بلوچستان حکومت نا اسے وار ولدا غٹ خوانندہ جاہ آتے بند کننگ نا فیصلہ ۔

بنجائی حکومت نا پاننگ آن پد پاکستان ٹی غٹ صوبہ غاتیٹی خوانندہ جاہ آتے ملننگ نا موکل تننگا ۔ ولے خوانندہ جاہ تیٹی خوانندہ غاتے و استاد آتے کرونا نا ٹیسٹ کننگ آن پد کہی بندغ آتیٹی کرونا وائرس پک مس ہرانا سوب آن جامعہ بلوچستان، سردار بہادر خان وومن یونیورسٹی، آئی ٹی یونیورسٹی، لورلائی میڈیکل کالج، انجیئرنگ یونیورسٹی خضدار تون اوار کہی خوانندہ جاہ آتے بند کننگا۔

بلوچستان نا بھلا شار کوئٹہ ٹی چار اسکول آتیٹی کرونا وائرس نا کیس آتا مونا بننگ آن اندا چار اسکول آتے بند کننگا۔

اندن کوئٹہ آن پیشن گوادر ٹی 3، ژوب چمن و ڈیرہ بگٹی ٹی ام اسے اسے خوانندہ جاہ آتیٹی کرونا وائرس پک مننگ آن خوانندہ جاہ آتے بند کننگا۔

مونی خبر نا ردئٹ کہ بلوچستان حکومت نا پارہ غان اسے وار ولدا غٹ خوانندہ جاہ آتے بننگ نا فیصلہ کننگا۔

بلوچستان حکومت نا احوالکار لیاقت شاہوانی ہیت و گپ کرسٹ پارے کہ خوانندہ جاہ تون اوار پین کہی جاگہ غاتیٹی کرونا وائرس نا اسے وار ولدا تالان مننگ بھاز فریشانی نا ہیت اسے۔

او مونی پارے کہ بلوچستان حکومت خوانندہ جاہ آتیٹی کرونا وائرس نا کیس آتا مونا بننگ آن دا فیصلہ کرینے کہ اسے وار ولدا غٹ خوانندہ جاہ بند کننگیک۔ دانا باقاعدہ فیصلہ بروکا منہ دے ٹی کننگ مرو۔

دا مجلس زند اکیڈمی نوشکے نا پارہ غان اڈ تننگا ۔

زند اکیڈمی نوشکے نا پارہ غان بلوچی بولی نا پنی آ شاعر مبارک قاضی و بشیر بیدار نا شرف اٹ اسے مجلس اس اڈ تننگا۔ دا مجلس نا کماشی ءِ زند اکیڈمی نا راہشون یار جان بادینی کرے۔

مجلس نا اِرا بشخ ئسر، اولیکو بشخ سیمینار نا اس ہراٹی مہمان آک ہیت و گپ کریر۔ ارٹمیکو بشخ مشاعرہ نا اس۔ اسٹیج نا ذمہ واری تے براہوئی زبان نا پنی آ شاعر ڈاکٹر عالم عجیب دوئی کرے۔ گچین انگا مہمان مبارک قاضی اس و ارٹمیکو گچین آ مہمان بشیر بیدار اس۔

دا مجلس ٹی نوشکے نا ڈپٹی کمشنر جمیل رند، اسسٹنٹ کمشنر سوبان دشتی، براہوئی بولی نا ادیب و شاعر غمخوار حیات، وحید عامر، دستگیر صابر و ایلوفک ہیت و گپ کریر۔

مبارک قاضی ہیت و گپ کرسٹ پارے کہ کنا دا ارٹمیکو وار ءِ ای نوشکے نا سر زمین آ بننگ اٹ۔ نوشکے نا زمین اسے زانت کار ءُ بندغ ودی کروکو سرزمین اسے۔ نوشکی نا دا دھرتی بھاز بھلو بھلو ادبی بندغ ودی کرینے دنکہ میر گل خان نصیر، آزات جمالدینی، ماما عبداللہ جان جمالدینی، میر عاقل خان مینگل، گوہر ملک و منیر بادینی کون ءُ بندغ ودی کرینے۔

بشیر بیدار تینا تران ٹی پارے کہ اینو ای دا پاننگ خواوہ کہ ننے تینا جندئنا علاقہ ٹی دا عزت و شرف رسینگپک ہرا عزت و شرف اینو ننے نوشکے نا باسیک تسونو۔ نوشکے ٹی اگہ ادب نا ہیت مرے یا اونا ادبی و زانتکار آ بندغ آتا ہیت مرے گڑا ای دا پاننگ خواوہ کہ نوشکے نا ہر ادبی آ بندغ تینا تہٹی تینٹ اسے ادارہ سینا حیثیت تخک۔

اندن دا مجلس نا ارٹمیکو بشخ براہوئی و بلوچی مشاعرہ نا اس دا مشاعرہ ٹی کہی بلوچی و براہوئی بولی نا شاعر آک بشخ السٹ تینا کلام آتے بنفیر۔

بلوچستان نیشنل پارٹی نا بنجاہی راہشون حاجی لشکری خان رئیسانی پارینے کہ بلوچستان کو خود مختار اکائی نا حیثیت تفروک آک بلوچستان ءِ ونڈ کننگ نا چم بازی ءِ کننگو۔ ریاست بلوچستان نا سیاسی کاریم تیٹ اوار تمنگ ءِ بند کریسہ بلوچستان نا مڈی تے اونا دوٹی ایتے کہ بلوچستان تینٹ دیمروی کے۔ دا ہیت آتا درشانی ءِ او جہانی نشریاتی ادارہ تون گپ تران کریسہ کرے۔

دا وختا نوابزادہ لشکری رئیسانی، وزیراعظم نا دورہ کوئٹہ نا بابت ارفوک سوج نا ورندی ٹی پارے کہ وزیر اعظم عمران خان دورہ کوئٹہ نا وختا بلوچستان نا تیوی مڈی تے بلوچستان آ خڑچ کننگ نا دود ئنا ردئٹ ہیت آتے اسیکہ وا کرے، پارلیمنٹ نا ٹہیفوک ہژدہمیکو ترمیم ءِ پد بٹیسہ بلوچستان نا مڈی تے کنیسہ پیشن آن مڈی ہتنگ نا دعواک کننگسہ ءُ۔

لشکری رئیسانی پارے کہ تدوکا دے بنجا وزیر اسد عمر مکران نا بالی دورہ کریسہ جنوبی بلوچستان نا دیمروی نا دعویٰ کرے ہرا دا ہیت ءِ پاش کیک کہ اسہ خاص ذہنیت اس بلوچستان ءِ اِرا بشخ ئٹ ونڈ کننگ نا بھاز بھلو چم بازی اسیٹی گٹ ءِ۔ ہفتاد سال آن بلوچستان ءِ باقاعدہ وڑئٹ خودمختاری حیثیت تفروک آک ساندہ کوشست کرینو کہ داڑے اسہ کنٹرول جمہوریت اس مرے ہراڑکن گواچن سیاسی راہشونی نا کسر تے دھاندلی نا کمک اٹ توننگک۔

او پارے کہ ریاست ہچبر بلوچستان نا تیوی مڈی تے بلوچستان آ خڑچ کتنے ولے بلوچستان نا مڈی تیا کوزہ ءِ شابیتی بشخنگ کن بلوچستان نا سیاسی کاریم تیٹ اوار تمانے و اینو ہم اوار تمیسہ ءِ ہرانا پاش آ مثیال حلقہ این اے 265 نا گچین کاریک ءُ، نادرا نا رپورٹ و الیکشن ٹربیونل نا فیصلہ آن بیدس دو و نیم سال گدرینگانے ولے نتیجہ مون آ بتو۔

اسہ سوج ئسے نا ورندی ٹی نوابزادہ لشکری رئیسانی پارے کہ بلوچستان حکومت سلیکٹڈ بندغ تا ٹولی ئسے ہرافتے خاص مسخت اسیکن ہتنگانے۔ حیات بلوچ نا شہادت آن گڈ صوبائی حکومت ئٹ اوار اسہ سیاسی جماعت اس بہیمانہ خون آ توار ارفتئو۔

گدرینگوک آ 24 گھنٹہ ٹی 752 کیس مونا بسونو۔

نیشنل کمانڈ اینڈ آپریشن سینٹر نا پاننگ نا ردئٹ پاکستان ٹی اسے وار ولدا کرونا وائرس نا کیس آتیٹی گیشتری مننگے۔ ہرانا سوب آن گدرینگوک آ 24 گھنٹہ ٹی 752 کیس مونا بسونے۔ اندن 9 بندغ کرونا وائرس نا آماچ مرسٹ بیران مسونو۔ 514 بندغ دا دین آ جان جوڑ مسونو۔

یاتی مرے گدرینگوک آ دے تیٹی کرونا وائرس نا کیس آتیٹی گیشتری مننگ نا سوب آن تیوی جہان ٹی کرونا وائرس آن آماچ مروکا ملک آتیٹی پاکستان ہفدہمیکو نمبر ٹی بسونے۔

پاکستان ٹی دا وختسکان 3 لکھ 4 ہزار 386 بندغ دا ناجوڑی نا آماچ ءُ۔ کرونا وائرس آن بیران مروکا بندغ آتا کچ 6 ہزار 408 ء۔ 6 ہزار 295 ناجوڑ دا وختسکان ہسپتال، قرنطینہ سینٹر و اُراتیٹی آئسولیشن ٹی ءُ۔

یاتی مرے گدرینگوک آ دے جہانی جان جوڑی نا ادارہ (ڈبلیو ایچ او) اسے بیان اس شینک کرسٹ پارینے کہ اکتوبر و نومبر نا توہ ٹی دا گڑانا خلیس ارے کہ کرونا وائرس آن بندغ آتا بیران مننگ زیات مروئے۔

اندن پاکستان حکومت نا پارہ غان کرونا وائرس آن است جمی کرسٹ اولیکو وار لاک ڈاؤن ءِ ایسر کرے، مسے توہ آن پد سمارٹ لاک ام ایسر کرے۔ 15 ستمبر آن تیوی پاکستان ٹی خوانندہ جاہ آتے ام ملننگ نا موکل تننگا۔

ولے بھاز جاگہ غاتیٹی اسے وار ولدا کرونا وائرس نا ترندی ٹی تالان مننگ نا سوب آن مخلوق کن فریشانی ودی مننگے۔

اندن سندھ نا وزیر تعلیم سعید غنی احوالکار آتون ہیت و گپ کرسٹ پارے کہ دا وختا 88 اسکول آتا استاد آتیٹی کرونا وائرس پک مسونے۔

یاتی مرے سندھ ٹی 2 کالج نا استاد آتیٹی کرونا وائرس پک مننگ نا سوب آن ہمو کالج آتے ولدا بند کننگا۔

اندن بلوچستان نا بھلا شار کوئٹہ و ایلو علاقہ غاتا کئی اسکول نا استاد و چناتیٹی کرونا وائرس پک مسونے ہرانا سوب آن لیڈی سنڈیمن ہائی اسکول کوئٹہ، گرلز ہائی اسکول جناح ٹاون، گرلز ہائی اسکول کلی عالم خان، گرلز ہائی اسکول ژوب ءِ بند کننگانے۔

اندن سردار بہادر وومن یونیورسٹی نا پارہ غان ام کلاس آتے بند کننگانے۔

دا مجلس نا کماشی ء براہوئی ڈیپارٹمنٹ نا کماش ڈاکٹر لیاقت سنی کرے۔

بلوچستان یونیورسٹی براہوئی ڈیپارٹمنٹ نا پارہ غان بورڈ آف سٹڈی نا مجلس ڈیپارٹمنٹ نا چیئرمین ڈاکٹر لیاقت سنی نا کماشی ٹی ہڈ الک ۔

دا مجلس ٹی اکادمی ادبیات نا علاقائی ڈائریکٹر افضل مراد، سبجیکٹ چاہندار نا حیثیت ٹی براہوئی ڈیپارٹمنٹ نا استاد شبیر شاہوانی، وحید رزاق، ڈاکٹر یوسف رودینی، عابدہ بلوچ بشخ الکر۔ پوسٹ گریجویٹ نا کالج نا استاد پروفیسر امام دین، صغیر احمد صغیر، میڈم گل نساء ام دا مجلس ٹی ساڑی اسر۔

دا مجلس ٹی ارا ایجنڈا غا بحث کرسٹ شعبہ براہوئی کن اسے جتاؤ مونو گرام اس جوڑ کنگا آمنا کننگا۔ براہوئی زبان نا پرچہ غاتے جوڑ کننگ کن ماہر سبجیکٹ آتا اسے پینل ئس جوڑ کننگ نا ام موکل تننگا۔

شعبہ براہوئی نا کماش ڈاکٹر لیاقت سنی اسٹڈی بورڈ نا ممبر آ منت واری کرسٹ پارے کہ وخت ئنا گرج آک اندادو کہ براہوئی شعبہ و ایلو ادارہ غاتا میان ٹی اسے جوانو تعلق داری اس ودی کننگے۔

او مونی پارے کہ ڈیپارٹمنٹل بورڈ آف اسٹڈیز نا ردئٹ ننے جوانو مشورہ، زبان نا مونی دننگ کن اسے جہی ءُ عمل آتیکن ننے کمک رسینگک۔

دا مجلس ٹی بلوچستان یونیورسٹی ٹی لینگوئجز ڈیپارٹمنٹس آتا میان ٹی اسے جوانو تعلق داری اس ودی کننگ و براہوئی زبان نا چاہندار و دانشور آتے براہوئی ڈیپارٹمنٹ آ دعوت تننگ اوفتیکن پروگرام اڈ تننگ نا ام فیصلہ کننگا۔

کوئٹہ و سبی ٹی زمین جمننگا، زلزلہ پیما مرکز نا پاننگ نا ردئٹ دا زمین جم نن نا 9 بجہ 40 منٹ آ مس۔

دا زمین جم نا ترندی ریکٹر اسکیل آ 3 اعشاریہ 5 ریکارڈ کننگانے۔

ولے کوئٹہ و سبی ٹی دا زمین جم آن دائسکان ہچو نسخان سینا احوال آک افس ۔

منگچر نا علاقہ چھوٹانک ئٹ اُرا نا جیڑہ غا سم کاری آن اسہ بندغ اس بیران۔

شابیتی حوال تا ردئٹ پنچ شمبے نا دے اُرا نا جیڑہ ئٹی خوارزدہ غاک سم کاری کریسہ تینا حقی آ کاکا درمحمد ولد امام بخش ءِ کسفیر ہرانا تعلق جتک قوم آن ئس۔

لیویز ڈی ایچ ہسپتال ئٹ المی کاروائی کریسہ جؤن ئے مخلوق نا حوالہ کرے۔ دوبہ دار تا برخلاف مقدمہ نوشتہ کریسہ کیس ئنا سر و سوج ءِ بناء کریر۔

اسہ پین حوال ئسے نا ردئٹ بلوچستان نا ضلع کیچ ئٹ سلاء بند بندغ آتا جھڑپ ئٹی جانی نسخان تا حوال ارے۔

شابیتی حوال تا ردئٹ سلاء بند بندغ آک بلیدہ ٹی جلہو کریسہ محمد جان پنی ءُ بندغ ئسے نشانہ کریر۔

علاقائی حوال تا ردئٹ محمد جان نا تعلق حکومت نا مخ تفی دوئی کروک ٹولی آن ءِ۔

یاتی مرے کہ بلوچ سیاسی حلقہ تا پاننگ ءِ کہ پاکستانی فوج و ڈھکوک ایجنسیک بلوچستان ئٹ سلاء بند ٹولی ٹہیفینو۔ ہرا ڈیتھ اسکواڈ نا پن ئٹ درست مریرہ۔

اینو نا مروکا جلہو نا حوال داسکان ہچو تنظیم بیان جاری کتنے۔

نادر قمبرانی آن اکبر بارکزئی اسکان
چارمیکو بشخ

نوشت: محبوب شاہ

نادر جان سیاسی ورکر آتا اسے ڈل اسیتون اہیت او گپ کریسہ پارے کنے سما اے سرکارء کنا نزور آتوار آن اچو پرخ اس تمیپک ولے کنے اومیتء کہ کنا نزور آ توار نا رند اٹ ترندو او توارس ضرور چست مریک، انتیکہ اسے پیرو بیمارو بندغس تینا تورارے توننگ نا بھاز کوشست کرے ولے توننگ کتو ورنا تا جوزہ غاکے دیر تورک؟

ای زورآور آکے خبردار کیوہ کنا پھل انگا ورنا تا کسر آ پت دسیپبو نہ تو نما بروکا نسل ہندا پت آتیٹی ٹپی ٹوری مروے۔
کنے انت سما اس، وخت موسم، و بندغ کل انا فطرت اسے وڑ مریک۔ دیر ہراڑے بدل مرے ہچ سما تمیپک۔ تینا و بیگانہ غاک نادر قمبرانی نا کرایہ نا بیٹھک اٹ سیاسی ورکر آتا مچی ءِ خنیسہ براہوئی بلوچی ادب نا گڑاس بندغ، پن انا کمیونسٹ آک نادر قمبرانی ءِ آفسر اسینا بیٹھک اٹ چم چم اٹ خواہفیر ہراڑے ہفتہ وار ڈرامہ اڈھ تننگاکہ نادر قمبرانی لٹ و بند کریسہ تینے سر کرے سر مننگ تون کلءِ ادیب و دانشور آک اودے اسے قومی مجرم اسیامبار ارچار آ پارہ غان گوٹار کہ نی ہر حالیت اٹ تینا صدارتی ایوارڈ ءِ واپس ہل نہ تو نی تاریخ اٹ قومی مجرم اسینا حیثیت اٹ چاہنگوس۔ نادر جان نمن مس تو بلوچی ادب نا بھلو پن اس اودے بے وس کننگ نا کوشست کرے کہ پین نہ پنچ لکھ روپئی نا چیکءِ تو ارف نی دا تم بے وس و لاچر اُس، شوگر نا ناجوڑ اُس نے دارو درمان نا گرج مریک، کرایہ نا مکان اسیٹی اس، مار و مسنگ نا بے روزگار او، نادر جان بگڑینگا پارے ہرا پڑوءِ ای کرینٹ ای اوڑان پدی مفرہ۔ ای ہر ڈکھ ءِ سگنگ کن تیار اٹ، دیوان اٹ ساڑی اسے بیوروکریٹ اس بش مس نادر قمبرانی ءِ تڑی تس اگہ نی ایوارڈء واپس ہلتویس تو ای نا مارءِ بیگواہ کریفوٹ۔ نادر جان نا طبیعت بھاز خراب مس، او لٹ اٹ تینا ہلک جک سلیس ہمو خواجہءِ پارے، کنے سما الو گڑاس بندغ داخہ خود غرض مریرہ کہ اوکے خالی تینا رتبہ، تینا مراعات آتا فکر مریک، اوک ایلوتا زندءِ برباد کریسہ بے پروہ مریرہ۔

نادر جان نا مسڑ باوہ نا دوٹی ہلک ادبی او نوشتہ کارس نادر جانءِ اُرا غا سر کرے۔ نادر جان تینتو تینٹ پارے قصور دھوکہ تروکا نا اف باور کروکا ناءِ۔

ہموتم سندھ آن کامریڈ سوبوگیان چندانی ہم صدارتی ایوارڈ کن گچین کننگاسس۔ سندھ ئنا قوم پرست آک نادر جان نا ایوارڈ ہلنگ آن نمن مننگ نا حوالءِ بنگر سوبوگیان چندانیءِ نہ من مننگ نا پڑو کریر، ایوارڈ ہلپیس نن ھم بلوچ آتیانبار مظلومءُ قوم اسے اُن ولے سوبوگیان چندانی تینا صدارتی ایوارڈءِ ہلک۔ سندھ ئنا قوم پرست آک اینو ہم کامریڈ سوبوگیان چندانیءِ تینا دیوان تیٹی بدو رَد کیرہ۔

راست ءِ مطلبی آ سنگتی پوغ آمبارے، باسک دوکے اوشک، پدین مریک دوکے مون کیک۔ دا ھم راست ءِ،
مکرو فریب نا رفتار بھاز تیز مریک ولے مزل آ راست سرمریک۔

اینو پانزدہ سال آن پد بلوچی زبان نا پنی او شاعر و ادیب اس، 1970 نا دور اٹ قوم پرست سیاست نا اسے پن اس، اسے کرد اس بلوچ قومی سیاست نا اسے معتبر ءُ حوالہ اس و “روچ آ کئے کشت کنت” ہندن انگا نظم آتا مجموعہءِ کلام نا خالق اکبر بارکزئی ایوارڈ ہلنگ آن نمن مننگ نا روایت ءِ معتبر چائس۔ او نادر قمبرانی والا تسلسل اٹ اوار تما، انتیکہ او بھاز مُست پاریسس کہ روچ آ کئے کشت کنت و اینو بلوچستان و بلوچ قوم آ مسلط کروکا ظلم جبر و ناروا انگا وڑ و ڈول آتا خلاف تینا ایوارڈ ءِ چغل تس کہ دا زیبا غا لوزاک انسانی آجوئی و لوز ئنا حرمت نا مون اٹ نوشتہ مس آ سر، ہندا دیتیٹی قوم حکومتءِ وخت ئنا پارہ غان لتاڑ نا گواچی مننگ اس۔ دا حالیت آکے خنیسہ کنے انسانی آجوئی و لوز آتا شرف دوست بش ہندا ویل و ڈکھ آتا مون اٹ ای اکادمی ادبیات پاکستان نا پارہ غان اینو نا بلوچی نثر انا حوال نا رد اٹ ظہور شاہ ہاشمی نا پن اٹ موریفوکا ایوارڈ آن نمن مریوہ۔ خواہںوہ بلوچ تاریخ اٹ تینا وطن نا پاناد آ تینا پنء نوشتہ کیو دا ساعتء تینکے بھلو شرف اس تکیوہ، سرکار نا خیروخیراتء پلو آ ہلنگ آن جوانءِ ورناتا سینہ غا لگوکا بے حساب سم تا ٹنگ آکے تینا است انا باٹغا کاٹار انا چشخ اٹ نوشتہ کیو۔

الّمی اف کہ مُچ آ سبخ ءِ کتاب آتیان ہیل کین، گڑاس سبخ زند گڑاس خواجہ غاک ھم ہیل ایتیرہ۔

نادرجان و اکبر بارکزئی نا رند اٹ سندھی دانشور آکے ہم غیبی ءُ توار اس تغ آن بش کرے۔ سندھ انا بے مٹ آ نوشتہ کار تاج جویو ہم بیگواہ مظلوم آتا کیسءِ رکارڈ کریسہ لوڈو تس۔

14 اگست 2020 انا دے حکومت پاکستان نا پارہ غان گچین مروکا پرفارمنس آف صدارتی ایوارڈ ءِ ہلنگ آن نمن مس، سما مرے کہ حکومت سندھ و کلچر ڈیپارٹمنٹ نا پارہ غان اودے ادبی ایوارڈ کن گچین کننگاسس۔ تاج جویو ہمو بندغءِ ہراکے جی ایم سید نا قوم پرستی نا سیخا ٹی ادبی و سیاسیءُ بنڈ اس جوڑ مسونے، داڑان بیدس او سندھ انا پنی آ شخصیت عبدالواحد آریسر و ابراہیم جویو نا ادبی خاہوت نا گدان نا چراغ آتیانءِ۔ تاج جویو سندھ انا ہمو ہستی ءِ ہراکے سندھی ادب نا شاعری آ چِل آن ود کتاب نوشتہ و ترجمہ کرینے۔ دا خواجہ سندھ و ہند انا کل آن بھلا ادبی تنظیم سندھی زبان ادب نا لال انا کڑو تیانء داڑان بیدس سندھی ادبی تنظیم سنگت نا مرکزی کماش ہم مسونے، اونا حساب سندھی زبان و ادب نا بھلا پن تیٹی مریک۔

ایلو پارہ غان پنی آ سندھی ادیب تاج جویو نا ورنا انگا مار سندھی قوم پرست پارٹی نا باسک سارنگ جویوء منہ دے مُست تینا اراغان پٹ وسٹ اسیٹی دست گیر کننگ آن بیگواہ کننگاسس، ولے اونا باوہ تاج جویو 14 اگست آ ایوارڈ ہلنگ آن نمن مننگ نا پگہ غا اودے لٹ و کُٹ آن پد یلہ کریر۔

مننگ کیک ملک انا چندی پڈ خلوک و حلوہ خور ادیب و دانشور آتا مونا دا ادب دوست آ بندغ آک خواجہ گاتا تروکا نہادی آ اعزاز آتا تشت اٹ خیسن نا زمزیر آن دو سلار و مستقبل اٹ بروکا نسلءِ نشان تننگ کن او تینتو ہچ سلتو ولے ادبی کور کے انت سما دا بندغ آک تاریخ اٹ سرکاری ایوارڈ آتیان ود شرف دوئی کریر، تاریخ نا خل خل آ نادر قمبرانی، صباء دشتیاری، غنی پرواز، احمد فراز، اکبر بارکزئی، و تاج جویو ہمت و جرت نا سوب تینا پنکءِ مڑد آتا قومی آ کتاب نا پاش انگا پنہ غاتیا شروخ تروکا رنگی آ لوز آتیٹی سوگو کریر۔

دی بلوچستان پوسٹ : دا نوشت اٹ ساڑی ہیت و خیال آک نوشتوک نا جند ئنا ءُ، دی بلوچستان پوسٹ میڈیا نیٹ ورک نا دا ہیت آتے مَننگ الّمی اَف و نئے کن دا ادارہ نا پالیسی تا درشانی ءِ کیک۔

بلوچستان ضلع خضدار نا علاقہ نال، گریشہ، در نیلی و ایب کیب نا علاقہ آتیٹ نشہ کروک آ بندغ آتا کچ ئٹی دے پہ دے ودکی مننگ ءِ، نشہ نا ودکی بروکا زنک ءِ بُس کننگ ءِ۔

علاقئی مخلوق نا پاننگ ءِ کہ ورنا آ زنگ نشہ نا پارہ غا ہننگ ءِ۔ ننا ورناک خاص وڑئٹ تعلیمی ادارہ تیٹ خوانوک ورنا تیٹ نشہ زیات مننگ ءِ ہرانا سوب آن ورنا تا لائخیک زیمی مننگ ءُ۔ ننا بروکا زند تارما مننگ ءِ۔

یاتی مرے جتا ادارہ آتا کچ و حساب نا مونا پاکستان ٹی کم و وَد 46 فیصد نرینا و 9 فیصد زالبول سگریٹ کشیرہ، ہرافک کم و وَد 18 کروڑ سگریٹ دے ئٹی کشیرہ ہراٹی جمعی وڑ ئٹ 75 کروڑ پیسہ دے ئٹی خرچ مریک۔

رپورٹ آتا ردئٹ تعلیمی ادارہ و ورنا آ زنگ ئٹی نشہ فیشن جوڑ مسونے، نشہ کروک آتیٹ نیما بندغ بیرہ نرینا اوار افیس نیاڑی تا ہم بھلو کچ ئس ہم نشہ کیک، ورنا تیٹ تمباخ، چرس، شیشہ، افیون، شراب و پین پوسکنو وڑ ئنا نشہ لس ءِ و اوفتا نسخان تیان بے سما فیشن و تینا جارات کن نشہ کننگ ءُ۔

یاتی مرے نشہ کننگ آن مرک آتا کچ ئٹی ہم ودکی مننگ ءِ، و اندا سوب آن بھاز آ خاہوت آک پِنانو، شیشہ، ہیروئن، تریاق پنی آ نشہ خطرناک کچ اسکان تالان مسونے۔

علاقئی مخلوق نا ردئٹ نشہ کون آ بلا نا برخلاف ہچ ءُ توار اس کس ارفنگ اف، نال و ایب کیب ئٹی ورنا آ زنک کننگ ءِ ولے ہچ کس اوفتے توروک اف۔ علاقہ ٹی وڑ وڑ ئنا نشہ و نشہ کن کاریم ئٹ ہتوک گڑاک سودا مننگ ءُ، ضلعی بند و بستی کوالخوا تا حق مریک کہ ایکشن ہلیر۔

لورالائی بلوچستان ریزیڈیشنل کالج نا پروفیسر تو اوار شش بندغ ئٹ کرونا نا ٹیسٹ آک مثبت بسر۔

کرونا نا گواچی مروکا مخلوق ءِ اُراتیٹی رکھ کننگا۔

شابیتی حوال تا ردئٹ کالج و اسکول آتا ملنگ نا پڑو تو اوار اولیکو بشخ ئٹ کالج و اسکول آتا استاد و ایلو ملازمین آتا کرونا ٹیسٹ مننگ ءِ۔

بی آر سی لورالائی نا ملازمین آ تا کرونا ٹیسٹ کننگا، ہرافتے ٹی اسہ پروفیسر تون اوار شش بندغ ئٹ کرونا مثبت بسونے۔

ہرانا سوب آن خوانندہ تا لمہ باوہ نا فریشانی تیٹ ودکی مسونے۔ کرونا نا گواچی مروک آتیٹی غلام رسول، محمد اکرم، باز محمد، عبدالغفار، محمد یونس و محمد کریم اوار ءُ۔

کالج نا پارہ غان حوال تا ردئٹ کرونا نا گواچی مروک بندغ آتے اُرا تیٹ رکھ کننگانے۔ لمہ باوہ آتا پاننگ ءِ کہ خواننگ برجاء مرے و ایس اوپیز آتے آ سختی ئٹ عمل مرے۔