بلوچستان نا علاقہ بولان نا ایب کیب ئٹ پاکستانی لشکر نا ہن و بر ئٹ ودکی مسنے۔ ہندی بندغ آتا پاننگ ءِ کہ او لشکر نا بھلو کچ ئس خنانو۔

حوال آتا رد ئٹ بولان نا بنجاہی کسر آ کیہی گاڈی تیا تالان پاکستانی لشکر نا قافلہ غاک خننگ ئٹ بسنو، وختس کہ سبی آن لشکر کیہی ہندی بندغ آتا گاڈی تیا قوضہ کرینے۔

حوالی نا پاننگ ءِ کہ ہمو لس گاڈی تے ہم لشکر تینا ہن و بر کن کاریم ئٹ ہترنگے۔

علاقہ ٹی بھلو کچ ئسے آ فوجی آپریشن نا خُلیس نا درشانی مننگسہ ءِ۔ تدوکا دے تیٹ کیہی ہند آتیا جاسوس طیارہ غاتا پیری کننگ ہم خننگ ئٹ بسوسس۔

بولان نا علاقہ مچھ ئٹ 29 جنوری نا نن بلوچ لبریشن آرمی اسہ ترند حالیت نا جلہو اسیٹی پاکستانی لشکر نا ہیڈ کوارٹر آتون اوار سرکاری تنصیبات آتے اسہ وخت آ ٹک کرے۔

گَل مچھ شار آ اِرا دے اسکان تینا کنٹرول ءِ برجاء تخا وختس کہ دا جلہو ءِ ”بی ایل اے – آپریشن درہِ بولان“ نا پن تسوسس۔

ہدایت لوہار نا خون پاکستان ئٹی بندغی حق آتا باسک آتیا خطرہ آتے پاش کیک – ایمنسٹی انٹرنیشنل

ایمنسٹی انٹرنیشنل تینا شنگ کروک بیان ئٹی پاکستانی کوالخواہ تیان خواست کرینے کہ او سندھی سیاسی باسک و استاد ہدایت اللہ لوہار نا خون ئنا آزادانہ، غیر جانبدارانہ و دمدستی پٹ و پول ءِ کے و دا ہیت ئنا باور ایتے کہ ڈوہدار تے انصاف نا تلہ غا ہتنگ مرو۔

او پارے کہ سندھی باسک ئنا خون پاکستانی و بندغی حق آتا باسک آتیا خطرہ آتے پاش کیک، 2017 ئٹی لوہار ءِ زوراکی ئٹ بیگواہ کننگا و اِرا سال آن گڈ مئی 2019 ئٹی او آجو کننگا۔

خیال ئٹ مرے کہ تدوکا دے تیٹ سلہہ بند بندغ آتا کنڈ آن ہدایت لوہار ءِ سم کاری کرسا کھسفنگاسس، او وائس فار مسنگ پرسنز آف سندھ ئنا سروک سورٹھ لوہار و سسی لوہار نا باوہ ئس۔

ہدایت لوہار ءِ کھسفنگ نا برخلاف اونا خاہوت نا برانز برجاء ءِ، دا بارو ئٹ ہدایت لوہار نا مسڑ و وائس فار مسنگ پرسنز آف سندھ ئنا سروک سورٹھ لوہار تینا باوہ نا خون ئنا دوبہ ءِ پاکستانی ڈھکوک ادارہ غا تیا خلک۔

سورٹھ لوہار چاگڑدی حوالکاری میڈیا غا شنگ کروک تینا ویڈیو کلہو ئٹی پارے کہ اوفتا باوہ نا زوراکی نا بیگواہی و گڈ سر ئٹ آجوئی آن پد ہم کیہی وار اودے دوارہ زوراکی ئٹ بیگواہی نا گواچی کننگ نا کوشست کننگاسس۔

ہدایت لوہار نا مسڑ جہانی ادارہ و اقوام متحدہ آن خواست کرے کہ اوفک اونا باوہ ءِ کھسنفگ نا بارو ئٹ پاکستان آن سوج کیر و ڈوہدار تے انصاف نا کٹہرہ ٹی ہتنگ ٹی اوفتے کمک کیر۔

ضلع کیچ ئنا سب تحصیل ہوشاپ نا خلق ڈنڈار آن یوفون نا ٹاور ءِ ٹہیفنگ کن ہنوکا پنچ بندغ آ تالان اسہ ٹیکنیکل ٹیم ئسے نا درست آ بندغ آک 24 جنوری نا نن برمتہ کریسر۔ برمتہ مروک بندغ آتا تعلقداری پاکستان نا صوبہ پنجاب آن ئس ہرافتیٹی نزیر احمد، محمد طارق، صدفر علی، فاروق و حسنین اوار ئسر۔

پولیس دعویٰ کرے کہ پن کروک بندغ آتے درو یلہ کننگا واہم دا بابت ئٹ ہچو ودکی معلومداری ئس تتور۔

دا بندغ آتے سلہہ بند بندغ آک ہمو وخت برمتہ کریر ہراتم اوفک سرکاری ٹیلی کام کمپنی یوفون نا اسہ پوسکنو ٹاور ئسے نا ٹہیفنگ کن ہندا کسر آن ضلع آواران ئٹ ہننگ ئسر ہرادے ضلع آواران نا ڈپٹی کمشنر ہم پک کریسس۔

برمتہ مروک آتا خلق آن تعلقداری تخوک ریحان پنی ءُ اسہ مر ئنا سیال ئس ڈیلی ایگل کیچ ئتون ہیت و گپ ئٹ دائسکان اوفتا یلہ مننگ و اُرا غا سر مننگ ءِ پک کتو، ریحان نا رد ئٹ ننے و اوفتا اُرائی تے سرکاری تلہ غا اوفتا یلہ مننگ نا احوال رسینگتنے ۔

بی ایل اے – آپریشن درہِ بولان

ٹی بی پی تیدری

نوشت: باہوٹ بلوچ

بیست و نو جنوری نا نن نو بجہ غا بلوچستان نا ضلع بولان نا شار مچھ ئٹ اسہ ترند ءُ تراک ئسے نا توار پِنا، ہرانا توار ءِ تیوہ شار ئتون اوار کیہی کلو میٹر مر کیب ئنا علاقہ غاتیٹی بننگا۔ تراک و سم کاری تا لڑ بروکا اِرا دے اسکان برجاء مس۔

بیرہ نیم گھنٹہ ئسے آن گڈ بلوچ لبریشن آرمی نا ترجمان جیئند بلوچ جلہو ءِ پک کریسہ پارے کہ ”بی ایل اے نا آپریشن درہِ بولان نا بناء مسنے۔“ جیئند بلوچ’ بلوچ اُلس ءِ اُرا تیان پیشتمنگ و کسر آتیا سفر کپننگ تون پامدار کرے و پَک کرے کہ دا آپریشن ئٹ بلوچ لبریشن آرمی نا مجید برگیڈ، اسپیشل ٹیکٹیکل آپریشنز اسکواڈ، فتح اسکواڈ و انٹیلیجنس کڑدہ غاک بشخ ہلنگو۔

دا ویچڑ و ترند حالیت نا جلہو بلوچستان نا آجوئی نا جُنز ئٹ تینا نوعیت نا اولیکو جلہو ئس۔ گیشتر جاچ ہلوک آک دادے دیہاڑی بابت بلوچ دیہاڑ ئٹ جتاء ءُ جلہو ئس گوندنگو۔

مچھ شار ہرادکن ءِ؟

مچھ شار بلوچستان نا بنجاہی شار کوئٹہ آن 60 کلو میٹر مر ءِ۔ مچھ شار ءِ اوکان پیشتموکا کوئلہ آتا سوب آن خزانہ غاتا ڈغار پاننگک، داکان پاکستان نا ایلو علاقہ غاتون اوار پنجاب نا فیکٹری تے کوئلہ ئنا بھلو کچ ئس فراوان کننگک، ہرافتیان سال ئنا کیہی ارب آ روپئی تا پوریا مریک۔ 1929 ئٹ انگریزی حکومت مچھ جیل ءِ ٹہیفے ہرا ہمو وخت آن “کالا پانی” نا پن آ پنی ءِ۔ دا جیل ئٹ پنی آ سیاست دان، دانشور و صحافیک بندی مسنو۔

داڑان بیدس بنجاہی کسر (NA-65) و ریل پٹڑی، ہراکان ہڑدے ہزار آ مال دروک و ایلو گاڑی و ریل آتا ہن و بر دا شار ئنا ارزشت ءِ پین روشن کیک۔

ساڑی آ وخت ئٹ دا شار ئٹ بھاز رکھ تخوک مچھ جیل، پاکستانی لشکر نا ہیڈکوارٹر آتون اوار شار ئنا جتاء ہند و ریلوے ٹریکس آتون اوار فورسز نا درزن آ پوسٹ و چوکیک ٹہیفوک ءُ۔

آپریشن درہِ بولان:

بلوچ لبریشن آرمی (بی ایل اے) نا آپریشن درہِ بولان بلوچستان نا دیہاڑ ئٹ ول ویچڑ و ترند نوعیت نا جلہو اس ئس، ہراٹی 385 سرمچار بشخ ہلکر۔ دا آپریشن ئٹ بی ایل اے نا جند ندر کڑدہ مجید برگیڈ نا 12 باسک ہم بشخ ہلکر وختس کہ بی ایل اے نا خاص ٹولی اسپیشل ٹیکٹیکل آپریشنز اسکواڈ (ایس ٹی او ایس) و فتح اسکواڈ ہم اونا بشخ ئسر۔

جلہو نا بناء ٹی بی ایل اے نا مجید برگیڈ نا جند ندر بارود آن پر گاڑی ءِ پاکستانی لشکر نا ہیڈکوارٹر ئٹ خلک پدان گَل تینا باسک ئنا چاہنداری ءِ فاروق سید پن کروک چاکر نا پن ئٹ کرے۔ تراک تون اوار بی ایل اے نا مجید برگیڈ نا باسک آک مُستی گام خلنگ بناء کریر وختس کہ ایلو خاص انگا ٹولیک اسہ وخت آ فوجی چیک پوسٹ، پولیس تھانہ و ایلو تنصیبات آتیا جلہو کریر۔

بی ایل اے نا سرمچار آک بنجاہی کسر تون اوار ریلوے اسٹیشن، پولیس چوکی تے تینا کوزہ ئٹ ہلکر وختس کہ ریل پٹڑی تے تراکی مواد آتیٹ بھس کریر۔

دا اولیکو وار ئس کہ اسہ بلوچ آجوئی دوست گًل اس روایتی فوجی ڈول ئٹ اسہ جلہو اس کروک مرے۔ 80 کلو میٹر نا مری اسکان مچھ ئنا علاقہ 46 گھنٹہ اسکان بی ایل اے نا کوزہ ٹی مس۔ بلوچ سرمچار آک پوسکنا سلہہ و راکٹ آتیٹ جلہو کریر وختس کہ ہیلی کاپٹر آتے خلنگ کن مُر خلوک دو شکہ (DSHK) تے کاریم ئٹ ایسر۔

بلوچ لبریشن آرمی دا جلہو ئٹ تینا 13 باسک نا شہید مننگ ءِ پک کرے، ہرافتیٹی 12 باسک بی ایل اے – مجید برگیڈ نا جند ندر و اسٹ بی ایل اے – فتح اسکواڈ نا باسک اس ئس۔ گَل تینا بیان ئٹ پاکستانی فورسز آتا 78 کارندہ تا کھسفنگ نا ذمہ واری ءِ ارفے۔ ہرافتیٹی ریگولر آرمی، پیرا ملٹری فورس فرنٹئیر کور و اسپیشل سروسز ٹولی (ایس ایس جی) نا کارندہ غاک اوار ءُ۔

دا آپریشن نا وخت آ سرمچار آک ہراڑے فوجی ہیڈ کوارٹر آتیا قوضہ ءِ برجاء تخار ہموڑے کمک کن بروکا فوج ئنا قافلہ تے شار آن پیشن بنجاہی کسر تیا ٹک کریر وختس کہ پاکستانی لشکر و ڈھکوک ادارہ آتا جوڑ کروکا ڈیتھ اسکواڈ آتا باسک آک ہم ٹک کننگار۔

حکومتی ہیت آتا ترڈو ہلنگ:

”آپریشن درہِ بولان“ نا وخت آ پاکستانی حکومت نا ہیت وار وار آ مٹ مریسہ کرے۔ ہندا وخت آ بلوچستان حکومت نا نگراں حوالکاری وزیر جان اچکزئی کیہی بیان آتیٹی جتاء دعویٰ کرے واہم بندغ آتا خنک بی ایل اے نا آفیشل میڈیا ’ہکل‘ نا ٹیلی گرام و وٹس ایپ چینل آ خلوک ئسر۔

بلوچستان نا نگران حوالکاری وزیر جلہو نا اِرا گھنٹہ آن پد میڈیا غا شینک کروک تینا بیان ئٹ پارے کہ ”ننے مشی آ علاقہ غاتیان منہ راکٹ فائر کننگ نا حوال رسینگانے۔“ نگران حوالکاری وزیر نیم گھنٹہ اس پد تینا اولی بیان آن چپ اسہ پین بیان اسیٹی دعویٰ کرے کہ ”مچھ ئٹ، سیکورٹی فورسز آک اسلم اچھو ٹولی تون تفوک سلہہ بند آتا پارہ غان کروک مسہ جلہو ءِ سرسہبی ئٹ پد بٹینو۔ سلہہ بند آک داسا پدی مسنو و ننا سیکورٹی فورسز آک دا وخت آ اوفتا پد رند ءِ کننگ ءُ۔“

نگران حوالکاری وزیر نا پارہ غان دا وڑ ئنا بیان آتا لڑ بروکا مسہ دے اسکان برجاء مس۔

ایلو پارہ غان حوالکاری وزیر نا دعویٰ تیان چپ مچھ ئنا ہندی بندغ آتا پارہ غان بروکا ویڈیو فوٹیج آک علاقہ نا حالیت آتے درشان کریسہ کریر۔ ہندا وخت آ بی ایل اے نا میڈیا چینل آ سرمچار آتا آڈیو کلہو آتون اوار علاقہ ٹی پیری کننگ و مسیت ئٹ پڑو کروک سرمچار آتا ویڈیو تے شینک کریسہ کرے۔

ایسری:

بلوچ لبریشن آرمی تون اوار ایلو آجوئی دوست گل آک تدوک وخت ئٹ تینا طریقہ کار آتیٹی مٹی ہتیسہ پاکستانی لشکر نا کیمپ آتیا کوزہ، حاضر سروس فوجی افسر و کارندہ غاتے دزگیر کرینو۔ ہرا وڑ 2022 نا سال ئٹ بی ایل اے اسہ وخت آ نوشکی و پنجگور ئٹ پاکستانی لشکر نا ہیڈکوارٹر آتیا جلہو کریسہ اوفتے تینا کوزہ ٹی ہلک واہم مچھ ئٹ جلہو و اِرا دے اسکان شار ءِ تینا کوزہ ٹی تخنگ مالو نا تیوہ جلہو آتیان جتاء خننگک۔

ہرا وڑ بی ایل اے نا ترجمان جیئند بلوچ تینا بیان ئٹ پارے کہ ”ننا اولیکو مسخت تینا راج ءِ دا شان تروئی ئس کہ اوفتا جند ئنا راجی لشکر بی ایل اے دا لائخی تخک کہ او داخس طاغت تون اوار کوزہ گیر پاکستان نا کوزہ غان تینا اسہ شار ئسے ہلیسہ برجائی ئٹ اِرا دے اسکان تینا کنٹرول ئٹ تخنگ کے۔“

بی ایل اے نا دا جلہو بلوچ آجوئی کن جنگ ئنا مون ءِ مَش تیان شار تا پارہ غا ہڑسنگ نا کلہو تننگ ءِ۔ دا جلہو آن دا پاننگ کینہ کہ بروکا وخت آتیٹ بلوچستان نا آجوئی نا جُنز ئنا ترندی شار تیٹ خننگ ئٹ برو۔

بلوچ لبریشن آرمی تدوک وخت ئٹ چائنیز قونصلیٹ، ہائی سیکورٹی زون گوادر ئٹ چائنیز قافلہ یا تربت شار ئٹ انٹیلیجنس بیسڈ آپریشن ئٹ پاکستانی ڈھکوک ادارہ غاتا بڑزکو افسر آتے ٹک کرینے واہم ’آپریشن درہِ بولان‘ ئٹ اسہ وخت آ چار کڑدہ نا آپریشن ئٹ بشخ ہلنگ شار ءِ کوزہ ٹی ہلنگ دا گَل ئنا لائخی تا درشان ءِ کیک۔

سال 2023 ءِ بلوچستان نا مخلوق اسہ وار پدا انصاف دوئی کننگ و قانودی حق آتیکن کسر تیا برانز کریسہ گدارا، ہراڑے شاری تا شکائست و بنماسی حق آتے دوئی کننگ کن بلوچستان نا جتاء علاقہ تیتون اوار پاکستان نا شار و پیشن ڈیہہ تیٹ برانز آک ریکارڈ مسر۔

انفوگرافکس نا دروشم ئٹ مونا ہتوک دی بلوچستان پوسٹ نا ڈیٹا ویژول نا کچ و حساب نا ردئٹ سال 2023 ئٹ تیوہ غا بلوچستان ئٹ 813 برانز ریکارڈ مسر۔ دافتیٹ 49 برانز بلوچستان نا بھلا شار آتیٹ، بلوچستان آن پیشن پاکستان نا جتاء علاقہ تیٹ 77 برانز ریکارڈ کننگار اندن پیشن ڈیہہ تیٹ بلوچ آک 19 برانز کریر۔

بلوچستان ئٹ جمعی ڈول برانز آتیٹ تیوہ غاتیان زیات 554 برانز کوئٹہ ئٹ مس اندن کل آتیان زیات برانز آک، 418 زوراکی نا بیگواہی تا برخلاف ریکارڈ مسر۔

اندا وڑ بلوچستان نا شار تربت 70 برانز آتیتون ارٹمیکو، چمن 61 برانز آتیتون مسٹمیکو و خضدار 50 برانز آتیتون چارمیکو نمبر آ مس اندن سال 2023 ئٹ بلوچستان نا ایلو شار تیٹ ہم برانز کننگا ہرافتیٹ حب چوکی ٹی 28، گوادر ئٹ 23 برانز اندن ایلو علاقہ تیٹ 27 برانز ریکارڈ مسر۔

ٹی بی پی ڈیٹا ویژول اسٹوڈیو نا مُچ کروک کچ نا ردئٹ بلوچستان و پیشن ڈیہہ تیٹ برانز آتا سوب آتیٹ 418 برانز زوراکی نا بیگواہی تا برخلاف، 50 برانز دروغ نا مونتس آتیٹ بیگواہ بندغ تے کسفنگ نا برخلاف، 109 برانز سرکاری ملازم آتا ویل آتیکن، 67 برانز سیم سری پوریا کن، 37 برانز تعلیمی آسراتی تیکن، 57 برانز دیر نا نیستی نا برخلاف، 91 برانز بجلی نا نیستی نا برخلاف و 61 برانز بنماسی آسراتی تے دوئی کننگ کن کننگار۔

برانز آتا سوب آتا فیصدی کچ نا ردئٹ 56.22 درسد تون بندغی حق آک اوار ءُ، اندا وڑ زرگزرانی و کرپشن نا برخلاف برانز آتا کچ 18.20 درسد، خوانندہ حق آتیکن برانز آک 6.42 درسد و سیاسی و بنماسی حق آتا لتاڑنگ نا برخلاف مروک برانز آتا کچ 28.19 درسد مس۔

سال 2023 ئٹ بلوچستان ئٹی مروک برانز آک درشانی و بیداری نا اسہ اہم دروشم اس پاش کریر۔ واہم خیالداری درشانی آ زور تریسہ مونا ہتنگوک ڈیٹا نا کچ آتے منّنگ الّمی ءِ۔

بلوچستان نا ضلع موسیٰ خیل ئٹ زارگٹ نا مَش آ جنگل آتیٹ لگوک خاخر ءِ مُسہ دے آن پد ہم کسفنگ متو۔

ملخدو موسیٰ خیل ئٹ زارگٹ نا مَش جنگل آتیٹ نا گمان آن خاخر لمبہ کریسس ہرا دائسکان کسفنگتنے۔ خاخر انداخس بڑز ءِ کہ اونا موڷ 18 کلو میٹر مُر موسیٰ خیل نا شار آن ہم خننگ مریک، خاخر آن زیتون نا جنگل و جنگلی ساہدارک زیمی مریسہ ءُ۔

بلوچستان نا نگران سر وزیر ملخدو خاخر ءِ کسفنگ کن دمدستی گامگیج کننگ نا پنت تسوسس واہم ہندی بندغ تا پاننگ ءِ کہ دائسکان خاخر کسفنگتنے۔

بلوچستان نا دریابی شار گوادر نا علاقہ کنٹانی ہور ئٹ پاکستان کوسٹ گارڈ سمندر ئٹ بلوچ مزور نا کائیک آ ترند رفتار آ بوٹ ءِ لگفسہ اودے کسفے۔

اندن پاننگک کہ دائسکان اونا جون ہم سمندر آن کشنگ متنے۔

ایلو پارہ غان تدینی نا برخلاف گوادر ئٹ برانز مننگ ءِ۔

حق دو تحریک بلوچستان نا غٹ ذمہ وار، جہدکار و مخلوق آن خواست کرینے کہ او دمدستی ڈی سی آفس گوادر نا مونا سر مریر۔

حق دو تحریک پارینے کہ کنٹانی ٹی غریب مزور نا خون ئنا برخلاف کائیک، پک اپ و کنٹانی پوریا تون گنڈوک بندغ آتا تولوک برانز برجاء ءِ ہراڑے حق دو تحریک بلوچستان نا ذمہ وار و جہدکار آک ساڑی ءُ اندا خاطر غٹ بندغ آک دمدستی ڈی سی آفس نا مونا سر مریر تانکہ برانز ءِ شابیت کریسہ بلوچ کش پالیسی تا برخلاف جہد ترند کننگ مرے۔

اقوام متحدہ نا بھلا عدالت درو جاندمی افریقہ نا دا خواست ءِ کرے کہ اسرائیل آ پین قانودی زور شاغنگ مرے و او غزہ نا شار رفح آ ہمو جلہو ءِ تورے ہرا نا تڑی تننگانے۔

عدالت نا پاننگ ءِ اسرائیل ہمو پرمان آتیا عملدرآمد نا پابند ءِ ہرافتے عدالت مالو آن شینک کرینے۔

پریٹوریا مالو جہانی عدالت انصاف یا آئی سی جے ئٹ اسرائیل نا برخلاف شکائست درج کرفیسس ہرا ٹی دوبہ خلنگاسس کہ غزہ آ اسرائیل نا جلہو زنک ایسری نا کنوینشن نا لتاڑنگ نا برابر ءِ۔

عدالت نا اصل ویل آ فیصلہ تننگ دائسکان ارے ولے 26 جنوری آ او اسرائیل ءِ پرمان تسوسس کہ او فلسطینی شاری تے گیشتر نسخان تیان رکھنگ کن و بندغی کمک بننگ نا موکل تننگ کن گامگیج کننگ ءِ یخینی جوڑ کے۔

جاندمی افریقہ نا اوغدیدار آک سئے شمبے آ عدالت آن پین خواست کریسر کہ او رفح ئٹ اسرائیل نا اسہ پوسکنو جلہو ئسے نا تیاری نا سوب پوسکنو گام ارفنگ نا پرمان ایتے۔

غزہ نا 24 لکھ آباتی نا نیمہ آن زیات غزہ ئٹ اسرائیلی جلہو تا سوب اوڑے باہوٹ ہلکنو۔

آئی سی جے نا جج منّیک کہ پوسکنا پیش رفت داٹی ترندی ئٹ ودکی کرو ہرا مالو اسہ بھیم بش کروک بندغی تغ ئسے ہرا نا سوب ڈیہہ آ اندنو زیم تمو ہرا پاننگ مفسہ۔

او گیشتر پارے کہ واہم اسرائیل ءِ فلسطینی تا رکھ ءِ یخینی جوڑ کننگ کن دمدستی گامگیج کننگ نا گرج ءِ و اوڑکن پین گامگیج اوار کننگ نا گرج اف۔

عدالت نا رولنگ ئٹ پاننگانے کہ اسرائیل، زنک ایسری نا کنوینشن نا ردئٹ و دا عدالت نا مالو آن تروک پرمان آتا ردئٹ تینا ذمہ واری تے پوروْ کننگ نا پابند ءِ۔

ارنسٹو چی گویرا نا ڈائری

کتاب چمشانک: ھارس بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

چی گویرا (ارنسٹو گویرا) ارجنٹائن نا انقلابی راہشون اس ئس، ہرا چی نا پن ئٹ چاہنگاکہ، او 14 مئی 1928 اٹ ارجنٹائن ٹی ودی مس، چنکی آن دمہ نا ناجوڑی ٹی مننگ آن بید ام او اسہ جوانو ایتھلیٹ اس ئس و شطرنج نا ام شوقیس ئس، ورنائی ٹی اودے کتاب آتا بھاز بھلو شوق اس ئس، اونا دا نیک بختی ئس کہ اونا اُرا ٹی مُسہ ہزار آن زیات کتاب تخوک ئس، اندا کتاب آتیان اونا علم ئٹ ودیکی بس، چی گویرا میڈیکل نا خوانندہ اس ئس، اوٹی تعلیمی کیرئر نا وخت ئٹ جہانگردی نا شوق ئس ودی مس، 1950 آن 1953 اِسکان جنوبی امریکا آ مسہ وار سئیل آ ہنا، اول رند 1950 ٹی سائیکل آ 4500 کلو میٹر نا سفر ءِ براعظم نا جنوب آن شمال نا پارہ غا کرے ارٹمی رند 1951 ئٹ موٹر سائیکل آ 8 ہزار کلو میٹر سفر کرے، مسٹمیکو سفر ءِ 1953 ٹی کرے مسٹمیکو رند بھاز آ ملک آتیان تدیسہ ارافتیٹ چلی، پیرو، ایکواڈور، کولمبیا، وینیزویلا، پانامہ، برازیل، بولیوبا و کیوبا اوار ءُ، دا سفر ءِ موٹر سائیکل جرنی نا پن ئٹ یات کننگک۔ دا پن ئٹ بھاز آ کتاب آک نوشتہ کننگانو و اسہ فلم اس ام جوڑ مسنے۔

دا سفر آن چی گویرا نا تجربہ ٹی پین ودیکی بس، قطبی امریکا نا خلق آتیان و چنکا چنکا شار تیان مریسہ ہنا تو اودے دا جاغہ نا بندغ آتا زند نا حالیت غریبی و بیماریک اونا خنتے ملار او غریب آتیکن بھلو احساس ئس تخاکہ، اندا سفر نا سوب آن دا نتیجہ غا سر مس کہ کل سویلی امریکہ دا وخت کٹھ پتلی بادشاہ تا کوزہ ٹی ءِ، اندا سوب آن سرمایہ داری نظام اوڑے روتہ خلنگ ئس۔ ارا نا خیر ئٹ پین کس آخہ امریکہ تینٹ ءِ۔ او جوان چائسکہ کہ سرمایہ دارانہ نظام و اونا سرپرست امریکہ غریب آتے اسل دوست کپسہ، تو دافتا کوزہ ءِ داکان ایسر کننگ کن کنے تینا خواننگ ءِ نیمہ غا اِلوئی مریک۔ تینا مسٹمیکو سفر نا وخت او گواتیمالا ءِ سر مس اونا صدر گزمین نا برخلاف امریکی سی آئی اے سرگرم ئس تاکہ اونا حکومت ءِ ایسر کے و تینا حکمران ئس ہتے، دا سازش ئٹ اوفک سرسہب ام مسر۔ پدا پوسکن آ امریکی نا پٹو آ حکومت نا برخلاف بھاز آ کیمونسٹ گروپ آک سرگرم مسر۔ چی گویرا اوفتے کمک کرے۔ بدبختی دا مس کہ اوفک اختلاف آتا گواچی مسر۔ گزمین باغی تا راہشونی ءِ کننگ آن بید میکسیکو نا سفارت خانہ ٹی باہوٹ ہلک، اندا سوب آن اونا بحالی تحریک نزور مس و حکومتی کارندہ غاک اوفتیا زور مسر۔ چی گویرا آخر اسکان مزاحمت کرے ولے گڈسر ئٹ اودے ام تینا سفارت خانہ غان باہوٹ ہلوئی تما۔

چی گویرا 1954 ٹی میکسیکو آ ہنا۔ اوڑے اسہ سال ئس جنرل ہسپتال نا الرجی شعبہ ءِ سنبھالا، 1955 ٹی اونا اوڑدہی کیوبا نا پوسکن ردوم ہلوکا انقلابی لیڈر فیڈل کاسترو نا ایلم رائول کاسترو تون مس، ہرا چی نا سوچ آن متاثر مریسہ اودے ولدا تینا ایلم تون اوڑدہی کرفے۔ دا اوڑدہی ءِ اگہ اونا بناء نا نقطہ پاس ام رد مفرو۔ ہڑتوماک جتا انگا سوچ و نظریہ آن بید ام اسٹ ایلو ءِ متاثر کریر و چی فیڈل کاسترو نا تحریک ئٹ اوار مس۔ ہڑتوما تا نشانہ امریکی پٹو کیوبا نا حکمران باتستا ئس، ہرا ملک ءِ خورہ آنبار کُننگ ئس، دا تحریک چار سال اسکان برجاء مس، اندا وخت چی گویرا گوریلا ٹریننگ ام ہلک داٹی او سرسہب ام مس۔ کاسترو ام اونا لائخی و ڈسپلن آن بھاز متاثر ئس اندا سوب ئس کہ گڑاس وخت ئٹ اودے تینا دست ءِ راست کرے، چی گویرا نا وڑ اِنگا انقلابی تیکن اے دے مُر سلتو،  کہ 1959 نا اولی سہب ئتون پِٹو آ بادشاہ ملک آن نَرنگ کن بیوس مس، انقلابی تا حکومت بس تو دافک بھلو ڈکھ و ویل آتا گواچی ئسر چی گویرا ءِ صعنت و خزانہ نا وزیر کریر، ولے انقلابی جہد نا نزدٹ اصلاحی کاریمک بھاز ڈکھیاؤ ئسر، انتئے کہ امریکہ اوفتیا گیرہ ءِ تنک کننگ ئس۔ او وڑ وڑ نا معاشی پابندی خلنگ ئس دا دور اٹ چی گویرا بھاز کوشست کرے بھاز آ ملک آتا دورہ ءِ کرے و بھاز آ بھلا بھلا مگرمچھ آتیان ڈغار تے دوئی کریسہ غریب آتیا بار چانٹ کرے ولے دا اصلاح تا تہ جوانو نتیجہ اس پیشتمتو گڑا اودے تینے ڈکھوئی تما۔

اندا ہمو وخت ئس کہ اونا تہٹی ولدا انقلابی آ باغی کاٹم ارفیسس گڑا او معاشی نزوری تون کاٹم خلنگ نا جاگہ غا کانگو آ اِننگ نا فیصلہ کرے ہراڑے اسہ پین امریکی نا پٹو ءُ حکومت ئسے نا برخلاف تحریک اس بناء مسوسس، چی گویرا 1965 ٹی جمہوری جمہوریہ کانگو آ سر مس چی گویرا تون اوار درزن آن زیات اونا وفادار انگا سنگتاک ام اوار ئسر۔ اونا بننگ نا مسخت کانگو تحریک نا راہشون آتون تینا آزموندہ تے پاننگ و اوفتون اوار جدوجہد کننگ ئس، ولے اول سر اودے پریشانی تون مون تروئی تما، دا کیوبا ہلو ہراڑے باغیک پرعزم قانود آتا پابند ئسر و نئے کہ اوفتا مخلوق نا ام اوفتیکن جوانو جوزہ اس ئس۔ دا نزدئٹ کانگو ٹی دا گڑاک الور ارا ہر دننگا تحریک نا سرسہبی کن المی ئسر۔ دافتے او جاغہ نا زبان ام بتوکہ اندا سوب دافتے تینا خیال آتے درشان کننگ کن ترجمہ کروک ئسے نا کمک ءِ ہلوئی تماکہ، سی آئی اے ام دا علاقہ ٹی جوان سرگرم ئس۔ تینا مخبر آتا سوب آن دافتا ہر کاریم و کڑد آن واخب ئس۔ چی گویرا کم و ود ہفت تو اوڑے مس، گڈ سرئٹ ناجوڑی و کانگو نا لیڈر آتا سستی و مخلوق نا انقلاب آن مُری نا سوب آن بے امیت مس۔ اگہ او اوڑے گڈیکو ساہ اسکان جنگ کننگ خواہسکہ، ولے کاسترو نا المی آ کلہو تا سوب آن کانگو آن پیشتما۔

دراخ و جوڑ مننگ تون چی گویرا ایلو سرگرمی کن بولیویا ءِ گچین کرے ہراڑے اسہ پین امریکہ نا پٹو حکومت اس آلم نا دتر تے چوشنگ ئس۔ او 1966 نا گڈسر ئٹ بولیویا ءِ سر مس بولیویا نا مش تیٹ تینا پنجاہ سنگت آتون اوار تحریک نا بناء ءِ کرے۔ بناء ٹی اوفتے جوان سرسہبی رسینگا بھاز آ جنگ آتیٹ بولیوین آرمی ءِ جوان نسخان تا گواچی کریر، دا تحریک اوڑکن مرگ ئنا سوب جوڑ مس انتئیکہ دا اوفتے بھاز نسخان تسوسس۔ ولے ہرا پلاننگ ئٹ بسوسس او وڑ متو، داڑے بھاز آ گپاک اونا سوچ آن چَپ پیشتمار۔ کانگو نا وڑ داڑے ام آلم تحریک تون ہمگرنچ ہلو و داڑے بھلو بندغ اس حکومت نا مخبر ئس، ارٹمیکو ہیت دا اونا خیال ئٹ کہ بیرہ بولیوین فوج تون جنگ کروئی تمک ولے داڑے بننگ آن گُڈ سما تما کہ امریکہ داڑے ام پورا ئس۔ یعنی اودے بولیوین فوج تون اوار امریکہ نا کمانڈو تون ام مون پہ مون مروئی ئس، داڑان بید اودے بھلو دک ئس دن لگا کہ اونا کیوبا تون ریڈیو رابطہ کاٹ مس دا وڑ اونا کمک نا امیت ایسر مس، 7 اکتوبر 1967 نا سہب اسہ علاقئی مخبر اس خڑک ئنا فوجی اڈہ ءِ چی گویرا و اونا سنگت آتا جاگہ نا ڈس ءِ تس ہراڑان فوج حرکت ئٹ بس۔ کانگو آن امریکی فوج اونا رند ئٹ جوان تماسس تو دا آپریشن ئٹ بولیوین فوج نا کمک ءِ سی آئی اے جوان کرے۔ ولدا پلاننگ اسیٹ چی گویرا و اونا سنگت آتے مش اسیٹ گٹ کریر۔

دا آپریشن ئٹ، 1800 فوجی اوار ئسر سی آئی اے اوفتا راہشونی ءِ کننگ ئس چی گویرا و اونا لشکر دافتون مون تسر ولے دژمن زوراک ئس۔ سنگت آتے تہ خلکر چی گویرا ٹپی مس۔ گڑا اودے ہلکر گم و گار کریر، جوان سزا تسر تہ کہ ہیت کے ولے اسہ فوجی ئسے نا پاننگ ءِ کہ چی گویرا ٹپی مننگ آن پد ہم است جم خنتے خنتیٹ خلککہ ہیت کریکہ۔ اونا خنتیٹ دنو تاثیر اس ئس کہ دژمن اونا خنتے سیل کننگ کتوکہ، آفیسر آک بسر و سوج کریر ولے اوفتا سوج آتا ورندی ءِ ام تتوکہ، اسہ وار سگریٹ ئسے نا خواست کرے تو ای تسٹ تہ گڑا خوش مس کنے منتوار ام پارے۔ اِرا دے نا لٹ تننگ آن گُڈ ام اِچ ئس دوئی متو گڑا صدر ءِ رپورٹ تسر، صدر مرگ ئنا فرمان تس، سی آئی اے خواہسکہ کہ چی ءِ پانامہ غا دیر اوڑے سی آئی اے نا اسپیشل ٹیم اوڑان سر و سوج کے ولے صدر ءِ خُلیس ئس کہ او نرا ولدا واپس برو حکومت ءِ بھیم ئٹی شاغو دا سوب آن صدر تینا حکم آ سلوک ئس۔

صدر نا فرمان پورو مس و چی گویرا ءِ ہمو شام نا شرابی آ جلاد نا دوٹی تسر ہرا جنگ ئٹ تینا مسہ فوجی تا نسخان ارفیسس، چی گویرا ءِ اوفتا مرگ ئنا زمہ وار تکاکہ ہرا وخت چی گویرا اونا رئی آ سر مس تو اودے سوختہ کرے و شرابی صدر نا پاننگ نا ردئٹ اودے نو سُم خلک۔ چی دا جہان آن رخصت کرے۔ دافتا پلاننگ ئس کہ چی گویرا ءِ ہمو جنگ ئنا میدان ٹی خسن۔ ولدا پڑو مس کہ اودے مقابلہ ٹی خلنگانے۔

چی گویرا نا رخصتی ءِ 46 سال مننگے ولے وا ام عوام نا است اٹ زندہ ءِ تینا اصول، لائخی و سرداری نظام نا برخلاف بغاوت و انقلابی سوچ نا سوب آن، اونا پنی آ عکس ہرا 1960 اٹ النگاسس۔ جہان ٹی کل آن زیادہ پرنٹ مروکا عکس ءِ، ہرا جہان نا ہر کنڈ آ سر مسنے، خاص ہمو ڈیہہ تیٹ ہراڑے انقلابی تحریک آک برجاء ءُ۔ دا غلط فہمی ئسے کہ چی گویرا ہر باغی نا ہیرو ءِ  دنکہ مست ئنا سال آتیٹ قطبی سوڈان ٹی آجوئی دوست آک اونا عکس تون اوار خننگارہ۔ دا ہیت پوہ مننگ خوائک کہ باغیک ملک آن آجوئی خوارہ و انقلابیک نا لائخ آ حکومت نا برخلاف تحریک چلیفرہ ءُ چی گویرا نا کارکڑد انگا تحریک آکو۔

چی گویرا نا شخصیت دائسکان ہم کیوبا ٹی اسہ نیشنل ہیرو ئسے نا ءِ اگہ کیوبا اونا لمہ دھرتی اف۔ اودے اونا جند ئنا لمہ دھرتی ارجنٹائن ٹی ام اسہ ہیرو اس تکنگک۔

بلوچستان نا علاقہ سبی و تربت ئٹ پاکستانی لشکر ءِ جلہو تیٹ ٹک کننگا اندن پن کروک جلہو تا ذمہ واری ءِ بی ایل اے و بی ایل ایف ارفینو۔

حوال تا ردئٹ بلوچستان نا علاقہ سبی ٹی نادرست سلہہ بند بندغ آک استو سبی ریلوے اسٹیشن آن خڑک ٹہفوک پاکستانی لشکر نا چیک پوسٹ ءِ جلہو ئٹ ٹک کریر ہراڑے ترند سم کاری و تراک آتا توار بِننگا۔ اندن جلہو ئٹ فورسز آتے نسخان تیتون ہم مون تروئی تما۔

پن کروک جلہو نا ذمہ واری ءِ بلوچ آجوئی دوست سلہہ بند گل بلوچ لبریشن آرمی نا ترجمان جیئند بلوچ ارفیسہ پارینے کہ بی ایل اے نا سرمچار آک استو سبی ٹی اسہ جلہو اسیٹی قوضہ گیر پاکستانی لشکر نا اسہ پوسٹ ئسے ٹِک کریر۔

او پارے کہ سرمچار آک ڈھاڈر نا کیب ئنا علاقہ ٹی ریلوے اسٹیشن نا خڑک آ دژمن لشکر نا پوسٹ آ بھلا سلہہ تیٹ جلہو کریر، جلہو ئٹ اِرا دژمن کارندہ ہمو ہند آ مرگ ئنا گواچی و کیہیک ٹپی مسر۔

جیئند بلوچ پارے کہ بلوچ لبریشن آرمی دا جلہو نا ذمہ واری ءِ ارفک و وطن نا آجوئی اسکان ننا کاروائیک برجاء مرور۔

ایلو پارہ غان بلوچستان نا علاقہ تربت ئٹ مروکا جلہو نا ذمہ واری ءِ بلوچ سلہہ بند گل بلوچستان لبریشن فرنٹ ارفے۔

بلوچستان لبریشن فرنٹ نا ترجمان میجر گہرام بلوچ میڈیا غا شینک کروک بیان ئٹ پارینے کی سرمچار آک استو چار نیم نا وخت آ کیچ ئنا بنجاہی شار گوکدان ئٹ سوراپ پول آ فورسز نا پیکٹ سیکورٹی آ ہمو وخت آ بھلا سلہہ تیٹ جلہو کریر ہراتم اوفک فورسز قافلہ نا سیکورٹی کن سنگر ٹی پیہار۔

او پارے کہ سرمچار آک مالو آن سنگر ہلسہ دژمن نا بننگ نا ودار ءِ کریر امر کہ اِرا کارندہ سنگر ٹی پیہار اوفتیا ترند جلہو کریسہ اسہ کارندہ ئسے ہمو ہند آ مرگ ئنا گواچی و اسٹ ءِ ٹپی کریر۔

ترجمان پارے کہ جلہو آن گڈ شکست کُنوک فورسز آک ہرے اسکان لَس آباتی آ سم کاری کریسہ کریر۔

او مستی پارے کہ بلوچستان لبریشن فرنٹ دا جلہو نا ذمہ واری ءِ ارفک۔ بلوچستان نا آجوئی اسکان فورسز آ جلہوک پین ترندی ئٹ برجاء مرور۔