مجید بریگیڈ نا تہہ ئنا کسہ – ٹی بی پی تیدری

الّمی خوانبو

رخصت اف – مرید بلوچ

مزاحمت زند ءِ ’’ای، ہمو ہراکہ جہانی امن ئنا ٹیکی ءِ دوئی کرینٹ، مونجائی تون انداسرپد مریوہ کہ بیدس تشدد...

بلوچ سلہہ بند تنظیم تا کروکا گڑاس فیصلہ تا جاچ __میرین بلوچ

جنگ اٹ ہچبر رحم مفک بلکہ جنگ ءِ نفسیاتی پڑا کٹوئی مریک جسمانی طاغت آن زیات نفسیاتی طاغت جنگ...

تاریخ نا پنہ غاک (چارمیکو بشخ) | خان خدائیداد خان – محبوب شاہ

تاریخ نا پنہ غاک (چارمیکو بشخ) خان خدائیداد خان نوشت: محبوب شاہ دی بلوچستان پوسٹ - براہوئی کالم 1896ء اٹی(No.7) و 1870ء...

مجید بریگیڈ نا تہہ ئنا کسہ

“مجید بریگیڈ نا بنماس، تاریخ و فلسفہ نا پٹ و پول نا کسہ، دا پند ئٹ بی ایل اے سرکماش بشیر زیب بلوچ، مجید بریگیڈ نا کماندار حمل ریحان، مجید بریگیڈ نا لاجسٹک انچارج بزگر خان تون اوڑدئی کننگو۔”

ٹی بی پی تیدری

چیف ایڈیٹر میران مزار

بناء غان مالو:

جولائی نا اسہ باسن ءُ دیگر اس کوئٹہ نا علاقہ کلی اسماعیل ئٹ اسہ چنکو اُرا اسیٹی چار سنگت بھاز اُرے آن اسہ ٹِک ئسے آ بیدس ایسری آ سرمننگان شرہ کننگ ئسر۔ منہ دے مالو اوفک جہان اسکان تینا توار ءِ سرکننگ کن اسہ ترند ءُ فیصلہ اس ہلکوسر، ولے دا شرہ برجاء ئس کہ دا فیصلہ ءِ عملی وڑئٹ دیر ایسری ایتو۔ ترند قوم پرست و مارکسسٹ نظریہ تیان متاثر چار آ ورناتے دا باور مریک کہ اگہ اوفتا دا مشن سرسوب مریک، گڑا دا وہوکا بلوچ تاریخ نا مون ءِ ہڑسو، اندا سوب ہر اسٹ نا شرہ دا ئس کہ دا کاریم ءِ ایسری اسکان سرکننگ کن بائدے او کائے۔ گڈسر ئٹ دا ہیت آ سرمریرہ کہ چار انگاک تینا پِن تے پرچی تیا نوشتہ کریسہ اسہ ڈبہ اسیٹی شاغسہ بخت آ ہلیرہ کہ دنا پن پیشن مریک۔ ہراتم ڈبہ ئٹ تموک کاغذ آتا ٹکر تیان اسٹ کشیسہ اودے مَلیسہ خواننگک، گڑا اوڑا پن “مجید لانگو” نوشتہ مروک مریک۔ ایلو مسٹ آ سنگت آک مجید ءِ باکر کریسہ موارکبادی ایترہ۔

منہ دے آن گڈ 2 اگست 1974 آ ہمو وخت نا پاکستانی وزیراعظم ذولفقار علی بھٹو ءِ کوئٹہ غا اسہ مُچی اسیٹی تران کننگ کن بروئی ئس۔ دا ہمو وخت آک ئسر، ہراتم بھٹو بلوچستان ئٹ نیپ (نیشنل عوامی پارٹی) نا حکومت ءِ ایسر کریسہ تیوہ غا بلوچ قوم پرست راہشتون تے حیدر آباد جیل ئٹ بند کریسس و شاہ ایران نا کمک ئٹ بلوچستان اٹ اسہ شابیت ءُ آپریشن اس بنا مسوسس۔ ہراڑان بھلو کچ اسیٹی بلوچ آک مرک ئنا گواچی مسوسر۔ مجید لانگو دا آپریشن نا ورندی ئٹ مون پہ مون ذولفقار علی بھٹو آ وت کش جلہو کننگ خوائسکہ۔ جلہو کن اوڑتون بیرہ اسہ متکنو روسی ساختہ چغلی بمب اس مریک۔ او مُچی ہند نا رہی آ اسہ درخت ئسے آ لگیسہ بھٹو نا تدینگ کن اُروک مریک، ذولفقار علی بھٹو ءِ خننگ تو او خڑک ہننگ نا کوشست کیک ولے ہمو ہند اسکان سرمننگ آن مالو چغلی بمب اونا دو ئٹی ترخک۔

دا سما تمتو کہ مجید لانگو نا ایلو مُسہ سنگت دیر ئسر، و دوارہ اوفتا انت مس۔ اوفک ہلنگار و خلنگار یا دوارہ مرغنا بلوچ مزاحمت ءِ سوگو کننگ ئٹ ہمو دوک ئسر۔ ولے دا تدینی کم و وَد پنجا سال آن تیوہ غا قوم پرست بلوچ سیاسی باسک و مزاحمتکار آتا ملی ٹی اندن نوشتہ ءِ کہ داسہ اوفتا شعور نا بشخ اس مسونے۔ مجید لانگو نا 2 اگست 1974 نا جلہو ئٹ ذوالفقار علی بھٹو بچاسس۔ ولے دا جلہو بے سوب متویسس، دا جلہو نا زہم آک سال آتیان گڈ اندنو چِر ئسے نا ودشت ءِ کریر ہرادے اینو جہان “مجید بریگیڈ” نا پِن آن چائک۔

مجید نا پٹ و پول ئٹ:

29 جون 2020 آ اسہ سرمئی رنگ ئنا گاڑی سیٹی چار بلوچ ورنا پوسکنا سلاء تیتون پاکستان نا تیوی غاتیان بھلا شار کراچی نا جتا روڈ آتیان مریسہ، پاکستان اسٹاک ایکسچینج نا مونا سلیرہ۔ گاڑی آن دڑنگسہ او اسیکہ چیک پوسٹ آ ہندی گاٹ آتیتون مون تس بناء کیرہ، ہراٹی تیوہ غا گاٹ و ارا جلہو کروک خلنگرہ و ایلو اِرا جلہو کروک آک تہٹی پیہسہ جنگ تریسہ کیرہ۔ دیخہ اُرے آ ہڑتوم آتا خلنگ نا ہم حوال بریک۔ حکومت پاکستان جلہو نا حوال ءِ پک کریسہ پائک کہ اسہ بھاز ترندو جلہو ئسے بے سہب کننگانے۔ ایلو پارہ غان بلوچ آجوئی دوست گل بی ایل اے اسہ حوال اس شینک کریسہ پائک کہ جلہو ننا “مجید بریگیڈ” کرینے، نشان پاکستان نا زرگزرانی ئس و نن تینا مسخت ءِ دوئی کننگٹ سرسہب مسونن۔

دا جلہو تیوی جہان نا حوالکار چینل و اخبار آتیٹ ہند دوئی کیک، ولے داڑتون اوار بھاز آ سوج آک ودی مریرہ و اسہ پوسکنو شرہ سینا بناء مریک۔ دا شرہ بیرہ بلوچ تحریک نا نغد کار آتے اسکان سلوک مفک بلکن بلوچ قوم پرست آک ہم دا شرہ اٹ جتا خیال آتیتون خننگرہ۔ بی ایل اے مجید بریگیڈ نا گچین کروک ہند آتیا جلہو نا مسخت انت مریک؟ مجید بریگیڈ نا جلہوک سرسہب یا بے سہب؟ تدوکا وخت ئنا مون آ ناگمان آن فدائی جلہو نا دود داخہ ترندی تون انتئے تالان مننگ ءِ؟ فدائی جلہو بلوچ تحریک کن فائدہ ءُ یا نسخان؟ دا و دا وڑ نا بھاز آ سوج آک مجید بریگیڈ نا بیداری تون و گچین وڑئٹ گڈیکو جلہو آن گڈ شرہ نا سرحال ءِ۔

دا تیوہ غا سوج و شرہ غا بی ایل اے و خاص وڑ ئٹ اونا مجید بریگیڈ نا پارہ غان ہچو ہیت اس میڈیا ٹی خننگپک۔ دی بلوچستان پوسٹ دا سوج آتا ورندی، مجید بریگیڈ نا تاریخ، بنماس و فلسفہ نا پٹ و پول کن اسہ پند اس بناء کرے۔ دا پند ئٹ نن بلوچ لبریشن آرمی نا سرکماش بشیر زیب بلوچ تون اوڑدئی کرون۔ دا نیامٹ اولیکو وار مجید بریگیڈ نا کماندار حمل ریحان بلوچ میڈیا تون ہیت کرو ءِ۔ ننے مجید بریگیڈ نا ہیل تس ہند آک، اوفتا ہند، دا وخت اسکان فدائی جلہو کروک آتا تموک گڑاک نشان تننگور۔ نن دا فدائی تا خڑک سنگت و ٹریننگ ئٹ کمکار آتون ہم ہیت کرون۔ ننا ہیت و گپ مجید بریگیڈ نا لاجسٹک یونٹ نا انچارج بُزگر خان تون ہم مرو ہرا دا تیوی پند اٹ ننتون اواری کرو۔ ڈھکوک کمک آتیان برجاء حوال نا کوشست آن گڈ ننے دا شڑط آ اوڑدئی مریسہ ءِ کہ نن تینتون موبائل، کیمرہ یا بجلی نا ازباب تخپرون و نئے علاقہ و کیمپ آتا پن و ہند آتے پاش کرون۔ دا معروضی پند سرلٹھ آن بناء کریسہ قلات نا مش تیٹ ایسر مرو و تاریخی پند 1995 آن بناء مریسہ بروکا وخت نا’ گمان آتے اسکان سرمرو۔

پیرانگا پیغمبر:

90 نا سَن ئنا وخت، بلوچ سیاست ئٹ طوفان آن مالو سمندر نا چُپی آنبار ئس، ہرانا بابت پاکستانی تجزیہ نگار آک پارہ کہ بلوچ اسہ کٹفوکو مرغنو جنگ و 15 سالہ بے وطنی نا ٹپ ءِ چٹنگ ئس۔ و بلوچ دا چُپی ءِ مُتکن آن پوسکن ئٹ لڈ و ہنپ نا ساعت پائک۔ دا 1995 نا ہیت ءِ، اسہ پیر ءُ بلوچ قوم پرست مارکسسٹ اس کوئٹہ اٹ تینا اُرا ئٹ ورنا تے مُچ کریسہ سیاسی، چاگردی و فلسفیانہ سرحال آتیا تعلیم تننگ نا لڑ اس بناء کیک۔ دا تعلیمات آک اسکول و سیاسی سرکل آتا دود آتیان جتا مریرہ۔ داڑے سوج ارفنگ ہیل تننگک۔ زوت دا سرکل آتے “حق توار” نا پن تننگک۔ و تینا استاد ءِ ورناک “پیغمبر آجوئی” نا پن اٹ توار کیرہ۔ تیوی جہان دا “پیغمبر” ءِ سردار خیربخش مری نا پن اٹ چائک۔

اندا سیاسی تول بش آتیان ورنا تا اسہ اندنو زنک اس ودی مریک، ہرا بلوچ مزاحمت نا پوسکنا دروشم بلوچ لبریشن آرمی ءِ پوسکنا غاب اٹ شاغسہ تیوی بلوچستان ئٹ سوگو کیرہ و اینو آن بِسٹ بیست سال مالو 2000 اٹ باقاعدہ تینا اولیکو سلاء بند کاریم تا بناء کیرہ۔ دا تول بش آتیٹ بھاز خوڑتی اٹ ہیت آتے بنوکا اسلم دہوار پنی اسہ جوزئی ورنا اس ہم ساڑی مریک۔ دا ورنا بھاز زوت دا فیصلہ غا سرمریک کہ بلوچ ویل نا اسٹ آ ایسری بیرہ سلاء بند جہد ءِ۔ دا ورنا بی ایل اے ءِ سوگو کننگ اٹ تیوہ غاتیان زیات بااثر، کاریمی و بیم بش کروک شخصیت اسینا ہند دوئی کیک و 2017 ئٹ بلوچ لبریشن آرمی نا سرکماش گچین کننگک۔

خداداد لائخی تا خواجہ دا ورنا اسلم بلوچ، بلوچستان نا بنجائی شار کوئٹہ آن بیرہ پنجا کلومیٹر مُر بولان ئٹ تینا بنجاہی کیمپ ءِ کریسہ، تینا راہشونی نا پند ئنا بناء ءِ اسہ کیمپ کماندار ئسے نا دروشم اٹ کیک۔ اونا خڑک سنگت آتا ردئٹ اسلم ہفتاد سَن ئنا وخت نا جنگ ءِ خواتویکہ، او بڑز آ مش تا تہٹی ڈھکوک جنگ کننگ خواتویکہ۔ اندا سوب او “شاری گوریلا جنگ” کن ورنا تا ہیل تس ءِ بناء کرے و بھاز زوت دا جنگ ءِ بلوچستان نا مش تیان کشیسہ شار آتے اسکان ایس۔ ہراتم دا جنگ شار آتے اسکان سر مس گڑا تیوہ جنگ ئنا نشخہ مٹ مس، دانا کوک ہر پارہ غا بننگ ئٹ بس و ورناک ہم پین زہمی مریسہ دا جنگ ئٹ چِر پہ چِر اوار مریسہ کریر۔

ولے اسلم دا جنگ ءِ پین مُستی دننگ خوائسکہ، حق توار نا مجلس آتیٹ اسہ مجلس اسیٹی ارفنگوک اسہ سوج اس ساندہ اونا ملی ٹی پیری کریسہ کریکہ۔ او دا گچین آ مجلس نا ہیت آتے تینا یار سنگت آتیتون ساندہ پاریسہ کریکہ، ہراتم سردار خیر بخش مری تینا لیکچر آن گڈ تولوک ورنا تیان سوج کریکہ کہ “جہان نا تیوہ غا بھلا آجوئی نا تحریک آتیٹ فدائی ساڑی ئس، وت کش ساڑی ئسر، بلوچ جنگول ودی کننگ ءِ ولے انت سوب ءِ کہ نن فدائی ودی کننگ آن دو ارفوک اُن؟”

سن 2008 ئٹ بولان ئٹ بی ایل اے نا “سارو” کیمپ ئٹ اسلم بلوچ تینا باباور مُتکنا سنگت آتے مُچ کریسہ اوفتا مون آ تینا پوسکنا عزائم تے مونا تخیسہ پائک کہ “او بلوچ لبریشن آرمی نا تہٹی اسہ پوسکنو بریگیڈ اس ہڈ تریفنگ خوائک۔ دا زیات ہیل تس مروک مرو، و بیرہ جند ندری جلہو کرو۔” دا وخت اسکان دا بریگیڈ نا نہ پن اس مریک و نہ داٹی کس اوار مریک، نئے کس ءِ امیت مریک کہ داٹی کس اوار مرو۔ دا بیرہ ابدال نا تغ اس خننگک۔

مجید آن مجید اسکان:

دا 17 مارچ 2010 کم و وَد دو بجہ نا وخت ئس، ہراتم پاکستانی فوج کوئٹہ نا گولیمار چوک و وحدت کالونی نا خڑک اسہ اُرا ئسے چارمہ کنڈ گیڑ اٹ ہلک۔ ہراتم اُراٹی ساڑی تیوہ بندغ آتے سما تما کہ او گیڑ اٹی بسونو، گڑا اوفتیان اسہ ورنا اس توفک ءِ ارفیسہ اسہ پارہ غان سم کاری کریسہ کسر ملیسہ تینا سنگت آتے پائک کہ او دا کسر آن پیشن مریر، او پد آن فوج ءِ تورک، و دوارہ او ہم پیشن مریک۔ سنگت آتا پاننگ آن بیدس ہم او اوفتے زور اٹ اوکان کشک۔ دا تیوہ غا ندارہ نا آزموندئی اودے مالو ہم مسوسس، ہراتم اِرا سال مالو اندنو گیڑ ئسے آن بلوچستان نا اسہ پین شار حب چوکی ئٹ نئے بیرہ او تینا سنگت آتے کشنگ اٹ سرسوب مسوسس بلکن دوارہ ٹپی حالیت اٹ تینٹ ہم پیشن مسوسس۔ ولے دا وار فوج بھاز بھلو کچ اسیٹی بروک مریک و دے ئنا وخت مریک۔ اوڑتون بیرہ اِرا کسر مریرہ، تینے بچفہ یا تینا سنگت آتے، او تینا سنگت آتے بچفنگ اٹ سرسوب مریک و اسہ گھنٹہ ئسے نا مون تس ئسے آن گڈ تینٹ خلنگک۔

دا ورنا نا خلنگ نا حوال جنگل اٹ خاخر آنبار تالان مریک، انتیکہ اودے بلوچستان نا تیوہ غاتیان لائخ و ترند “اربن گوریلا” گمان کننگک۔ دا ورنا نا چاہنداری مجید لانگو نا پن ئٹ مریک داڑے بیرہ پن تیٹ اسٹی اف، ہراتم 2 اگست 1974 آ مجید لانگو اول بھٹو آ فدائی جلہو ئٹ خلنگک، منہ سال آن گڈ اوفتا اُراٹی اونا چنکا ایلم ودی مریک۔ مجید نا یات ئٹ دا مار نا پن ءِ ہم لمہ باوہ مجید لانگو تخرہ۔ ایلو دا ہڑتوم آ ایلم تے بلوچ مخلوق مجید اول و مجید ثانی نا پن ئٹ یات کیک۔ ولے دا بیرہ اِرا ایلم دا اُرا غان بلوچ آتا آجوئی نا تحریک کن پیشن مفسہ، اوفتا نیامئی ایلم ایڈوکیٹ امیر بخش لانگو اندا سال 2010 ئٹ فروری نا تُوہ ئٹ خلنگک۔ ہرادے بی ایل اے تینا سرکماندار پن کریسہ بلوچ مزاحمت نا بہادری نا بڑز آ پِن “سگار بلوچ” تننگ نا پڑو ءِ کیک۔

اندا دے 17 مارچ 2010 آ اسلم بلوچ باقاعدہ بی ایل اے نا فدائی بریگیڈ نا پڑو ءِ کیک، و میڈیا ئٹ اسہ حوال اس شینک کیک، ہراٹی مجید ایلم تا ندر مننگ نا فلسفہ ءِ کسر نا چراغ پاننگک، و بی ایل اے نا فدائی بریگیڈ ءِ مجید ثانی تون اوڑدہ کریسہ اونا پِن “مجید بریگیڈ” تخنگک۔ و دُن بلوچ مزاحمتی تاریک نا تیوہ غاتیان بیم بش کروک، پوسکنا و ایلیٹ یونٹ ودی مریک۔

سنت ابراہیمی:

سال 2010 نا ایسری ئٹ بی ایل اے نا اسہ جنگول باز خان مری، اسلم بلوچ تون حوال کریسہ اوڑتون اوڑدئی نا اُست خواہی نا درشانی کیک۔ باز خان مری اسہ بھاز سادہ و چُپ طب نا بندغ اس و اِرا چُنا نا باوہ مریک۔ باز خان نا اندا سادہی و چُپ طبی نا سوب اونا سنگت آک اودے درویش پاریسہ توار کیرہ۔ او اسلم بلوچ تون بولان ئٹ “بُزگر وتاخ” ئٹ اوڑئی کیک، و اسہ مرغنو گپ تران اس کیک۔ بروک آ بھاز آ سال آتے اسکان اسلم بلوچ دا گپ تران نا حوالہ ءِ تریسہ تینا سنگت آتیتون پاریسہ کیک کہ “خدا آن ای بیرہ اسہ گڑاس خواوہ کہ او بلوچ لمہ تے دا طاغت ایتے کہ او باز خان کُون ءُ چنا ودی کیر۔”

30 دسمبر 2011 آ تدوک پاکستانی بنجاہی وزیر نصیر مینگل نا مار شفیق مینگل و اوڑتون اوار بندغ آتیا کوئٹہ ئٹ اسہ وت کش جلہو اس مریک۔ شفیق مینگل آ دا دوبہ ءِ کہ او بلوچستان ئٹ مننگ کروک وڑ ئٹ فوج نا مخ تفی ئٹ ڈیتھ اسکواڈ ٹہیفوک ءِ۔ ہرا سد آ سیاسی باسک آتا کسفنگ و اغواء ٹی اوار ءُ۔ داڑان بیدس بلوچستان نا علاقہ توتک آن پاش مروک اجتماعی قبر آتا دوبہ ہم اوڑا مریک۔ دا وت کش جلہو ئٹ شفیق مینگل تینٹ رکھوک مریک ولے اوڑے مننگ کروک ڈیتھ اسکواڈ نا کم و وَد بیست کارندہ خلنگرہ۔ دا جلہو نا ذمہ واری بی ایل اے مجید بریگیڈ منک و میڈیا ئٹ جنسار شینک کریسہ پائک کہ دا جلہو اونا فدائی “باز خان مری عرف درویش” کرینے۔ دا مجید بریگیڈ نا باضابطہ اولیکو کاروائی مریک۔

بی ایل اے نا مجید بریگیڈ ءِ ایلو کاروائی کن ہفت سال اسکان کسر اُروئی مریک۔ 11 اگست نا دے بلوچ قوم پرست آتیکن بھاز المی ءُ دے اس مریک۔ دا ہمو دے ءِ کہ ہراتم ریاست قلات 1947 ئٹ انگریز آتیان آجوئی نا پڑو کریسس۔ ہر سال بلوچ قوم پرست آک دا دے آ علامتی وڑئٹ آجوئی نا دے ئنا دروشم اٹ گدریفرہ۔ اندا علامتی دے ءِ گچین کریسہ مجید بریگیڈ نا ارٹمیکو فدائی جلہو 11 اگست 2018 آ بلوچستان نا علاقہ دالبندین ئٹ سیندک پروجیکٹ آ کاریم کروک چینی انجینئر آتا بس آ “ایس وی بی آئی ڈی” جلہو اس کننگک۔ دا جلہو اٹ بھاز آک کہیرہ و ٹپی مریرہ۔ ولے دا جلہو نا تیوہ غاتیان گچین آ ہیت وت کش جلہو کروک آ مریک، ہرانا سوب آن بروک آ سال آتیٹ بلوچستان ئٹ برجاء آجوئی نا جنگ نا نشخہ، وَڑ و ڈَول مٹ مریرہ۔

جلہو کروک نا چاہنداری 22 سالہ ورنا ریحان اسلم بلوچ نا پن ئٹ مریک، ہرا بی ایل اے نا سرکماش اسلم بلوچ نا تینا بھلا مار مریک۔ اودے تیوہ غا بلوچ آتا دوی آ دا ہیت برجاء بننگ ئس “وخت ئنا ابراہیم آجوئی کن تینا تیوہ غاتیان زیات نرخ ئنا گڑا ءِ ندر کرے۔”

دئے لکھ ئنا وت کش:

پند ئنا اولی دے آ ننا درستی راستی “بُزگر خان” تون کننگاسس، ہرا داکان مونی پند ئٹ ننتون اوار مرو، و ننا اوڑدئی بی ایل اے سرکماش تون کریفو۔ داکان مُستی رازداری نا سوب بی ایل اے نا ایلو یونٹ نا جنگول آتے ہم مونی ہننگ نا موکل اف۔ کم و وَد زند ئنا چِل ہتم خنوک بُزگر خان، بی ایل اے نا مُتکنا جنگول آتیان اسٹ ءِ۔ او اسلم بلوچ نا باوری و خڑک سنگت آتیان اسٹ اس مسونے، و مجید بریگیڈ نا لاجسٹک یونٹ نا انچارج ءِ۔

نن مجید بریگیڈ ءِ سرپد مننگ نا اُست خواہی تون، ہراتم اوڑان منہ سوج ارفنگ نا خواست کرین گڑا او امنا کرے، ننا اولیکو سوج اندا سرپد مروئی ئس کہ اسلم بلوچ انت ٹَک خلیسہ تینا بھلا مار ءِ فدائی مشن آ رادہ کننگ نا فیصلہ کرے؟ او دیخہ ٹَک خلنگ آن گڈ اسہ مرغنو ہیت اس بناء کریسہ پارے “ہراتم ریحان جند ندری جلہو نا فیصلہ کریسس و جلہو نا تیاریک ایسر ئسر، گڑا اسہ اُست خواہ سنگت اس اسلم بلوچ ءِ تینا بھلا مار ءِ جند ندری جلہو کن رادہ کپرنگ نا صلہ تس۔ او لوز آتیٹ ترندی ہتیسہ پارے کہ “پگہ ریحان نا وارث و جانشین مرو، نے دا وڑ بے وارث مروئی اف۔ اگہ نے وت کش کرفوئی ءِ گڑا دُنو مدرسہ تیانباروں وت کش جلہو کروک آتا فیکٹریک اریر، ہراڑے دئے لکھ ئٹ وت کش رسینگک، اوکان اسٹ بہا ٹی ہل۔” اسلم ترندی تون اودے توریسہ ورندی تس کہ “اگہ اینو نن تینے و تینا چناتے ندر کننگ آ اُست خلون، گڑا پگہ نن ہرا مون ئتون بلوچ لمہ غاتیان اوفتا جغر نا ٹکر تا ندر مننگ نا خواست کرون؟ آجوئی بیرہ اوفتا حق ءِ، ہرا اسہ ڈھکوک طاغت یا کرایہ نا خونی اسیکن کسر اُننگ نا جاگہ غا تینا جنگ ءِ تینٹ مُستی دیرہ، تینا ندر مننگ ءِ تینٹ بشخرہ۔ اینو اسہ ریحانو اس ہنو پگہ سد آ دلیر آ بلوچ چناک پین ودی مرور۔ مسخت بیرہ اسہ وت کش تراک اس اَف بلکن دا کسر ءِ نشان تننگ ءِ کہ داکان مُستی دا جنگ امر کننگہ۔ اسہ ریحان نا ہننگ آن ای بے وارث مروفٹ، کنا وارث کنا راج ءِ۔”

اسلم بلوچ نا تیوہ غا گمانک پک مسر، دالبندین فدائی جلہو آن گڈ مجید بریگیڈ بھاز چسپانی تون مونا بس و اونا رضا کار آتیٹ ودکی مس۔ بیرہ مُسہ تُوہ آن گڈ 23 نومبر 2018 آ بی ایل اے مجید بریگیڈ نا مُسہ جنگول کراچی ئٹ چینی قونصل خانہ آ اسہ بھلو فدائی جلہو اس کریسہ، مجید بریگیڈ ءِ تیوی جہان نا اخبار تا سرخی تے اسکان سرکرے و اوفتا مون آ سلوک آتیکن بیم ئنا گھنٹی خلک۔

نن تینا مِزل آن خڑک ئسون، سر مننگ آن منہ ساعت مالو اسہ مرغنو چُپی ئسے آن گڈ بُزگر پاننگ بناء کرے “اسلم اسہ دلیر ءُ بندغ اس ئس ولے اونا دژمن دلیر اف، اسلم ہرا دئے لکھ ئنا وت کش آتے ارفتئو، اونا دژمن مون پہ مون مونتس نا جاگہ غا، دئے لکھ ئنا وت کش اس رادہ کریسہ اودے شہید کرے۔”

بلوچ لبریشن آرمی نا سرکماش و مجید بریگیڈ نا خالق اسلم بلوچ 25 دسمبر 2018 آ تینا پنچ سنگت تون اوار اسہ وت کش جلہو اسیٹی خلنگاسس۔

 متکنا جنگ، پوسکنا دتر:

25 دسمبر 2018 اولیکو وار اَلو، ہراتم بلوچ مزاحمت نا دا دیومالائی کڑدار اسلم بلوچ نا خلنگ نا حوال گوہی کننگ ئس، داکان مالو او بھاز آ جلہو تیٹ بچاس پیش تماسس و اسہ وار بولان ئٹ فوج تو دو پہ دو مڑ تس نا وختا مُسہ سُم لگنگ آ ہم ٹپی حالیت ئٹ او گیڑ ءِ پرغیسہ پیشن مسوسس، ہراڑان گڈ اسہ سال ئسے اسکان حکومت اودے خلنگ نا دعویٰ کننگ ئس۔ ولے دا وار بی ایل اے تینٹ اسلم بلوچ نا خلنگ ءِ پک کرے۔ بی ایل اے نا پک کننگ آن گڈ ہر پارہ غا رکھوک گام گیج آتا تجزیہ نگار آک دادے بیرہ اسلم بلوچ نا مرک آخہ بلکن ترندی تون کاٹم ارفوک بیم بش کروک مجید بریگیڈ نا ہم مرک گوندار۔

ولے تیوہ غا گمان و دعویٰ تیان چَپ اسلم بلوچ نا خلنگ آن بیرہ چار تُوہ آن گڈ 11 مئی 2019 آ مجید بریگیڈ تینا دا وخت اسکان تیوہ غاتیان بھلا کاروائی ءِ کرے، ہراتم مجید بریگیڈ نا چار جنگول بلوچستان نا ساحلی شار گوادر ئٹ ریڈ زون نا تہٹی چار ستارہ ہوٹل “پی سی” آ جلہو کریسہ اوڑا بیست و چار گھنٹہ آن زیات وخت اسکان کوزہ کریر۔ بی ایل اے دعویٰ کرے کہ دا وختا چینی سوداگر مخلوق تون اوار بھاز آ فوجی کارندہ غاتے کسفنگ آن گڈ ہوٹل ءِ بُھس کننگانے۔ بیست و چار گھنٹہ آن گڈ سم تا ایسری آ جلہو کروک آک تینے تینا گڈیکو سُم اٹ خلیسہ کسفینو۔ و اوکان گڈ 29 جون 2020 نا پاکستان اسٹاک ایکسچینج آ چار جنگول نا زوت نا جلہو اسہ پاش ءُ کلہو ئسے کہ مجید بریگیڈ اسلم بلوچ آن گڈ ایسر مننگ یا نزور مننگ نا جاگہ غا پین سوگو و زیات بیم بش کننگ ءِ۔ دانا سوب انت ءِ؟

بیست یکمی کرن ئنا بناء تون ہراتم اسلم بلوچ ڈھکوک بلوچ مزاحمتی تاریخ نا پوسکنا سلاء بند تنظیم بی ایل اے ءِ سوگو کننگ و ڈھکوک سلاء بند کاریم تیٹ گٹ ئس۔ ہمو وخت بلوچ خوانندہ سیاست ئٹ بلوچستان یونیورسٹی کوئٹہ نا اسہ ورنا خوانندہ اس ترندی تون مونا بننگ ئس۔ ہراتم نواب اکبر خان بگٹی نا شہادت آن گڈ بلوچستان نا سلاء بند جنگ ئٹ اسہ وار ئتون ترندی بریک، ہمو وخت دا بڑز بالاد ورنا تیوہ غاتیان بھلا بلوچ خوانندہ گل بلوچ اسٹوڈنٹس آرگنائزیشن آزاد نا چیئرمین گچین مریک۔ نواب اکبر بگٹی نا شہادت نا بدل ئٹ، خان آف قلات یک و نیم سد سال آن زیات وخت آن گڈ ہراتم 2006 ئٹ بلوچستان نا مسکوہی دارالحکومت قلات نا شاہی محل ئٹ تیوہ غا بلوچ سردار آتا تاریخی بھلا جرگہ خوائفنگک، و تیوہ بلوچ سردارک داٹی مریرہ گڑا دا ورنا ءِ اوڑے جرگہ آن پیشن نہ بیرہ پاکستان نا خلاف بلکن سردار و سرداری بست و بند نا خلاف ہم برانز ارفنگ و تران کریسہ خننگک و دوارہ “بشیر زیب بلوچ” پِن خوانندہ سیاست آن پیشن تیوہ بلوچ سیاست اسکان سرمریک۔ دا ہمو وخت ئس، ہراتم بی ایس او آزاد بلوچستان نا تیوہ غاتیان بھلا و تیوہ غاتیان طاغت تخوک گل جوڑ مریک۔

بی ایس او آزاد نا پنی مننگ، اثر و ریاست مخالف بیانیہ ءِ اریسہ 2008 آن گڈ بی ایس او آزاد نا خلاف اسہ بھلو ریاستی ہل و تور اس بناء مریک۔ ترندی تون اونا سد آ باسک و راہشون تے دزگیر کریسہ ساندہ کن بیگواہ کننگک و سد آتے ٹِک کریسہ کسفنگک۔ بے سلاء و خوانندہ جاہ تا بیوس آ خوانندہ مننگ نا سوب آن دافک ریاست نا آسرات شکار مریرہ و 2011 اسکان نیمہ غان زیات بی ایس او آزاد ءِ نیست کننگک۔ پاننگک کہ دا ریاستی کریک ڈاون ئٹ بی ایس او آزاد نا ڈھکوک چیئرمین بشیر زیب بلوچ و اسلم بلوچ نا ہند ئسے آ اوڑدئی مریک۔ تینا سنگت آتا دُن ہڑزان کسفنگ ءِ خنیسہ بشیر زیب دا ہیت آ سر مریک کہ بلوچستان ئٹ آجوئی کن پرامن سیاسی جہد داسہ مننگ کپک۔ دا اوڑدئی ٹی او اسلم بلوچ ءِ و اسلم بلوچ اودے تینا خیال آتا ہمگرنچی اٹ سوسوب مریرہ۔ بشیر زیب بلوچ پنچ سال بی ایس او آزاد نا چیئرمین مننگ آن گڈ خوانندہ سیاست ءِ رخصت کیک و بی ایل اے نا بشخ اس مریک۔

بروکا دئے سال او سپاہی آن ہلیس کماندار اسکان، دوارہ کماندار آن ہلیس بی ایل اے نا بڑزکو ادارہ سینئر کمانڈ کونسل نا باسک نا پند ءِ کیک۔ ہراتم اسلم بلوچ خلنگک گڑا بی ایل اے ئٹ راہشون نا ہچو ہورکی اس خننگپک و نہ جیڑہ ئس۔ شابیت سیاسی و جنگی آزموندئی و اسلم بلوچ نا زیات خڑک سنگت مننگ نا سوب آن بشیر زیب بیدس چک و تاڑ ئسے آن بلوچ لبریشن آرمی نا پوسکنا سرکماش کننگک۔ اندا تیوہ غاتیان بھلا سوب مریک کہ اسلم بلوچ آن گڈ مجید بریگیڈ ایسر متو بلکن پین زیات مونا بریک انتیکہ لڑ اسل پنیتو و راہشونی اٹ اودے پوسکنا دتر پین زیات بیم بش کروک سوب آتے اسکان سر کیک۔

 ننا مخالفت ننا ترجمانی ءِ:

ہراتم ننا اوڑدئی بلوچ لبریشن آرمی نا راہشون بشیر زیب بلوچ تون مس گڑا شام نا اِرغ نا وخت مسوسس۔ داڑا امنائی مرے یا مف ولے بلوچستان نا سیاست و انت کہ بروکو وختس مرو اوڑا بی ایل اے نا بھاز بھلو زہم تمو، اوڑان بھاز آ سوج آک مننگ کیرہ ولے ننا اُست خواہی مجید بریگیڈ و فدائی جلہو تا بابت اونا و اونا تنظیم نا ہیت آ شرہ کننگ نا دروشم ئٹ اروئی ئس۔ ربیدگی بلوچی حال احوال و کُننگ آن گڈ نن تینا گپ تران نا بناء ءِ کرین۔ 

ٹی بی پی حوالکار: مجید بریگیڈ انت ئسے، دانا ہڈ تس نا مسخت آک انت ءُ؟

بی ایل اے سرکماش: مجید بریگیڈ گواچن ئٹ ردوم ئسے آن گدرینگسہ بلوچ مزاحمت نا پوسکنا دروشم ءِ۔ ہرادے پین زیات پوسکن و سوگو مروئی ءِ۔ دانا ہڈ تس نا مسخت اندنو اہداف آتے اسکان سر مننگ ءِ، ہرا ربیدگی گوریلہ وڑئٹ جنگ آن مننگ کپسہ۔ دنکہ بلوچ آجوئی نا جنگ مونی ہننگ ءِ، مرغنی تینے ٹی فطری وڑئٹ سرگڑدانی ہم ودی کیک۔ ولے دا تیوہ غا سرگڑدانی تیٹ دا تحریکِ آجوئی نا بنماسی فلسفہ بے پام مروئی اف کہ دژمن فوجی طاغت نا زی آ ننے آ کوزہ کروک ءِ و اودے داکان بیرہ مون تریسہ طاغت نا سوب آن پیشن کننگ آ بیوس کننگ مریک۔ اندا سوب جدوجہد نا تیوہ غا بشخ آک تینا جاگہ غا الّمی اریر ولے تیوہ غاتیان زیات ننے تینا جنگی لائخی تیا گچینی، پوسکنی و اثرانگیزی ودی کننگ آ کروئی ءِ۔ اگہ نن اسہ وڑ ئسے آ سلوک مسون، تینا جنگ اٹ پوسکنی و ترندی آن پد سلوک مسون، گڑا آسراتی تون شیڑتیفنگون۔ پاش ءِ، ننتون دژمن آنبارو مڈی اف کہ جنگی جیٹ ہلیسہ جنگ کین۔ ننا تیوہ غاتیان بھلا طاغت ننا ورندی بیدادی نا سوب و ندر مننگ نا جوزہ ءِ و وڑ ڈول نا چھاپہ مار جنگ ءِ۔ اندا سوب ننے گوریلہ وڑ جنگ نا تیوہ غاتیان سوگو آ وڑ فدائی جلہو تیٹ تینا لائخی تے گچین وڑ ئٹ ہتوئی ءِ و اندا مجید بریگیڈ نا مسخت ءِ۔

ہراتم اسہ نظریاتی جہدکار اس دا فیصلہ اسکان سر مریک کہ ہراتم، امر و ہراڑے ندر مروئی، ہراتم وخت و جاغہ ءِ گچین او تینٹ کیک گڑا او دژمن نا پوسکنا سلاء تیان ہم زیات بیم بش کروک مریک۔ ہراتم راج آک دا وڑ ندر مننگ نا کسر ءِ ہلیرہ گڑا اونا ورندی جہان نا ہچو طاغت اسیتون مفک۔ ہموتم نن خنینہ کہ خُلوک آ دژمن ندر مننگ نا دا پاک آ نظریہ نا بنماسی نظریاتی اساس آتیا جلہو کننگ نا کوشست کننگے۔ اوفتا پورو کوشست مریک کہ وڑ اسیٹی دا سوچ ءِ بلوچ ئٹ سوگو مننگ آن مالو نظریاتی وڑئٹ چِک تاڑ نا گواچی کریسہ ایسر کے۔

ٹی بی پی حوالکار: انت سوب ءِ کہ بلوچ قوم پرست آتیان اسہ حلقہ اس دا جلہو تے نغد کاری نا گواچی کریسہ دا دوبہ ءِ خلیک کہ دن انگا کاریم تیان تحریک نا بدنامی مریک و بیگواہ مخلوق نا یلہ کریفنگ نا تحریک ءِ نسخان مریک؟

بی ایل اے سرکماش: دا بابت نن مالو ہم ہیت آتے مونی ایسونن کہ ساڑی تحریک بلوچ آتا تیوہ غاتیان بھلا مزاحمت ءِ، و ہر وڑئنا طاغت و زوراکی ءِ کاریم اٹ ہتنگ آن گڈ ہم، دژمن دا تحریک ءِ ایسر کننگ کتئو، دانا تیوہ غاتیان بھلا سوب تحریک نا سوگو نظریاتی بنماس آک ءُ گڑا داسہ تحریک ءِ ایسر کننگ آن زیات بلوچ راجی تحریک آجوئی نا مون ءِ ہوش ءِ چھپ کریسہ ہڑسنگ نا پارہ غا پام تننگ مریسہ ءِ۔ بے بختی اٹ منہ سنگت ہم داٹی چاہنداری یا بیدس چاہنداری آن اوار مننگو۔

تیوہ غاتیان مست اسہ ہیت اس سرپد مننگ الّمی ءِ کہ زوراکی، غریبی و غلامی، کوزہ آن دوئی مروک آکو، اندن بیدادی، نسل کشی، بندغی حق آتا لتاڑنگ دا کوزہ آن دو خلاسی کن برجاء مزاحمت نا بدل ءُ۔ دا ہڑتوم آتے گوجالسہ اوننگپ۔ دا جنگ ءِ نن بلوچ راجی آجوئی کن تینٹ بناء کرینن، دوارہ دا تحریک ءِ ایسر کننگ کن دژمن بندغی حق آتے لتاڑنگ ءِ۔ اگہ نن مزاحمت ءِ یلہ کریسہ غلامی آ امنائی کین بندغی حق آتا لتاڑنگ ہم سلیک۔ خننگ اٹ دا بریسہ ءِ کہ منہ بندغ نا پارہ غان تحریک ءِ چاہنداری یا بیدس چاہنداری آن آجوئی نا جاگہ غا، تحریک نا ردعمل نا مون آ اسہ تحریک اس ٹہیفنگ نا کوشست مننگ ءِ۔ دا سیدہ غا کسر ءِ گڑد کریسہ اوٹی چکر خلنگ نا وڑئٹ ءِ۔ داڑے اُست ہشوک آ ہیت داد ءِ کہ دا گڑا نا درک مننگ اف کہ تینا خواست آتے داخہ در شیف بٹیسہ ءُ، دا مرغنا جدوجہد و ندر مننگ نا داخہ در چنکو بدل ئسے آ امیت تخنگ مریسہ ءِ کہ بدل ئٹ اسہ آجو بندغ اس مننگ نا جاگہ غا بیرہ اسہ بندغ اس مننگ نا حق ءِ خوائنگسہ ءِ۔

دن انگا رجحان آک بیرہ منہ بلوچ سیاسی باسک یا ڈاءسپورا اسکان سلوک افس، بلکن بلوچ سلاء بند تنظیم آتے ہم زیمی و شَل کننگ نا کوشست خننگ اٹ بسونے، و اندا سوب آک ئسر ہرافتا زی آ جنرل اسلم بلوچ نا راہشونی اٹ 2017 ئٹ بلوچ لبریشن آرمی نا تہٹی بھاز بھلو تنظیمی و آپریشنل بدلی ہتنگا۔

مجید بریگیڈ 2011 ئٹ اولیکو کاروائی ءِ کیک، اوکان گڈ نہ بیرہ مجید بریگیڈ بلکن تیوہ بلوچ لبریشن آرمی نا کاریم نزوری نا گواچی مریرہ۔ ای داڑے ساعت ءِ گچین سرپد مریسہ گدرینگوک ندارہ ءِ مونا ہتنگ الّمی سرپد مریوہ انتیکہ دا لڑ اسٹ ایلو تون تفوک ءِ۔ 2011 آن گڈ نن اِرا بدلی خننگ بناء کرین، اولیکو دا کہ بی ایل اے نا بست و بندی حالیت ءِ چاہنداری تون اندن نزور و سرگڑدان کننگا کہ اونا زیم آک مون پہ مون بی ایل اے نا جنگی لائخی تیا تمیسہ کریر و ارٹمیکو بی ایل اے نا بنماسی نظریہ و بیانیہ ءِ مٹ کننگا۔ بست و بندی نزوری آن کم و وَد جہد کار آتے بیدس کاریم آن تولفنگا و دوارہ غیر اہم بحث اسیٹی ہڑیفنگا و ایلو پارہ غان ہرا بی ایل اے نا بنماسی فلسفہ ئس کہ “بلوچ راج ننا طاغت نا بنماس ءِ و تینا کوپہ غاتیا دا جنگ ءِ سوگو کریسہ آجوئی دوئی کننگو۔” دادے مٹ کریسہ دا پچار بناء کننگا کہ بلوچ دا جنگ ءِ بیدس پیشن نا طاغت آتا کمک کٹنگ کپک، گڑا داسہ پین شہادت و ندر مننگ چادی گری مرو، بس داسہ پیشن ملک آتیا ہنیسہ سیاست کریسہ و کمک ہلنگہ۔ یعنی ہزار آتا کچ ئٹ شہادت آتیان گڈ یات بریک کہ کہنگ الّمی اف بلکن پیشن ملک تولنگہ، یخیناً دا فلسفہ آرام دوست ذہنیت ءِ وڑِک، و دا خیال نا دامون ایمون منہ بندغ مُچ ہم مرور ولے دا بلوچ نا آجوئی نا خواست آتیان میل آتا مُری نا ہیت آک ءُ۔

2016 آن تنظیم نا تیوہ غا مُتکنا کماندار آک دا بدلی و اوار ودی کروک دروغ نا مخ تفی ءِ گمارار، داڑا گپ تران آک بنا کریر، اختلاف بش مس، جنرل اسلم بلوچ تنظیم نا پورو وڑ ڈول آ سوج ارفیسہ اسیکہ وا ادارہ بندی نا خواست کرے۔ ولے کوشست کننگا کہ کہ اسلم بلوچ ءِ تنظیم آن پیشن کشنگہ۔ بی ایل اے نا کم و وَد تیوہ غا کماندار آک 2017 ئٹ اسہ ٹک ئسے آ امنائی کریر و بی ایل اے نا تنظیم اٹ پوسکنی ایسر، باقاعدہ ادارہ ٹہیفنگا، و اندا ادارہ غاک جنرل اسلم بلوچ ءِ باقاعدہ دود آتا ردئٹ بی ایل اے نا سرکماش پن کرے و 17 اگست 2018 غا بی ایل اے نا بڑز کماندار کونسل و آپریشنل کور کمیٹی پیشن ملک ہندی اسہ بندغ ئسے تنظیم نا بنماسی باسکی آن کشنگ نا پڑو کرے کہ بی ایل اے نا پیشن ملک ہچو نمائںدہ ساڑی اف۔

دا بن گپ ءِ ای دا سوب مونا ایسوٹ کہ سرپد کننگ کیو کہ امر تحریک نا مون ءِ ہڑسنگ نا کوشست مننگ ءِ۔ دا سرپد مننگ کن کہ دا بیرہ ہیت افس بلکن گواچن ءُ، نم دا فرخ ءِ و داکان گڈ نا گڑاتے اُربو۔ 2017 نا دا بدلی تیان گڈ بی ایل اے نا کاریم تیٹ چسپانی و پوسکنی بریک، اوشت ایسر مریک، مجید بریگیڈ ءِ ہراڑے توننگا ہموکان اسیکہ وا کاریم نا بناء کیک۔ الّمی دا سوج ملی ٹی بریک کہ اگہ بی ایل اے ءِ ہفت سال اسکان پد توننگپروس گڑا اینو نن اخس مونا مسونہ۔ داسہ ایلو پارہ غا اربو ہرافتیا نن دوبہ خلکوسن کہ اوفک بی ایل اے شَل کریسہ اسہ راجی فوج ئسے نا جاگہ غا بیرہ پیشن ملک برانز و راجی حوالکاری نا میڈیا اسکان توننگ خوائسرہ، اوفک اینو انت کننگ ءُ؟ او اینو پیشن ملک منہ برانز و سوشل میڈیا غا بیدس خواست نا گپ و تران اسکان سلوک ءُ۔

اینو مخالف آک ننے آ دا دوبہ ءِ خلیرہ کہ نن تحریک ءِ شدت پسندی نا پارہ غا دننگ اُن، نن فدائی جلہو تا پارہ غا تحریک نا مون ءِ ہڑسنگ اُن۔ ننے آن خواست مریک کہ نن دا دوبہ غاتا ورندی ایتن۔ گواچنی نن ورندی تننگ الّمی سرپد مفنہ، انتئے کہ دا دوبہ غاتے خن تیا تخوک منینہ۔ اوفک ہمو ہیت آتے کننگ ءُ ہرافتے نن ساندہ کننگ آ مسونن۔ آھو نن جنگ آ زیات پام کننگ خوانہ، آھو نن بلوچ نا آجوئی نا جنگ ئٹ ترندی ودی کننگ خوانہ، آھو نن سرپد مرینہ کہ بلوچ نا بندغی، شاری و سیاسی حق آک اونا آجوئی تون گنڈوک ءُ و دا آجوئی ءِ نن اسہ سوگو ءُ جنگ ئسے نا سوب دوئی کننگ کینہ، آھو نن سرپد مرینہ کہ مجید بریگیڈ نا فدائی جلہو تیٹ نن دژمن نا مُخ ءِ پرغنہ۔ ننا مخالف آک ننا نظریہ نا ترجمانی کننگو۔ دا سرحال آ ننا اخس مخالفت کننگہ ننے خوشی ءِ، انتئے کہ نن خوانہ کہ بلوچ جنگ آجوئی نا مخالف آک جتا وڑ ئٹ، نیمون چم آتیٹ مخالفت کریسہ تینے پاش کیر و اسہ لیک اس کشنگہ۔ راج و گچین وڑئٹ ورناک جوان دا سرپد مننگ کیر کہ اگہ اوفتے راجی آجوئی نا دا پاک آ جنگ ءِ مُستی دروئی ءِ گڑا اوفتا کسر ہرا مروئی ءِ، کہ رد تمپس۔ دا عملِ تطہیر ءِ، تیوہ غاک پاش مننگ ءُ، لیک آ کشنگسہ ءُ کہ دیر انت خوائک و نن اسُل حق ئٹی اُن کہ دا لیک آک پاش مریسہ کیر۔ بی ایل اے نا سنگت آک جنگ آجوئی نا پاسبان و امین ءُ۔ نن دا ہیت آ اسُل امنائی کروفن کہ تحریک نا مون ہڑسینگہ و اودے بندغی حق آتا اسہ این جی او اس کننگہ۔ نن تدوکا وخت نا ردی تے اسیکہ وا کننگ نا موکل تننگ کپنہ۔

80 نا وختا پنجا ہزار آن زیاد سلاء بند بلوچ سرمچار جنگ کن تیار تولوک ئسر، ولے تیوہ غاتے پاریسہ تولفنگا کہ روس برو و نن ٹینک آتیٹ تولسہ بلوچستان ءِ فتح کرون۔ روس بننگ نا جاگہ غا واپس ہنا و ننا داخسو بھلو طاغت اس کسر اُروک ہر و دِر حالیت ئٹ واپس بسر و نسخان مسر، منٹ لیویز نا سپاہی جوڑ مسر، زیات مش تیٹ خواری کش روزگار پٹیسہ سلیسر۔ اگا دنو بھلو طاغت ئسے آ باور کننگوس، اوفتے جنگ اکن سوگو کننگوس گڑا پاکستان تون اسہ اندنو مون تس اس تننگ مسکہ کہ پنجابی نا نسل آک یات تخارہ تا۔ اندا رد آ فیصلہ تا بابا مری ءِ درک ئس، اندا سوب ایسری وخت اسکان او اسیکہ پیشن نا طاغت آتیا اوننگ نا جاگہ غا دا جنگ ءِ ترند کننگ آ پامداری نا پاریکہ۔ اینو اسیکہ وا منہ بندغ جنگ ءِ ایسری ٹِک جوڑ کننگ نا کوشست کننگ ءُ، جنگ نا اُست کٹئی کننگ ءُ، مون پہ مون فدائیں تا بے شرفی کننگ ءُ کہ ورناک تینا راجی جنگ نا پارہ غا پام کپس۔

ٹی بی پی حوالکار: انت نم پیشن ملک کمک ارفنگ آن خلاف اُرے؟

بی ایل اے سرکماش: نن اسہ راج ئسے اُن، ننے آ کوزہ کننگانے و دا کوزہ ءِ مر کننگ کن نن الّم برابری نا بنماس آ سنگت راج آتیان کمک نا امیت تخنہ و جنگ ئٹ کمک خوائنگ ننا حق ءِ۔ دنکہ ارٹمیکو بھلا جہانی جنگ ئٹ جرمنی نا کوزہ ٹی مروک آک سیوتی فوج آن کمک نا خواست دوئی کریر۔ ولے نن کس ئسے آن ہم کمک تینا راجی خواست آتیان دو ارفنگ نا شڑط آتیان بیدس امنائی کرون۔ دا بلوچ نا تینا جنگ ءِ، اگہ نی تینا جنگ ءِ تینٹ کننگس گڑا کس کمک کننگ نا ٹَک خلنگ کیک، اگہ نی اسہ سوگو ءُ جنگ اس کننگس گڑا کس نا کمک ءِ نا شڑط آتیا کرو، نے راجی خواست آتیان دو ارفوئی مفک۔ ولے اگہ نی تینا جنگ ءِ تینٹ کپیسہ و اُروک مریسہ کہ پین کس اس نے آجوئی تاس اٹ ہتیسہ ایتے گڑا نی آمخ آتا جنگ ئٹی اُس۔

ٹی بی پی حوالکار: ہرا مخلوق نا پارہ غا نما اشارہ ءِ، اوکان نما تنظیم آ دوبہ لگیسہ بسونے کہ نم ایران نا پراکسی اُرے؟

بی ایل اے سرکماش: انت نمے مخنگ ہلپک، ہراتم لندن اٹ تولیسہ ٹوئٹر آ جناح نا متکنا کوٹھی ءِ خیرات اٹ خواہوک، وطن نا جانباز آتے پراکسی پائے، ہرافک تینا مرضی تون کاٹم تیا سُم کنیرہ؟ نم دا مخو آ پام کبو، ہرافک دا دلیل آ جنگ ءِ یلہ کریر کہ پیشن نا ملک ئنا کمک آن بیدس نن آجوئی دوئی کننگ کپنہ، او ہموفتے پراکسی پارہ ہرا راجی آجوئی نا عملی جنگ ءِ کننگ ءُ، ساہ تننگ ءُ، ندر مننگ ءُ۔ نما سوج ئنا سیدہ ورندی دا پاریسہ ایتوا کہ ہچبر آخہ، ایران یا اسہ ملک ئسے نا بی ایل اے پراکسی ہچبر اف۔ ولے انت دا ورندی آ امنائی مننگ کیک؟ ہچبر نئے، انتئے کہ سوج اندنو بندغ ارفنگ ءُ، ہرا ورندی خواپسہ ولے سرگڑدانی ودی کننگ خوارہ ہچو ورندی اسیتون اوفتے ہل و تس اف۔ دا سرگڑدانی چول آتے ودی کریسہ تینا لوڑ گوڑ آ کڑدار آتے دا بے جاراتی نا پد اٹ ڈھکنگ خوارہ۔ دا بیرہ چنکا خیالات آتا چنکا بندغ آکو، ہرا سرپد مریرہ کہ دوبہ غاتیان ایلو بندغ نا بالاد ءِ شیف خلیسہ تینے بھلن نشان تننگ مریک۔ دا ہیت آتے ہند تننگ مف۔

بلوچ لبریشن آرمی نا جنگ دے ٹک آن ہلیس دے کہی اسکان پورو بلوچ راج و بلوچ راج نا تاریخی و نظریاتی سیم آتیکن ءِ۔ بی ایل اے ڈیورنڈلائن، گولڈ سمڈ لائن و پاکستان نا بیرہ پِن نا سیم بندی تا بشخنگ ءِ منیپک۔ ننا جہد نوری نصیر خان نا بلوچستان نا سیم آتا آجو حیثیت ئٹ اسیکہ وا ہتنگ ءِ۔ بی ایل اے دا تاریخی و نظریاتی سیم آتیان اسہ انچ اس ہم پد سلپرو۔

ٹی بی پی حوالکار: دا دوبہ غاتا بنماس دا پاننگک کہ لس مخلوق نا ہند آتیا دُنو جلہو جہانی اصول آتیان چَپ ءِ، داڑان تحریک ءِ جہانی پِڑ آ نسخان مرو و اندا سوب ءِ کہ امریکئی اسٹیٹ ڈیپارٹمنٹ بی ایل اے ءِ دہشتگرد تنظیم پِن کرینے؟

بی ایل اے سرکماش: بی ایل اے ہراتم جہانی اصول آتیان چَپ ہنانے؟ ننا ڈغار آ کوزہ مسونے و نن دا کوزہ نا خلاف تینا آجوئی کن سلاء بند مزاحمت کننگن و دا سلاء بند مزاحمت ننا قانودی، اخلاقی، فطری و شرعی حق ءِ۔ نن دا جنگ ئٹ نزور آ فریق اُن، نن دود آتا رد ئٹ جنگ کننگ کپنہ گڑا نن گوریلہ جنگ کننگن، چھاپہ مار جلہو کینہ۔ گوریلہ جنگ مخلوق نا تہٹی مریسہ دژمن و اونا مفاد آتیا جلہو نا پِن ءِ۔ مخلوق آ جلہو کننگ و مخلوق اٹ مریسہ جلہو کننگٹ بھاز پاش ءُ فرخ ئسے و داڑے بدنیتی نشان تریسہ، دا پاش آ فرخ ءِ گوجالسہ مونا ہتنگسہ ءِ۔

 بی ایل اے نا تیوہ غا فدائی جلہو تیا چمشانک اس شاغنگہ، ہرا لس مخلوق نا ہند آتیا مخلوق نا تہٹی ئسر، اوفتیٹ اخس بے گناہ شاری تا ساہ ہنا؟ ننا 13 فدائی شہید مسر ولے اوفک اسہ بے گناہ اس لس شاری اس خلتویس۔ اگہ دا سینزدہ آن بیرہ اسٹ ہنیسہ مذہبی شدت پسند وڑ ئنا وت کش جلہو اس کروس گڑا حالیت امر مسکہ؟ تیوہ جہان نا تاریخ ءِ پیشخانڈنگہ، مجید بریگیڈ آن زیات لس خلقت نا ساہ ئنا خیال تخوک ہچو ہم فدائی دستہ اس نم خنپیرے۔ بلکن نم بی ایل اے نا بیست سال نا کاریم تیٹ معصوم شاری تا نسخان نا کچ ءِ جہان نا ہر اسہ گوریلہ تنظیم سیتون اُربو۔ بی ایل اے نا ردیک مفرنگ نا کچ ئٹی ءُ۔

دا ہیت آک کہ جہانی قانود آتے لتاڑنگسہ ءِ، بیرہ تینا مون ءُ ہیت ءُ، ہرافتا مسخت سرگڑدانی تالان کننگ و مجید بریگیڈ ءِ متنازعہ کننگ نا بے سہب آ کوشست ءِ۔ ہرانا سَوب فدائی نظریہ نا بنماسی اساس ءِ نزور کریسہ ہندی مننگ آن توننگ ءِ۔ نم بیرہ دا لڑ آ پام کبو دافک بے نَت و دو آ دلیل آتے امر مٹ کننگ ءُ، نم تینٹ گواچن اسکان سرمننگ کیرے۔ ہراتم 11 اگست 2018 آ دالبندین ئٹ چینی انجینئر آتیا فدائی جلہو کننگک، دا تو لس مخلوق نا ہند اس اَلو، و پاش وڑئٹ بلوچ دژمن آک ٹِک کننگرہ۔ دوارہ دا جلہو نا انتکن مخالفت کننگک؟ او وخت تینے آن ٹہیفوک آ پروپیگنڈہ بناء کننگک کہ بی ایل اے چنا تیان وت کش جلہو کریفنگ ءِ، انتیکہ ریحان بلوچ نا گواچن سَن آن اوفک بے سما مریرہ۔ ہراتم مونا بریک کہ ریحان 22 سال نا اس ئس گڑا پین نیمون ٹہیفنگک، و اسہ بیان اس تننگک کہ دا فدائی جلہو جنرل اسلم بلوچ تینا مار آن، تینا پن و نشان تس کن کریفینے۔ نم یخین کننگ کیرے کہ اسہ باوہ اس تینا جغر نا ٹکر ءِ بیرہ پن کن وت کش کریفنگ کیک؟ تیوہ غاتیان زیات دا اسہ فدائی ورنا ئسے نا بڑزا شعور نا بے شرفی اف؟

اندن ہر فدائی جلہو آن گڈ جتا اختلافی ہیت ٹہیفنگا، مسخت بیرہ اختلاف برائے اختلاف مسونے۔ ہراتم امریکئی اسٹیٹ ڈیپارٹمنٹ بی ایل اے ءِ دہشتگرد تنظیم تا لڑ اٹ شاغا گڑا اوکان گڈ بی ایل اے مجید بریگیڈ نا مخالفت کن اوفتے پوسکنو تیار ءُ نیمون رسینگا و دافک گواچن آتے گوجالسہ جہانی اصول والا ہیت آتے ارفیسہ مخالفت نا بناء کریر۔

ہراد اسکان امریکئی پابندی تا ہیت ءِ، پاکستان تدوکا بھلو وخت ئسے آن دا کوشست ئٹ مسونے کہ بلوچ تحریک آ امریکہ ئٹ علامتی پابندی خلوک مرے ولے اوفک سرسوب مننگ اَلور۔ امریکہ – طالبان گپ تران نا وختا ہراتم امریکہ ءِ اسیکہ وا پاکستان نا خواست مس کہ آئی ایس آئی نا دوٹی مروک طالبان تے ہیت گپ کن ہتنگہ گڑا پاکستان دانا بدل ئٹ منہ شڑط تخا۔ دا شڑط آتیان اسٹ بی ایل آ پابندی ئس۔ بی ایل اے تیوہ غاتیان متکنا و جہانی پڑ آ دیخہ در زیات چاہنگوک بلوچ سلاء بند تنظیم ئسے۔ اندا سوب پین تنظیم ئسے نا جاگہ غا دا علامتی پابندی کن بی ایل اے نا پن بس۔ دا پابندی نا تعلقدار بی ایل اے نا کاریم تا سوب آن اف بلکن جہانی ہل تس آن ءِ و جہانی ہل و تس نا پڑ آ نن نزور آ گوازی گر اُن انتیکہ ننا جنگ ئنا نزوری نا سوب آن جہانی طاغت ننے آن زیات پاکستان ئٹ تینا فائدہ ءِ خنک۔ دا پابندی بیرہ علامتی ءِ، داڑان ننا آپریشنل لائخی تیا ہچو فرخ اس تمپرو۔ اندن تدوکا وخت ئٹ ہراتم برطانیہ ہیتحرو ایئرپورٹ سازش ئٹ اوار راشد رؤف نا تننگ آ برطانیہ و پاکستان نا ہیت گپ مس، گڑا برطانیہ راشد رؤف نا تننگ نا بدل ئٹ بی ایل اے ءِ کالعدم پِن کرے۔ او وخت بی ایل اے مجید بریگیڈ ٹہینگتویسس ہم۔

ٹی بی پی حوالکار: منہ اندنو دعویٰ ہم مونا بسونو کہ “کے ایس ای” جلہو کروک آک بی ایل اے نا باسک اَلورہ، دا ہیت آتیٹ اخس راستکی ارے؟

بی ایل اے سرکماش: دیخہ دن انگا دعویٰ تا پد ئنا ذہنیت آ پام کننگہ، بلوچ ورناک شعور نا دا سیم آ سرمسونو کہ او مخیسہ اسٹ ایلو ءِ باکر کریسہ، مسخت کن تینا مرک ئنا وخت و ہند ءِ گچین کیرہ، بیدس لپڑزہ مننگ آن تینے ندر کیرہ و دا ساہور ذہنیت نا بندغ آتے دا گڑتی مریک کہ دا ورنا تا ہرا وہوکا دتر ءِ او دتر آ ہرا ٹولہ نا حق ءِ؟ دا بلوچ نا دلیر آ چُناک ءُ، ہرا پارٹی اسیکن آخہ بلکن تینا لمہ وطن آ ندر مسونو و دا ساہوکار آک اوفتا یخ تفوک آ بدن آ پارٹی نا ٹپو ءِ پٹنگ ءُ۔ نم گمان کننگ کیرے کہ دا بندغ آک اینو نا ورنا نا شعور نا کچ آن، راجی جنگ آن و بلوچستان نا گواچنی معروضی حالیت آتیان اخس مر تمانو۔

بلوچ ورناک جتا مزاحمتی تنظیم تیان تحریک نا بشخ مریرہ، دوارہ وخت ئتون اوار او ہرا تنظیم ئٹ زیات ہم خیالی خنیرہ، ہمو پڑ آن جہد ءِ گچین کیرہ۔ اسٹاک ایکسچینج آ فدائی کروک آک ہم اندن بی ایل اے مجید بریگیڈ ئٹ ہم خیالی خنیسہ تینا مسخت نا دوئی کننگ کن دا پڑ ءِ گچین کریسر۔

ای مستی اسہ ہیت اس کننگ خواہوٹ، مجید بریگیڈ بلوچ راجی تحریک ئٹ جہد نا پوسکنو کسر اسیتون درستی راستی کریفے، ورنا تے دا کسر ءِ نشان تس کہ دژمن ءِ زیات زیمی کروک آ دا گچین کننگ ہم اوفتیتون ارے۔ دنکہ مجید بریگیڈ بی ایل اے نا عسکری بشخ ئسے ولے دا بی ایل اے اسکان سلوک اف۔ داسہ اسہ راجی پِڑ ئسے۔ اسہ لس بلوچ ئس، اونا تعلقداری ہرا تنظیم آن کہ مرے، یا اسہ بلوچ جہد کار اس ہرا بی ایل اے نا بیدس پین سلاء بند تنظیم ئسے آن تینا خدمت آتے ایسری تننگ ءِ، او مجید بریگیڈ نا بشخ اس مننگ کیک۔ مجید بریگیڈ نا فدائی مننگ کن بی ایل اے نا باسک مننگ الّمی اف بلکن ایلو بلوچ فدائین تیانبار شعور نا انتہاء اسکان سرمننگ و ندر مننگ نا فلسفہ ءِ سرپد مننگ نا خواست ءِ۔

نن واپس بسون:

 بی ایل اے سرکماش بشیر زیب بلوچ تون مجید بریگیڈ و اونا ہیب کیب ئٹ برجاء مروک ہیت گپ آتیان بیدس ایلو سرحال آتیا ہم شابیتی ئٹ ہیت مس، ولے ننا دا پند و پٹ پول نا بنماسی مسخت مجید بریگیڈ نا بنماس ءِ سرپد مننگ ئس، اندا سوب ایلو سرحال آتیا ہیت و گپ آتے زوت شینک کننگ نا فیصلہ کریسہ ایلو دے نن سہب وختی تینا پند ئنا ایلو ہند ئنا پارہ غا سر ہلکن۔ 

مرغنا پند آن گڈ دا وار نن سلیسن گڑا ننا مون آ “راہ بلد” بُزگر خان ءِ دا پاروئی تمتو کہ نن سرمسونن بلکن پَٹ ءِ خنیسہ نن تینٹ سرپد مسون کہ دا ہمو ہیل تس نا پَٹ ئس، ہرادے نن بھاز وار بی ایل اے نا شینک کروک ہمو ویڈیو ٹیٹ خناسن، ہرافتیٹ مجید بریگیڈ نا جنگول آتے ہیل تس آ نشان تننگاسس۔

ننے ہیل تس نا پَٹ یا اوکان مُستی ہننگ نا موکل تننگتو، بزگر خان ننے خڑک آ اسہ تڈا ئسے نا پارہ غا درے و پارے کہ ہیل تس نا وخت آ دا مجید بریگیڈ نا جنگول آتا کاریم اٹ مریک، و اسٹاک ایکسچینج جلہو کروک آک تینا ایسری پند ئنا بناء ءِ انداکان کریسر۔ اوفتا منہ گڑا دائسکان انداڑے تموک ءُ۔ نن منہ ساعت ہموڑے ہڈ کرین، اوڑے پین زیات ہچس اَلو، اسہ کنڈ ئسے آ بی ایل اے مجید بریگیڈ نا ربیدگی پُچ آتا منہ جوڑہ سُواروک تخوک ئسر، ایلو کنڈ آ اردو و بلوچی نا بھاز آ کتاب آک تخوک ئسر۔ نن اُست خواہی تون دا کتاب آتا پِن تے خوانان، ہرافتیٹ نشانیک تخوک ئسر۔ دافتیٹ فرانز فینن نا کتاب افتادگان خاک، گنی بساؤ نا مارکسسٹ راہشون آملیکار کبران نا “حالاتِ زندگی” و تعلیماتِ ماوزے تنگ بڑز تخوک ئسر۔ نن دا ساعت نا مخو آن بے پام مننگ کتون کہ چینی خواست آتیا جلہو کروک آک اونا سبخ چیئرمین ماوزے تنگ آن ہلنگ ءُ۔

بزرگر بلوچ ہموکان اسہ نوٹ بک اس ارفیسہ نشان تریسہ پارے کہ دا اسٹاک ایکسچینج جلہو کروک سلمان حمل نا ءِ، نن اولیکو پنہ غا اُران گڑا اسہ بلوچی شیئر اس نوشتہ ئس، ہرانا مطلع دُن ئس ” ہاک ءِ وشبوہ ءَ ھواریں پدا واتر کائیں – جنگ ء، ما کسہاں کاریں پدا واتر کائیں”۔

جنت نا رکھوک آک:

17 مارچ 2010 مجید بریگیڈ نا ربیدگی پڑو آن گڈ آن 25 دسمبر 2018 اسکان مجید بریگیڈ نا کماندار نا دروشم ئٹ ذمہ داریک اونا خالق اسلم بلوچ تون مسر۔ 2017 ئٹ بلوچ لبریشن آرمی نا سرکماش مننگ آن گڈ ہم او برجاء مجید بریگیڈ نا کماندار ئس۔ ولے 2018 ئٹ اونا خلنگ آن گڈ بی ایل اے نا سرکماش اسلم بلوچ نا ہم کوپہ بشیر زیب بلوچ پِن کننگا و مجید بریگیڈ نا کماندار اسہ اندنو گمنام و بااثر کڑدار ئس دوئی کرے ہرا 12 سال اسکان اسلم بلوچ نا اواری تون جتا محاذ آتیا مسوسس و مجید بریگیڈ ئٹ اسلم بلوچ نا لیفٹینٹ نا دروشم ئٹ کاریم کریسہ کریسس۔

مجید بریگیڈ نا کماندار “کماندار حمل ریحان بلوچ” ءِ بی ایل اے نا تہٹی ارٹمیکو بھلا طاغت تخوک بندغ تکنگک، ہرا بیرہ بی ایل اے سرکماش ءِ ورندی تیک۔ داکان گڈ کماندار حمل ریحان صحافی ئسے تون اوڑدئی یا گپ تران آن تینے پد تورین ءِ۔ دا اولیکو وار ءِ کہ مجید بریگیڈ نا کماندار اسہ حوالکاری ادارہ اسیتون گپ تران آ امنائی کرینے۔

بڑز بالاد آ بدن نا خواجہ کماندار حمل ریحان ہراتم ننتون اوڑدئی کن سر مس گڑا او مون آ رنگ ئنا مول ئٹ تینا مون ءِ ڈھکاسس۔ اوڑتون اِرا سلاء بند بندغ ئسر۔ ننے مالو پاننگاسس کہ کماندار حمل چار بولی بلوچی، براہوئی، اردو و انگلش زَبر چائک، و زیات خوانوک ئسے۔ دیخہ در ہیت گپ آن گڈ دا ٹہینگاکہ نن انٹرویو بلوچی بولی ئٹ ہلون و سوج آک بیرہ مجید بریگیڈ نا ایب کیب ئٹ مرور۔ ننے بیرہ اسہ گھنٹہ اس تننگا، نن وخت ءِ زوال کننگ آن بیدس سوج ارفنگ بناء کرین۔

ٹی بی پی حوالکار: مجید بریگیڈ ہرا گڑاتے اُریسہ تینا جلہو نا ہند ءِ گچین کیک؟

کماندار مجید بریگیڈ: اسہ جلہو کروک ہند ئسے نا گچین کننگ آن مالو اونا سیاسی و علاقئی اہمیت و جہانی اثر انگریزی اوننگ۔ ہر ہند تینا تہٹی سیاسی و عسکری، اِرا دروشم تخک۔ عسکری ٹارگٹ وختی وڑئٹ بھلن خننگ مریک، ولے اونا زیم آک مرغنو وخت اسیکن مفسہ۔ اندن ہرا ٹارگٹ آن سیاسی فائدہ رسینگہ، مننگ کیک او وختی وڑئٹ بھلن خننگپ ولے اونا زیم آک بھاز مراسکان مریرہ۔ گڑا اسہ ہند ئسے نا علامتی خواست، ننا گچین کننگ ئٹ گچین ءُ کڑدار اس تخک۔ داڑان بیدس اسہ ہند ئسے گچین کننگ وخت “کولیٹرل ڈیمیج” نا گچین وڑئٹ خیال تخنگک، اندنو ہند گچین کننگرہ ہرافتیٹ لس مخلوق ءِ نسخان ارفنگ نا خلیس مف یا کم آن کم مرے۔ داڑان بیدس دا اوننگک کہ ہند پاکستان کن اخس زرگزرانی اہمیت تخک۔ دژمن نا نزور زرگزرانی آ دک خلیسہ اودے زیات آن زیات نسخان تننگ مریک۔ دنکہ پی ایس ایکس آ مروک آ جلہو نا زیم آک پاکستانی زرگزرانی آ اُرے اسکان مرور و ساندہ سرمایہ کار پاکستان ئٹ سرمایہ خلنگ آن مالو دا جلہو نا بابت ٹَک خلو ءِ۔

ٹی بی پی حوالکار: دا ڈیہہ ئنا ایلو مذہبی شدت پسند تنظیم آتا وت کش جلہو کروک و مجید بریگیڈ نا وت کش آتیٹ انت فرخ ءِ؟

کماندار مجید بریگیڈ: فرخ ہمود ءِ، ہرا جہانی قانود ئٹ خون اکن خون و رکھ اکن خون  (تینا رکھ اکن) اٹ ءِ۔ خن تیان چپ ہڑتوم آ عمل آک اسہ وڑ نا دروشم تخرہ ولے اوفتا سوب و مسخت انداخس چپ و جتا ءُ کہ اوفتا فرخ ءِ اوننگ کن ہم اسہ خانہ اٹ تخنگ مفسہ۔ او تینا نظریہ و زند ءِ ایلوفتیا زوراکی ئٹ گڈو کننگ کن جلہو کیرہ و نن پاننگ اُن کہ ننا اُراٹی، ننا ڈغار آ، ننے آجوئی تون تینا منشا ئٹ زند اکن ہلنگہ۔ ننا بیدادی ورندی و رکھ اکن ءِ۔ بنماسی فرخ فلسفہ نا فرخ ءِ۔

اوکان گڈ ہراتم نم بلوچ فدائین تیا خوڑتی اٹ اریرے کہ او فدائی مننگ نا فیصلہ اسکان امر سر مریرہ، گڑا فرخ داخہ در پاش مریک کہ نم نیامٹ اسہ چِر اس کشوک خنرے۔ مذہبی شدت پسند وت کش جلہو کروک تیار کیرہ، اوڑے چُنک سنی آن داڑکن اذہان ٹہیفنگک، ملی تے سِلنگک۔ و مجید بریگیڈ نا دا بابت اصول اسُل پاش ءِ کہ فدائی تیار کننگپک بلکن داڑے بلوچ ورناک بسوک آ سَن ئٹ اسہ سیاسی عمل ئسے آن گدرینگسہ دا فیصلہ آ تینٹ سرمریرہ، فیصلہ غا سرمننگ آن گڈ اوفک مجید بریگیڈ نا رضاکار مریرہ۔

نن مذہبی شدت پسند آتا ہمو نرسری تے خنانن ہراڑے اوفک تینا وت کش جلہو کروک آتے تیار کیرہ، او جاگہ تیا سال آتے اسکان اوفتا حوال ءِ پیشن نا جہان تون کرفنگپک کہ او پیشن نا جہان ءِ خنیسہ فیصلہ ءِ مٹ کریسہ نریپس، اوفک زیات چُنک سن مار مریرہ، اوفتے ہڑدے دا ہیل تننگک کہ “کافر” آتیا جلہو کینہ، اوفتے تینا ٹارگٹ نا جلہو نا وخت اسکان سما تمپک و ہراتم جلہو کیرہ او وخت ہم او بیرہ دا چارہ کہ انت ٹارگٹ ئسے، دا تپسہ کہ انتکن ءِ۔ و مجید بریگیڈ نا دا اولیکو اصول ءِ کہ فدائی فیصلہ کننگ نا سن جہانی جنگی اصول آتا رد ئٹ 18 سال آن زیات مرے کہ او چار کہ ای انت کننگ اُٹ۔ فدائی نا ذہنی حالیت و سیاسی نظریاتی بسنی ءِ اوننگک۔ مجید بریگیڈ ئٹ فدائین تا حوالکار پیشن جہان تون ساندہ مریک، اوفتے آجو ہلنگک، اندا سوب نم خنوک مرورے کہ شینکاری پڑ تیا اوفتا نوشت آک شینک مریرہ، اوفک سوشل میڈیا ءِ کاریم اٹ ہتیرہ، منٹ تینا سنگت و سیال آتیتون برجاء ہروخت نا وڑ حوال ٹی مریرہ، بیرہ دا پابندی مریک کہ او تینا فیصلہ و مشن نا کس ءِ گند ئنا لگنگ کن ہم ہلیپس۔

مجید بریگیڈ اٹ ہر کس ءِ پورو موکل مریک کہ او ہرا وخت کہ خوائے تینا فیصہ ءِ واپس ارفنگ کیک۔ مجید بریگیڈ نا اصول آتا رد ئٹ وار وار فدائین آن دا سوج کننگک کہ او تینا فیصلہ واپس ارفنگ خوائک گڑا دمدستی تون بیدس اُست خلنگ آن ارفنگ کیک۔

تیوہ غاتیان بھلا فرخ دادے کہ مجید بریگیڈ نا فدائین ہند ئنا گچین کننگ ئٹ اوار مریرہ، جلہو نا ہند گچین کننگ، منصوبہ ٹہیفنگ ئٹ اوفتا بھلو کڑد اس مریک۔ اوفتے پورو حق مریک کہ او اگہ ہند ئنا سیاسی مسخت آتیتون امنائی تخپسہ گڑا او ہند ءِ بدل کیر۔ اوفتے پورو سما مریک کہ او ہراڑے جلہو کننگ ءُ و انتکن کننگ ءُ، سرسہبی نا دروشم ئٹ انت مرو، بے سہبی نا دروشم اٹ انت مرو۔ اوفک چارہ و اوفتے پاش وڑئٹ پاننگک کہ ہراتم اوفک تینا جلہو نا ہند آ بیرہ سر مسر و اولیکو سُم ءِ خلکر، اوفک تینا مشن نا زیات الّمی آ مسخت ءِ دوئی کریر، داڑان مُستی اوفتا مشن نا عسکری بشخ بناء مریک، ہرادے اگاں او ایسر کننگ ئٹ سرسہب ہم مفسہ واہم مشن سرسہب ءِ، یعنی اوفک تینا زند ئت تینا مشن ءِ سرسہب مریسہ خنرہ و اوفتے پورو درک مریک کہ دانا مطلب انت ءِ انتیکہ ہیل تس نا وخت آ او تینا مشن نا سیاسی بشخ آتے شابیتی ئٹ خوانرہ۔

تیوہ غاتیان بنماسی و پاش فرخ فدائی جلہو کننگ آن تینا ذات کن انت امیت تخنگ مریک۔ مذہبی شدت پسند آتا مون آ بلوچ فدائین اسہ جنت ئسے نا جوفہ ئٹ جلہو کپسہ، بلکن ہرا بلوچ فدائین تے ای چاوہ اوفتیان زیات دین آ یخین تختویسہ، و ہرا دین آ یخین تخارہ  او ہم سیکولر خیال آتا خواجہ ئسر۔ اوفتا جنت اوفتا سرڈغار بلوچستان ئس۔ دافک تینا سرڈغار نا آجوئی و تینا توار ءِ جہان نا بند آ خف تے اسکان سرکننگ کن مرک ءِ گچین کیرہ۔ دا جنت ئسے نا سوغند اکن کہیپسہ، بلکن دافک تینا جنت نا رکھوک آک ءُ۔

 ٹی بی پی حوالکار: پاکستان نا پارہ غان مجید بریگیڈ نا جلہو آن گڈ دا دعویٰ کننگک کہ جلہو بے سہب کننگا، نما خڑک سرسہبی و بے سہبی نا کچ انت ءِ؟

کماندار مجید بریگیڈ: اسہ فدائی مشن ئسے نا بناء ہمو وخت مریک ہراتم فدائین تینا ہیل تس ءِ ایسر کریسہ منصوبہ سرپد مریسہ داکان رخصت مریرہ۔ اوکان گڈ اسہ مشن ئسے نن جتا بشخ آتیٹ ونڈ کینہ۔ اولیکو بشخ سرسہبی تون اوار ہمو شار اسکان سرمننگ مریک، ارٹمیکو بشخ جلہو نا ہند اسکان سرمننگ مریک، مسٹمیکو بشخ تہٹی پیہنگ یا جلہو کننگ مریک۔ اندنکہ مسٹمیکو بشخ سرسہبی تون ایسر مس، دانا مطلب نن مشن نا سیاسی مسخت ءِ دوئی کرین، ننا توار جہان اسکان سرمس و انداکان نن مشن ءِ سرسہب سرپد مرینہ۔ اگہ مسٹمیکو بشخ آن مالو فدائین اولیکو یا ارٹمیکو بشخ اٹ ہلنگک یا شہید کننگرہ گڑا نن مشن ءِ بے سہب سرپد مرینہ، ہرا دا وخت اسکان مجید بریگیڈ تون متنے۔ مسٹمیکو بشخ آن گڈ ایسری یا چارمیکو بشخ بریک، ہرا ننا عسکری بشخ مریک۔ داٹی ہدف آ کوزہ کننگ یا اودے بُھس کننگ مریک ہرا ہدف نا زی آ مریک۔

ٹی بی پی حوالکار: بلوچ قوم پرست آتیان منہ تہہ ئنا مخلوق نا پارہ غان مجید بریگیڈ نا فدائی جلہو تا مخالفت و اوفتے دہشتگردی پِن کننگ نا ہیت آک بِننگ ئٹ بسونو، دا بابت نم انت پارے؟

کماندار مجید بریگیڈ: ہراتم برجاء مزاحمت نا بناء مس گڑا زیات ہورک آ ہند آتیا کریکر تراک آک کننگارہ، او وخت ہم بلوچ قوم پرست آتا تہٹی اسہ اندنو تپہ اس ساڑی ئس ہرا بیرہ کریکر تراک آتے دہشتگردی و شدت پسندی نا پن تسرہ۔ دوارہ وخت ئتون اوار دا تپہ بے ڈس مس۔ راج جنگ ءِ پورو تینا کرے۔ بلوچ مزاحمت ودشت آن دیمرری و زیات ترند دروشم اس تینائی کننگ ءِ و دا لڑ بائدے اندن برجاء مرے، گڑا سرسہبی مننگ کیک۔ مجید بریگیڈ برجاء بلوچ تحریک نا دیمروی کروک آ دروشم ءِ، ترندی و پوسکنی ءِ تیوہ غا بندغ آک دمدستی تون تینائی کننگ کپسہ، وخت لگک، بلکن منہ بندغ ءِ وخت لگہ سرپد مننگ ئٹ ولے دا الم سرپد مرور کہ وخت تون اوار بلوچ مزاحمت نا مٹ مننگ و مُستی ہننگ بھاز الّمی ءِ و ننے بدلی تیکن تیار مروئی ءِ، مننگ کیک ننا بروک آ زنک بھاز ترند ءُ جنگ اس کننگ کے ہرانا داسہ نن گمان ءِ کننگ کپنہ، دوارہ الّمی اف کہ نن دا سوب آن اوفتا مخالفت کین کہ نن اوفتیانبار اینو جنگ کننگ کتئون۔

تینے خیر خواہ نشان تروک آ دن انگا بندغ آتا آزموندہ غاتا ہل و تس جلہو تا تکڑئی و معروضی گواچن آتا جاگہ غا دن انگا ” پولیٹیکل کریکٹ کلچر” تیا ایکسپوز کننگ مریک، ہرا بلوچ طب، بلوچ حالیت، بلوچ جنگ، بلوچ جنگ ئنا خواست آتیتون ہمگرنچ افس۔ داٹی بھلو ہل و تس اس پاکستان نا سوگو آ پروپیگنڈہ نا ہم ارے، ہراڑان بیدس خوائنگ آن ہم جوان جوانگا بلوچ آجوئی خوائوک آک بغض معاویہ ئٹ بریسہ گواچی مریرہ۔ یعنی پاکستان ءِ ہر حالیت ئٹ دا پک کروئی ئس کہ اسٹاک ایکسچینج جلہو بے سہب مس، دا ہیت اخس کہ وس ئس تالان کننگا، اوفتا مسخت سرمایہ کار آتے باور کرفنگ ئس۔ ولے اندا پاکستان نا ہیت اندا ننا خیر خواک ہم پیری تننگ بناء کیرہ۔ حالانکہ دا اسہ بھاز سرسہب ءُ جلہو اس مریک۔

ہراد اسکان دہشتگردی نا ہیت ءِ گڑا جہان اودے تینا خواست آتا رد ئٹ کاریم ئٹ ہتیسہ کرینے، نزور ہراتم اسکان تینا رکھ ئنا جنگ ءِ کٹیپک، گڑا اونا جنگ برحق مننگ آن بیدس ہم ساندہ دہشتگردی ءِ۔ امریکہ ءِ ترکی نا خواست مس گڑا اوفک کرد آتا “پی کے کے” ءِ دہشتگرد پن کریر۔ ہراتم دولت اسلامیہ نا مون آ اوفتے کرد آتا خواست مس گڑا اندا “پی کے کے” تون “وائی پی جی” نا دروشم ئٹ سیوت کرے۔ لیبیا و شام نا حکومت باغی ٹولہ بندغی حق آتا لتاڑنگ آ بیدس ہم امریکہ نا ہمکوپہ ءُ۔ نی نزور اس گڑا اسہ پٹاسکی اس ترغف دہشتگرد اُس ولے اگہ طاغت دوئی کریس گڑا تیوہ غاک نیٹی تینا خواست آتے اوننگ بناء کیرہ۔ ہرکس نا لٹ، ہرکس نا مرضی والا دا جہان ئٹ اگہ ننے تینا رکھ ئنا جنگ ءِ کٹوئی ءِ گڑا ننے تینا پورو پام ءِ اسہ سوگو ءُ راجی طاغت اس ٹہیفنگ آ کروئی مرو۔ اسہ ہیتس یات تخبو، اِرا راج نا جنگ ئٹ اسہ راج نا ہیرو ایلو راج نا دہشتگرد مریک، ہراتم نی تینا ہیرو ءِ دہشتگرد خنیس ہرادے دژمن راج ہم دہشتگرد پاننگ ءِ، گڑا نمے اروئی مریک کہ نی ہراڑے سلوک اُس۔

ٹی بی پی حوالکار: تدوکا دو و نیم سال آن مجید بریگیڈ نا فدائی جلہو تیٹ ترندی خننگ ئٹ بسونے، انت سوب ءِ کہ ناگمان آن بلوچ ورناک دا پارہ غا پام کننگو، و 2011 آن اولیکو جلہو آن گڈ 7 سال اسکان دا پارہ غا ورناک پام کتور؟

کماندار مجید بریگیڈ: دا ہیت رد ءِ کہ 2011 آن گڈ ہچو بلوچ ورنا اس مجید بریگیڈ نا پارہ غا پام کتنے۔ مجید بریگیڈ برجاء کاریم کننگ ئس و اونا فدائیک تیار ئسر ولے منہ دروغ نا ودی کروک ہڑاند نا سوب فدائی جلہوک توننگار۔ دا نیامٹ مجید بریگیڈ نا منہ فدائی شہید ہم مسر، ولے او فدائی مشن نا جاگہ غا بی ایل اے ٹی خدمت آتا ایسری نا وختا شہید مسر۔ دا فدائین تیٹ شہید حق نواز بادینی، شہید صدام بلوچ، شہید جانان بلوچ، شہید چیئرمین فتح و شہید بابر مجید اوار ءِ ہرا جنرل اسلم بلوچ تون اوار شہید مس۔ دا تیوہ غاک مجید بریگیڈ نا باقاعدہ فدائی ئسر۔ اسہ ہیتس ای راست کیو کہ ہراتم اسہ بلوچ جہد کار اس مجید بریگیڈ تون حوال کریسہ فدائی مننگ نا پک آ فیصلہ ءِ کیک۔ ہراتم اسکان او تینا فیصلہ ءِ مٹ کپک، او اسہ بلوچ فدائی ئسے، اگہ او تینا مشن آن مالو شہید مریک بلکن کس تینا اندا فیصلہ تون قدرتی کہک گڑا او ہم اسہ بلوچ فدائی ئسے و او بلوچ تاریخ و مجید بریگیڈ ئٹ اسہ فدائی ئسے نا حیثیت ئٹ زندہ مرو و یات کننگو۔

دا ہم اسہ گواچن ئسے کہ 2018 آن مجید بریگیڈ نا فدائی جلہو تیٹ ترندی بسونے۔ اونا سوب جنرل اسلم بلوچ نا بی ایل اے نا سرکماش مریسہ اسہ پارہ غا ہڑاند آتے مر کننگ ئس، ایلو پارہ غا اونا فرزند ریحان بلوچ نا فدائی جلہو ئس ہرا بلوچ ورنا تا باوری اٹ ودکی ایس۔

ٹی بی پی حوالکار: مجید بریگیڈ نا کچ اخس ءِ؟

کماندار مجید بریگیڈ: تنظیمی رازداری نا سوب نئے بیرہ مجید بریگیڈ بلکن بی ایل اے نا کچ ءِ پاش کننگ نا موکل اف۔ ولے داخس پاش کننگ کیوہ کہ دا کچ دژمن نا گمان آن بھاز زیات ءِ۔ مجید بریگیڈ بریگیڈ بیرہ فدائی کروک جانباز آتے اسکان اف۔ بریگیڈ نا مسہ بشخ ءُ:

 1۔ آپریشنل یونٹ، داٹی ہمو فدائیک ءُ ہرا ٹارگٹ آ ہنیسہ فدائی جلہو کیرہ۔

 2۔ لاجسٹک یونٹ، داٹی بریگیڈ نا کمکار، گڑاتے سر کننگ، اِن و بر نا ‍‍‍ذمہ وار سنگت آکو۔

 3۔ انٹیلیجنس یونٹ، دا بریگیڈ نا حوالکار بشخ ءِ۔

ایسری پند:

نن کماندار حمل ریحان آن مُستی سوج کننگ خوائسونہ ولے او تینا گھڑی نا پارہ غا اریسہ پارے کہ اودے اُرے مننگ ءِ، داسہ اودے ہنوئی ءِ، دانا مطلب ننا پند ئنا ایسری ہم ئس، ولے ننے ہمو ورندی، سوب آک و فلسفہ غاک رسینگاسر ہرافتا نن پٹ و پول اٹ ئسون۔ 

بلوچ فدائی جلہو تا گمان بلکن جہان کن پوسکن مرے ولے دا بلوچ اجتماعی مزاحمتی شعور نا اندنو سوگو ءُ بشخ ئسے کہ دا ساندہ مننگ کروک ئس۔ بلوچ فدائی جلہو تا روتہ غاک 2 اگست 1974 نا جاگہ غا 13 نومبر 1839 اسکان کارہ، ہراتم بلوچ آتا لشکر انگریز آتا پوسکنا سلاء بند آ فوج تو مون تس پک مرک ءِ خنیسہ کریسس و تیوہ غاک ہمو وخت نا بلوچ بادشاہ، خان محراب خان تون اوار شہید مسر۔ اودے بلوچ آتا تیوہ غاتیان بھلا فدائی جلہو پاننگے گڑا رد مروف۔ دا فدائی پامداری نا روٹہ غاک دا سوچ تون خننگرہ کہ بلوچ تینا ڈغار و تاریخ تون ڈیہہ نا ہر ایلو قوم نا مون آ زیات اوڑدہ ءِ۔ او ساندہ تینے ڈغار و تاریخ نا وامدار سرپد مریرہ و وام تے ایسر کننگ نا دا رواج اوفتیٹ نسلی و تینٹ ودی مروک ءِ۔ نن تینا پند ئنا نیامٹ بھاز آ بلوچ جنگول آتیتون ہیت کرین، بلوچ جنگول آک تینے سرمچار پارہ، ہرانا مطلب فدائی مریک۔ اسہ لس ءُ بلوچ جنگول و مجید بریگیڈ نا اسہ فدائی اسیٹی نن بیرہ داخسو چنکو فرخ اس خنان کہ اسہ سرمچار اس ہم مرک ءِ تینا کریسہ ہر وخت اوڑکن تیار مریک و فدائی اندا مرک ئنا وخت و ہند ءِ گچین کیک۔ سوج کننگ آ سما تما کہ تدوکا دو نیم سال آن مجید بریگیڈ نا وت کش جلہو تا مون آ مسہ انداخس زیات لس جنگول سرمچار جنگ ئٹ خلنگانو۔ دا گڑا ءِ خنیسہ دوارہ زیات ہبکئی مروف اگہ بروک آ وخت اٹ فدائی جلہو تا ترندی و کچ اسل بھاز زیات مرے۔

ہراتم نن بی ایل اے نا سرکماش بشیر زیب آن رخصت مننگ ئسون، گڑا نن ہنیسہ اوڑان سوج کرین کہ مجید لانگو اول نا فدائی جلہو آن ہلیس پی ایس ایکس جلہو اسکان نا تیوہ غا فدائی جلہو تیا چمشانک اس شاغنگہ، دا تیوہ غاک الّمی تینا سیاسی و نظریاتی مسخت آتے دوئی کرور ولے انت سوب ءِ بلوچ آتا فدائی جلہوک ایلو شدت پسند تنظیم آتا فدائی جلہو تیانبار پورو سرسہب مفسہ و تینا ایسری عسکری مسخت اسکان سر مفسہ۔ انت دانا سوب بلوچ نا نفسیات ءِ یا پین گڑاس، او پارے “بلوچ فدائین بنماسی وڑئٹ روزگاری خونی افس بلکن بندغ دوست سیاسی باسک ءُ، اوفتا بنماسی مسخت تینا سیاسی خواست آتے جہان اسکان سرکننگ مریک، بلوچ کسفنگ کن آخہ کہنگ کن کائک، ولے ہمو دے آن خلیس مرے کہ ہراتم بلوچ کسفنگ کن پیشن مرو۔”

پُوسکنا حوالک

بلوچستان: سم کاری نا جتا تدینی تیٹی اسہ بندغ ئس بیرا، اسٹ ٹپی

بلوچستان نا علاقہ بولان و کوئٹہ ٹی سُم کاری نا ویل آتیٹ اسہ بندغ اس بیران و اسٹ ٹپی...

گودی – شاعر: انور بلسم

"گودی" مَشتیٹی ئے گدان گودی نا میڷ تتو نے شوان گودینا راج اونا اوڑ تون زیب دار قصّہ ئے دا بیان گودی نا غلہ غاتے پِڑا شُپِک او کھونٹ سے...

میر گل خان نصیر – شاہ محمد مری | عتیق آسکوہ

بلوچستان نا ادب و سیاست ئٹ بڑز پن تخوک میر گل خان نصیر نا زند آ تالان کتاب "میر گل خان ںصیر" شینک مس۔ دا...

راھشون ادبی دیوان جنرل باڈی مجلس و بنجائی گچین کاریک

شال ئٹ راھشون ادبی دیوان بلوچستان نا سالانہ جنرل باڈی مجلس و گچین کاریک، آصف بلوچ مرکزی چئیرمین، اسرار شوہاز بلوچ سینئر وائس چیرمین...

تیوی پاکستان ٹی خوانندہ جاہ تے بند کننگ نا پڑو

بنجائی وزیر تعلیم شفقت محمود نا کماشی ٹی بین الصوبائی وزرا کانفرنس اڈ الک ہراٹی غٹ صوبہ غاتا وزیر تعلیم آک بشخ ہلکر۔ تیوی...