حوال تا رد ئٹ پنجگور ٹی کورونا وائرس نا پین 15 کیسز رپورٹ مسونو، حالیت دے پا دے بد مریسہ ءِ، شاریک خیالداری تے بے پام مننگ ءِ، چاگردی خیالداری مُری تا خیال تخنگہ، محکمہ جانجوڑی۔

گیشتر حوال تا رد ئٹ پنجگور ٹی کورونا وائرس ٹی پین ترندی بسونے، ٹیسٹ ئنا وخت آ پین 15 بندغ ٹی کورونا وائرس پک مسونے، پنجگور ٹی کورونا وائر نا کیس آتیٹ ودکی مننگ آ شارتیٹ بھاز خلیس تالان مننگ ءِ۔

محکمہ جانجوڑی نا حوال نا رد ئٹ کورونا وائرس ءِ داسا ہم مخلوق سوبر ہلنگ اف اندا سوب آن دانا تالان مننگ ئٹ شابیت بریسہ ءِ و دا پامداری نا خواستگار آ حالیت ئسے۔

محکمہ نا پاننگے کہ شاریک چاگردی مُری تا خیال تخیر و تینا ہیب کیب ئنا بندغ آتا ہم خیال تخیر تاکن کورونا وائرس نا تالان مننگ ءِ توننگ مرے۔

شہید امیر الملک بلوچ نا منہ یات

نوشت: بہار بلوچ | مٹ: شہزاد بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

اسہ دے اس تینا سنگت آتون تولوک ئسوٹہ، کنا موباٸل آ اسہ نمبر ٸسے آن کال بس، ای کال ءِ ارفتوٹ، چار پنچ کال بس پدا میسج بس، میسج ٸٹ “سنگت نی حال کر” نوشتوک ئس۔ ای پاریٹ “جی نی دیر؟” ورندی رسینگا ای جمال۔ جمال بنسا ای بش مسوٹ ایلو ساٸیڈ مرسا کال کریٹ۔ امیر پارے سنگت امرس انت حالے نا؟ جی خیرے شکرے جوانن، نی بنف تینا سنگت۔ امیر ورندی ٸٹ پارے نن بیدار اُن بادشاہ”، امیر پارے”سنگت ننا غریباتا کال ءِ ارفپیرے۔” ای مخسا پاریٹ “جی سنگت نا نمبر سیو الو نن تو بشخس۔”

حال حوال آن گُڈ امیر جان کنے پارے۔ جی نیتون منہ کاریم ارے، نی بننگ کیسہ؟ جی آو الّم سنگت، ایلو ہاں یکہ بریس، جوان  سنگت۔ ای منہ دے گُڈ امیر آ ہناٹ۔

امیر تون منہ سنگت ئسر۔ امیر تون اوڑدئی کنے بھاز خوشی مس، امیر بھاز مخاکہ ایلو ٹوک ٹکا کریکہ، ای و امیر جان توسُن چا کُننگ ئسون تو امیر جان کنے حال حوال کرے، پدا مذاق نا موڑ اٹ بس مذاق کرے۔ ای امیر آن سوج کریٹ امیر جان نی چمن نا پُھل ئسے اُس، داڑے جنگل اٹ انت کننگ اُس؟ امیر جان مخسا پارے “گر ای شار اٹ مسوٹہ، اُراغان بازار نا پارہ غا روان مسوٹا تو پنجابی فوج کنے تورسا اسیکہ کنے آن سوج کریکہ ہرانگ آن بننگ اُس؟ پن نا دیر ءِ ؟ ہرانگ ہننگ اُس؟ انت کاریم کیسہ؟ امیر جان اسل چُپ مس۔

ای اریفیٹ گُڑا نی انت پاسہ پنجابی فوجی تے؟ امیر جان مخسا توفک ءِ ارفیسا پارے “مَش تان بننگ اُٹ، پن توفک آن پیشتموکا سُم پارو، نے خلنگ کن بسونُٹ، سرپند مسوس؟

ای امیر آن سوج کریٹ “نی چڑہ مخسہ، اندا وڑ چُپ مریسہ یا بیرہ اینو کنتون اوار اندن اُس، نا ایلم بے گواہ ءِ، نا بھاز سیالک بے گواہ ءُ، ہرا دژمن تون اوار جیل ئٹی بند ءُ، نا سیالک شہید کننگانو، نا سنگت آتے اندن بے گواہ یا شہید کرینو ولے نا دروشم آ دنو ہچو فریشانی اس اف؟

امیر بشخندہ مرسا پارے “سنگت دا کُل جُہدے آجوئی نا بشخءُ، کنے تینا ایلم، سیال یا سنگت آتا بے گواہ یا شہید مننگ آ فخر ءِ، بلوچ راجی آجوئی کن لس بلوچ آ فرض ءِ کہ دا جنگ ئنا بشخ جوڑ مریر، ننے تولنگ اٹ آجوئی ملپرو۔

ای سوج کریٹ امیر جان بی ایل اے و یو بی اے نا ویل نا باروٹ انت پاسہ؟” امیر پارے “جی اختلافات ارے بی ایل اے و یو بی اے نا نیام اٹ، دا انشاللہ بھاز زوت ایسر مرور۔

ای سوج کریٹ “امیر جان نا منہ سیال ءِ بی ایل اے خلکسک؟” امیر جان پارے “جی او منہ غدار ئسر ہموتے کسفینو” ای سوج کریٹ “امیر جان نما سیال آتے کسفیر وا ام نی ہچ پاتویس؟ امیر مخِسا پارے “ایلم بلوچ راج ئٹی غداری کس اس ام کرے تو سرمچار آتے حق ءِ کہ اوتے کسفر او دیر اس کہ مرے۔”

ای سوج کریٹ “امیر جان دا اِرا سُم نا کوپہ ٹی تفوک ءُ انت اکن؟” امیر پارے “سنگت دا سوب آن کہ دژمن تون مقابلہ مرے ایلو ہراتم ننا سُمک ایسر مسر تو دژمن ءِ دزگیری تننگ آن جوان ءِ کہ نن تینے تینٹ ایسری سُم ءِ خلین۔”

ای چُپ مسوٹ، پدا امیر جان پارے صحافی صاحب سوال آک ایسر مسر؟ نن ہڑتوماک بشخندہ مسون پدا ای پاریٹ جی آخہ منہ سوال ارے۔ جوان گُڑا سوج کر۔ ای پدا پاریٹ امیر جان نی تینا پُژہ غاتے انت خلیسہ؟ او تُرندی اٹ مَخِسا پارے “یار نی کنا پُژہ غاتا پدٹ اُس انت اکن؟ ای سُہب ئنا سے اُوننگ اُٹ، نا خنک کنا پُژہ غاتیا ءُ۔”

نن ہڑتوماک بھاز مخنگ ئسون، ای مخسہ سوج کریٹ “ماشاللہ بھاز جوان ءُ” پدا امیر جان علاقہ نا، سنگت آتا، دژمن تا کُل ئنا اریفنگ ئسکہ۔ ای امیر آ اسہ سنگت ئسے نا سوج کریٹ، امیر جان پارے او انداڑکن ءِ ولے مچٹ مُر ءِ، پدا بسون تو ملوس سہی۔

ای پاریٹ ٹیک ءِ، ای نیتون ملنگ کن زوت بروٹ۔ کنے دا سما الوکہ کہ کنا و امیر جان نا دا ایسری اوڑدئی مرو، ہرا وخت ای واپس بسوٹ تو امیر جان کسر اسکان بس، ای امیر نا دروشُم ءِ اُراٹ، امیر جان بشخندہ ئسکہ، ہرا وخت ای امیر آن رخصت الکُٹ تو کنا اُست پاننگ الوکہ واپسی کن، اُست کشاکہ کہ امیر جان تون ہمراہ مریو، امیر جان تینتون اوار ارفیو کاو، منہ دے امیر جان نا ہیتاک، مخنگ، دروشُم کنتون اوار مریر۔

اسہ دے اس کنا اسہ سنگت ئسے نا برام ئسکہ۔ ای منہ سنگت تون تولوک ئسوٹہ۔ اسہ سنگت اس پارے کے درو قلات اٹ اسہ بھاز دتر چُر ءُ آپریشن اس مسونے، اسہ سرمچار ئسے نا شہید مننگ نا حوال ءِ، ای سنگت آتیان شہید مروکا سرمچار نا پن ءِ سوج کریٹ تو سنگت پارے “امیر الملک”، تو کن کِن زمین آسمان اسٹ مسر۔ ای پین سنگت ئسے آن سوج کریٹ او ام پارے کہ بی ایل اے بیان تسونے کہ قلات آپریشن اٹ پھلین امیر الملک عرف جمال شہید مسونے۔

ورنا غا شاعر و نوشتکار عمران فریق نا افسانہ غاتا ارٹمیکو کتاب “اِڑز” شینک مس۔ کتاب نا شینکاری بلوچ کلب بحرین نا پارہ غان کننگانے۔

اِڑز نوشکے آن تعلقدار عمران فریق نا افسانہ غاتا ارٹمیکو کتاب ءِ داکان مالو اونا افسانہ غاتا کتاب “اینو ہم خدا خوش ءِ؟” 2018 ئٹ شینک مسوسس ہرادے شیوان ادبی کاروان شینک کریسس۔

عمران فریق شیوان ادبی کاروان بلوچستان نا بنماسی باسک آتیان ءِ۔ دا وخت اسکان اونا ہفت کتاب شینک مسونو ہرافتیٹ اونا شاعری نا کتاب آک ہم اوار ءُ۔

شیوان ادبی کاروان، بلوچستان ٹی براہوئی ادب و بولی کن کاریم کننگ ءِ۔ دا وخت اسکان براہوئی نا چندی کتاب آک شیوان نا پارہ غان شینک مسونو۔ کتاب شینکاری تون اوار شیوان ادبی کاروان نا پارہ غان ادبی مجلس، کتاب مُچی و بلوچ دود ربیدگ نا دیک ہڈ تننگسہ مسونو۔

اندن بلوچ کلب، بحرین نا پڑ آ اسہ ادارہ ئسے ہرا بلوچ راج و تینا ہڑتوم آ بولی تیکن کاریم کننگ ءِ۔ دا ادارہ نا پارہ غان بلوچی و براہوئی نا چندی سیمینار، ساز زیملی پروگرام، مشاعرہ، کتاب آتا شینکاری، بحرین ٹی ساڑی بلوچ باتی تیکن تعلیمی کلاس، ربیدگ و گوازی نا پڑ آ چندی کاریم مریسہ کرینو۔

ورنا بلوچ آرٹسٹ صمد عبداللہ بلوچستان نا ساحلی شار پسنی ٹی کزیت کرینے، او بھلو وخت ئسے آن معدہ نا کینسر نا ناجوڑی نا گواچی ئس، صمد عبداللہ نا تعلق بلوچستان نا ساحلی شار پسنی آن ئس، عکس کشی و سینڈ آرٹس ئٹ او تینا اسہ چائنداری اس جوڑ کرینے۔

اونا فن پارہ غاک بلوچی بولی ٹی شینگ کروک آ کتاب و میگزین آتیٹ سرورق نا دروشم ئٹ شینک مریسہ کریرا، و گوادر آر سی ڈی کونسل ٹی دا اونا کاریمک نشان تننگار ہراٹی صمد عبداللہ نا کاریم ءِ بھاز  داد رسینگا، و اونا کاریم آن زیمی مریسہ پسنی تون اوار گوادر و ایلو علاقہ آتیٹ ورناک عکس کشی و سینڈ آرٹ نا کنڈا پام کریر۔

صمدعبداللہ  عکس کشی ٹی دیر و آئل کلر میڈیم ٹی ہم کاریم کرینے و اندا وڑ او ریک آرٹ نا ہم لائخی تخاکہ، اونا تخلیقی و فنکارانہ لائخی ءِ ہر وخت  دوست تخینگانے، بیروزگاری و معدہ نا کینسر نا ناجوڑی نا سوب آن بھاز پریشان و اُست کٹہ مسوسس۔

او اُست کٹہ و پریشانی نا امو عالم ٹی تینا  عکس کشی نا کاریم ءِ ہم ہلاسس انتئے کہ او کلرز، کاغذا و عکس کشی پین ازباب ہلنگ نا طاغت تختوکہ۔

بلوچستان نا بھاز آ فنکار آک بیروزگاری و فن ئنا بے دوستی ءِ یلہ کریسہ بد حالی ٹی تینا فن و زند آن دو ارفیرا، ورنا بلوچ آرٹسٹ صمد عبداللہ نا کزیت کننگ شعبہ عکس کشی و سینڈ آرٹ ئٹی اسہ بھلو نسخان ئسے۔

سوراب ئٹ تارکی ڈیم آ قومی خزانہ آن کروڑ آتا رپئیک خرچ مسر ولے ڈیم نا گواچنی اولی پر آن خننگا، دا ڈیم ئنا مونا سوراب نا کئی شار آک بریرہ، ڈیم نا تیوہ پننگ آن بندغ آتا کہنگ تون اوار مالی نسخان آک توننگپرور۔

مخلوق نا پاننگے کہ علاقہ نا گھمبولہ ڈیم ہرا گدر نا علاقہ چھڈ ئٹی جوڑ مریسہ ءِ، ہرانا تعمیر بھاز نزور ءُ وڑ اس اختیار کرینے، انجینئرنگ نا اصول تیان تیوہ چھپ ڈمپنگ و اندن جوڑ کننگ نا وخت آفیسر تا بے پامداری مفرنگ تون برابر ئس- نزور کاریم تا نشان تننگ آن بیدس کس اس پام تننگ کن تیار الو، گوڑیفوک دا ہیت دادے کہ بھلا آفیسر آک ھم دا برجاء آ منصوبہ تا دورہ و اوفتون تعلقدار آ بریفنگ ہر گڑا ءِ خف توننگ نا ہد اسکان ہلیرہ، وختس تینا وڑ ئٹ جاچ ہلنگ نا خواری ءِ کس اس کتنے۔ اگہ وختس گواچنی وڑئٹ اوفتا معیاری نا پٹ و پول مرے گڑا ہر گڑا جوان مننگ نا دعویٰ آتیان پردہ مُر مریک۔

بلوچستان نا علاقہ بارکھان ئٹ رکشہ کتابجاہ نا بناء کننگانے۔ رکشہ کتابجاہ جتا علاقہ آتیا سر مریسہ چُنا و بھلا تے اسکان کتاب سر کننگے۔

داکان مالو کوہلو ئٹ اُچ کتابجاہ نا بناء کننگا ہرادے مخلوق دوست کرے و داسہ بارکھان ئٹ رکشہ کتابجاہ نا بناء کننگانے۔

رکشتہ کتابجاہ نا گام ءِ جندران ویلفئر فاونڈیشن ارفینے ہرادے الف لیلیٰ بُک بس سوسائٹی کمک کننگے۔ گل ئنا پاننگے کہ دا پروجیکٹ نا مسخت خوانندہ تیکن اُرا نا درغ آ کتاب سر کننگے۔

یاتی مرے داکان مالو ہم بلوچستان نا علاقہ تیٹ اُچ کتابجاہ تا گام ارفنگانے ہرا مُر علاقہ آتیٹ چُنا و بھلا تیکن کتاب سر کیرہ و ایلو پارہ غان بلوچستان نا بھاز آ علاقہ آتیٹ خوانندہ ورناک تینا کمک تینٹ کتابجاہ ٹہیفنگ ءُ۔

بلوچ خوانندہ گل “بساک” دا ردئٹ کتاب کاروان نا پن ئٹ بلوچستان نا بھازا علاقہ آتیٹ کتاب مُچی ہڈ تریسہ کرینے۔

یاتی مرے بلوچستان نا شار آتیٹ لائبریریک ساڑی ءُ ولے اوفتے بلوچ خوانندہ غاک تینا کمک تینٹ نا ردئٹ ٹہیفینو ایلو پارہ غا منہ بھلا شار آتیٹ ساڑی لائبریری تے حکومت بے پام کرینے ہراڑان اوفک بد حالیت ئٹی ءُ۔

بلوچستان نا علاقہ کوئٹہ، و نصیر آباد ئٹ جتا ویل آتیٹ 6 بندغ ٹپی مسونو۔

حوال تا رد ئٹ کوئٹہ نا علاقہ مارواڑ ئٹ کولا کاڑ ٹی  تراک آن 6 مزور کار ہشنگسہ ٹپی مسونو ریسکیو۔ حوال تا رد ئٹ مارواڑ ٹی ہندی کولا کاڑ ٹی مروکا تراک نو سوب آن 6 مزور کار ہشنگسہ ٹپی مسونو۔

ہرافتان چار ریسکیو کننگانو و ارا مزور کار ءِ کشینگ کن ریسکیو آپریشن برجاہ ءِ۔ چار مزور کار بولان میڈیکل کمپلیکس ہسپتال نا برن وارڈ ٹی سر کننگانو پین کارروائی برجاہ ءِ۔

پین حوال ئسے نا رد ئٹ نصیر آباد نا علاقہ چھتر ٹی نادرست بندغ آتا سم کاری کریسہ اسہ بندغ بھاز ٹپی کرینو، ڈودار آک نرہنگ ئٹ سر سہب مسونو۔

گیشتر حوال تا رد ئٹ نصیرآباد نا علاقہ پولیس تھانہ چھتر نا حدود ئٹ چھتر نا خڑک نادرست بندغ آتا سم کاری آن اسہ بندغ اس محمد قاسم ءِ بھاز ٹپی کرینو ڈودار آک ویل ئنا ہند آن نرانو، سوب آک سما تمتنو پین کاروائی پولیس کننگ ءِ۔

بلوچستان نا دارالحکومت کوئٹہ ٹی عید آن مست سوزی سودا کروکا تا کنڈان جتا سبزی تا نرخ آتیٹ و ککڑ سودا کروک آک ککڑ نا نرخ ئٹی ودکی کرینو، کوئٹہ ٹی سو نا اسہ کلو نرخ ٹی 4 رپئی و توم نا نرخ ئٹی 50 رپئی نا ودکی مسونے۔

ہراڑان گڈ سو ئنا اسہ کلو نرخ  560 رپئی آن ودیسہ 600 رپئی و توم ئنا اسہ کلو نرخ ئٹی 200 رپئی آن ودیسہ 250 رپئی مسونے، پیماز و بادرینگ نا اسہ کلو نا نرخ ئٹی 10 رپئی نا ودکی مننگ آن گڈ  اسہ کلو نرخ 50 رپئی اسہ کلو مسونے، خرون آ پلپل نا نرخ ئٹی 40 رپئی اسہ کلو نا ودکی مس ہراڑان گڈ دا نرخ 160 رپئی اسہ کلو مسونے۔

اندن ککڑ نا سو ئنا نرخ ئٹی 20 رپئی اسہ کلو نا ودکی مس ہراڑان گڈ دانا نرخ ئٹی 300 رپئی اسہ کلو مسونے، یاتی مرے کہ شر ئٹی ککڑ نا سو ئنا سرکاری نرخ 250 رپئی اسہ کلو تخینگانے۔