بیجنگ: چین روس و یوکرین نا نیام ئٹ چک و تاڑ ءِ ‘بریکنگ پوائنٹ’ اسکان سر کننگ نا ذمہ واری ءِ نیٹو غا تخا۔

چین نا وزارت خارجہ نا ترجمان ژاو لیجیان ہڑ دے ئی نیوز بریفنگ ئٹ پارے کہ امریکہ نا راہشونی ٹی نیٹو نا گام آک روس و یوکرین نا نیام ئٹ چک و تاڑ ءِ اسہ “بریکنگ پوائنٹ” اسکان سر کرے۔

او امریکہ غا زور شاغا کہ او چین نا خلیس آتے سوبری ئٹ ہلے و یوکرین نا ویل ئتون مون تننگ و روس تون اوار تعلقداری تیٹ اونا حق یا فائدہ تے زدہ کننگ آن مُر مرے۔

ایلو پارہ غان یوکرین نا صدر ولودومیر زیلینسکی روس نا ہڑتوم آ المی خواست آتیا گھنٹہ تسکان روسی صدر تون مذاکرات نا لڑ ءِ برجاء تخنگ آ زور تخا۔

فرانسیسی حوال تروکا ایجنسی اے ایف پی نا رِد ئٹ امریکہ ئی ٹی وی ءِ تروکا انٹرویو ٹی زیلینسکی پارے کہ اوفک یوکرین نا دے کہی رکھنگ سیوت نیٹو تون اوار مننگ نا پین خواست کپسہ و آجوئی نا پڑو کروک آ تینا اِرا علاقہ نا قانودی حیثیت آ ہم صلہ کننگ کن تیار ءُ۔

ہمو عکس

نوشت: عتیق آسکوہ بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

سہیل نا مُد ایسر مسوسس، ہر کنڈ پُھل و درخت آک پَن شولاسر۔ چلہ نا ترندی دُنکہ تیوہ غا مخلوق ءِ ژند کروک اُرا تے اسکان توریسس، مخلوق بیرہ اندا ٹَک خلنگ ئس کہ پگہ نا دے امر گدرینگو، باخو اس ہراکان دو برو کہ دا چلہ اٹ آسراتی تون دے گدرینگہ۔ ولے او ورنا کھڑکی آ سلوک ہمو درخت ءِ خوڑتی تون اوننگ ءِ کہ ہرا سہیل آن گُڈ چلہ نا سختی تے سگنگ ءِ و اوڑا بیرہ منہ پوشکن ہڑسینگوک پَن سلوک ءُ۔ اوفتیان ہم ہڑدے تمیسہ کارہ۔

سما اف اخہ دے آن دا ورنا اندا کھڑکی آ بریسہ دا درخت و اونا کم مروک پَن آتے اُریک ولے اوزدے سنگتس اونا عکس ءِ کیمرہ اٹ ہموتم کیز کریسس ہراتم او گمان تا پلویڑ اٹ ئس۔ دا ورنا ایلو لس مخلوق آنبار تینا اُرا، و زند ئنا آسراتی تا گمان آن پیشن مریسہ اشتماعی زند اسیکن فیصلہ ارفیسس، او زند ئنا فلسفہ ءِ پوہ مسوسس کہ ہتم آن مُست پَن ریچ آن گدرینگوئی تمک۔

فدائی عزیز زہری پوہ مسوسس کہ دا سختی و جند ندری تیان گڈ کنا راج مُدامی ہتم نا خوشی تا پلویڑ اٹ مرو۔ خضدار آن تینا پند ئنا بناء کروک ورنا مشتیٹ سختی سوری تیان گدرینگسہ تینا مِزل آ سرمننگ نا کسر ءِ مارا، و فیصلہ ہلک۔ عزیز تون اوار آپریشن گنجل نا تیوہ غا سنگتاک ہمو دے فاتح مسوسر کہ ہراتم او دا فیصلہ ءِ ارفیسر، اوکان گڈ دا تینا فیصلہ غا عمل کننگ و سرسہبی ئٹ دا آپریشن نا پورو کننگ نا چکاس آن گدرینگ سلیسوسُس۔

اینو دا ورنا تا فیصلہ اسہ کنڈان بلوچ راج نا کسر شونی ءِ کننگے تو ایلو پارہ غان جہان ءِ دا کلہو تس کہ بلوچ راج اسہ سوگوْ ءُ تحریک ئسے نا پارہ غا روان ءِ، دا تحریک نا سوگوی ءِ کہ اوفک ہراتم و ہرا جاگہ مرے تینا دژمن ءِ نیست کننگ کیرہ۔ شانزدہ ورنا نا اسہ جاگہ جلہو تینے ٹی ہر ہمو سوج ئنا ورندی تخک ہرا دا تحریک نا بابت تخنگارہ۔

ولے دائسکان بلوچ راج اکن پَن ریچ بریسہ کرو، تیرمہ و سیل ئنا مُد آتیان گدرینگوئی، شنزہ، گوریچ آتیان گدرینگوئی تمو ہرا ہتم نا پَک گمان آ مستائی ءِ ترور۔

بلوچستان نا پنی آ ادیب و شاعر اکبر بارکزئی کذیت کرے۔ او ادب تون اوار سیاست ئٹ پنی ئس دا ردئٹ ورنائی اٹ سیاست نا بناء کرے۔

اکبر بارکزئی سیاست تون اوار نوشتہ کریسہ و بلوچی بولی کن ہم تینا جہد ءِ برجا تخا۔

ایماندار اکبر بارکزئی نا کتاب “روچا کئے کُشت کنت” بلوچی ادب نا اولیکو انقلابی نوشت آتیٹ حساب کننگک و اینو ہم بلوچی بولی نا گچین نظم آتیان اسٹ ءِ۔

اکبر بارکزئی اِرا مُست اکادمی ادبیات نا پارہ غان تروک داد “قومی ادبی ایوارڈ 2018” (داد اِرا لکھ روپئی) ءِ ارفتئو۔ اکادمی ادبیات اودے نثر ئٹ نوشتہ کروک اونا کتاب “زبان زانتی ءُ بلوچی زبان زانتی” کن پِن کریسس۔ اکبر بارکزئی دا داد ءِ بلوچستان ئٹ برجاء بے دادی آ پالیسی تا برخلاف برانز کریسہ ارفتئو۔

یاتی مرے اکبر بارکزئی ارٹمیکو ادیب ءِ ہرا حکومتی داد ءِ ارفتنے داکان مُست مشرف دورئٹ نادر قمبرانی برانز کریفسہ داد ءِ ارفتویسس۔

اکبر بارکزئی نا کذیت آ زند ئنا جتا بشخ آتیان مخلوق اُست ہسونی نا درشانی کننگے۔

صدر پاکستان ڈاکٹر عارف علوی نا دورہ سبی نا وخت آ بمب تراک ئٹی پاکستانی فورس نا کہی کارندہ ٹپی و بیران مسونو۔

اینو سبی میلہ نا گڈیکو مُچی ٹی صدر پاکستان ڈاکٹر عارف علوی مہمان خصوصی نا ردئٹ اوار مس ہراڑے جیل روڈ لوکل ریسٹ ہاؤس نا خُڑک آ صدر پاکستان عارف علوی نا قافلہ نا گدرینگنگ آن گڈ بھلو تراک اس مس۔

دا وخت ئسکان رسینگوک حال تا رد ئٹ جلہو ٹی سیکورٹی فورس نا 13 کارندہ ٹپی مسونو، پنچ ایف سی و پولیس کارندہ تراک ئٹ مرگ ئنا گواچی مسونو، ٹپی مروک کارندہ آک اسپتال آ سر کننگانو۔

تدینی نا حال رسینگ آن پد سیکورٹی فورس کارندہ آک تدینی نا جاگہ آ سر مریسہ علاقہ ءِ گھیرہ ٹی ہلکنو و تراک نا نوعیت ءِ ہننگ ئٹی ءُ۔ بھاز حوال تا ردئٹ دا تراک وت کش جلہو اس مسونے۔

شہید عرفان جان

نوشت: ضیاء دلجان بلوچ | مٹ: شہزاد بلوچ

دی بلوچستان پوسٹ

دائسکان اونا ریش جوانیکا بتویسس، ہراتم ہیت کننگ ءِ بناء کریکہ تو بندغ اندازہ خلنگ کریکہ کہ دائسکان سَن ٸٹی بھاز چُنک ءِ ولے ہراتم تینا و تینا قبیلہ نا زی آ سردار نا ظُلم نا کسہ بنفنگ بناء کریکہ تو بنوکا گوڑینگاکہ کہ دا چنکا سَن ٸٹ اودے ہمو کُل یاد ءُ ہرا اونا خاہوت تون مسوسس، کُل تپہی و چاگڑدی نا انصافیک۔۔۔۔ لُٹ و پُل، ظلم و زوراکی۔۔۔۔۔۔

او گیشتر پاریکہ کہ گر اینو سلاہ بند تنظیماک متورہ تو بلوچ راجی آجوٸی نا ہیت ننے اسکان سر متوکہ و ننے آنبار آک اینو ہم سردار نا غلامی کریرہ۔ او ہراتم تینا علاقہ نا پیہن ریشی تا ہیت ءِ کریکہ کہ سردار امر اوتے بے شرف کریکہ، امر تیار آ فصل آتے خاخر لگِفیرہ، امر بلوچ راجی تحریک تون خڑکی نا بدل ٸٹ ورنا تا چشوک جوْن تے خسارہ تو اونا خن تیٹی سڑدار و اونا کارندہ غاتیکن نفرت باز زیات خننگ مسَکہ۔ او ہر وخت اندا سوچاکہ کہ علاقہ نا کُل بندغاک مجبور مریسہ تینا کُل گڑاتے الیسہ درپدری نا زند گدریفنگ ءُ۔ تینا ڈغار جاٸیداد کُل ءِ الیسہ پیشتمانو وا ہم تینا چُناتے بلوچ نا جنگ آن مُر تخِرہ۔

او دا ہیت آ سوختہ مسکہ کہ دا بندغاک انتئے غلامی ءِ تینا بخت تکّرہ۔ او کُل گڑا ءِ پوہ مسَکہ، او برجاٸی جُہد آ یخین تخوکو بندغ ٸس اس، او ہر سُہب آ اسہ پوسکُنو سوچ و عزم اسیتون دے ءِ بناء کروکو بندغ ٸس اس۔ او انتس سوچاکہ پوہ مسَکہ بے خلیسی ئٹ پاریکہ اندا سوب آن کنا وڑ انگاک پاریرہ۔ “عرفان گنوک ئسے عرفان پوہ مفک، عرفان ءِ دماغ اف” ولے ننا وڑ انگاک ہرا تینے تینٹ عقلِ کُل تکرہ، ننا وڑانگا بندغاک ہرا عرفان نا وڑانگاتے صلہ تننگ نا وختا دا اُستان دریرہ کہ گلزمین تون گنوکی نا کچ اسکان عشق اسہ اندُنو فرزند ٸس کننگ کیک و ساہ ہم ہمو ایتک ہرا وطن ءِ تینا ہر گڑا تکِک۔۔۔۔ عشق ٸٹ دماغ پد سلیک، اُست و گنوکی ہی عشق ٸنا ایسری کچ اسکان گواچنی عاشق ءِ سر کیک۔ دا وڑانگا وطن نا فرزند آتیٹی خُلیس و لالچ پنی ءُ ہچ گڑاس ساڑی مفک۔ اوتا زند ٸٹ مننگ کپروک نا لوز مفک، او دا سوچنگ ہی خواپَسہ کہ دُنو کاریم ٸس ارے ہرا ناممکن مرے، او ہر سختی نا روشن آ مون ٸتو مقابل ءِ کیرہ۔ ننا وڑانگا تے کِن ہرا مننگ کپروک مریرہ ہمو کاریم تے عرفان، امیر و نثار آنبار آ سنگت آک ممکن جوڑ کیرہ۔ عرفان و امیر جان نا گُڈیکو فیصلہ آتیان پد نن کون آ عقل نا دکان خلوک آتے سرپد مروئی ءِ کہ نن تینا دکان ءِ ہموڑے خَلکونن ہراڑے بروکاک ننے آن زیات عقلمند ءُ۔ اوتا مونا تو عقل ہم گوڑینگوک ءِ کہ دا امرو بندغ ءُ ہرافک کہنگ کن دُدینگسہ بریرہ۔

و ننا وڑانگاک اوتے پوہ کریرہ کہ نم ہِچ تپیرے، اصل ٸٹ او وخت دا مون ہیمون نا گڑاک ننے آ مخنگ مریرہ کہ دا لوز اک اوفتے انت بیان کرور ہرا تینا گڈیکو فیصلہ ءِ تینا زند ئٹ کرینو، عرفان ہم تینا فیصلہ ءِ کریسس و ایسری وخت آ ہم او فیصلہ ئس کریسہ امیر جان نا کاروان ٸٹ تینا پِن ءِ نوشتہ کرے۔ بقول عالیان یوسف کہ امیر جان ہنیسا ہنیسا تینا سنگت آتے اسہ پوسکُنو کسر ٸس شان تِس و اینو عرفان جان گواچنی کرے شان تا، عرفان جان نا ایسری فیصلہ کنا وڑانگا عقل نا دکاندار آ تیتون اوار دژمن ءِ ہم گوڑیفے کہ نن  ہراتے زند ٸٹ ہچ قدر تفَنہ گواچنی ٸٹ او نن کُلان باز بُڑزو مریرہ، ننے ننا انا اوتا خُڑک آ اننگ کِن الیپک۔

عرفان جان نی ہنیسا ہنیسا ننے دا پاریس کہ نی ہرا جاگہ غان تعلقداری تخس، نا تعلقداری ہرا قبیلہ غان مرے، و نا قبیلہ و نا بارواٹ ہرا صلہ تخنگک یا ننا وڑانگا بیرہ پن نا عقل نا دکانداراک نا باروٹ ہرا وڑ ٸنا ام بد ءُ سوچ تِخرہ دا کُل ٸنا ورندی تے تننگ کِن امیر جان و عرفان جان نا تینکن تخوکا گڈیکو سُمک بس پورو ءُ۔ ہرا دشمن نا مونا شامات ثابت مننگ تون اوار غلامی نا تُغ آن بدبخت آ ورناتے بیدار کیک۔