میڈیا اسہ سوگو ءُ تلہ ئس
نوشتکار : سفر خان بلوچ
چمشانک: ماریہ بلوچ
سفر خان بلوچ نا دا نوشت ساڑی آ وخت ئٹی میڈیا، پروپیگنڈا، بیانیہ سازی و سیاسی جہد آتا نیام ئٹ اسہ دیہاڑی و فکری تعلق اس جوڑ کننگ نا کوشست ءِ کیک۔ نوشتہ کار میڈیا ءِ بیرہ حوال تننگ نا وڑ اس سرپند مفک، بلکن اسہ فکری ءُ طاغت اس پائک۔ طاغت ہم ہمو، ہرا کہ راجی تحریک آن ہلیس دیہاڑی پجار آتے آ ہم زہم شاغنگ نا ہنر تخک۔ نوشت نا بنماسی آ ٹِک اندا پائک کہ جنگ و تحریک آک بیرہ میدان تیٹی مفسہ بلکن بندغ نا ملی و شعور ئٹی ہم مریرہ و میڈیا اندا زہنی محاز نا کل آن بھلا ازباب ءِ۔
نوشت نا کل آن زیات پام تخوکا بشخ اونا دیہاڑ ءِ۔ نوشتہ کار مُست ئنا زبانی دود آتیان ہلیس پرنٹنگ پریس، ریڈیو، ٹی وی و پوسکنا ڈیجیٹل میڈیا اسکان نا حوال آتے سر کننگ اسہ شونداری ءُ عمل اس سرپند مریک۔ فرانسیسی انقلاب، روسی انقلاب اولیکو و ارٹمیکو جہانی جنگ آتا مثیل ئٹ نوشتہ کار ثابت کیک کہ السی خیال و اشتماعی شعور اسہ عسکری جنگ ئسے آن زیات مؤثر پاننگک۔ ہر دور ئنا جنگ آتا سرسہبی و بے سہبی ئٹ میڈیا تینا وڑ و کچ ئٹ بھلو کڑد اس ایسر کرینے۔
پروپیگنڈا نا سرحال آ نوشتہ کار بریبری و گواچن نا ٹک آتے آ ہیت کرینے۔ او پروپیگنڈا ءِ بیرہ دروغ و فریب اس نشان تفک بلکن دادے اسہ تکنیک اس سرپند مریک، ہرا راست، نیمہ راست و جوزہ آتیان عوامی ءُ سوچ و فکر اس ودی کیک۔ نوشت ئٹ پروپیگنڈا نا ہڑتوما کُنڈ آتے آ گچینی ئٹ ہیت آک تالان مسنو۔ اسہ نیمہ آ دا بزگ آ راج آتا توار، مزاحمت و اشتماعی شعور نا کسر اس سرپند مریک و ایلو نیمہ آ نازی جرمنی نا مثیل ئٹ دا ہم پاش کیک کہ اندا طاغت خار، نسل پرستی، انتہا پسندی و اشتماعی گمرائی نا ہم سوب مریک۔
نوشت ئٹ ڈیجیٹل دور نا سختی و سوری تے آ ہم تران مسنے۔ سوشل میڈیا، اے آئی و الگورتھمز آسک بیانیہ سازی نا عمل ءِ پین غنجل و ترند کرینو، ہرا کہ دادے بھاز بیدس محسوس جوڑ کرینے۔ اینو ہر بندغ تینٹ اسہ میڈیا نا تلہ اس جوڑ مسنے، ارا نا سوب آن رد انگا کانسیپٹ، جوزئی ردعمل و بے زمہ وار آ معلومداریک پروپیگنڈا ءِ پین بھیم بش کروک جوڑ کرینو۔ اندا سوب ءِ کہ نوشتہ کار میڈیا نا بابت زمہ واری آ ہم زور شاغک۔
سرحال نا کل آن زیات اہمیت تخوکا بشخ گڈیکو بشخ ءِ، ہراڑے نوشتہ کار بلوچ راجی تحریک نا میڈیا ونگز آتے کن پنت نوشتہ کیک۔ او پاہک کہ میڈیا ایکٹوسٹ آتے بیرہ پوسٹ آتے مونی تالان کننگ آن بیدس زمہ وار و فکری جہدکار آتیان بار تربیت تروئی ءِ۔ نوشت کار نا خیال ئٹ میڈیا ٹریننگ آتیٹی تنقیدی سوچ، دیہاڑی نفسیات، پروپیگنڈا نا وڑ آک، بیانیہ سازی نا اصول و اخلاقی سیم آتے آ اسہ میڈیا ورکر ئسے الم تربیت تروئی ءِ۔ تاکہ اوفک بیرا اسہ حوال ئسے تالان کننگ آن بیدس اونا نغدی جاچ ءِ ہم پہہ مریر۔
اندا وڑ ئٹ نوشتہ کار بلوچ راجی تنظیم آتے پہہ کیک کہ اسہ ابدی ءُ تحریک ئسے نا سرسہبی کن راست گوہی و شفافیت المی ءِ۔ او مخالف ءِ بے بندغی، غدار یا شیطانی قوت اس پاننگ آن زیات بریبری ئٹ پروپیگنڈا کننگ نا کلہو ایتک۔
ادبی و فکری وڑ ئٹ ہرس تو سفر خان بلوچ نا نوشت ذاتی جوزہ آن پاک ءِ و دیہاڑی شاہدی تے آن مثیل ترسذ سرحال ءِ وڑ ئٹ تالان کننگ نا کوشست کرینے۔ ولے اگہ دا نوشت ئٹ میڈیا نا انقلابی و پنی آ مفکرین تا حوالہ ءِ ہم اوار کریکہ تو بلوچ راج اکن برجاء غا حالیت آتیٹی میڈیا نا کمک ئٹ تینا راج ءِ بزگی آن آجو کننگ نا پین ہم کسر دو بسکہ۔
دا پوسکنا وخت ئٹ میڈیا نا دروشم ئٹ بھاز آ سافٹ پالیسیک بلوچ ورنا تے راجی تحریک آن مُر کننگ نا وسیلہ جوڑ مسنو۔ نن تینا چاگڑد ئٹ ہرن تو سد آن بیرہ سی درسد ورناک گواچن ءِ پہہ مریرہ و ایلو راج ئنا بھلا کچ سافٹ پالیسی تا سوب آن بیرہ اسہ ڈگری ئسے نا پد ئٹ مُچا زند ءِ تینا زوال کیک۔ میڈیا پروپیگنڈا تا کمک ئٹ ننا مخلوق دا وخت کمیشن، ایم ڈیکیٹ و سی ایس ایس ئٹ اندن ڈب ہلوک ءِ کہ راج، راجی آ ویل آتے گیرام کرینے۔ بھاز آک تا تو دا ویل آتے ویل اس ہم تکنگ وخت نا زوال اس سرپند مریرہ۔ دا وڑ نا حالیت آتیٹ میڈیا پروپیگنڈا ئٹ بریبری نا زی آ تران کننگ آن بیدس سافٹ پالیسی تا ہم ذکر کننگ بھاز اہمیت تخک، تاکہ ہمو بزگ آ راج آک ہم گواچن آن سرپنداری تخر۔
دی بلوچستان پوسٹ: دا نوشت اٹ ساڑی ہیت و خیال آک نوشتوک نا جند ئنا ءُ، دی بلوچستان پوسٹ میڈیا نیٹ ورک نا دا ہیت آتے مَننگ الّمی اَف و نئے کن دا ادارہ نا پالیسی تا درشانی ءِ کیک۔