بلکن ودی کروئی تمک۔

راجی آجوئی نا جنگ اٹ سوگو و ترندی تون اوار ہر جاگہ، ہند آ دشمن ءِ عبرتی ءُ شکست اس مرے، بلوچستان اٹ سرمایہ کاری منڈ و ایسر مرے، پاکستانی فوج بنگلہ دیش اٹ ہرا وڑ تینا بوٹ و پتلون تے ہلیسہ نرا، ہرا وڑ ویتنام و کیوبا آن امریکیک نرار، چین آن جاپانیک نرار، ہندا وڑ پاکستانی فوج و چین بلوچ ڈغار آن نریر و تاریخ و تیوہ جہان ٹی بلوچ راج ءِ زندہ ءُ راج اسے نا وڑ اٹ اسہ زندہ ءُ پن و پجار اس مرے۔

ننے ہچو ڈکھ اس مف، فریشانی مف، نہ باسنی و نئے کہ یخ مرے، داڑسکان کہ ننا زند انا لس زند ہم دانگ اینگ مف۔ بس انت مرے دشمن تون مرے، نن تون ہچ مف، بھلا بھلا کاروائی و کاریمک دشمن نا برخلاف مریر و دشمن ہچ کپ۔

کاش کہ دن مسکہ، کاش کہ جہان ٹی اسہ ہم دنو جنگ، انقلاب یا آجوئی، اسہ ہم مثیل اس مسکہ ، کنا وڑ انگا نا لائخ غنیمت پوہ مرسا جوان وڑ اٹ رنگ و روغن کریکہ مونا تخاکہ۔

اسّل ہندن مسکہ، بھاز گچین مسکہ ولے دا لس بندغ نا لس ڈول، فرمائش، است خواہیک مننگ کیرہ، ولے گواچن اٹ اسہ فیصد ہم دن مفک، گڑا ہمو اسل گواچن انت ءِ؟ دا گواچن نا بابت علم و عمل، شعور و چائنداری نا گرج ءِ ، او کم و ود بلوچ جہد اٹ الم ساڑی ءِ ولے سخت نزور ءُ دروشم اسے ٹی ، اسل اوغنگ و پِٹنگ نا متلب ہندادے پین ہچ اس اف۔

اسہ لس ءُ مثیل اس ہلنگ نا جیرت کینہ، کراچی ٹی پاکستان نا برخلاف مہاجر تا و گینگ وار نا ریاست نا بر خلاف جتا وخت آتیٹ جنگ و جنگ نا بنیات و مسخت ہنتس ہم مرے یا مسوسس دا شرہ ٹی ہننگ نا گرج اف ، کم و ود راجی آجوئی نا بنیات و مسخت الو و اف ہم، ولے پاکستانی فوج و ڈھکوک ادارہ تا دو آن گینگ وار و مہاجر تا کہسفنگ، نسل کشی و بیگواہی نا تدینیک مسنو، اوفتا مون ٹی بلوچ آتا نُت اٹی بے انا بریبر ہم اف، واہم ریاست نا برخلاف راجی آجوئی نا جنگ و ریاست آن اومیت کننگ ، بندغی حق و جمہوریت نا رکھنگ نا اگہ علم و عمل ، شعور و ادراک نا نزور ءُ دروشم اس آخہ گڑا پین انت اس مننگ کیک ؟

مگنہ پاکستان نا دو آن بلوچ، پشتون و سندھی تا تینا ڈغار آک بیگواہ افس ؟ مگنہ اگہ بلوچستان ، سندھ و پختونخواہ دا وخت پاکستان نا دو آن بیگواہ متورہ گڑا بلوچ ، سندھی و پشتون راج آتا بندغاک بیگواہ مسرہ؟ اگہ بلوچ، پشتون و سندھیک جواننگا چنا تا وڑ پنجاپی نا مونا دوتے تفیرہ اونا غلامی ءِ منّارہ تو بیگواہ بندغ تا تدینیک مسرہ ؟ مگنہ اسکان کہ بلوچستان ، سندھ و پختونخواہ دشمن نا دو آن بیگواہ ءُ ، ہمو وخت کہ ہراتم  اسکان دا ڈغار تا آجوئی کن جہد مرو بلوچ ، پشتون و سندھیک بیگواہ مروفس ؟

مگنہ اینو ہم ہنوکا وخت آن بار بلوچ، پشتون و سندھیک دو تے بڑزا کرسا پاکستان نا غلامی ءِ قبول کیر گڑا بیگواہ بندغ تا ویل ارزانی اٹ ایسر مروف؟

البتہ دا پوہ مروئی ءِ، اسل ویل و بنیات انت ءِ؟ اوڑا پام تننگ نا گرج ءِ ، اسل ویل و بنیات نا زی آ ، ایلو تدینیک تو اریر، و مرور ہم و گیشتر ترند مرسا ہم کرور، اوفتے اسہ کنڈا کننگ ہم جوانو عمل اس اف، خاص وڑ اٹ بلوچ بیگواہ بندغ تا یا بلوچ نسل کشی نا اہم ایشو ءِ جنز انا دروشم ٹی ارفنگ، بیدس روایتی وڑ اٹ مُستی ہننگ المی ءِ، ولے کل آن اہم و بنیاتی ویل دا وخت بلوچ، پشتون و سندھی تا راجی بقاء و راجی آجوئی نا ویل ءِ ۔

بلوچ راجی بقاء و پجار ایسر مروک و چُٹوک آ ہندا سلوک ءِ ، بھاز وخت ہم اف، بلوچ آتون بھاز کم وخت ارے۔ دا وخت اگہ بلوچ آک ریاست نا برخلاف گڑاس کرور گڑا الم بیگواہ مرور و بلوچ نسل کشی ٹی ترندی برو، مننگ کیک اسہ نسل اس ایسر مرے ولے اگہ بلوچاک دشمن نا برخلاف ہچ کتور چپ بیوس مسر، دو تے بڑزا کریر، یا کچ اٹ و نیمہ کاریم و کاروائی کریر گڑا مننگ کیک بلوچ آتا بیگوائی کم مرے، یا ایسر مرے یا بیگواہ بندغ اتا ویل ایسر ہم مرے، ولے بیگواہ بلوچستان یلہ مروف بلکن اونا جشوک جون رسینگو، تاریخ اٹ ہراتم بلوچستان جشوک مرو گڑا اسہ زنک اس آخہ تیوہ بلوچ راج بروک آ تاریخ اٹ بیگواہ راج اسے نا پن اٹ بیرہ یات مرو۔

کنا مسخت داڑے لوز آتا پیری تننگ یا فلسفہ پیش کننگ نا اف بلکن ای بیرہ داخس پاننگ خواوہ کہ اینو بلوچ راج اتون اِرا کسر آن بیدے مسٹمی کسر اسُل ہچ اف، دا سخت انگا حالیت اٹ بلوچ اسہ راج اسے نا وڑ ترندی اٹ سخت ترندی اٹ تینا راجی آجوئی و راجی بقاء نا خاطران تینا راجی جنگ ءِ ترند کے، ہرانا بدل ٹی ریاست نا ہر ردعمل کن زہنی و جسمانی حوالہ اٹ تیار مرے، گڑا نسخان آک گیشتر مرور ولے راج و ڈغار نا بروک آ وخت رکھوک مرو، ارٹمی کسر بھاز بیم بش کروک و ایسری نا کسر ءِ۔ بلوچ راج چپ مرے، دو ءِ دو آ تخے چاری مرے، غلامی ءِ منّے، گڑا چنکو وخت اسیکن نہ بلوچ نا نسل کشی مرو، نہ جشوک جونک مرور و نئے کہ بلوچاک بیگواہ مرور ، و مرو تو انت مرو ، بروکا وخت اٹ ڈغار آ نہ بلوچ مرو نئے کہ بلوچستان مرو، بیرہ تاریخ نا کتاب آتیٹ بیگواہ بلوچ راج و بیگواہ بلوچستان مرو، دا وخت پاکستان و چین انا کل آن بھلا مسخت و است خواہیک ہم ہندادو۔ داسا تنیا بلوچ راج و بلوچ جہدکار تے پوہ و آگاہ مروئی تمو کہ بیشک علم و عمل و شعور تون اوار سخت لائخی و سوگو حکمت عملی تون اوار تینا جہد ءِ مون مُستی دروئی تمو


دی بلوچستان پوسٹ : دا نوشت اٹ ساڑی ہیت و خیال آک نوشتوک نا جند ئنا ءُ، دی بلوچستان پوسٹ میڈیا نیٹ ورک نا دا ہیت آتے مَننگ الّمی اَف و نئے کن دا ادارہ نا پالیسی تا درشانی ءِ کیک۔

پُوسکنا حوالک

کوئٹہ: خودکش تراک، پولیس کارندہ آتون اوار کہیک مرگ نا گواچی

بلوچستان نا دارالحکومت کوئٹہ ٹی اینو سہُب مروک اسہ خودکش جلہو ئسے ٹی پولیس کارندہ آتون اوار بیست و...

ایران ءِ اقوام متحدہ ٹی زالبول آتا کمیشن آن کشنگ نا گمان ارے

برجاء سال ستمبر ئٹی ورنا کرد مسڑ مہسا امینی نا ایرانی پولیس نا دزگیری ٹی بےدادی ئٹ خون و اوکان گڈ بناء مروکا برانز...

ایلم شاہ فہد ءِ فورسز آک اُرا غان بیگواہ کریر، پاش کننگ مرے – رضیہ بلوچ

بلوچستان نا بنجائی شار شال ئٹی زوراکی نا بیگواہی تا برخلاف وائس فار بلوچ مسنگ پرسنز نا برانزی کیمپ اینو 4875 می دے ہمپریس...

سبی: اولیکو سندھ بلوچستان کرکٹ ٹورنامنٹ بناء مس

آل سندھ بلوچستان کرکٹ ٹورنامنٹ بناء مس، گوازیک سبی و حب چوکی ٹی مرور۔ بلوچستان نا ضلع سبی ٹی اولیکو آل سندھ بلوچستان کرکٹ ٹورنامنٹ...

کاہان آپریشن: خلنگوک بندغ آتا جون تیا فورسز آتا گھاٹ

تدوکا دے تیٹ بلوچستان نا ضلع کوہلو ٹی فوجی آپریشن ئٹی خلنگ مروکا بندغ آتا جونک کوہلو ڈی ایچ کیو آ رادہ کننگانو و...