آجوئی نا جُنز و بولان نا گواڑخ – جند ندر سنگت ودود بلوچ
نوشت: پھلین بلوچ
دی بلوچستان پوسٹ
جہان ئٹی امرو راج ئس اَم مرے اوفتیکن دا سگ آن پیشن ءُ گپ اسے کہ اسہ زوراک ئس برے و زوراکی ئٹ اوفتا لُمہ ڈغار ءِ قوضہ کرِسہ لُٹ و پل آن بیدس بیدادی ئٹ امو راج ئنا زنک ایسری ءِ کے۔
گر نن دیہاڑ آ چمشانک ئس شاغن و جہان نا ایلو راج آتا بابت ئٹ خوانن گُڑا ننے چندی مثیل آک دُو بریرہ کہ اوفک قوضہ گیر تتون بیرہ مُزاحمت کرینو۔
ہراڑے ننے الجزائر، کیوبا، افریقہ، بنگلہ دیش و ایلو چندی ڈیہہ تا آشوبی جُنز آتا بابت ئٹ سرپدی رسینگک کہ اوفک تینا لُمہ ڈغار آتے امر پیشن آن بروک قوضہ گیر آتیان آجو کریر و چندی ڈُکھ و ویل آتیان پد شادکامی نا زند ئس گدریفنگ ءُ۔
داکان بیدس اندا راج آتیٹی اندنو بندغ آتا ڈَس اَم رسینگک کہ ہرافک تینا دُژمن ءِ کاری ءُ دَک خلنگ کِن جند ندّر جُلہو آتا بناء ءِ کریر۔ جندندری جُلہو آک گوریلا جنگ آن جتا ءُ، ہراڑے جند ندر دُژمن نا امو جاگہ غاتیا جُلہو کیک کہ ہراڑے او تینے رکھوک سرپند مریک۔ جندندر دُژمن نا اُست ئٹی بھیم ئس ودی کیک و ہمو ہدف آتیا سر مریک ہرافتیا گوریلا کِن سر مننگ و جُلہو کننگ کبین ءِ۔ جندندری جُلہو آک دُژمن ءِ نفسیاتی ناجوڑی نا گواچی کیرہ و او تینے ہچو جاگہ ئس رکھوک خیال کپک۔
دیہاڑ نا اولیکو جندندر اگنیٹی گرینوسکی پنّی ءُ ورنا ئس اسک ہرا کہ 13 مارچ 1881 ٹی الیگزینڈر (ارٹمیکو) آ جندندری جُلہو ئس کرے۔ داکان پد جہان ئٹ ننے جندندری جُلہو آتا بلھو لَڑ ئس دُو بریک۔
اندا وڑ ئٹ جاپان نا کامی کاز ”جندندر“ آک تینا دُژمن نا برخلاف 3860 جندندری جُلہو کریر، ہرافتیٹی فوجی تون اوّار یونیورسٹی تا خوانندہ آتا اَم بھلو کچ ئس اوّار اس۔ دا جندندری جُلہو آتیان جاپان نا دُژمن آتا اُست ئٹ بھیم ئس ودی مَس گُڑا اوفک مُستی بننگ و جنگ کننگ آن بیدس پدی مننگ ءِ جوان چائسُر۔
اندا لَڑ ئٹ چیچنیا نا آجوئی نا جُنز ئٹ شہید مروکا تا اِیڑ و زائیفہ غاک جندندر مننگ نا کسر ءِ گچین کریر و دُژمن آ سرسوب ءُ جندندری جُلہو کریر۔
اندا وڑ ئٹ سری لنکا نا تامل آک چندی بلیک ٹائیگرز”جندندر“ آتے جوڑ کننگ ئٹ سرسوب مسُر و گچین کروکا ہدف آتیا سرسوبی ئٹ جندندری جُلہو کریر۔ جندندر آک ہرا جیکٹ ءِ کارمرز کیرہ اودے اولیکو وار تامل آک جوڑ کریر۔
اندن جندندری تا فلسفہ ءِ مُستی ہتِسہ اینو کُردستان و بلوچستان ئٹ اَم جندندر آک سرسوب ءُ جُلہو کریسہ ءُ و قوضہ گیر آتے ہُسّون ءُ دَک خلینگ ئٹی ءُ۔
گر نن بلوچستان نا دیہاڑ ئنا خُوڑتی ئٹ چمشانک ءِ ہلین و خوانن گُڑا دا گپ ننا مون آ پاش مریک کہ بلوچ راج اَر وخت پیشن آن بروک آ قوضہ گیر آتا مون آ جِک سلیسہ مُزاحمت کرینے و دسکان آشوب نا بیرک ءِ چست کرِسہ قوضہ گیر تون مون تننگ ءِ۔
وخت ئس کہ قوضہ گیر عرب آک بلوچ ڈیہہ آ تینا نت تے تِخار گُڑا بلوچ راج اوفتون جنگ کرے و اوفتے تینا ڈغار آ آسراتی ئٹ تُولنگ کِن ہچبر الیتوّ و اندن دریاب بلوچ نا خُڑک آ بلوچ سرمچار حمل جیئند قوضہ گیر آ پرتگیزی تون مزاحمت کرِسہ بلوچ گُلزمین نا رکھ ءِ کرے۔ اندا رد ئٹ انگریز سامراج تون ام بلوچ ڈغار نا وارث آک جنگ کریر و اونا قوضہ ءِ تینا ڈیہہ آ اسُل امنا کتویر۔ دا سرمچار آک غازی نورا مینگل نا دروشم ئٹ و وخت ئس شیرزال آ نیاڑی گُل بی بی نا دروشُم ئٹ قوضہ گیر تون مدام جنگ کریر و شہادت نا جام ءِ نوش کریر۔
ہرا وخت کہ جہان نا کُل آن بلّا وےتہذیب و پلیت آ قوضہ گیر پنجاپی (پاکستان) بلوچ ڈغار آ جُلہو کرے گُڑا اونا برخلاف ام دلیر آ بلوچ اُلس بش مس و مزاحمت بناء کرے و دسکان دا خن شیف آ دژمن تون جنگ کننگ ئٹی ءِ۔ آغا عبدالکریم خان دا قوضہ نا برخلاف آشوب نا بیرک ءِ چِست کرے و بلوچ راج ئتون مش تیا سنگر ہلک و پدا اودے پنجاپی قوضہ گیر کلام پاک نا پِن آ ریفیسہ دزگیر کرے۔ اندن بابو نوروز خان تینا سرمچار آ سنگت آتون توفک ارفِسہ شاموز ،کیل و گٹ ئنا مش تیا توس و قوضہ گیر تون جنگ کرے۔ آغا عبدالکریم ناوار بابو نوروز ءِ ام پنجاپی قران پاک نا پن آ چم بازی ئٹ سنگت آتون اوار دزگیر کرسہ پدا شہید کرے۔
تینا لُمہ ڈغار نا رکھ کن ساہ ندر کننگ نا جوزہ اندن ھفتاد نا دور ئٹی ام برجاء اس کہ بلوج راج اَم جہان نا ایلو راج آتا جندندری نا فلسفہ ءِ دُوئی کرے و ورنا مجید بلوچ امو وخت ئنا پاکستان نا وزیراعظم بھٹو آ جندندری جُلہو ئس کرے۔ بلوچ راج ئنا اولیکو جندندر شہید مجید جان نا دا جُلہو قوضہ گیر ءِ دا کلہو سر کرے کہ بلوچ تینا ڈغار نا رکھ ئکن دنو گام اَم ارفنگ کیک۔ مجید جان نا دا گام اینو اسکان بلوچ اُلس ئنا کسر شونی ءِ کننگ ئٹی ءِ۔
اسہ نیمہ آ بلوچ راج ئٹی مجید جان نا فلسفہ روتہ خلِسہ اس تو ایلو پارہ آ بلوچ جنز اَم ترندی ئٹ برجاء اس۔ شہید نواب اکبر خان، بابا مری نا لال انگا مار شہید بالاچ خان، چیئرمین غلام محمد، اُستاد علی جان، آغا محمود احمدزئی و ڈاکٹر منان جان آن الیس قمبر چاکر، رضاجہانگیر، شہید لُمہ کریمہ و اُستاد اسلم اسکان راجی کسرشون آک بلوچ گُلزمین نا رکھ ئکن تینا کاٹم آتے ندر کننگ اسر۔ داکان بیدس چندی کسرشون و راج ئنا دڑد خور آک دژمن نا دُو آن بیگواہ مرِسہ اسر ہرافتیٹی ڈاکٹر دین محمد، زاکر مجید، چیئرمین زاہد، شبیر جان، راشد جان، ہنینا سُہیل جان و پُلی آ سلمان جان و چندی پین ورنا، کماش و زالبول آک اوار ءُ ہراکہ تینا ڈغار کن قوضہ گیر نا بیدادی تے دسکان سہینگ ئٹی ءُ۔
اِرا ہزار یانزدہ ئٹی مجید جان نا فلسفہ ءِ مستی درِسہ جندندر درویش بلوچ شال ئٹ دُژمن نا بُوٹ چٹ شفیق آ جندندری جلہو ئس کرے و اونا چندی زرخور آ کُچک آتے مڑدار کرے۔
جندندری تا لڑ ئٹی ترندی امو وخت زیات مس ہرا وخت کہ اُستاد اسلم و لُمہ یاسمین تینا اسٹ آ مار زیبلا ریحان جان ءِ جندندری کِن مون تسر۔شہید ریحان جان نا جلہو بلوچ جنز ئٹ چٹ جتا ءُ دروشم ئسینا ودوکی ءِ کرے ہراک اینو اسکان دُژمن آ خاخر شلینگ ئٹی ءِ۔
انداکان دا گچین آ لَڑ دُژمن نا بھیم ئٹ گیشتری ئس ودی کریسہ ار جاگہ ئٹ اودے جوانو دَک خلِسہ کرے۔ کراچی ٹی چین ئنا قونصل خانہ مرے یا قوضہ گیر نا زرّی اڈہ(اسٹاک ایکسچینج) اَر ہند ئٹ دُژمن تینا تباہی نا ندارہ ءِ خُڑک آن خنِسہ اس۔ گْوادر ئٹ زیبل آ سربلند یا ایلو دریاب نا رکھوک(زِر پہاز) آک مریر یا نوشکل و پنجگُور ئٹ دُژمن نا رکھوک جاگہ(کیمپ) آتیا قوضہ کروکا جندندر آ گواڑخ آک مریر ہراکہ دُژمن ءِ اونا جند ئنا جاگہ تیٹی مُخ ءِ پِرغوک ءُ دَک خلکُر و مُچا جہان آ اونا لغوری ءِ پاش کریر۔
دا پاک آ فلسفہ ءِ مُستی درِسہ شیرزال آ بلوچ زالبول آک اَم جندندری تا لڑ ئٹ تینا بشخ ءِ شاغِسہ اوار مسر و اولیکو بلوچ زالبول جندندر گودی شاری کراچی ٹی بےبامس آتیا جلہو ئس کرے و اندا دروشُم ئٹ کیچل نا شار ئٹی ریحان جان نا دشتار ہنینا ایڑ گودی سمیعہ قوضہ گیر فوجی تا کاروان ئسے آ جندندری جلہو ئس کرے و اوفتا چندی کُچک آک مرگ ئنا گواچی مسر۔
دا گچین آ کاروان ئٹی بلوچ زالبول آتا اوار مننگ اسہ پین دروشم ئسیتون مستی بسک و دژمن نا خلیس ئٹ گیشتری ودی کرے۔
جندندر گواڑخ آتا ساہ ءِ ندر کننگ و تینے کپ کپ کننگ نا جوزہ غاتا ار نیمہ آ ہیت و گپ مننگ اس و راج اوفتے خیسن ءُ دروت ندر کرِسہ نازیفنگ اس کہ پدا حوال ئس بسک کہ راجی لشکر نا پارہ آن آپریشن درہ بولان پنی آ سوگو آ جلہو بناء مسنے۔ ہراٹی جندندری ٹولی تون اوار ایلو ٹولیک اَم بشخ ہلینگ ئٹی ءُ۔ دا سوگو آ جلہو بولان نا ہند مچھ شار ئٹ بناء مسنے، ہراٹی جندندر سنگت آک قوضہ گیر لشکر نا کیمپ ءِ قوضہ کرینو و ایلو سرمچار آک شار ئنا ایب کیب ئنا فوجی پوسٹ آتیا کوزہ کرسا مچا مچھ شار ءِ قوضہ کرینو۔ دا جلہو یکہ مچھ آخہ بلکہ تیوہ بولان، کولپور آن ڈھاڈر نا خڑک اسکان برجاء اس و دا نیام ئٹ مُچا جاگہ آتے بلوچ سرمچار آک قوضہ ئٹ کرِسہ اَر ہند آ دژمن ءِ پبّی ءُ دَک خلِسہ اسر۔
آپریشن درہِ بولان ئٹ چندی ورناک اوار اسر ہرا تینا مٹ تینٹ اسر۔ لُمہ غاتا خنتا دیدہ و اِیڑ تا کوپہ، دا زیبل آ ورنا تا لائخی و دلیری ءِ درشان کننگ کِن کنا لوظ آتے ڈُکال پلویڑ کیک۔
دا جُلہو نا جندندری ٹولی ٹی اسہ پین ورنا ئس اَم اوار اسک ہرا کنا نوشت نا سرحال ءِ۔ دا ورنا سنگت ودود جان عرف شیہک بلوچ ءِ، ہرادے ای ”بولان نا گواڑخ“ نا پِن ءِ تسونُٹ۔ سنگت ودود جان بولان نا خاک ئٹ ودی مروکا امو پُھل ءِ ہرا تینا کِڑد آن دا مِش ئنا حق ءِ پورو کرے۔ زیبل آ دُروشُم نا خواجہ ودود جان کنا سنگت آتا لَڑ ئٹ اوار اسک۔ کنے یات ءِ کہ ودود جان نا بیگواہی آن اِرا سال مالو دا مہروان تون کنا سنگتی مس و نن اسٹ ایلو تون درستی راستی مسُن۔ سنگت ودود جان گچین ءُ کِڑد ئسینا خواجہ و اسہ ماخول ءُ ورنا ئس اسک۔ زیبل آ ودود جان ءِ نن سنگت آک بولان نا عاشق پارینہ انتئے کہ او بولان تون چٹ بے کچ مِہر کریکہ و اودے تینا ساہ آن زیات دوست تخاکہ۔ او ہرا وخت کہ تینا کاریم تیان دُو خلاس کریکہ گڑا بولان کن رادہ مسئکہ و اِرا دے و وخت ئس چار دے اسکان بولان نا مَش و جَل تا خڑک گدریفیکہ۔ بڑز انگا مش تا ٹُل آتیا تولِسہ بولان تون تینا مہر ئنا درشانی ءِ کریکہ۔ ای خضدار ئٹ خواننگ نا سوب آن زیات اونا دا پروگرام آتا بشخ مننگ کتوٹہ ولے ہرا وخت کہ چٹھی تیان پدا بننگ مسوٹہ گڑا اولیکو فون کال اونا بسئکہ کہ فلان دے آ تیار مریس سیل و سواد کن بولان آ کانہ۔ نن چندی سنگت آک اوار کابوئی، پرّی جَل،گوکرت، کڑتہ و بولان نا پین باز جاگہ غا تیا سیل کِن ہنانہ و جَل تا خڑک و بڑزا مَش تا ٹُل آتیا دیوان کرِسہ خاکی آ خاک ئتون تینا مہر آتا درشانی ءِ کرینہ۔ نن اسِٹ ایلو نا باز گچین ءُ سنگت جوڑ مسوسن و ڈکھ و ویل تتون اواری ئٹ مون تسونہ و گڑتی تیٹی اسٹ ایلو نا کوپہ جوڑ مسونہ۔
زند گچینی تون تدینگ ئس کہ امو شوم انگا دے اَم بسئک کہ ننا ہنینا سنگت ودود جان ءِ قوضہ گیر فوجیک علاقہ نا گِڑا ئس بےضمیر و تالی چٹ آتا کمک ئٹ بیگواہ کریر۔ دا وخت نن سنگت آتیکن خرین ءُ ساہت ئس اسک۔ اسہ دے کنے سنگت ئسینا میسج بسک و او پاریسس کہ اِرا دے آن پد ودود جان نا خاہوت نا نیمہ آن شال ئٹی برانز ئس مریک۔ دا برانز ئٹ اوار مننگ کِن کالج آن موکل ہلکٹ و شال کِن رادہ مسٹ و نن سنگت آک برانز ئٹ بشخ ہلکُن۔ سنگت نا بیگواہی نا وخت نن کن باز بھلو ویل ئس اسک۔ دیوان آک اواڑان بیدس بےزیب اسر و زند ئٹ ہچو چَس ئس الوّ و بیرہ سنگت آک ودّار ئٹ کسر تیا ہروک اسُر۔ سنگت ودود نا خاہوت نا برانز و جہد ءُ کوشست آتیان پد سنگت بھلو وخت ئسے آن گُڈ دژمن نا تہار آ جولان آن آجو مس۔ سنگت نا آجو مننگ نا وخت ای مر جاگہ ئس اسُٹ و ایلو سنگت آتا موبائل آن اوڑتون ہیت و گپ مس و پاریٹ کہ زوت ئس بریوہ۔
ودود جان نا آجو مننگ نا مُسہ تُو آن پد مچھ آن خُڑک جاگہ ئس اوڑتون دیوان مَس۔ پُلی آ سنگت دژمن نا ٹارچر و بیدادی تیان چندی ناجوڑی تا گواچی مسوسس و اونا بدن چٹ لاغر اس ولے فکر و سوچ اول آن زیات سوگوّ و گشادہ مسس و اونا گپ آک بدل اسر، داسہ او بیرہ جنگی پڑ ئنا بابت ئٹ ہیت کریکہ۔ سنگت پاریکہ ای دژمن نا مون ئٹ دا خاطر آن ڈوہدار اسُٹ کہ ”ای اسہ بلوچ ئسے اُٹ و تینا لُمہ ڈغار تون مِہر کیوہ و یکہ دا کنا بیگواہی نا سوَب جوڑ مَس۔”
وخت تدینگ اس پدا امو دیوانک اسر ولے داسہ سرحالک مٹ مسوسر و یکہ سلہہ بند جہد ئنا بابت ئٹ گپ مسکہ۔ اندا نیام ئٹ پدا ودود جان نا زند ئٹی کبین ءُ ساہت ئس بسئک و اودے اسہ وار پدا گڑتیک پلویڑ کریر گڑا سنگت آتا پاننگ آن گڈ او ایران نا سیم آ کاریم کننگ کن سر ہلک۔ دا وخت ئٹ سنگت تون حوال مرسا اس و پاریکہ کنے آن داڑے کاریم کننگ مفک و ای پدا خلق آ بریوہ، گڑا سنگت آک پاریر کہ منہ وخت اموڑے اڈ کر تاکہ داڑے جیڑہ زرس شیف تمِہ و پدا برئک۔
داسہ ودود جان تینا فیصلہ ءِ کریسس و چپی ئٹ راستی نا کسر ئٹ گام خلینگ کِن راجی لشکر تون اوار مسوسس۔ دا نیام ئٹ بھلو وخت ئس اوڑتون حوال مننگ کتوّ، یکہ سنگت ئسے آن اندا حوال رسینگا کہ او بلوچ راجی لشکر تون اوار مسنے۔ دا حوال کن کہ شادکامی نا گپ ئس اسک کہ کنا سنگت مچھ ئنا شہید مروکا خواجہ غاتا کسر ءِ ارفِسہ علی شیر کُرد، شیرزمان کرد و رحمت شاہین نا شین ءِ مستی دننگ ءِ، ولے کنے پشیوانی دا اس کہ ای اوڑتون باز کم وخت تدیفیٹ و باز کم گِڑا ہیل کریٹ و کنے اوڑتون زیات وخت تدیفوئی اس۔ سَما اف دا کنا قسمت نا شومی ءِ یا پین! کنا زند ئٹ دنو چندی سنگت آک بسُر ولے ای اوفتون چٹ گونڈ ءُ ساہت تدیفیٹ و دا ارمان کنا اُست ئٹ مُدام سلو ءِ، ارفتیٹی شہید آفتاب جان(وشین) و مزّن بند ئٹ شہید مروکا سنگت ھزاع جان و شہید استال جان و پسنی نا زیبلا پُل شہید وارث مُراد و چندی پین سنگت آک اسر و اریر۔
سنگت ودود جان تون کنا گڈیکو دیوان اِرا تُو مالو مَس، ای کاریم ئسیٹ مچھ آ ہناسٹ و دیگر نا پاس گِڑا ئس سنگت تون ہوٹل ئسے آ تُولوک چاء کُننگ اسن کہ کنا موبائل آ نادُرست ءُ نمبر ئسے آن میسج ئس بسئک۔
انت حوال ءِ سنگت؟ ای ورندی تون اوار سوالیہ نشان ئس مون تسُٹ تو ارٹمیکو نیمہ آن سنگت تینا امو پِن ءِ رادہ کرے ہرا پِن ءِ مَنہ وخت مالو کنے سنگت ئس پاریسس۔ دا پِن ءِ خننگ تون ای گل و بال مسُٹ کہ ہرا سنگت کِن زہیری آن کور اُٹ، امر کہ مرے او اندا خُڑک آتیٹ بسُنے۔ای میسج ئس نوشتہ کننگ اسٹ کہ پدا اونا پارہ آن کُلہو بسک کہ شام ئنا آزان آن پد ای نیکن مچھ ئنا پول ئنا شیف آ ودار کروٹ، الّم بریس!
پدا شام ئنا بانگ ئتون سنگت ئسے نا موٹرسائیکل ءِ ارفیٹ و گِڑا ئس کُننگ نا سامان ہلنگ آن گُڈ سنگت نا پاروکا جاگہ کِن رادہ مسُٹ، ساہت ئس سفر کننگ آن پد جاگہ آ سر مسُٹ تو سنگت مالو آن تُولوک اس۔۔۔!
امو زیبل آ ورنا چٹ پُوشکُن مسوسس ولے گچین آ دروشم پین اُست کش و خزمی آ خنک خیسُن اسر۔ بیا بخیر کننگ آن گڈ نن توسن دیوان بناء کرین۔ سنگت ودود جان داسہ ”ودود“ آن ” شہیک “ جوڑ مسس و اونا ہیت و گپ آک اُستاد ئسے نا وڑ اسر۔ اونا نظریہ چٹ باز سوگوّ اس و او داسہ بیرہ گوریلا جنگ آخہ بلکہ جندندری تا بابت گپ کننگ اس۔ دا دیوان ئٹ ای اودے باز شاد و گل خناٹ، اَر ہیت ءِ بشخندہ ئٹ کرِسہ اس و بلوچ جُنز ئنا بابت باز گچین ءُ گپ کننگ اس ءُ جہان نا ایلو جُنز و جندندر آتا بابت ئٹ بےکچ سرپدی تِخاکہ۔ ای ہبّکہ مسُٹ کہ ودود جان خواننگ جاہ تیٹی وخت گدریفتنے و نہ کہ سیاسی گَل آتا بشخ مسُنے، داکان بیدس اَم او داخس سرپدی تخِک۔ انداڑتون کنا خیال ئٹ بابا مری نا امو گپ بس کہ ”جنگ زدہ ڈیہہ ئٹ اُلس نا ہیل کاری ءِ جنگ تینٹ کیک۔ “ ودود جان ءِ اَم زند ئنا شیفی بُڑزیک و بولان نا مشک گچین ڈول ئٹ گِڑا تے ہیل تسنو و داسہ او تینٹ اسہ اُستاد ئس جوڑ مسنے۔”جنگ ہرا بیرا تباہی ہتیک، جنگ ہراڑے بیرہ کہنگ کھسفنگ نا کِسہ بننگ کن رسینگک اوکان گُڈ اَم جنگ اَسہ درسگاہ اسے، جنگ نے مابت کننگ ہیل تیک، جنگ نے ہیل تیک کہ ڈغار، بولی و راج اتون مابت انتکن المی ءِ اَسہ راج ئسے کن اونا ارزشت انت ءِ۔ ارا سرزمین آ نی چُنکی آن ورنائی ٹی گام تخاس و زند ئنا گچین آ ساہت آتے تدیفنگ اس، ہمو سرزمین نے کن تنگ کننگ ءِ تو نے مارشت مرو دا بیرہ ڈغار نا چُنڈ ئس آخہ بلکے نا زند ئنا بشخ ءِ اوڑان بیدس نا زند پوروّ اف۔ ارا اُرا ٹی نی تینا خن تے ملاس ءُ ودی مننگ آن پد ہندا اُرا ٹی گوازی نا پِڑ آن ہلیس شوخی، مابت، ہنین آ اِیڑ تتون مِہر، نا لُمہ و باوّہ چُنکی آن ہلیس ورنائی اسکان مابت تون نے جاگہ تسُر و اَسہ دے ئس ہندا اُرائے نا خن تا مون آ ہُشنگ مرے گُڑا ہشوک آتا برخلاف نا انت مارشت آک مرور۔“
ننا دیوان باز چَس کریسس کہ سنگت پارے داسہ ہُرے مننگ ءِ گڑا رُخصت اف، اوّاری ءِ! کنا اُست سنگت آن مُر مننگ خواتوکہ ولے مجبور مسُٹ گڑا پاریٹ جوان ءِ ساہ ئنا بند پدا دیوان مریک۔ جندندر سلمان حمل نا کتاب”عہدِ اسلم“ نا چار دانہ اودے ترِسہ رُخصت کریٹ۔
ایلو دے سُہب ئنا ای تینا کاریم آتے کننگ آن گُڈ ڈھاڈر کن سر لکٹ و سنگت شہیک ءِ میسج کریٹ کہ ای داخہ دے آن پد بریوہ گُڑا دیوان کینہ، سنگت ورندی تِس کہ”بشخس سنگت ای گِڑا ئس کاریم کننگ آن گُڈ پیشتمیوہ و نا بننگ آن مُست پدی کاوہ و گر وختس بسُٹ تو نے الّم حوال کیوہ، اوارن سنگت۔“ خیر پدا دیوان ئسینا اُمیت ئتون ای تینا کاریم تیٹ گٹ مسُٹ و مَنہ وخت آن گُڈ شال آ بسُٹ۔
ہرا وخت کہ مچھ ئنا جُلہوّ نا حوال رسینگا گُڑا ای چائسُٹ امر کہ مرے سنگت شہیک دا آپریشن نا بشخ ئس ارے۔ جندندر آتا جنگ ئنا پِڑ آن کُلہو تون اوار مسیت آن مچھ ئنا اُلس ءِ تروکا کُلہو ءِ باز جوانی ئٹ خَف تورِسہ کریٹ ولے توار آتے دُرست کننگ کتوٹ۔ جندندر آک فوجی کیمپ و ایلو سرمچار آک اِرا دے اسکان مچھُل نا شار ءِ تینا قوضہ ئٹ کرِسہ اَر نیمہ غا دُژمن ءِ دودیفسہ چٹ ہسون ءُ دَک خلکُر۔ مچھ ئنا اُلس وختس کہ بلوچ سرمچار آتے شار ئٹ گلی تیٹی گشت کننگ آ خنار تو اُست جم مسور کہ اینو ننا راجی لشکر و دا ڈغار نا چُناک بسُنو و اوفتا اَر ڈول ئٹ کُمک ءِ کریر و باز جاگہ آتیا مِہر ئٹ اوفتیا پُل اَم شنکّی کریر۔
اِرا دے آن پد راجی لشکر کُلہو ئس ترِسہ پارے کہ آپریشن درہِ بولان ءِ ایسر کینہ و ساہت ئسے آن گُڈ اوفک جندندر سنگت آتا اکس آتے شنگ کریر و پاریر کہ دا جُلہو ئٹ دوانزدہ جندندر تون اوار فتح ٹولی نا اسہ سنگت ئس اَم شہید مسُنے۔
شہید مروکا سنگت آتا اکس آتے خناٹ تو کنا خن تیان خڑینک آک ریڑ کریسہ اسر و تینتو تینٹ پاننگ اسٹ کہ کنا سنگت ”بولان نا گواڑخ“ زیبل آ شہیک جان گو ءِ دَرے و تینے بولان کِن ندّر کرے۔سنگت شہیک جان نی بولان نا خاک ئنا حق ءِ پُوروّ کریس و امو گپ ءِ راست کریس کہ نی بولان نا عاشق اُس۔ اینو مچھ ئنا اُلس نے آ ناز کننگ ءِ کہ نی نودگوار ءُ مارگٹ نا خُمب ئٹ رُدوکا پُل بولان نا اَر مَش و جَل ئنا رکھ ئکن تینا ساہ ءِ ندر کریس و دُژمن ءِ جوانی ئٹ پُہہ کریس کہ بولان مڑد آتا دیار ءِ و دانا چُناک داڑے نے ہچبر آخوبت ئٹ الپرور۔ نی ارا وخت کہ بُزگر نا شَم تیان دڑیسہ مچھُل کِن بننگ مروس گُڑا بولان نا اَر بُوچ و خَل نا گام تیا دُروت ندر کریسہ مرو و سارو و کابوئی نے آ نازبُو نا پُل آتے شنکّی کریسہ مروے۔ مارگٹ نا بُڑز انگا ٹُل پین سوگوّ مرو و جنگ ئنا پِڑ آ نا اٹکل آتے سیل کریسہ و دُژمن ءِ مُڑدار مننگ آ خننگ آن گُڈ ٹاکو خلِسہ مروے۔ بولان شاد و گل مرِسہ پارو کہ پدا شہیک ئس کنا رکھ ئکن ودی مرو و دُژمن نا کاٹُم آ مِش تے شاغو ءِ۔
کنے اَمو شئیر دسکان یات ءِ ہرادے نی اَر وخت پاریسہ: ”ای کہیوّ تو چُٹیوہ انت؟ اَر اسِٹ ئٹ دوْارہ ای اُٹ۔۔۔!“ اَہو شہیک جان نی اسُل ایسر مفیسہ نی تو داسہ بناء مسونُس۔۔۔!، کنے یخین ءِ کہ پدا خزمی خنّی ءُ ودود ئس شہیک جوڑ مرو و پدا بولان نا رکھ ئکن دُژمن ءِ ہکّل ترِسہ دَک خَلو و بولان نا سوگوّ آ ٹُل آتے پین سوگوّ کرو۔
شہیک جان امو نن کہ نا جون ءِ گُلزمین نا باہوٹ کننگ کِن نا خاہوت شہید آتا قبرستان چلتن نا پارہ غا دننگ کِن روان مَس گُڑا ای سنگت ئسے آن راجی بیرک ئس ہلکُٹ و نا کاروان تون چلتن کِن رادہ مسُٹ۔ چلتن نا سیخا ٹی تِخوکا نا کپ کپ آ جون آن بَش مروکا مِسک و عنبر نا گند ءِ تُرند آ گوریچ مہردار و مُستی مارگٹ تون اوّار کننگ اس۔ پُل بشخس ای نیکن پین ہچس کننگ کتوٹ ولے یکہ نا گُڈیکو جاہ (قبر) آ آزات بلوچستان نا بیرک ءِ شاغنگ نا شرف ءِ دُوئی کریٹ۔ ہرا وخت کہ نا گُڈیکو جاہ آ راجی بیرک ءِ شاغِسہ اسُٹ گُڑا کنا خیال نا امو گُڈیکو دیوان نا نیمہ آ ہِنا و کنا مِلی ٹی امو بشخندہ آ اکس و یکہ ٹاکو تا توار برِسہ اس و اَر نیمہ آ نا سوگوّ آ بالاد کنا مون آ بننگ اس، انداڑتون چلتن نا ٹُل آ بابا مری و شہید مجید جان(ثانی) ءِ خناٹ و اوفک اسِٹ ایلو تون بشخندہ ئٹ پاریرہ کہ ”دا راج ءِ جہان نا ہچو تاغت ئس مات تننگ کپک و گچین آ سُہب ننا راج ئنا ءِ “اوفک گپ کرِسہ دشت ئنا نیمہ آ اُننگ اسرہ۔ ای دشت ئنا پارہ غا چَک خلکُٹ و خناٹ کہ دشت ئنا گواڑخ آک چٹ گیشتر مسُنو و زیبائی ٹی اسُل بےمٹ و تینا خیسُنی آن دشت ءِ زیبا کرینو۔ انداڑے گِڑا ئس پین گواڑخ آتے اَم خناٹ اراکہ بیدس سُو تَڑوکا گوریچ نا فرخ آن ڈغار آن پیشتمنگ نا کوشست ءِ کرِسہ اسر و گواڑخ آتا ٹولی تون اوّار مننگ نا جُہد ءِ کننگ ئٹی اسر۔۔۔،
