عکس: کمانچر بلوچ

بیست او یک فروری لمئی بولی تا جہانی

نوشت: عبدالستار ابو حزیفہ | مٹ: ماجد ماجدی

دی بلوچستان پوسٹ

نیلسن منڈیلا نا قول ءِ اگہ نی اسٹ اسیتون ہمو بولی ئٹ ہیت کیسہ ہرا بولی ءِ او پوہ مریکک تو ہمو بندغ نا ہیت ءِ سرپند مریکک ولے ہندا وڑئٹ نی اگہ ہمو بندغ تون ہمونا جندنا لمئی بولی ئٹ ہیت کیسہ تو او ہیت ءِ نا جوان سرپند مریک ہندن ہندا ہیت اونا است ئٹی تولک جاگہ کیک۔

لمئی بولی ہمو بولی ءِ ہرادے چنا تینا لمہ نا بغل آن ہیل کیک یا چنا اس تینا چنکی آن تینا ہمو چنک سنی نا چاگڑد آن ہیل کرسہ کیک، لمئی بولی تا اہمیت آن ہچ وختس نمن مننگ کپک دا سوب آن کہ بندغ اس ہندا لمئی بولی آتیان تینا دود ربیدہ تینا تینا راج تینا راج ئنا باروئٹ گڑاتے ہیل کیکک  ہندن دا کچ اسکان کہ اگہ وختس بندغ اس  تغ  اس خنک  تینا لمئی بولی ئٹ خنکک۔

بیست و یک فروری جہانی لمئی بولی تا دے پاننگک، لمئی بولی تا جہانی دے نا ردئٹ دا ہیت  مونا  دن خننگک کہ ہر اسٹ اس مرے تینا لمئی بولی تون مابت کے، مہر کے، عشق تخہ، ہندن نن ہم لمئی بولی ءِ تینا لمہ نا درجہ ءِ ترسہ اوڑتن مہر تخن و پدی فخرئٹ تینا بولی ئٹ ہیت کین، نوشتہ کین، خوانن۔ لمئی بولی ئٹ کاریم کین ہرا لمئی بولی نا حق مریکک ہمو حق ءِ پورو کین۔ عملی پڑا بولی ءِ سوگوْ تخن۔

اٹلس آف ورلڈ لینگویج ان ڈینجر 2009 نا ردئٹ پاکستان ٹی ہیت مروکا  بولی تے 35 درسد فیصد گم کار مننگ نا خلیس ارے، ہرانا کل آن بھلا سوب دادے دا بولی تیا کاریم متو ہراسہ بولی اس اوفتون مرے گم و گار مرسہ تینا ایسری نا کنڈا کاہکک، ہندن تیوی جہان ٹی بولی تا بابت پاکستان جہان نا ہمو بیست و ہشتمیکو نمبر ٹی ءِ ہرا اٹلس ورلڈ لینگویج ان ڈینجر 2009 نا ردئٹ پاکستان نا گڑاس بولیک ختم مننگ نا خلیس لڑ ئٹی ءُ۔ ننا لمئی بولیک براہوئی و بلوچی ہم اوار ءُ۔

بلوچی بولی بلوچستان ئٹ اسہ اہم ترین ءُ بولی ئسے ہرانا مسہ پنی ءُ لہجہ ءُ؛ رخشانی لہجہ، مکرانی لہجہ، سلیمانی لہجہ۔ بلوچستان نا جتا جتا علاقہ غاتیٹی جتا جتا لہجہ تٹی بلوچی ہیت کیرہ  ہندن ہر لہجہ اسہ ایلو آن فرخ تخکک، بلوچستان آن پیشن پنجاب و خیبرپختونخوا ٹی بلوچی پاروک آک آبات ءُ، اوفک  بلوچی ہیت ہم کیرہ،  ہمسایہ ملک آک ایران، اوغانستان آن بیدس عرب ملک آتیٹی نیمئی ایشیا نا ملک آتیٹی بلوچی پاروک آک آبات ءُ، نوزدہ میکو صدی آن مست بلوچی بولی بیدس نوشت ئٹ مروکو بولی اس ئس ولے اینو پگہ دا بولی نوشت والا بولی تٹی حساب مننگ ئٹی ءِ، اینو  پاکستان ٹی کل مسہ فیصد بلوچی پاروک آک آبات ءُ۔

بلوچی آن بیدس براہوئی ہم بلوچستان نا متکنا بولی تیان اسٹ ئسے، ریاست قلات و اونا چاگڑد اٹ آباٹ مروک آتا بولی ہم براہوئی ءِ۔ ماہر لسانیات آتا پاننگ نا ردئٹ براہوئی بولی پاروک آک بنماسی وڑئٹ متکنا ہندوستانی راج دراوڑتیان تعلقداری تخرہ، ہندن قلات، خضدار، نوشکے و مستونگ ئٹ رہنگوکا زیات  مخلوق کل براہوئی ٹی ہیت کیرہ۔

بلوچستان نا دارالحکومت کوئٹہ آن بیدس بلوچستان نا ایلو کم از کم بیست و پنچ آن زیات ضلع غاتیٹی براہوئی بولی ئٹ مخلوق ہیت کیک، سندھ، ایران و اوغانستان ئٹ ہم براہوئی پاروک آک آبات ءُ، پاکستان نا کل اسہ فیصد اس براہوئی بولی ئٹ ہیت کیرہ براہوئی سرپد مریرہ۔

دا حالیت آتیٹی بلوچی و براہوئی بولی تے ہرا بے ڈس مننگ نا خلیس مون تمنگ ءِ اوفتیکن ننے ہر حال ئٹی جہد کروئی ءِ، خواری کروئی ءِ تاکہ ننا لمئی بولی براہوئی و بلوچی بے ڈس مفس زندہ سلر، نن تینا بولی تے ہمووخت رکھوک مرون ہراتم نن تینا لمئی بولیک براہوئی و بلوچی ٹی کاریم کین نوشتہ کین، خوانن ہندن تینا بولی تیٹی ہیت کرسہ فخر محسوس کین۔ ایلو ہندا حسابٹ نن تینا چناتے تینا لمئی بولی تے خوانفن ہیل ایتن تاکہ ننا بروکا چین تینا دود ربیدگ، تینا تینا راج ءِ ہچبر گیرام دپس۔

سرکار و سرکار نا وزیر تیان اندا خواست و امیت ءِ کینہ کہ اوفک بنائی پرائمری نا تعلیم ءِ چنا ءِ اونا لمئی بولی ئٹ ترفے ہراڑن چنا تینا دودربیدہ تینا راج ءِ پہو مرے، ہندن پرائمری نا تعلیم آن بیدس کالج یونیورسٹی لیول آ نصاب آتیٹی بلوچی و براہوئی بولی تے نصاب اٹ اوار کے ہراڑن چناتیکن آسراتی مریکک ہندن اسہ راج اس شون ہلیکک۔ ہراتم لمئی بولی تیٹی تعلیم تننگا ہروڑئٹ آسراتی ودی مرو، اسٹ بولی گوہنگپرو بولی نا گم مروکا لوز آک  مونا برور ہندن اسہ ادبی مڈی اس مونا برو ہراننکن ننا بولی تیکن بختاوری اس مرو۔

داکان بیدس سرکا نا ذمہ دار آ وزیرتیان دا خواست ءِ کہ اوفک لسانیات ئٹ فورم آک مریر ہرا شاعر ادیب فنکار گلوکار آتا حوصلہ افزائی کننگے، ہندن براہوئی و بلوچی بولی تا شاعر نوشتکار ادیب آتا سرپرستی کننگے اوفتے کمک کننگے اوفتا کتاب آتے حکومتی سطح آ چھاپ کننگے۔ ہنداوڑ بلوچی و براہوئی بولی تا کتاب آتے ایلو بولی تیٹی مٹ کننگے ہراڑان بولیک  دیمروی نا کنڈا کارہ، پدا دنننگا بولی تا دود ربیدگ راج ہچ وخت گم و گار مفرو ساندہ آبات و وسم مرو۔

آخرئٹ اسہ شعر اس یات بریک کہ:

زمانہ ٹی ہندا نشانے ننا
براہوئی بلوچی زبانے ننا

پاکستان نا دارالحکومت اسلام آباد نا ڈی چوک آ تدوکا پنچ دے آن برجاء بلوچ بیگوا بندغ آتا خاہوت والا تا برانز پاکستان نا بندغی حق آتا وزیر شیرین مزاری نا باور تننگ آن گڈ ایسر مس۔

ہفتہ نا دے پاکستان تحریک انصاف نا بندغی حق حکومتی وزیر شیرین مزاری ڈی چوک آ برجاء برانز نا ہند آ سر مس و خاہوت والاتے پارے کہ وزیر اعظم عمران خان نا پاننگ آ بسونٹ، او زوت آن زوت نم تون اوڑدئی کرو۔

او پارے کہ 15 مارچ اسکان اوڑدئی مرو، و دا اوڑدئی ٹی 13 خاہوت آتا بیگوا بندغ آتا رد ئٹ حوال تننگ نا کوشست کننگو۔

اوکان گڈ وائس فار بلوچ مسنگ پرسنز نا چیئرمین نصراللہ بلوچ و اوڑدئی کروک آک اوار پریس کانفرنس کریسہ برانز ءِ ایسر کننگ نا پڑو کریر۔ اوفک پاریر کہ نن دا امیت تون اوار ہننگ اُن کہ حکومت تینا سوغند ءِ پورو کرو۔

او پاریر کہ زورٹ بیگوائی تیا قانود ٹہفنگہ و بلوچستان نا بیگوا بندغ آتا یلہ کننگ تون اوار ہرا بندغ آک بیدادی تا سوب آن ساہ تسونو، اوفتا رد ئٹ سوگوْ ءُ شاہدی تننگے۔

او پاریر کہ ننا دا ہیت مننگ کپنہ کہ ننا تروک آ پن تیان حکومت پائے کہ دا افغانستان یا اسہ فرار کیمپ اسیٹ ءُ۔

او پاریر کہ نن حکومت ءِ ہرا پن تے تسونن اونا ردئٹ نن سوگوْ ءُ شاہدی تا خواست کینا او ہراڑے و ہرا حال ئٹی ءُ۔

برانز کروک آ خاہوت آک اسلام آباد سول سوسائٹی و بندغی دوست تنظیم آتا منتواری ءِ ارفیسہ پاریر کہ اوفک ننتون اوار ہر وڑ ئنا کمک کریر و نن امیت کینا کہ مونی ہم نن مچ اوار بندغی حق آتا رکھنگ کن اسہ جاہ مریسہ کاریم کرون۔

یاتی مرے کہ بلوچستان آن بیگوا کروک بندغ آتا خاہوت آک تدوکا 10 دے ئنا ئسے اسلام آباد ٹی برانز آ تولوک ئسر، پنچ دے اسلام آباد پریس کلب نا مونا برانزی کمیپ آن گڈ خاہوت آک مچی گام دروشم ئٹ ڈی چوک آ سر مننگ تون برانز آ توسر۔

دا نیام ئٹی بند و بست کوالخوا و حکومت اوفتیان بھاز وار تولوک برانز ءِ ایسر کننگ کن خواست کریر ولے خاہوت آک وزیر اعظم پاکستان نا بننگ اسکان تولوک برانز ءِ ایسر کننگ کن منیتور، درو بنجائی وزیر بندغی حق شیرین مزاری نا باور تننگ آن گڈ تولوک برانز ایسر کننگا۔

مچھ باسن دیر آن خڑک مزدا ٹرک نا کلٹی مننگ آن زالبول و چنا تون اوار شش بندغ ٹپی، بنائی دوا درمان آن گڈ پین دوا درمان کن کوئٹہ غا مون تننگار۔

تدوکا دے مچھ آن پانزدہ کیلومیٹر دے کہی ٹی بولان بھلا کسر، باسن دیر نا ہند آ ترند ہننگ نا سوب آن مزدا ٹرک کلٹی مس ہرانا سوب آن اسہ خاہوت نا اِرا زالبول، اِرا چنا بی بی ہمیرہ و بی بی آمنہ و اِرا نرینہ علی اکبر و محمد رمضان ٹپی مسر۔

ٹپی آک مچھ ہسپتال ٹی بنائی دوا درمان آن گڈ پین دوا درمان کن کوئٹہ غا مون تننگار۔

بلوچستان نا دارالحکومت کوئٹہ ئٹ بلوچ اسٹوڈنٹس آرگنائزیشن نا پارہ غان بلوچ بیگواہ غا بندغ آتا خاہوت تون ہمکوپئی نا درشانی کن کوئٹہ پریس کلب نا مون آ اسے دے ئی برانزی کیمپ اس خلنگا۔

کیمپ ٹی بی ایس او نا بنجاہی حوالکار سیکرٹری حفیظ بلوچ، آرگنائزنگ کمیٹی نا باسک صمند بلوچ، کریم شمبے، ریاض لہڑی و بلوچستان نیشنل پارٹی کوئٹہ زون نا نائب صدر ملک محی الدین لہڑی و ایلو بندغاک ساڑی ءِ۔

یاتی مرے بلوچ بیگواہ غا بندغ آتا خاہوت آتا پارہ غان گدرینگوک آ 9 دے آن پاکستان نا بھلا شار اسلام آباد ٹی برانزی ہڈتننگا۔ اندن 4 دے اسلام آباد ڈی چوک آ تینا بیگواہ غا بندغ آتا بازیابی کن توار ارفنگ آن گڈ اینو پاکستان نا بندغی حق آتا وزیر شیرین مزاری نا باور کرفنگ آن گڈ برانز ءِ ایسر کننگا۔

شیرین مزاری خاہوت آتے باور کرفے کہ پانزدہ مارچ اسکان وزیراعظم عمران خان تون اوفتا اوڑدئی کرفنگو و بلوچ بیگواہ تا ویل ءِ ایسر کننگ نا ردئٹ گام ارفنگو۔

کنا راج
مُسٹمیکو بشخ

نوشت: حفیظ شہزاد

دی بلوچستان پوسٹ

ننتون اینو پین گڑاتے خواننگ کہ باز وخت ارے، ناول، افسانہ، نوشت، شاعری و پین صنف آتے خواننہ دا ہمو افسانہ غاکو یا نوشت، ناول، شاعریک ءُ ہرا انگلش آن اردو ٹی اتینگانو ہرا اردو آن بلوچی ٹی یا براہوئی ٹی ہتینگانو مطلب ءِ  دُن ہل کہ پین تخلیق کار ءُ۔

اگہ او نوشتہ کرینو بیرہ تینکے یا تینا راج ئنا کمبوتی تے نوشت کرینو ہرافتا خواننگ نا ہچو فائدہ اس اف  ہراتا خواننگ کنا تک ئٹ فضول ءِ۔

آن اندُن ءُ گڑا خواننگ ءِ کہ اسے راج اسیٹی ظلم نا برخلاف امرو جدوجہد کرینو، تینا راج نا ڈکھ ویلاتے دننگ کہ ہرا ہد اسکان کوشست کرینو، اوفتا فکر آتیان گڑاس کسر شونی مرے اندا امیت ئٹ کہ ای خوانیو ولدا ہمو عمل تے تینا عمل جوڑ کیو۔

بے معنہ انگا کسہ غاتے شوق ئٹ خواننا، تینا وخت ءِ ہمو تو تیر کرینن اوڑان دا جوان اف کہ نن تینا تخلیق کار آتے خوانن بنن اوتا تخلیق آتیا خوڑتی ئٹ اُرن انتیکہ او اگہ نوشتہ کرینو تینا راج ئنا  ڈکھ ویل آتے نوشتہ کرینو، اسیکہ نن تینا راج ئنا ڈکھ ویل آتیان واخب مرین ولدا ایلو ادب آتے خوانن ولدا نن مٹ کین ولدا ہر ہمو کاریم ءِ کین ہرا ننا ادب ئٹ متنے۔ ولے اوکان مُست نن دا گڑاتے آ عمل کین دا گڑاتے خوانن دافتے سرپد مرین۔

تینا راج ئٹی گلہ کُل آن ارے ولے ہمو نوشتکار آن زیات گلہ ارے ہرا تینا راج ئنا  ڈکھ ویل آتے تینا مخلوق نا مونا ہتپک ولدا تینے تینا اُست ئٹ راج نا آدینک گوندک۔

دا ایت ءِ ننا ادیب آتے پُہہ مروہی ءِ  کہ اگہ نن اینو تینا راج نا ویلاتے ڈکھ آتے خوڑتی ئٹ اُرپنہ بیرہ تینے تینا ذات اسکان تورینن تو پگہ نا دے نا وجود آ ہم کس ہیت گپ کپرو۔

اسے قوم اس ہمو تم اسکا زندہ سلک ہرانا ورنا  تیٹی جوزہ ہمت شعور انسانیت و  پین  جواننگا  کمال آک مریر۔

اینو ہر بندغ اندا خوائک کہ اگہ کاؤ کہیو کنا وجود زندہ سلے، وجودے زندہ سلفنگ کہ نے تخلیق کروئی ءِ۔ اندُنو تخلیق ہراٹی نی ہمو راج ئنا نزوری تے نوشتہ کہ۔ ہمو راج ئنا  آدینک مر ہرانا باتیک نے یکا خوانر نا مثِال آتے ایتر کہ دنو نوشتکار ننا راج ءِ ہم ارے ہرا بیرہ راج و وطن کہ تینا قلم ءِ سدخہ کرینو۔

بیرہ چار دے زند کننگ نا موقع ملانے گڑا انتئے او چار دے نن تینا بزگ آ راج کہ سوچپن تینا راج نا باتی تیکے سوچپن ہرا ننا قلم نا نوک ءِ اُرننگ ءُ کہ ہرا وخت ننا ادیب ننکن اسے نوشت اس نوشتہ کے، ننا توارے مُچا جہان ٹی تالان کے۔

پٹ پول کننگ کنا راج ٹی نوشتوک آتیا فرض ءِ اگہ نن پٹ پول کین تینا راج نا بزگی تے پٹن خوانن یا کان کماش آتے ارفسہ کین ولدا تینا نوشت ئٹی ہتین تا، دا ہم بھلو کاریم ئسے کہ نی اسے اندنو کسہ اس یا  مثیال اس مخلوق آ سر کہ ہرادے نا مخلوق بنتنے یا بھاز اندنو کسہ ءُ ہرافتا بیرہ نے سمائے نی ہمو کسہ غاتے  یا گدرینگوکا بندغ آتا دلیری نا مثیال آکو اوفتے نے آن بیدس پین کس ہتنگ کپک نی ہموتے بِن ہموتے نوشتہ کہ اتہ مخلوق ءِ بنف خنر کہ ننا پیرہ غاک یا ننا کماش و ورناک امرو دلیری نا کڑدار دوہی کرینو اندافتے آن سبخ ہلیسہ ننا داسہ ئنا ورنا تیٹی ہمو ہمت جوزہ ودی مرے دا بھلو ہیت ئسے۔

زند اسے اندُنو نعمت ئسے ہرانا قدر نرخ جہان ٹی اسے گڑا ئسے آن زیات اف بندغاک بریرہ کارہ دا زندئنا نعمت ہر بندغ ءِ نصیب مسونے او ہمو بندغ نا بخت ءِ کہ اودے اخس دے نصیب مسونے۔

بھازا بندغ آک ہنانو ولے اوفتا فکر سوچ نظریہ غاک دائسکان زندہ ءُ۔ دا سوچنگ نہ ہیت ئسے کہ نن سد سال مُست ئنا زندے گدریفوکاتے انتئے داسکان یات کینہ یا منہ وخت مُست ننے آن ہرا بندغ آک جتا مسونو اوفتے انتئے دائسکان یات کینہ۔ اگہ اُرن تو جہان ءِ بھازاک کارہ ولدا اوفتا کس پن ءِ ہلپک اوتے یات کپک اونا سوب انت ءِ۔

اندا گڑا ءِ ننے سوچوہی کہ اگہ اینو اسکان تینا مجلس تینا مثیال آتیٹی ہمو بندغاتے یات کینہ ہرا ننتون افس ولے گمان اندُن مریک او ننتو ساڑی ءُ۔ اوفتا ہمو فکر سوچ اوفتے ننتون اوار دائسکان ساڑی تخانے۔ او فکری ءُ بندغ مسونو اوتے بیرہ تینا فکر متنے اُوتے  ننا نُما فکر مسونے۔ او ننا اندا دے تیکن گڑتی کرینو کہ نن ایہن کانہ پد ئنا نسل امر مرو ءِ او تینا ساہ و دتر تسونو تینا سدخہ کرینو نیکے کنکے  تو گُڑا نن انتئے اُوفتا فکر فلسفہ تے تینائی کپن انتئے ہمو فکرے تینا کپن ہرا بیرہ  تینا ذات  اسکان محدود مف۔

گدرینگوکا کسر شون آتیٹی اندُنو بندغ ہم مسونے ہراتے  اسے گڑا نا کمی متنے مال دولت مسونے تا او ہمو وخت نا غریب آتے کُمک کرینو مالی حساب ئٹ اندُنو بندغ ہم گدرینگانے ہرا تینا وس نا کچ ہر غریب تون کُمک کرینو۔

اگہ دا زمان ءِ سائنس و ٹیکنالوجی نا حساب اٹ ترقی یافتہ پارہ کہ دا زمانہ ءِ گدرینگوکا زمانہ ءِ بھلو فرخ اس ارے دا زمانہ ترقی ٹی ءِ تو انتئے دا زمانہ ٹی ہمو وڑو بندغ دڑد خور بندغ ودی مفک ہرا ہمے زمانہ نہ بندغ آتا وڑ غریب آتون کُمک کیر بزگی ءِ ایسر کننگ نا سوچ ءِ خلیر اگا دا گڑا دا دور ئٹ متو تو ای پاوہ مُست ئنا زمانہ ٹی اگہ سائنس ٹیکنالوجی الو مخلصی انسانیت اُست خواہی اس تو ہمو زمانہ ترقی یافتہ اس نہ کہ دا۔

آن اسے پین ہیت اس سرپد مرین اگہ نن کس ئتون مالی و کُمک  کننگ نا وس ءِ تخنگ کپنہ اوفتے آسرات کننگ کپنہ اوفتا ویل آتے ایسر کننگ کپنہ تو ننے تینا وس نا کچ کڑد اس کروئی ءِ او دا کہ نن اوفتا ہمو بیوسی تے لاچاری تے اینو نا انٹرنیٹ زمانہ ئٹ ہتیسہ کین  تاکہ جہان ءِ اندا سما مرے کہ امیر ءُ راج ئسے نا باتی تے اِرا وخت کہ اِرغ کُننگ نا وس اف۔

بلوچ نوشتکار و صحافی عتیق آسکوہ بلوچ نا شون تروک کتاب “ضیاء” شینک مس۔ دا عتیق آسکوہ نا چارمیکو کتاب ءِ، داکان مُست او جہانی افسانہ غاتے براہوئی اٹ مٹ کریسہ “ندارہ” نا پن اٹ، و چُنا تیکن ڈاکٹر عنبرین مینگل نا کسہ غاتے “مشی آ بانز” نا پن ئٹ مٹ کریسہ شینک کرینے۔ اندن ڈاکٹر شاہ محمد مری نا عشاق کے قافلے لڑ نا کتاب “میر گل خان نصیر” ءِ خدو براہوئی ئٹ شینک کریفے۔

کتاب ضیاء، بلوچ آجوئی نا جہد کار ضیاء الرحمٰن پن کروک دلجان ٹِک تیر نا نوشت و اونا سنگت آتا نوشت آتیا تالان ءِ۔ یک و نیم سد پن آ تالان کتاب ئٹ جتا سر حال آتیتون نوشت و شاعریک و عکس آک اوار ءُ۔

کتاب نا سرلوز اٹ عتیق آسکوہ بلوچ نوشتہ کیک کہ بلوچستان اسہ آبات ءُ ڈیہہ ئسے، داڑے نمے ہرا اُراٹی، ہر گلی و خلق ئٹی، ریک، مَش و میدان آتیٹ ہردے ننے کسہ غاک رسینگرہ۔ دڑڈ آ خِسکوک آ کسہ غاک، گار و پریاد کروک کسہ غاک، کسر اُروک کسہ غاک، دلیری ءِ بیان کروک کسہ غاک، عشق نا معراج نا کسہ غاک و تینے فناء کروک کسہ غاک، ولے خواست اوفتے بیان کننگ نا ءِ، خواست ہمو دو تا ءِ ہرافتیٹ وس مرے کہ او دا کسہ غاتے نوشتہ کریسہ بندغ آن بندغ اسکان، شار آن شار اسکان و اسہ زنک آن ایلو زنک اسکان سر کیر۔

او مونی نوشتہ کیک کہ دلجان ہم اندا کسہ غاتیان اسہ مرکزی کڑدار ئسے، ہرا بلکن دائسکان پورو بیان مننگ کتنے۔ کتاب “ضیاء” ءِ نوشتہ کننگ نا مسخت ہمو تالان آ نوشت آتے اسہ جاہ کریسہ ہمو بندغ آتے اسکان سرکننگ ءِ، ہرا دلجان و اونا ہمراہ سنگت آتیتون چاہنداری خوارہ۔

کتاب ءِ آن لائن شینک کننگان ءِ۔ کتاب ءِ خواننگ کن داڑے کلک کبو: ضیاء |عتیق آسکوہ بلوچ

گوادر اکیڈمی آف لٹریچر ( گال) نا جنرل باڈی و گچین کاری مجلس 12 فروری 2020 آ گوادر ٹی اڈ الک. دا مجلس ٹی گال نا گیشتری باسک آک ساڑی اسر. مجلس ٹی گوادر اکیڈمی آف لٹریچر نا پوسکنا گچین کاریک مسر.
کابینہ نا عہدیدار آک دا وڑ ٹی ء.
بلوچستان یونیورسٹی بلوچی ڈیپارٹمنٹ نا کماش ڈاکٹر رحیم مہر چیئرمین، بلوچستان یونیورسٹی بلوچی ڈیپارٹمنٹ نا پروفیسر، بلوچ لٹریچر نا زانت کار اے آر داد وائس چییرمین، ایڈکیٹ منیر کلانچی جنرل سیکرٹری، برکھا بلوچ، ڈپٹی جنرل سیکرٹری، رفیق راہی شینگکار، اسلم تگرانی زر زمہ وار گچین کننگار.
اندن انتظامیہ باڈی ام گچین کننگا، ارافتا باسک آ دا وڑ ٹی ء.
چندن ساچ ، عالم سیف، امجد زدگ، جمیل بلوچ، ھیبتان بلوچ ، عارف ازمل، شاہ میر دیدگ.
یاتی دا کابینہ و انتظامی باسک آتا گچین کاری مسہ سال کن مس. دا دیوان بلوچ لٹریچر و بلوچی بولی نا مونی دننگ کن مشورہ پین کہی فیصلہ آک ارفننگار.

بلوچستان نیشنل پارٹی نا بنجائی راہشون نوابزادہ حاجی میر لشکری خان رئیسانی پارے کہ ورناک بلوچستان نا حق آتا جدوجہد ء سائنسی بنماس تیا مستی دریسہ ترندی ہتیر۔

دا خیال آتا درشانی ء او سراوان ہاوس کوئٹہ ٹی پاکستان نیشنل پارٹی عوامی نا مسکوئی ضلعی آرگنائزنگ نا باسک میر بلال مینگل، یاسر مینگل و ایلوفتون اوڑدئی نا وخت آ کرے۔

لشکری رئیسانی ورنا تا بی این پی ٹی اواری مننگ نا پڑو ء گچین و گام اس پاریسہ پارے کہ بلوچستان نا ورناک پاماندہی، بے جاراتی، چک و تاڑ نا ایسری و راجی حق آتیکن مروکا جدوجہد ء سائنسی بنماس آتیا مستی دریسہ تینا جدوجہد ٹی پین ترندی ہتیر۔ او بلوچستان ئٹ سیاسی کاریم کروک آتیا زور شاغسہ پارے کہ شعوری جدوجہد نا کمک ئٹ بلوچستان دیمروی و خوشی تیتون ہمگرنچ کننگ کن دے و نن خواری کیر.

پاکستان نا بھلا شار اسلام آباد ٹی بلوچ بیگواہ غا بندغ آتا خاہوت تون اوار برانز کروکا 5 بندغ ءِ اسلام آباد پولیس دزگیر کننگ آن پد نادرست جاگہ سے آ دریسس ہراڑان پد اوفتا حوال اَلو، اوفتے بیدادی نا گواچی کننگ آن گڈ یلہ کننگانے۔

بیگواہ غا بندغ آتیکن برانز کروکا آتا راہشونی کروکا بیگواہ غا ڈاکٹر دین محمد نا مسڑ سمی دین بلوچ چاگردی احوالکار سائٹ آ دا بارہ ٹی نوشتہ کرے کہ برانز ٹی اواری کروکا ننا 5 سنگت ءِ دزگیر کننگانے ہرافتون ننا ہچو احوال اس مننگ اف و اندن ننا گڑاس پین سنگت آتون احوال مننگ اف۔

پوسکنا احوال آتا ردئٹ سمی بلوچ پک کرینے دا بندغ آتے پولیس یلہ کرینے ولے اوفتیتون بیدادی کریسہ تڑی تننگانے کہ برانز آن مُر مریر۔

انتظامیہ نا پارہ غان دائسکان دا بابت ہچو ہیت و گپ اس مونا بتنے۔

یاتی مرے بلوچ بیگواہ غا بندغ آتا خاہوت آک گدرینگوک آ ہشت دے آن اسلام آباد ٹی برانز کننگ ءُ۔ اندن ڈی چوک آ اوفتا تولوک برانز ءِ اینو مسہ دے مسونے۔ گدرینگوک آ دے حکومتی وفد تون اوڑدہی آ خاہوت آک امنا کتور و تینا برانز ءِ برجاء تخار۔

یاتی مرے بلوچ بیگواہ غا بندغ آتیکن اوفتا خاہوت آتا پارہ غان دا خواست کننگانے کہ پاکستان نا بھلا وزیر عمران خان اوڑدہی کننگ آن ابید تینا برانز ایسر کپرون۔