سندھ ئنا دارالحکومت کراچی ٹی بلوچ بیگواہ بندغ آتا یلہ کننگ کن برانز ءِ 4177 دے پورو مس، بلوچ یکجہتی کمیٹی کراچی نا کنوینئر بانک آمنہ بلوچ، ماہ گنج بلوچ، کوئٹہ آن حوران بلوچ و ایلوفک کیمپ آ بسر و بیگواہ بندغ تا خاہوت آتیتون اُست ہسونی نا درشانی کریر۔

وی بی ایم پی نا راہشون ماما قدیر بلوچ دا وخت آ پارے کہ بلوچستان ٹی خاخر یتر نا ندارہ ءِ پینگن جوڑ کروکا ریاستی طاغت ہر دے پوسکن آ بندغی المیہ و بیدادی تا بہیمانہ نشاتس مونا ہتینگ ءِ، فورسز و ڈھکوک ادارہ آتا آپریشن و بلوچ نا بیدس قانون برمتہ دزگیری، زور ئٹ بیگواہ و بے دادی کروک آ جون آتا خننگ ہڑدے نا ندارہ جوڑ مسونے۔

ماما قدیر پارے کہ گواچن ءِ مننگ نا دروشم ئٹ بلوچ راج دتر ٹی چُڑیفنگ و اونا ڈغار و مڈی تیا کوزہ کروک آتے انصاف نا تلہ ٹی سلینگ و تینا بیدادی و تسلط آن دو ارفوئی تمو۔

او پارے کہ ہرا وخت بلوچ کوزہ گیر نا لِخ آ نت تخا و اونا دُو ءِ پرنچا گڑا کل چیہانٹ کریر کہ بلوچ بدتمیزی و غیر مہذب مننگ نا درشانی ءِ کننگ ءِ، اودے نوآبادیاتی تہذیب و تمدن کن خطرہ اس سرپد مریسہ بلوچ زنک ءِ ایسر کننگ نا پیہن پچ آ لبرل آک بھاز ایشکامی و خلکن آ لہجہ ٹی بلوچ راج ءِ پنت کننگ ءُ۔

او پارے کہ کوزہ گیر تینا بے سہبی نا بدل ٹی بولان و مکران نا علاقہ آتے داپار ایپار آن ہلیسہ مخلوق ءِ بیگواہ کننگ ءِ، تدوکا دے شاہرگ آن 15 بندغ ءِ دزگیر کریسہ پاکستانی فورسز بے ڈس ءُ جاگہ سیا درے اندن بلوچستان ٹی جنگل آتے ہم فورسز بشخنگ اف۔

او پارے کہ اندا وڑ ئنا کاروائی تیان بلوچ چاگرد ٹی پاکستانی مقتدرہ طاغت و اوفتا کارندہ آتا بر خلاف نفرت پین زیات مرو۔

بلوچستان ہائیکورٹ گوادر ٹی واڑ ئنا رد ئٹ داخل کروک خواست ءِ ایسر کریسہ پارینے کہ دا معاملہ آ بلوچستان اسمبلی نا کارروائی نا ودار ءِ کروئی تمو، اسمبلی جوان ءُ تلہ ئسے، ہراڑے مخلوق نا مفاد، بھاز آ معاملہ آک و سرمایہ کاری تون نا رد ئٹ ہیت و گپ مرے۔

بلوچستان ہائی کورڈ ٹی گوادر ئٹ واڑ خلینگ نا رد ئٹ آئینی خواست آتا بننگ ءِ چیف جسٹس ہائی کورٹ جسٹس جمال خان کاکڑ و جسٹس عبدالحمید بلوچ تون اوار بینچ کرے،چیف جسٹس سوج کرے کہ گوادر ٹی واڑ نا رد ئٹ انت حالیت ئسے، حکومت دا پائے کہ گوادر واڑ ئنا رد ئٹ انت پالیسی ئسے۔

ایڈوکیٹ جنرل نا کنڈان ہیت کننگا کہ گوادر ٹی سیف سٹی نا رد ئٹ کیمرہ تا ٹہیفنگ و سیکیورٹی نا گام ارفنگ و مخلوق، راہشون، اسمبلی باسک و عمائدین آتے گوادر منصوبہ نا معلومداری ارے، باسک اسمبلی حمل کلمتی پارے کہ گوادر ٹی واڑ خلیسہ شار ءِ بشخ کننگ ءُ، دا حالیت آن گوادر نا مخلوق بے جارات ءِ۔

چیف جسٹس ایڈووکیٹ جنرل ءِ پارے کہ دا مخلوقی ویل آتے انتئے اسمبلی ءِ ایسر مننگ کپسا، نن خواپنہ کہ حکم نامہ برجاہ کین و اللہ کپ اسمبلی ءِ ڈکٹیٹ کین۔

ایڈیشنل ایڈووکیٹ جنرل پارے کہ حکومت اسمبلی ٹی تینا ہیت ءِ کرون ہراڑا عدالت ریمارکس تس کہ بلوچستان اسمبلی جوان ءُ تلہ ئسے، ہراڑے مخلوقی مفاد، رکھنگ، بھاز آ معاملہ و سرمایہ کاری تا ردئٹ ہیت و گپ مرے، ننے اسمبلی نا کارروائی نا ودار ءِ کروئی تمو۔

گوادر ٹی واڑ ئنا رد ئٹ خواست وائس چیئرمین بلوچستان بارکونسل منیر کاکڑ و باسک اسمبلی حمل کلمتی نا کنڈ آن داخل کننگاسس، خواست ئنا رد ئٹ گوادر شار نا مسہ لکھ آباتی ءِ، واڑ خلنگ آن گُڈ اسہ لکھ آباتی تہٹی و اِرا لکھ پیشن رینگور ولے دا اِرا لکھ آباتی نا تیوہ آ تعلیمی ادارہ، اسپتال، روزگار و دفاتر آک تہٹی مرور۔

چنا تے اسکول اِن و بر ٹی سختی مرو، روزگار تپہ ءِ تجارت و زمیندار آتے اِن و بر ٹی فریشانی مرو، مچی ہلوک آتا روزگار ہلینگو، مقامی بندغ آک خلیس ءِ کہ واڑ پورو مننگ آن گُڈ شار ٹی پترینگ کن چھاونی آتا وڑ پاس جوڑ کروئی تمو، دا وخت کوئٹہ و ملیر کینٹ تون اوار ایلو چھاونی تیٹ مونی ہننگ کن موکل ہلینگ آن گُڈ شناختی کارڈ تروئی تمیک و تہٹی پُترینگ کن دروازہ آ سوب ءِ پاریسہ ٹوکن ہلیسہ تہٹی ہنوئی مریک۔

بلوچستان نا علاقہ مستونگ ٹی اسہ چُنا اسیٹی پین پولیو کیس پک مسونے۔

مستونگ آن پولیو نا اسہ پین کیس اس پک مس۔ پاکستان ٹی پولیو کیس آتا کچ سال 2020 ٹی 84 مسونے، 84 میکو پازیٹیو کیس نا تعقداری بلوچستان نا ضلع مستونگ آن ءِ۔

زیمی کیس نا بابت مستونگ نا ڈاکٹر آک معلومدار مسوسر ہراڑان گُڈ زیمی چُنا نا سٹول سیمپل آک 5 دسمبر آ اسلام آباد ٹیسٹ کننگ کن رادہ کننگاسر، چُنا نا تعلقداری یونین کونسل کاریز نوتھ مستونگ آن ءِ۔

یاتی مرے کہ پاکستان راجی ایمرجنسی آپریشن سینٹر نا کنڈآن برجاہ سال 20 جولائی آن جتا ضلاع آتیٹ 4 تو ئنا پد تمنگ آن گُڈ پولیو ءِ توننگ کن مہم نا بناء مسوسس، ہراٹی خاص وڑئٹ یونین کونسلز ٹی چُنا تے پولیو نا پڑی تسوسر۔

اندن حساب آتا ردئٹ 2017 نا 8 و 2018 نا 12 کیسز و نا مون نا سال 2019 ٹی پولیو نا تیوہ آتیان زیات 147 کیسز رپورٹ مسوسر، داسکان برجاہ سال ئنا 84 کیسز پک مسونو۔

مستونگ، بسیمہ و مند ٹی نیاڑی و چناک بھلو کچ اسیٹی کسر تیا برانز کریر، پنی آ بلوچ راہشون و بلوچ اسٹوڈنٹس آرگنائزیشن آزاد نا مسکوئی چیئرپرسن کریمہ بلوچ نا گمانی آ خون نا بر خلاف اینو 10 میکو دے ہم بلوچستان نا جتا علاقہ آتیٹ مخلوق کسر تیا برانز کریسہ کینیڈین حکومت آن انصاف نا خواست کریر۔

بلوچ یکجہتی کمیٹی نا خواست آ اینو بلوچستان نا شار مستونگ، بسیمہ و مند بلو ٹی نیاڑی و چنا تون اوار ورناک بھلو کچ اسیٹی برانز و مچی کرینو۔

پلے کارڈ و بینرر ارفوک برانز کوک آتا خواست ءِ کہ بانک کریمہ بلوچ نا خون نا سر و سوج ءِ خوڑتی و سوگوی ئٹ کننگہ، برانز کروکا تا پاننگ ءِ کہ بانک کریمہ بلوچ نا خون ئٹی اوار انگا بندغ آتے پاش کیر۔

برانز کروک آک کینیڈا پولیس نا رپورٹ ءِ منتوس اوفتا پاننگ ءِ کہ کریمہ بلوچ نا خون بلوچستان ٹی سیاسی باسک آتا برمتہ، ٹارگٹ کلنگ، زورٹ بیگواہ کننگ نا لڑ ءِ ہرا پیشن ملک آتیٹ تالان کننگانے، برانز کروکاتا پاننگ ءِ کہ راشد حسین نا متحدہ عرب امارات آن زور ئٹ بیگواہ کننگ، سوئیڈن آن ساجد حسین نا جون خننگگ و کینیڈا ٹی کریمہ نا خون ریاستی زور ئنا لڑ ءِ۔

یاتی مرے کہ پنی آ بلوچ نیاڑی راہشون و بلوچ اسٹوڈنٹس آرگنائزیشن آزاد نا مسکوئی چیئرپرسن بانک کریمہ 20 دسمبر آ ٹورنٹو آن بیگواہ مسوسس، و ایلو دے اونا جون اسہ دیر ئسے آن خننگاسس، پولیس کریمہ بلوچ نا خون ئنا بیدس ڈوہدار بشخ ئسے آ جانچ ہلکوسس اندن کریمہ بلوچ نا خون تون اوار بلوچستان نا سیاسی و راج دوست جماعت آک پولیس نا رپورٹ ءِ منتوس، ایلو کنڈان بلوچ یکجہتی کمیٹی اینو کوئٹہ ٹی پریس کانفرنس کریسہ پوسکنا سال ئنا 2 جنوری آ برانز کننگ نا پڑو کرینے۔

پریس کانفرنس ٹی راہشون تا پاننگ ئس کہ لوچستان نا جتا کنڈ آتیٹ برانز کروک آتے توننگ کن کوشست کننگانے بد آ چمبازیک مریسہ ءُ ہرانا بر خلاف نن برانزی تحریک نا بناء ءِ کننگن۔

یاتی مرے تدوکا دے بلوچ یکجہتی کمیٹی نوشکی نا کنڈ آن ہم برانز و مچی ءِ پد شاغنگا، حوال تا رد ئٹ کمیٹی پاکستانی ڈھکوک اداروہ آتا تڑی تا سوب آن تینا پروگرام ءِ پد شاغا، داسکان کمیٹی سوب آتے پاننگ آن بیدس تینا برانز نا پروگرام ءِ پد شاغانے۔

بلوچستان نا علاقہ سوراب ٹی تدوکا دے پاکستانی لشکر آ مروکا جلہو نا زمہ واری ءِ بی ایل اے ارفے۔

حوال تا رد ئٹ تدوکا دے پاکستانی لشکر چغلی بمب ئٹ ٹک کننگا، ہرا نا سوب آن فوج ئنا بھاز آ کارندہ آتون اوار 15 بندغ ٹپی مسر، اندن جہلو آن گُڈ دمدستی وڑ ئٹ بھاز آ آ کارندہ آک علاقہ ءِ داپار ایپار آن الکر و ٹپی تے اسپتال آ سر کریر۔

گیشتر حوال تا رد ئٹ بلوچ لبریشن آرمی دا جہلو نا زمہ واری ءِ ارفینے و اونا ترجمان جیئند بلوچ میڈیا ٹی اسہ بیان اسیٹی پارے کہ نن مالو ہم پرینن کہ کوزہ گیر فورسز و اونا کمک کروک آتے آسہ جاگہ اس ہم ہلوفن و ٹک کریسہ کرون، بلوچ راج کوزہ گیر فوج آن ہر وخت مر مرے تاکن جانی و مالی نسخان آن بچے۔

تدوکا دے ئنا جہلو پاکستان لشکر آ چار دے ئٹی مسٹیمیکو بھلا جہلو ئس، داڑان مالو بولان نا علاقہ جھالاوان تھنک ٹی پاکستانی فورسز اِرا وار ٹک کننگا، ہراڑان کم آن کم 9 کارندہ مرگ نا گواچی و ٹپی مسوسر و بی ایل اے ءِ ہڑتوما جہلو تا ذمہ واری ءِ ارفیسس و پاریسس کہ جہلو تیٹی 13 کارندہ مرگ نا گواچی و بھاز آک ٹپی مسونو، اولیکو جہلو ٹی بی ایل اے پاکستانی فوج نا چوکی تے تینا دوٹی الکوسس۔

بولان ئٹ اینو مسٹمیکو دے ہم آپریشن برجاء ءِ۔ آپریشن ئٹ بالی گراب آتیتون اوار زمینی لشکر بھلو کچ اسیٹی بشخ ہلنگے۔ آپریشن نا وخت آ فورسز بھاز آ بندغ آتے دزگیر کننگ آن گڈ نادرست ہند آتیا درینے ہرافک دائسکان بیگواہ ءُ۔

مَسُنے کاٹم نا پیہُن تار تار
انت سوچ و خیالٹی وختاک ہنار

خلکُنک نن چک پدی الو کس ئس
حال آ تینٹ کہ خڑینکاک ام وہار

کوپہ غاتے دنز ئٹی گوہان نن
نن سلوکن کرگزآتو اینو یار

اس پدین آ گہوش ئنا سیخا پدین
اینو تین ءِ نن کہ تینا دا ڈغار

تہہ ٹی آہڑ نن دسمبر باٹغ آن
مِش مرے دا برف خاخر تو اوار

فریدہ بلوچ

”ارّے دانگ تووا۔ امر جوان ءُ پچ ایسنو چنا کن۔ دا وڑ ءُ پچ، دا وڑ انا گڑا ننا خاہوت اٹی کس ہم خنتنے۔ شش جوڑہ پچ، چنا نا تفوک آ گڑاک، فیڈر، اُرا بیرفنگ نا گڑاک، چنا تا بسترہ، ای پاوہ نے دافتے تخوس ہراڑے۔“ نازلی تینا ایڑھ انا مسڑ نا ٹیکی تے ہُرسا پارے۔

”آن گڑا نے کن کم گڑا اتتو، کہ کنا چنا نا گڑا تیا خن ہشسہ۔ سینڈل آک نا ہم داڑے بھلا بھلا مال تیٹی ہم رسینگپسہ۔ و میک اپ نا گڑاک او ہم پیشن ملک انا، نا تو عیش مس۔“

”مرے گڑا، ای ہم تینا ایلم تا کل آن چنکا ایڑھ اُٹ۔ کن کن اتپک پین دیر کن اتیک۔“ نازلی تینا ایڑھ ءِ زو اس ورندی تس۔

اینو نازلی نا ایلم و اونا اُرائی تینا اِرا چنا تون اوار چار سال آن پد پدی تینا ملک آ بسوسر۔ چنکا ایلم، بھلا ایلم، نیام تائیکو ایڑھ، اوفتا چنا تے کن دنیا نا گڑا تے بڈ کریسر ایسوسر۔ ہنداخس کہ ہفت بیگ اکن زیات کرا تسوسر۔ انت اس کہ دنیا ٹی جوڑ مسکہ، ہمو وڑ نا گڑا تے ایسر۔ زینب اسہ پارہ غا زنڈوک دا کل ءِ ہُننگ ئس۔ لمہ تا ہکل کرے ”ہلہ دا جنوزان کن انت اس ایسنرے؟“

ایلم اُرا بیگ اس پٹا پارے ”دا جوڑی اس چپلی سلیسنے، ہُرے تا اگہ کچ تے مریرہ۔“

زینب ہرفے تا، خڑینکی آ خن تتون کوٹھی آن پیش تما۔ اونا پیش تمنگ تون کوٹھی آن ٹاکو تا توار مس۔ دا توار اونا خف تے کر کرے۔

نوشین بلوچ و عبدالخالق فرہاد نا توار ئٹ بلوچ خوانندہ گل بی ایس او نا مسکوئی راہشون کریمہ بلوچ نا پن آ ندر باگل “نی بانک، نی گودی” شینک مس۔ کریمہ بلوچ نا پن آ ندر شئر ءِ خواجہ حبیبو نوشتہ کرینے۔ اندن زیمل ءِ آئن جوزف ڈائریکٹ کرینے۔

شئر ءِ بیست و چار ساہت مننگا آن مالو ہزار آ بندغ آک بنگنو۔

کریمہ بلوچ نا’ گمانی خون ئنا برخلاف بلوچستان و پیشن ملک آتیٹ برانز و مُچیک ہڈ تننگ مریسہ ءُ۔ اندن اودے ازمکار آک تینا دُروت آتے ندر کننگ ءُ۔

یاتی مرے داکان مالو ہم عبدالخالق فرہاد جتا شاعری تیٹ راجی بیداری کن باگل پارینے ہرافتیٹ خواننگ آ پام کننگ، قبائلی جیڑہ تا ایسری و ایلوفتا کلہوک اوار ءُ۔

بلوچ خوانندہ راہشون کریمہ بلوچ نا’ گمانی خون آن گڈ بلوچستان نا جتا علاقہ تیٹی بلوچ یکجہتی کمیٹی نا پارہ غان برانز و مظاہرہ تا لڑ برجا ءِ۔ بلوچ راہشون نا گمانی خون نا برخلاف بنگلادیش ئٹ ہم برانز کننگا۔

اینو اورماڑہ، گڈانی و واشک ٹی کریمہ بلوچ نا خون انا برخلاف مخلوق ریلی کشار، ہرافتیٹی بھلو کچ اسیٹی زالبول و چناک ساڑی مسر۔

داکان گڈ کوئٹہ، کراچی، لاہور تون اوار بلوچستان نا جتا شار تیٹی برانز کننگانے و ریلی کشنگانے۔

بلوچستان نا علاقہ واشک اٹی علاقائی ورنا تا پارہ غان کریمہ بلوچ نا خون نا بر خلاف اسپتال چوک آن بازار چوک اسکان برانز کننگا۔

بلوچ یکجہتی کمیٹی ڈیرہ بگٹی نا پارہ غان کریمہ بلوچ نا یات ئٹ موم بتی روشن کننگا۔ بلوچ یکجہتی کمیٹی نا راہشون آتا پاننگ ئس کہ نن بانک تون اوار بلوچستان نا کل شہید آتے آ دروت ندر کینہ۔

آواران ئٹی بلوچ یکجہتی کمیٹی نا راہشون آتا پاننگ ءِ کہ اکٹیوسٹس آتے تڑی تننگ، پریس کلب ئٹ فورسز نا کارندہ سلیفنگ، تڑی تروک کال آ تیئٹ اینو نا برانز ءِ پد بٹنگا۔ تمپ ئٹ ہم فورسز نا کنڈ آن برانزی تے توننگا۔ واہم زالبول و ایلوفک برانز کریر۔

بلوچستان ئٹی کریمہ بلوچ نا گمانی خون آن گڈ برانز و مظاہرہ آک اڈ تننگانو۔ بلوچ یکجہتی کمیٹی نا پارہ غان بلوچستان نا کیئی چنکا بھلا شار تیٹی برانزی ریلی کشنگا و گڑاس شار تیٹی موم بتی روشنا غا واک کریسہ بانک کریمہ بلوچ آ دروت ندر کننگا۔

بنگلادیش نا دارلحکومت ڈھاکہ ٹی ہم کریمہ بلوچ نا خون انا بر خلاف بنگالی ایکٹیویسٹس آتا کنڈ آن برانز کننگا ۔ برانزیک بانک نا خون ءِ بلوچ نا نسل کشی پاریسہ کینیڈین کوالخوا تیان جوان خوڑتی ئٹ دا ویل ئنا پٹ و پول کننگ نا خواست کریر۔

بانُک کریمہ اسے فکر ئس

نوشت: حفیظ شہزاد

دی بلوچستان پوسٹ

جُہد ئنا ہمو ہیرو ہرادے تینا خاک، تینا وطن، تینا ہنکین تو بے کچ مابت ئس، ہرا تینے اسے سوگوْ ءُ توار اس جوڑاسُس تینا راج تینا وطن نہ بزگ انگا باتی تیکن، ہرادے سما ئس کہ دا کسر ہرادے ای ارفینٹ داٹی کنا وجود ایسر مریک انتیکہ ننا وطن نا مابت ہمو مابت ءِ ہرانس ایسری بے گوا مننگ اوکہ پد لاش ءِ خسنگ اسکان ءِ۔

وطن تو مہر تخوک بلوچ قوم ئنا نیاڑی و نرینہ غاک ساندہ مسونو۔ گڑاس دا مہر ءِ مابت ءِ اُست ئٹی تخیسہ پاش وڑئٹ چُپ مسُنو اونا سوب دا مسونے کہ او تینا بروکا دے تیکن خلیسُنو، بے گوا مننگ آن خلیسُنو، کسفنگ آن خلیسُنو، چُپ تولوک تماشائی وڑئٹ بیرہ حالیت آتے سیل کرینو۔

گڑاس بندغ دا جوزہ و مابت ءِ است آن دوی اسکا ایسُنو تینا ہمو تہہ ئنا توار ءِ مخلوق اسکان سر کرینو ہرا اوفتہ ہمو توارے قوم  تینا جوزہ جوڑ کرسہ بش مسُنے و توار ارفینے۔

کریمہ بلوچ ہمو شیر زال انگا نیاڑی تیان اس ہرادے تینا وطن تینا خاک تینا ہنکین تو بے کچ مابت ئس، ہرا تینا مابت ءِ تینا جوزہ ءِ مخلوق نا توار و مخلوق نا طاغت جوڑ کریسُس، ہرا تینا اینو ءِ بیرہ ننا پگہ کے وقف کریسُس۔ مُر بے وطن پین تا دیس ئٹ اونا سوچ اونا فکر ننا بے وس لاچار و بزگ آ قوم کے اس انتیکہ او ہمو بیدادی و ظلم آتے سگسہ داخس سوگوْ مسُوسس کہ تینا وطن ہرادے اُو تینا لُمہ پاریکہ تینا لُمہ ہرادے او تینا قبلہ پاریکہ اوفتے ہم ندر کرے ولے حق نا توار ظالم ءِ ہراڑے برداشت مسکہ او ہمو توارے ایسر کرے۔

گودی کریمہ نما جہد نما فلسفہ نما قربانی کنا وطن نا پنہ غاتیٹی ساندہ سر فہرست مرو، نما کسر ءِ اختیار کرسہ وطن پین ساجد حسین و کریمہ بلوچ ودی کرو، نما جُہد انشاءاللہ پین رنگ الو وطن نا تارمئی تے روشنی پارہ غا درو۔ بانُک اللہ پاک نُمے بہشت ئٹ بشخندہ و گلان تخے ہرا وڑ نُم تینا زند ٹی تینا مخلوق ءِ خننگ خوائسرے۔