روس نا دے کہی صوبہ ریازن نا کیمیکل پلانٹ ئٹ تراک و خاخر لگنگ نا تدینی ئٹ 16 بندغ مرگ نا گواچی مسر۔

برطانوی حوالکاری ایجنسی رائٹرز تا رد ئٹ ریازن ئٹ تراک گن پواوڈر و کیمیکل پلانٹ ئٹ مس ہراٹی بھلو کچ اسیٹی جانی و مالی نسخان مس۔

خبر ایجنسی ہندی حوال تا بابت تراک ئٹ 16 بندغ نا کہنگ نا حوال ءِ تسونے اندن روس نا وزارت ایمرجنسی تدینی ئٹ 12 بندغ نا کہنگ ءِ پک کرینے۔

کوالخواتا پاننگ ءِ کہ 4 بندغ بیگواہ ءُ ہرافتا پٹنگ کن کاروائیک برجاء ءُ اندن تراک ئنا پٹ و پول نا بناء ہم مسونے۔

|

شہید مختیار بلوچ

نوشت: ضیاء (دلجان) | مٹ: شہزاد بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

بلوچ راجی تحریک تینا شیفی بُڑزی تون کہی سال تیان برجا ءِ وختس دژمن نا طاغت تو وختس تیناتا بے ضمیری نا تکلیف و ویل آتیان بلوچ راجے گواچی کرینے ولے حق دادے کہ سوگو آ کرداراک سوگو آ نظریہ غاک وختس ام ہچو بابت واقعہ و خواست نا محتاج مفسہ۔بلوچ راجی تحریک ئٹ ام تو اندا اصل حق ءِ ہراٹی بندغاک آجوئی و بلوچ راجی پجار کن قربانی تسونو۔ او ہچو وختس حالیت نا محتاج افس او زندہ ءُ سوچ آتے ٹی، تاریخ ٸٹی، نظریہ و کردارا تے ٹی۔

جہان نا ارا خطے ٹی نن رینگنہ داڑے ہڑدے اسہ پوسکُنو واقع اس مونا بریک ہر پوسکُنا دے تون اوار حالیت بدل مریک۔ حالیتِ جنگ ئٹی بھازا گِڑاک نا دوٹی مفسہ۔ جنگ ارا تیزی ئٹ سخت آن سخت مریک بھازا تیناک جتا مریرہ منہ سنگت شہید مریرہ منٹ دمدرینگِرہ و بھازا کسر بدل کروکا یا دمدرینگوک تو یات بفسہ۔

ہاں یات بریرہ تو ہمو سنگتاک ہرا شہید مسونو یا
ہمو ہرا زندان تے ٹی بند ءُ، وطن تون وفا کروکا تے ٹی اسہ کردار اس بلوچ سرمچار شہید مختیار بلوچ نا ءِ ہرا نا مونا شخصیت، حالیت، اختلافات، و جوفہ ہڑاند شاغنگ نا کوشست کرے ولے او دا کُل گڑاتان تینا دامن ءِ بچِفِسا جہد کرسا کرے و تاریخ نا بشخ اس جوڑ مس۔ و اینو مختیار بلوچ کس ئنا محتاج اف بلکن شاید زند تدیفوکا ایلو بندغاک اونا یاداتا محتاج ءُ۔

شہید مختیار بلوچ تون کنا اولیکو کچاری بی ایم سی نا ہاسٹل ٸٹ مس۔ ای تینا اسہ سنگت اسیتون اوڑدئی کن اناسُٹ ہموڑے شہید ام اوار ئس۔ شہید تون اوار منہ دے و منہ وخت ئنا درستی راستی ننے سنگتی نا سیالی ئٹ تفے شہید مختیار بی ایس او آزاد نا کاریم تے ٹی اکثر اختہ مسکہ۔ سُہب مرے یا نن یخ باسُنی و دژمن نا سختیک ولے او دا کُل ٸنا پرواہ ءِ کَتواکہ۔ او ہمو سنگت آتیا سوختہ مسکہ ہرا تنظیمی کاریم تان جان بچِفِسا اکثر اوڑا نغد کارہ کریرہ۔

کوئٹہ ٹی بھاز وار گرفتار ام مس ولے یلہ مننگ آن گُڈ پدا تینا کاریم تے ٹی لگاکہ۔ بلوچ بے گواہ ببدغ آتے کے خلوکا برانز کیمپ ئٹ ماما قدیر آ ہناکہ و ایلو سنگت آتے پاریکہ ماما یکہ مریک وختا وخت سنگت آک ماما غا کار ماما نا حوصلہ افزائی ءِ کیر۔

حالیت آک سخت آن سخت مننگ ئست ولے مختیار جان دا سخت حالیت ئٹ ام تینا کاریم تے بلو دلیری و جوان مردی سے ٹی کننگ اس۔

پدا 2010 ئنا ہمو سال ام بس ہراٹی بھازا سنگتاک بے گواہ مسور بھازاک شہید مسر حالیت نا سختی تے اُرسا کُل سنگت آک کوئٹہ غان پیشتمار کوٸٹہ غان پیشتمنگ آن گُڈ پدا وختس کنا شہید تون حال حوال مننگ کتو ہر اسٹ نا اسٹ ایلو آن رابطہ پنا۔ پدا 2011 بولان کیمپ ئٹ مکران آن اسہ سنگت اس بس اوڑان معلومداری کننگ آن سماء مس کہ مختیار اینو پگہ مکران نا محاذ آ دژمن تون مون تننگے دا بنسا اُستے جارات رسینگا کہ مختیار جان ایلو لس سنگت آتانبار لغور اس پیشتمتو۔

انتیکہ ہراتم زند لس اس بھازا بندغ آک خُڑک ئسر و تینے تینٹ جوانو سنگت سرپند مسرا ولے امر حالیت مون بدل کرے تو دا لس بندغ آک ام مون بدلیفیر ولے مختیار آن بارا سنگت آتا ہراتم معلوم مَسٌک کہ او اینو ام محاذ آ سوگو سلوکے تو ہمت بُڑزا مریک۔

2010 آن رخصت مروکا سنگت نا خبر ہراتم 2015 ٹی مکران نا سنگت بوہیر جان تس کہ مختیار اینو نن تونے و او قلات نم سنگت آتا پارغا بننگ خواہک تو اُست بھاز خواش مس کہ مُست ئنا سنگت مُست ئنا درستی راستی آ مختیار تو کچاری مرو۔

قلات آ بننگ آن اِرا دے مُست و پانچ سال حال حوال نا مننگ آن پد ہراتم مختیار جان تون فون آ حوال مس، او تینا خُڑک ئنا منہ سنگت نا سوج کرے کہ او ہرادکن ءُ مختیار جان سوج کرے فدا ہراڑے کے ایلو سنگت آک ام سہی ءُ؟

ای پاریٹ یار کُلے پاروٹ نے کُل ئتون مِلِفوٹ نے نی بس زو بر۔ مختیار پارے سہی ءِ سنگت انشاء للہ اِرا مُسے دے ٹی سر مروٹ۔ فون آن خدا حافظ پارِسا ہراتم ای واپس مسوٹ تو مُچا کسر ئٹ اندا سوچِنگ ئسوٹ کہ ہراتم او داڑے برو و سنگت آتا اَرِفو تو ای انت ورندی توٹ کہ ارا سنگت تینے نا شیر پاریکہ او زار مس۔

اِرا دے پد ہراتم واپس حوال آ بس اسہ سنگت اس پارے خاران راہ چیل نا جاگہ غا منہ سنگت نا فورس ئتون جھڑپ مننگ ءِ، داکان ایکان سنگت آتون حال حوال کریٹ کہ معلومداری کیو کے دیر ءُ۔ اہراتم اسہ سنگت اسیتون رابطہ مس سنگت پارے کہ مختیار جان و اونا سنگت آتا جھڑپ مسونے فورس ئنا منہ بندغ خلِنگانو و مختیار جان ام شہید مسونے، ایلو سنگت آک پیشتمنگ ئٹ سرسُہب مسونو۔ ایلو دے ہراتم مختیار جان نا لاش ئنا عکس ءِ خناٹ تو خن تے آن خڑینک پیشتما کہ سنگت نی اِرا دے ام انتظار کتویس۔

تہاری نا کسر

نوشت: نادیہ لانگو

دی بلوچستان پوسٹ

دا ہیت بیشک کچ ئسے اسکا قدر تخک کہ نن انت ئسون، ننا ربیدگ، دود، تاریخ، جغرافیہ، طرز فکر، زند گدریفنگ نا وڑ و ڈول آک انت ئسر، امر ئسر ولے دا ہیت آتیا ننے فخر کننگ نا موْکل ننا راجی دود آک تفسّہ انتیکہ اوڑے دُنو وار بندغ ءِ ہچ دو بفک کہ او تینے بُڑز و پین ءی شیف خلے۔ دا ہیت بھاز زیات کچ ئٹ قدر تخک کہ “نن اینو انت اُن”؟ انتیکہ اگہ نن دا ہیت آن تینا خنتے ڈھکّنہ تو ننا مونا سلوکا اژدہاک ننے زُوت ئسے ئٹ کیدرہ بلکہ بل کچ ئسے اسکا دُننگا اژدہاک ننے کیدانو ہم، او ہندا ہیت آن خنتے ڈھکّسا نن بیرہ نعرہ بازی و چُناتے نارہ خلنگ آ ہیل تننگ آن بیدس ہچ کننگ افّن۔ دا ہیت بیشک ارے کہ ننا سلاء بند محاذ آ دژمن تو بِنا آن ہلیس دائسکان مون تننگ ءُ، داٹی چندی لال آتے گوہانن، چندیک بیگواہ ءُ ولے دا ہیت آ ہم خنتے ملوئی ءِ کہ آیا “جنگ ئنا بیرہ اسے بشخ ئسے” یا نا دژمن پین وڑتیٹ ہم ننے پرغنگ ءِ و دا وخت اٹ نن اخّس تیار اُن کہ اونا مونے تورن؟ اینو ماڈرنزم نا پِنا روایت آتیا امر کہ جلہو مننگ ءِ دا زوراکی نا مون ءِ نن اخّس توننگ کرون، اگہ توننگ کپنہ تا تو ننا راجی آ بنیاداک سُریرہ، اینو انفرادی آزادی نا پِنا ہرا وڑ راجی اصول آتے پرغنگنگ ءِ و دا عمل ءِ نن شعوری وڑئٹ کینہ بلکہ بھاز آ تنظیم آک باقاعدہ تینا ڈسکشن و ڈیبیٹ آتیٹی پارہ کہ نن لبرل نیشنلسٹ اُن و انفرادیت ہندن زیات ننے ٹی پیہانے کہ ہر بندغ تینے راج ئنا و راجی جہد ئنا ٹھیکیدار سرپد مریک ہراڑان ہر ہر جاغہ بُوز کنگنن۔

دا رویہ و عمل آتیا اسے وار ولدا سنجیدگی ئٹ نظر شاغوئی تمّک کہ دژمن علمیاتی بنیاد آتیا، تہذیبی بنیاد آتیا ننا ہرا ہراڑے و امر امر جلہو کننگے، طبقات نا پِن اٹ مروکا جہد نا اخّس گنجائشت ارے، آیا دا ننکے دا وخت ئٹ قومی جہد آن ہم زیات ءِ؟ اگہ اف گُڑا تینے طبقاتی جہدکار پاروکاتے نن داخس خنتیا انتئے تخانن۔ انفرادی آزادی ننا اجتماعی عمل ءِ اخّس نسخان تسونے و اینو اسکا دانا بابت ئٹ سوچنگ ہم ننے وارہ کنپک انتئے؟ ننے سوچوئی تمّک کہ آیا قومی تقسیم در تقسیم نا سوب اندا انفرادی رویہ اف؟ نن مگہ تینا اجتماعی اصول آتے چانہ اگہ تپنہ تا تو انتئے؟ دا لکیر آتے اسے وار واضح کروئی تمّک تانکہ تینا و دژمن نا سیم سما مرے۔ امر کہ جغرافیہ نا سیم و ہد آتے پنجاب، سندھ، کے پی کے، ایران و اوغانستان ئٹ خلکُنے تاکہ دافتا سیم و ہد گوہنگے ہندن ننا تہذیبی، لسانی، اجتماعی، روایتی وڑ آتے ہم دیوال ئٹ خلّنگ نا کوشست مننگ ءِ ہرافتے توننگ کن ننا غیر سنجیدگی تباہی ہتیک۔ داڑکن غُٹ آن مُست تینا بنیات آتے اُروئی، خُوانوئی، سمجھوئی تمّک۔ اوکان گُڈ دژمن ءِ اونا ہر چم بازی ہر وڑ ءِ سرپد مروئی تمّک گُڑا اسے سنجیدہ ءُ عمل ئسے نا بِنا مننگ کیک ہرا دژمن ءِ مسلح، علمیاتی، تہذیبی، ادبی ہر پارہ غان ژدغہ ژدغہ کننگ کیک۔

سانحہ ہوشاپ نا بابت بلوچستان ہائی کورٹ نا بینچ فیصلہ ءِ بنفسہ تیوہ پٹ و پول نا حکم تریسہ ڈی سی کیچ حسین جان، اے سی کیچ عقیل کریم، نائب تحصیلدار ہوشاپ رسول جان ءِ دو ہورک کرے-

ہائی کورٹ نا وکیل عمران بلوچ وفد تون اوار بریسہ گورنر ہاؤس نا مونا برانز ئٹ تولیسہ خاہوت ءِ ہائی کورٹ نا دا فیصلہ نا حوال ءِ تس۔

او خاہوت تون ہیت کریسہ پارے کہ ہائی کورٹ نا آفیسر آتے باقاعدہ کشانو و کہوک آ ہڑتوم آ چناتے شہید پارینو۔

اندن ٹپی چنا تا بابت صوبائی حکومت ءِ موکل تننگانے دا چنا نا تیوہ خرچ آتے بلوچستان حکومت ہرفے و اینو نا دے لیاقت اسپتال نا اکاؤنٹ ئٹ ٹپی چنا تا علاج نا خرچہ ءِ جمع کیر۔

او پارے ہائی کورٹ موکل تس کہ داکن ہلیس علاقہ اسکان و علاقہ ئٹ اوفتے پروٹیکشن ایتنگو و دا اوفتا ذمہ واری مرو۔

او پین پارے کہ کرائم برانچ نا مسہ آفیسر آ تالان اسہ پٹ پول ٹیم اس جوڑ مسونے ہرا دا معاملہ تا پٹ و پول ءِ کرو۔

و کہوک آ چنا تا پیرہ محراب خان نا مدعیت ئٹ اینو اسہ پوسکنو ایف آئی آر ئس چارج کننگو ہرا ایف سی نا پن ءِ تسونے، ایف سی نا بر خلاف اسہ ایف آئی آر اس چارج مرو و ایلو ہرکس اوار کننگ خوارے کننگ کیرے۔

اے وطن نے کِن نن مرین گوری
بیدے نے آن نَن کُل ارین چوری

تِسسُن نے کن کاٹم ئے تینا
تاکہ کپ دشمن داڑے پے زوری

تینا خواہش تے نے کہ بشخانن
گُل مرے تاکہ نا بہار سُہوری

تانکہ لمہ ڈیہہ نی مفیس سر سہب
نن مرون ہر وخت نے آ دن گوری

مس فدا لیلا نیکے بولان اٹ
انقلابی و بنگسس لُوری

بارگ بلوچ