حکومت پاکستان ہراڑے ملک ئنا سخت سیاسی و زرگزرانی ویل آتیتون مون تننگ ءِ ہموڑے بلوچ لبریشن آرمی نا پارہ غان چینی تا برخلاف شینک مروک تڑیک ہم فریشانی تیٹ ودکی کرینو۔ دا گل چین ءِ تینا تیوہ پروجیکٹ آتے بند کننگ نا پارینے۔
بلوچ سلہہ بند گل دا تڑی ءِ 13 اگست آ گوادر ئٹ چینی انجینئر آتا اسہ قافلہ ئسے ٹک کننگ آن گڈ شینک کرینے۔ پاکستان ئٹ چین نا سفارت خانہ دا جلہو نا ترند لوز آتیٹ مذمت کرے۔ او حکومت آن دانا شابیتی جاچ ءِ ہلنگ، ڈوہدار تا برخلاف سخت کارروائی کننگ و اندنو سوگوْ و عملی گامگیج کننگ نا خواست کرے کہ ہراڑان بروک وخت ئٹ دن انگا تدینیک مننگ کپس۔
دا بابت چین دہشت گردی نا بھیم تے اواری ئٹ مون تننگ و پاکستان ئٹ چینی کارندہ، ادارہ و پروجیکٹ آتا رکھ اکن اسلام آباد تون اوار مریسہ کاریم ءِ برجاء تخنگ نا پڑو ہم کرے۔
بلوچ لبریشن آرمی نا تڑی اخس بھیم بش کروک ءِ؟
بلوچ لبریشن آرمی (بی ایل اے) نا کاریم و ہنوک وخت ئٹ اونا پارہ غان کروک آ جلہو تیا نظر تخوک چاہندار و جاچ ہلوک آتا پاننگ ءِ کہ دا تڑی ءِ خن تیان چھپ کننگ جوان مفرو۔ اوفتا پاننگ ءِ کہ بی ایل اے پاکستانی لشکر نا برخلاف ہم جلہو کرینے اندا خاطران اونا بھیم ءِ چنکو اس تکسہ رد کننگ مف۔
کوئٹہ آن تعلقداری تخوک سیاست دان و مسکوہی سنیٹر لشکری رئیسانی نا پاننگ ءِ کہ اگست ئٹ صوبہ ٹی کیہی جلہوک مسر۔ اگہ بی ایل اے گوادر پورٹ نا علاقہ ئٹ پیہنگ کیک، ہرا کہ صوبہ نا تیوہ غاتیان رکھوک بشخ ئسے، گڑا ولدا اونا تڑی ءِ بے سوبر ڈول ئٹ ہلنگ مف۔
صوبائی اسمبلی نا باسک یاسمین لہڑی نا خیال ءِ کہ دا گل زالبول تے ہم بھرتی کرینے و وت کش جلہو ہم کرینے، اندا خاطران دانا خُلیس بھیم بش کروک ءِ۔
چین مخالف گل آتا مننگ کروک سیوتی:
چینیک بیرہ بلوچ سلہہ بند ٹولی تا شرہ تون مون تننگ افس بلکن پاکستانی طالبان، داعش و منہ سندھی راج دوست سلہہ بند ٹولی ہم چین ئنا ترند مخالفت ءِ کیرہ۔
پاکستان نا وزارت خارجہ نا ویب سائٹ نا ردئٹ جولائی 2012 ئٹ پاکستان نا قطبی علاقہ داسو ئٹ مروک جلہو، ہرا ٹی نہہ چینی و مُسہ پاکستانی کسفنگاسر، دادے ٹی ٹی پی نا سوات چیپٹر سر تسوسس۔
سلہہ بند آتا کاریم تا چاہندار احسان اللہ ٹیپو محسود نا خیال ءِ کہ جتا نظریہ تا سلہہ بند ٹولیک اواری ئٹ دژمن ءِ ٹک کننگ کن جلہو تے ہمگرنچ کیرہ یا حکمت عملی نا تلہ غا کمک کیرہ۔
او ڈی ڈبلیو ءِ پارے کہ طالبان و بی ایل اے ہڑتوم آک چینی و پاکستانی لشکر نا سخت مخالف ءُ۔ ہڑتوم آک کمیونسٹ ڈیہہ ئنا شاری و پاکستان نا سلہہ بند لشکر نا کارندہ تے ٹک کرینو۔ “دافتے اُریسہ دا ہیت رد کننگ مفک کہ او حکمت عملی نا تلہ غا اسٹ ایلو نا کمک ءِ کپرور۔ دائسکان دا ڈول ءُ کمک نا ہچو شاہدی اس اف ولے اگہ اوفک کمک کریر گڑا دا چینی تیکن بھاز بھیم بش کروک پاش مرو۔”
انت چین مخالف ڈیہہ تا ہم دا ٹی دو ارے؟
بھاز آ جاچ ہلوک آتا خیال ءِ کہ بلوچ سلہہ بند آتے بھارت و امریکہ نا مُخ تفی دوئی ءِ۔
کراچی یونیورسٹی نا شعبہ ”جہانی تعلقداری“ تا مسکوہی سروک ڈاکٹر طلعت اے وزارت نا خیال ءِ کہ چین مخالف بلوچ سلہہ بند آتے دہلی و واشنگٹن نا کمک دوئی ءِ۔
او ڈی ڈبلیو تون ہیت کریسہ پارے کہ پاکستان و چین اسٹریٹجک سنگت ءُ، او گیشتر پارے کہ دا خیال کننگک کہ اسلام آباد بیجنگ ءِ بحر ہند اسکان کسر ایتو و اندا سوب آن ہم چین مخالف اِرا ریاست بلوچ سلہہ بند آتا مخ تفی ءِ کننگ ءُ۔
ڈاکٹر طلعت نا پاننگ ئس کہ، “پاکستان نا وسیلہ ئٹ بھارتی جاسوس کلبھوشن سدھیر جادھو نا دزگیری دا ہیت ئنا شاہدی ءِ کہ دہلی دا سلہہ بند آتا مخ تفی ءِ کننگ ءِ و داڑا واشنگٹن نا چھپی اونا اواری ءِ پاش کیک۔”
لندن ئٹ جہی مروک پاکستانی سکیورٹی جاچ ہلوک میجر ریٹائرڈ عادل راجہ طلعت وزارت نا خیال تون امنائی کیک۔ او ڈی ڈبلیو ءِ پارے کہ بھارتی ڈھکوک ایجنسی تا ایران نا علاقہ چابہار ئٹ نیٹ ورک ارے ہراڑے او بلوچ سلہہ بند آتے تربیت تننگ ءُ۔
چین ئنا مخالفت انتئے مننگ ءِ؟
صوبہ نا بھاز آ سیاستدان آتا خیال ءِ کہ چینی سرمایہ کاری آن ہندی بندغ تے ہچو سواد اس متو۔ لہڑی نا پاننگ ئس کہ “کیہی ارب ڈالر نا چینی سرمایہ کاری آن بیدس ہم ایلو آسراتی تے ہلے، گوادر تو دیر اکن ہم سِکک۔ پاکستان ئٹ اندا صوبہ ئٹ تیوہ غاتیان زیات مرک یا چنا تا تیوہ غاتیان زیات مرک آک مریرہ۔ صوبہ نا بنداوی ڈھانچہ بھس ءِ و جانجوڑی و خواننگ ءِ ہچو اہمیت تننگ مفک۔”
وزارت پاہک کہ چینی سرمایہ کاری آن بلوچ آتے ہموتم سواد رسینگو ہراتم چینی سرمایہ کاری آن بلوچستان ئٹ دیمروی مرے و اونا کل آن اولیکو سواد بلوچ آتے رسینگے۔
گوادر ئٹ جہی اسہ پین سیاست دان و مسکوہی پاکستانی سروزیر ذوالفقار علی بھٹو نا مشیر عبدالرحیم ظفر نا خیال ءِ کہ دا سرمایہ کاری بندغ آتا گڑتی تیٹ ودکی کرینے۔ او ڈی ڈبلیو ءِ پارے کہ کوالخواک چینی تا رکھ اکن ہندی بندغ آتا ہن و بر ءِ کچ ئٹ کرینو۔ اونا پاننگ ئس کہ شورش نا دا ویل ئتون سیاسی دروشم ئٹ مون تننگ مرے۔
انت چین تینا پروجیکٹ آتے بند کرو؟
بھاز آ بندغ تا خیال ءِ کہ جلہو و تڑی تیان پد ہم بیجنگ کاریم ءِ یلہ کپرو۔ بلوچستان نا اسہ مسکوہی سروزیر اس پِن پاش کپننگ نا شڑط آ ڈی ڈبلیو ءِ پارے کہ چین ڈٹ بندی آن یکہ مفرو۔
واہم بلوچستان نا شار تربت آن سینٹر اکرم بلوچ سوج کرے کہ انت جلہو آتا بھیم نا نیام ئٹ سرمایہ کاری برجاء مننگ کیک؟ او ڈی ڈبلیو تون ہیت کریسہ پارے کہ سرمایہ کاری کن امن نا گرج مریک و دا وڑ نا جلہوک خُلیس نا حالیت ودی کننگ کیرہ۔ او پارے کہ خلیس نا حالیت ئٹ ہچو سرمایہ کاری اس سرسہب مننگ کپک۔
